Αναλυτικότερα μπορείτε να:

• εντοπίσετε άμεσα και με ακρίβεια τη ζώνη στην οποία ανήκει το ακίνητο που σας ενδιαφέρει
• έχετε πρόσβαση σε όλα τα ψηφιοποιημένα στοιχεία του συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού που αφορούν την αντίστοιχη ζώνη
• υπολογίσετε την αντικειμενική αξία του ακινήτου σας για όλα τα έντυπα (Ε1-Ε5, ΑΑΓΗΣ, Κ1-Κ9) του συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού
• συγκρίνετε αξίες όμορων περιοχών ή αξίες της ίδιας περιοχής σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα

Για τον υπολογισμό της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να ακολουθήσει τα εξής βήματα:

• Είσοδος στην εφαρμογή valuemaps.gov.gr
• Γράφει την διεύθυνση του ακινήτου του στο αντίστοιχο πλαίσιο πάνω αριστερά.
• Κάνει κλικ στον χάρτη για να δει στο πλαίσιο που εμφανίζεται την τιμή ζώνης του ακινήτου του.
• Ανοίγει την εφαρμογή υπολογισμού της αντικειμενικής αξίας, κάνοντας κλικ πάνω δεξιά στο σύμβολο “€”.
• Συμπληρώνει στο πλαίσιο στα δεξιά στην κατηγορία ακινήτου “ΚΑΤΟΙΚΙΑ (Ε1)”. Η “Α.Τιμή Εκκίνησης (Τιμή Ζώνης)” συμπληρώνεται αυτόματα.
• Συμπληρώνει τα στοιχεία: “Β. Συντελεστής Πρόσοψης”, “Γ. Συντελεστής Ορόφου” και Εμπορικότητας.
• Συμπληρώνει την “Δ. Επιφάνεια (σε τ.μ.)” και ο “Ε. Συντελεστής Επιφάνειας” εμφανίζεται αυτόματα.
• Αν το πλάτος των εξωτερικών τοίχων του ακινήτου είναι μεγαλύτερο ή ίσο των 0,50 μέτρων ο χρήστης επιλέγει το αντίστοιχο κουτάκι.
• Στο πλαίσιο “ΣΤ. Συντελεστής Παλαιότητας” αναγράφεται το έτος κατασκευής. Τα χρόνια παλαιότητας συμπληρώνονται αυτόματα.
• Επιλογή των πιθανών ειδικών συνθηκών στο πλαίσιο “Ζ. Συντελεστές Ειδικών Συνθηκών”.
• Στο πλαίσιο “Η. Συντελεστής Αποπεράτωσης” συμπλήηρώνει τον ΣΑΟ και την Κατάσταση Αποπεράτωσης.
• Στο πεδίο “Θ. Συντελεστής Τρόπου Κατασκευής” να επιλεχθεί ο τρόπος κατασκευής του ακινήτου.
• Τέλος, ο χρήστης μπορεί να συμπληρώσει τυχόν εξοπλισμό που συντρέχει στην επιλογή “Ι. Συντελεστής Εξοπλισμού”.

Επιπλέον, ο ιδιοκτήτης του ακινήτου που θέλει να βρει την αντικειμενική αξία, μπορεί να χρησιμοποιήσει τα «Φύλλα Υπολογισμού Αξίας Ακινήτων» Φ.Υ.Α.Α., αρκεί να ακολουθήσει τη διαδρομή εισόδου στην εφαρμογή μέσω του Διαδικτυακού τόπου της Α.Α.Δ.Ε.:

Αρχική σελίδα // Επιχειρήσεις // Φορολογικές υπηρεσίες // Ακίνητα // Φύλλα Υπολογισμού Αξίας Ακινήτων.
Η είσοδος σε αυτήν την εφαρμογή διενεργείται με τη χρήση των κωδικών του TAXISnet.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Καθημερινής, έπειτα από αιτήματα των ίδιων των δήμων, που θεώρησαν ότι οι τιμές που όρισε το υπουργείο είναι υψηλές, οι αρμόδιοι εκτιμητές θα πρέπει να προχωρήσουν στην επανεκτίμηση των αντικειμενικών αξιών σε 36 ζώνες στους Δήμους:

• Αγίων Αναργύρων – Καματερού,
• Βριλησσίων,
• Χαλανδρίου,
• Γλυφάδας,
• Πειραιά,
• Ιθάκης,
• Καρπάθου,
• Λουτρακίου,
• Σύμης,
• Πύργου,
• Λέρου και
• Ρόδου.

Το σύστημα, το οποίο θα ονομάζεται Μητρώο Ακινήτων, θα συλλέγει πληροφορίες για τις διακυμάνσεις των τιμών των ακινήτων στην αγορά και θα προσαρμόζει το ύψος των φορολογητέων αντικειμενικών τιμών ζώνης ανά τετραγωνικό μέτρο σε τέτοια επίπεδα, ώστε οι τελικές φορολογητέες αξίες που θα προκύπτουν να ταυτίζονται με τις εμπορικές τιμές.

Έτσι, όλοι οι φόροι στην κατοχή και την απόκτηση ακινήτων, όπως ο ΕΝΦΙΑ, και οι φόροι μεταβιβάσεων, δωρεών, γονικών παροχών και κληρονομιών, θα υπολογίζονται πλέον με βάση φορολογητέες αξίες πλήρως προσαρμοσμένες στις εμπορικές τιμές των ακινήτων.

Το νέο σύστημα θα συγκεντρώνει στοιχεία που επηρεάζουν την αξία των ακινήτων από όλες τις διαθέσιμες πηγές, όπως π.χ. υπηρεσίες και φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα (με έμφαση στα σχετικά στοιχεία του Κτηματολογίου και της ΑΑΔΕ), καθώς και ανοιχτά δεδομένα, με σκοπό να συμβάλει στον προσδιορισμό των αντικειμενικών φορολογητέων αξιών των ακινήτων σε επίπεδα ίδια με τις τιμές της κτηματαγοράς.

Με βάση αυτά τα στοιχεία που θα συλλέγει το σύστημα, θα αναπροσαρμόζει αυτόματα τις αντικειμενικές αξίες στα επίπεδα των εμπορικών τιμών. Επιπλέον, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σχεδιάζει να θέσει σε λειτουργία κι ένα Γεωπληροφοριακό Σύστημα Μαζικής Εκτίμησης Αξίας Ακινήτων, με το οποίο θα πραγματοποιείται συγκεντρωτικά μαζική εκτίμηση αξίας ακινήτων.

Κάθε χρήστης του συστήματος αυτού θα έχει τη δυνατότητα:

• Να βλέπει πολεοδομικά τετράγωνα, οδικό δίκτυο, διοικητική διαίρεση και σημεία ενδιαφέροντος πάνω σε γεωαναφερόμενο υπόβαθρο ορθοφωτοχαρτών του Εθνικού Κτηματολογίου
• Να πλοηγείται σε διαδραστικούς χάρτες
• Να εισάγει δεδομένα
• Να πληροφορείται για την εκτιμώμενη αξία του ακινήτου που τον ενδιαφέρει

Ο εντοπισμός θα γίνεται μέσω γεωγραφικών χαρτών και αλφαριθμητικών χαρακτήρων. Το σύστημα θα υποστηρίζει διοικητικές διαδικασίες διαχείρισης ενστάσεων και προσφυγών.

Προσδιορίστε την εμπορική αξία του σπιτιού σας με ένα κλικ

Σήμερα πάντως η εμπορική άξια ενός ακινήτου μπορεί να προσδιοριστεί μέσα από την ηλεκτρονική εφαρμογή «Μητρώο Αξιών Μεταβιβάσεων Ακινήτων». Η συγκεκριμένη εφαρμογή δίνει ένα εύρος τιμών για το ακίνητο που επιθυμείτε, ανάλογα με τις μεταβιβάσεις που έχουνε γίνει τα τελευταία 10 χρόνια.

Η χρήση είναι απλή και γίνεται ανώνυμα. Ο χρήστης μπορεί να λαμβάνει πληροφορίες για τις αξίες των μεταβιβάσεων ακινήτων ανά περιοχή, βάσει κριτηρίων τα οποία επιλέγει ο ίδιος από τα διαθέσιμα στην εφαρμογή, έχοντας τη δυνατότητα να πραγματοποιεί είτε γενικές είτε πιο εξειδικευμένες αναζητήσεις.

Πρακτικά, μπαίνετε στον σύνδεσμο https://www.gsis.gr/polites-epiheiriseis/akinhta/mitroo-axion-metabibaseon-akiniton και επιλέγετε «είσοδος». Στα κριτήρια αναζήτησης καταχωρείτε υποχρεωτικά Νομαρχία, Δήμο και το αλφαριθμητικό της εικόνας και προαιρετικά τα υπόλοιπα κριτήρια (ακέραιες τιμές ) που ζητούνται. Βέβαια, όσο περισσότερα στοιχεία δίνετε, τόσο πιο «ειδικό» είναι και το αποτέλεσμα της αναζήτησης.

Για κάθε μεταβίβαση ανοίγει και μια ξεχωριστή καρτέλα (το εικονίδιο με τον μεγεθυντικό φακό), με περισσότερα στοιχεία για το ακίνητο. Η εφαρμογή βέβαια είναι πληροφοριακού χαρακτήρα και βοηθά να διαμορφωθεί μια εικόνα για τις εμπορικές αξίες της περιοχής.

Πώς βρίσκεται την αντικειμενική αξία του ακίνητου (το minimum της εφορίας)

Με μια άλλη εφαρμογή που βρίσκεται στην ιστοσελίδα https://maps.gsis.gr/valuemaps/, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να εντοπίζουν άμεσα, εύκολα και με ακρίβεια τη ζώνη του συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού στην οποία ανήκει το ακίνητο που τους ενδιαφέρει, αλλά και να υπολογίζουν την αντικειμενική αξία του. Το minimum της αξίας που ορίζει η εφορία.

Ειδικότερα, στην εφαρμογή εύρεσης ων αντικειμενικών αξίων θα πρέπει να προσέξετε τα εξής:

• Οι κυκλικές ζώνες απεικονίζονται με κόκκινο χρώμα, οι γραμμικές με πορτοκαλί (σε κλίμακα 1:36.000 ή μεγαλύτερη) και με ετικέτα Όνομα Ζώνης-Τιμή (€/τ.μ.). Η τιμή ζώνης αναφέρεται σε νεόδμητο διαμέρισμα πρώτου ορόφου συνήθους θέσης και κατασκευής, με πρόσοψη σε έναν δρόμο.

• Για εντοπισμό ζώνης του αντικειμενικού συστήματος, εισάγετε διεύθυνση, τοπωνύμιο ή τον κωδικό ζώνης στο πεδίο αναζήτησης και πατώντας τον μεγεθυντικό φακό εστιάζετε στη ζώνη ενδιαφέροντος.

• Επιλέγοντας μια ζώνη, σε κλίμακα 1:72.000 ή μεγαλύτερη, εμφανίζεται παράθυρο με τις πληροφορίες της ζώνης, τον αντίστοιχο Πίνακα και Χάρτη του ΦΕΚ του Αντικειμενικού Συστήματος και τους ενημερωμένους συντελεστές εμπορικότητας. Η ενημερωμένη τιμή ζώνης εμφανίζεται στον χάρτη.

• Η εφαρμογή υπολογισμού αντικειμενικής αξίας για μεταβίβαση ακινήτων για συγκεκριμένα έντυπα ενεργοποιείται από το σχετικό κουμπί πάνω δεξιά. Αφού επιλέξετε στον χάρτη το ακίνητο, καθώς συμπληρώνετε τα απαραίτητα στοιχεία, η αντικειμενική αξία εμφανίζεται στον τίτλο του παραθύρου.

Οι παρεμβάσεις στο φορολογικό τοπίο των ακινήτων οι οποίες θα δρομολογηθούν από το υπουργείο Οικονομικών μετά τις εκλογές και μέχρι το τέλος του έτους προβλέπουν:

Αντικειμενικές αξίες παντού. Οι ιδιώτες πιστοποιημένοι εκτιμητές ακινήτων αναμένεται να πιάσουν και πάλι δουλειά στο υπουργείο Οικονομικών για να ασχοληθούν με τις 2.167 περιοχές-ζώνες που παραμένουν εκτός αντικειμενικού συστήματος και θα αποκτήσουν για πρώτη φορά αντικειμενικές αξίες. Πρόκειται για το υπολειπόμενο 1,5% της επικράτειας όπου έλειπαν τα απαιτούμενα πολεοδομικά στοιχεία και όπως λένε αρμόδιοι παράγοντες η δουλειά των εκτιμητών δεν είναι καθόλου εύκολη, καθώς σε πολλές περιοχές είναι ιδιαίτερα δύσκολο να αποτυπωθεί η αξία των ακινήτων, εφόσον όχι μόνο δεν γίνονται πράξεις για να υπάρξει μια πρώτη εκτίμηση, αλλά πρόκειται για περιοχές με πολύ μικρό αριθμό κατοίκων, ακόμα και για ερειπωμένα χωριά. Με βάση τις τιμές ζώνης που θα καθοριστούν θα υπολογίζονται οι φόροι και τα τέλη που επιβάλλονται στα ακίνητα. Σύμφωνα με τα Νέα, στην Αττική οι περιοχές στις οποίες θα επεκταθεί το σύστημα των αντικειμενικών τιμών ζώνης είναι από τη Βάρκιζα έως τα Λεγραινά, Αγία Μαρίνα, Χάρακας, Δασκαλειό, περιοχές από το Πόρτο Ράφτη, περιοχές σε Σαλαμίνα, Κύθηρα, Αίγινα. Στην υπόλοιπη Ελλάδα αναμένεται να αποκτήσουν για πρώτη φορά αντικειμενικές αξίες περιοχές στην Αχαΐα (Διακοπτό, Αιγείρα, Πλάτανος, Σελιανίτικα, Ψαθόπυργος), στην Ηλεία (Κυλλήνη, Αρχαία Ολυμπία), στα Τρίκαλα (Περτούλι, Ελάτη, Πύλη, Καστράκι), στη Φλώρινα (Αμύνταιο, Αγιος Παντελεήμονας, Πρέσπες, Φιλώτας, Δροσοπηγή, Πισοδέρι, Κρυσταλλοπηγή, Μελίτη).

Εως το τέλος του 2023 θα έχει ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση των ζωνών για όλες τις περιοχές εκτός σχεδίου πόλης ή ορίων οικισμών, ενώ στην ηλεκτρονική πλατφόρμα που δημιουργείται θα ενταχθούν τα πάντα που αφορούν ένα ακίνητο, από τα στοιχεία της πολεοδομίας και του κτηματολογίου μέχρι και τον ψηφιακό χάρτη των αντικειμενικών αξιών. Το νέο πληροφοριακό σύστημα θα παρακολουθεί τις τάσεις της αγοράς των ακινήτων και όπου εντοπίζει αυξομειώσεις στις εμπορικές τιμές θα παρεμβαίνει αυτόματα και θα αναπροσαρμόζει τις τιμές ζώνης.

«Κούρεμα» αντικειμενικών αξιών. Σχεδόν ένας στους δύο δήμους της χώρας υπέβαλε αίτημα στο υπουργείο Οικονομικών για μείωση των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων. Η αρμόδια επιτροπή έχει ξεκινήσει ήδη τον έλεγχο των αιτήσεων-ενστάσεων και μόλις ολοκληρώσει τον έλεγχο θα αναλάβουν οι ιδιώτες εκτιμητές ακινήτων να δώσουν νέες αντικειμενικές αξίες για τους δήμους. Οι νέες τιμές ζώνης δεν θα έχουν αναδρομική ισχύ, γεγονός που σημαίνει ότι δεν θα επηρεαστεί ο ΕΝΦΙΑ ούτε του 2022 ούτε του 2023. Σημειώνεται ότι περίπου 145 δήμοι ζήτησαν με αιτιολογημένη γνώμη τη μείωση αντικειμενικών αξιών των ακινήτων που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2022. Τον «χορό» των αιτημάτων για «κούρεμα» των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων άνοιξε ο Δήμος Αθηναίων που ζήτησε τη μείωση των αυξήσεων στις τιμές ζώνης κατά 50%. Ακολούθησαν δεκάδες δήμοι της Αττικής (Γλυφάδα, Καλλιθέα, Μαρούσι, Βριλήσια, Ζωγράφου, Αγ. Δημήτριος, Παλλήνη, Μοσχάτο-Ταύρος) και πολλοί δήμοι από την υπόλοιπη χώρα (Καλαμάτα, Ρόδος, Κιλκίς, Πύλος, Σάμος, Κέρκυρα, Πάτρα, Πύργος, Ιθάκη, Κομοτηνή κ.λ.π.). Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Οικονομικών ο επανακαθορισμός των αντικειμενικών τιμών θα γίνει στις περιοχές που θα αποδειχθεί η βασιμότητα των αιτημάτων των τοπικών δημοτικών αρχών, με αρμόδια στελέχη να αναφέρουν ότι οι διορθώσεις στις τιμές δεν θα πρέπει να αναμένονται πριν από το καλοκαίρι.

Οι παρεμβάσεις στο φορολογικό τοπίο των ακινήτων οι οποίες θα δρομολογηθούν από το υπουργείο Οικονομικών μετά τις εκλογές και μέχρι το τέλος του έτους προβλέπουν:

1        Αντικειμενικές αξίες παντού. Οι ιδιώτες πιστοποιημένοι εκτιμητές ακινήτων αναμένεται να πιάσουν και πάλι δουλειά στο υπουργείο Οικονομικών για να ασχοληθούν με τις 2.167 περιοχές-ζώνες  που παραμένουν εκτός αντικειμενικού συστήματος και θα αποκτήσουν για πρώτη φορά αντικειμενικές αξίες. Πρόκειται για το υπολειπόμενο 1,5% της επικράτειας όπου έλειπαν τα απαιτούμενα πολεοδομικά στοιχεία και όπως λένε αρμόδιοι παράγοντες η δουλειά των εκτιμητών δεν είναι καθόλου εύκολη, καθώς σε πολλές περιοχές είναι ιδιαίτερα δύσκολο να αποτυπωθεί η αξία των ακινήτων, εφόσον όχι μόνο δεν γίνονται πράξεις για να υπάρξει μια πρώτη εκτίμηση, αλλά πρόκειται για περιοχές με πολύ μικρό αριθμό κατοίκων, ακόμα και για ερειπωμένα χωριά. Με βάση τις τιμές ζώνης που θα καθοριστούν θα υπολογίζονται οι φόροι και τα τέλη που επιβάλλονται στα ακίνητα. Σύμφωνα με πληροφορίες, στην Αττική οι περιοχές στις οποίες θα επεκταθεί το σύστημα των αντικειμενικών τιμών ζώνης είναι από τη Βάρκιζα έως τα Λεγραινά, Αγία Μαρίνα, Χάρακας, Δασκαλειό, περιοχές από το Πόρτο Ράφτη, περιοχές σε Σαλαμίνα, Κύθηρα, Αίγινα. Στην υπόλοιπη Ελλάδα αναμένεται να αποκτήσουν για πρώτη φορά αντικειμενικές αξίες περιοχές στην Αχαΐα (Διακοπτό, Αιγείρα, Πλάτανος, Σελιανίτικα, Ψαθόπυργος), στην Ηλεία (Κυλλήνη, Αρχαία Ολυμπία), στα Τρίκαλα (Περτούλι, Ελάτη, Πύλη, Καστράκι), στη Φλώρινα (Αμύνταιο, Αγιος Παντελεήμονας, Πρέσπες, Φιλώτας, Δροσοπηγή, Πισοδέρι, Κρυσταλλοπηγή, Μελίτη).

3        «Κούρεμα» αντικειμενικών αξιών. Σχεδόν ένας στους δύο δήμους της χώρας υπέβαλε αίτημα στο υπουργείο Οικονομικών για μείωση των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων.  Η αρμόδια επιτροπή έχει ξεκινήσει ήδη τον έλεγχο των αιτήσεων-ενστάσεων και μόλις ολοκληρώσει τον έλεγχο θα αναλάβουν οι ιδιώτες εκτιμητές ακινήτων να δώσουν νέες αντικειμενικές αξίες για τους δήμους. Οι νέες τιμές ζώνης δεν θα έχουν αναδρομική ισχύ, γεγονός που σημαίνει ότι δεν θα επηρεαστεί ο ΕΝΦΙΑ ούτε του 2022 ούτε του 2023. Σημειώνεται ότι περίπου 145 δήμοι ζήτησαν με αιτιολογημένη γνώμη τη μείωση αντικειμενικών αξιών των ακινήτων που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2022. Τον «χορό» των αιτημάτων για «κούρεμα» των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων άνοιξε ο Δήμος Αθηναίων που ζήτησε τη μείωση των αυξήσεων στις τιμές ζώνης κατά 50%. Ακολούθησαν δεκάδες δήμοι της Αττικής (Γλυφάδα, Καλλιθέα, Μαρούσι, Βριλήσια, Ζωγράφου, Αγ. Δημήτριος, Παλλήνη, Μοσχάτο-Ταύρος) και πολλοί δήμοι από την υπόλοιπη χώρα (Καλαμάτα, Ρόδος, Κιλκίς, Πύλος, Σάμος, Κέρκυρα, Πάτρα, Πύργος, Ιθάκη, Κομοτηνή κ.λ.π.). Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Οικονομικών ο επανακαθορισμός των αντικειμενικών τιμών θα γίνει στις περιοχές που θα αποδειχθεί η βασιμότητα των αιτημάτων των τοπικών δημοτικών αρχών, με αρμόδια στελέχη να αναφέρουν ότι οι διορθώσεις στις τιμές δεν θα πρέπει να αναμένονται πριν από το καλοκαίρι.

Οι αντικειμενικές αξίες σε πολλές περιπτώσεις, δεν είχαν καμία σχέση με την πραγματικότητα και έτσι μέσω ενστάσεων από τους δήμους, για την κάθε περιοχή.

• Ενστάσεις δήμων για τιμές ζώνης που ισχύουν στις περιοχές τους: από 1 -31 Δεκεμβρίου
• Επαναπροσδιορισμός των υφιστάμενων υψηλών αντικειμενικών αξιών από υπουργείο Οικονομικών
• Ποιες άλλες μειώσεις φέρνει η μείωση των αντικειμενικών αξιών
• ΕΝΦΙΑ

Φόροι για: Μεταβιβάσεις – γονικές παροχές – δωρεές ακινήτων

Ποιά επιδόματα θα διασωθούν – Αφού μειωθεί η φορολογητέα αξία της ακίνητης περιουσίας

• Κοινωνικό οικιακό τιμολόγιο
• Ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα
• Επίδομα στέγασης
• Επίδομα θέρμανσης
• Τριπλή παρέμβαση για τη στήριξη της αγοράς ακινήτων
• Παγώνει ο ΦΠΑ 24% στα ακίνητα έως 31/12/2024

Αναστολή φόρου υπεραξίας 15% στις αγοραπωλησίες ακινήτων έως 31/12/2024.

Το υπουργείο Οικονομικών, τα αποτελέσματα της αναπροσαρμογής και επικαιροποίησης των τιμών ζώνης και ανάλογα με την κατηγορία της ζώνης, οι ζώνες κατανέμονται στις παλαιές (υφιστάμενες) και στις νέες (νέες εντάξεις και επεκτάσεις). Για το σύνολο της Επικράτειας η εικόνα για τις νέες τιμές ζώνης είναι σχετικά ανοδική, καθώς 7.634 ζώνες (55% του συνόλου) εμφανίζουν αύξηση με μέσο όρο αύξησης 19,5%, άλλες 2.860 ζώνες (21% του συνόλου) εμφανίζουν μείωση, με μέσο όρο μείωσης στο 14,7%, και 3.314 ζώνες (24% του συνόλου) παραμένουν αμετάβλητες.

Στις νέες ζώνες (νέες εντάξεις και επεκτάσεις), οι οποίες ανέρχονται σε 3.643 ζώνες (26% των συνολικών ζωνών του συστήματος), που μέχρι πρότινος ήταν εκτός του συστήματος των αντικειμενικών αξιών και λάμβαναν τη χαμηλότερη τιμή ζώνης της δημοτικής ενότητας ή του δήμου ή της περιφερειακής ενότητας, εντοπίζονται σημαντικές μεταβολές.

Από τις νέες ζώνες, στις επεκτάσεις υφιστάμενων ζωνών εντοπίζεται αύξηση στο 80% των 165 ζωνών. Η ένταξή τους στο σύστημα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των τιμών ζώνης κατά μέσο όρο σε 41% σε σχέση με τις υφιστάμενες, μέσα από τη διαδικασία των πιστοποιημένων εκτιμητών. Μεγάλη αύξηση, κατά 229%, εντοπίζεται σε τρεις ζώνες της Μυκόνου, καθώς υπολογίζονταν μέχρι σήμερα με τιμή 1.200 ευρώ και η τελική τιμή τους διαμορφώνεται πλέον σε 3.800 και 3.950 ευρώ, ενώ σημαντικές αυξήσεις εντοπίζονται σε ζώνες περιοχών, μεταξύ άλλων, όπως το Λαγονήσι, από 750 σε 1.450 ευρώ (αύξηση 93%), το Μαρούσι, από 1.300 σε 2.000 ευρώ (αύξηση 54%), το Χαλάνδρι, από 1.250 σε 1.900 ευρώ (αύξηση 52%), η Κέρκυρα, από 1.050 σε 1.600 ευρώ (αύξηση 52%), και η Νέα Αλικαρνασσός, από 650 σε 900 ευρώ (αύξηση 38%).

Παράλληλα, από τις νέες ζώνες, στις νέες εντάξεις εντοπίζεται αύξηση στο 40% των 3.478 ζωνών, η οποία διαμορφώνεται κατά μέσο όρο σε 26%. Αυξήσεις, μέσα από τη διαδικασία των πιστοποιημένων εκτιμητών, που εντοπίζονται σε περιοχές των οποίων η τιμή ζώνης ήταν εκτός συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού, όπως η Ιθάκη, από 600 σε 2.100 ευρώ (αύξηση 250%), η Ρόδος, από 700 σε 2.100 ευρώ (αύξηση 200%), η Κως, από 650 σε 1.350 ευρώ (αύξηση 108%), η Κασσάνδρα Χαλκιδικής, από 800 σε 1.550 ευρώ (αύξηση 94%), η Κεφαλλονιά, από 700 σε 1.250 ευρώ (αύξηση 79%), η Χερσόνησος Ηρακλείου, από 600 σε 1.050 ευρώ (αύξηση 75%), η Ανάβυσσος, από 1.050 σε 1.700 (αύξηση 62%), η Σκαφιδιά Ηλείας, από 650 σε 950 ευρώ (αύξηση 46%), και η Πάτμος, από 650 σε 900 ευρώ (αύξηση 38%). Παράλληλα, υπάρχουν και πολλές περιοχές, όπου μειώθηκαν οι τιμές ζώνης σε σχέση με την τιμή που οριζόταν εκτός του συστήματος των αντικειμενικών αξιών, καθώς με τις εισηγήσεις των πιστοποιημένων εκτιμητών προσεγγίστηκαν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα χαρακτηριστικά της περιοχής. Ειδικότερα, από τις ζώνες των νέων εντάξεων, μείωση της τιμής εμφανίζουν 1.509 ζώνες, δηλαδή το 43% των νέων εντάξεων, η οποία διαμορφώνεται κατά μέσο όρο σε 18%. Μειώσεις εντοπίζονται σε ζώνες περιοχών, όπως η Φλώρινα, από 600 σε 300 ευρώ (μείωση 50%), η Χίος, από 800 σε 450 ευρώ (μείωση 44%), οι Πρέσπες, από 600 σε 400 ευρώ (μείωση 33%), το Αμύνταιο, από 600 σε 450 ευρώ (μείωση 25%), και η Ορεστιάδα, από 500 σε 400 ευρώ (μείωση 20%).

Όσον αφορά τις παλαιές, τις υφιστάμενες, 10.165 ζώνες του αντικειμενικού συστήματος η τάση που εμφανίζεται από τις εισηγήσεις των πιστοποιημένων εκτιμητών είναι ανοδική, καθώς οι 6.105 ζώνες σημειώνουν αύξηση κατά μέσο όρο 18%. Αυξήσεις, μέσα από τη διαδικασία υποβολής εισηγήσεων από τους πιστοποιημένους εκτιμητές, εντοπίζονται σε ζώνες περιοχών, όπως η Σαντορίνη, από 1.100 σε 2.250 ευρώ (αύξηση 105%), το κέντρο Αθήνας, από 1.850 σε 3.600 ευρώ (αύξηση 95%), το Ναύπλιο, από 1.300 σε 2.200 ευρώ (αύξηση 69%), το Παλαιό Φάληρο, από 1.650 σε 2.750 ευρώ (αύξηση 67%), η Βουλιαγμένη, από 2.400 σε 3.850 ευρώ (αύξηση 60%), η Γλυφάδα, από 1.650 σε 2.550 ευρώ (αύξηση 55%), και το Ελληνικό, από 1.700 σε 2.200 ευρώ (αύξηση 29%). Αμετάβλητες παραμένουν 2.729 ζώνες, συνιστώντας το 27% των υφιστάμενων ζωνών, ενώ μείωση παρουσιάζουν 1.331 ζώνες (το 13% των υφιστάμενων), η οποία ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 11%. Μειώσεις εντοπίζονται σε ζώνες περιοχών, όπως τα Φάρσαλα, από 500 σε 250 ευρώ (μείωση 50%), η Νάξος, από 800 σε 500 ευρώ (μείωση 38%), τα Άνω Λιόσια, από 650 σε 450 ευρώ (μείωση 31%), η Δωδώνη Ιωαννίνων, από 550 σε 400 ευρώ (μείωση 27%), η Κόνιτσα, από 600 σε 450 ευρώ (μείωση 25%), και τα Δερβενοχώρια Βοιωτίας, από 500 σε 400 ευρώ (μείωση 20%).

Αξίζει να σημειωθεί, όσον αφορά τις παλαιές - υφιστάμενες ζώνες και, ειδικότερα, τη σύγκριση που διενεργείται βάσει των τιμών του 2018, ότι οι τιμές πριν τη μεταρρύθμιση δεν ανταποκρίνονται στο σύνολό τους σε εισηγήσεις πιστοποιημένων εκτιμητών, οι οποίες είχαν υποβληθεί το 2018 κατά την προηγούμενη πανελλαδική επικαιροποίηση. Ως αποτέλεσμα, οι τρέχουσες εκτιμήσεις των πιστοποιημένων εκτιμητών εμπεριέχουν και μεταβολές – της προηγούμενης περιόδου – που έπρεπε να είχαν ήδη ενσωματωθεί στις αντικειμενικές αξίες, αλλά αυτό δεν είχε γίνει. Συνεπώς, σε πολλές περιπτώσεις οι αυξήσεις των νέων τιμών έναντι των προϋπαρχουσών, αντικατοπτρίζουν την πραγματική εικόνα της αγοράς ακινήτων, η οποία ουσιαστικά δεν εφαρμόστηκε το 2018 και η προσαρμογή της μετατέθηκε στο μέλλον.

Νέα δεδομένα

Το Υπουργείο Οικονομικών παρουσίασε τις νέες αντικειμενικές αξίες των ακινήτων, ύστερα από διετή συστηματική εργασία.

Όπως δήλωσε ο Χρήστος Σταϊκούρας, "μια σημαντική μεταρρύθμιση, που τίθεται σε εφαρμογή από την 01/01/2022 και συνδυάζει την οικονομική αποτελεσματικότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη". Η μεταρρύθμιση εκσυγχρονίζει, επικαιροποιεί και επεκτείνει το σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού των αξιών των ακινήτων. Οι αντικειμενικές αξίες αναπροσαρμόζονται, για να πλησιάζουν τις εμπορικές αξίες, με τρόπο διαφανή και σύμφωνο με τα διεθνή και ευρωπαϊκά εκτιμητικά πρότυπα και τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές. Η αναπροσαρμογή δεν γίνεται από τις υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών, αλλά από πιστοποιημένους εκτιμητές, μέσα από μια αδιάβλητη διαδικασία, με πλήρη ανωνυμία.

Το νέο σύστημα διορθώνει αδυναμίες, κενά και αδικίες του παρελθόντος σε βάρος πολλών ιδιοκτητών, ενώ διευρύνει τη φορολογητέα βάση και επιτρέπει τη δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών επί της ακίνητης περιουσίας, ιδίως μέσω του ΕΝΦΙΑ, ο οποίος αναδιαμορφώνεται χωρίς να αυξάνεται το συνολικό δημοσιονομικό ποσό που αναμένεται να αποφέρει. Έτσι, οι όποιες μεταβολές και οι αυξήσεις στις αντικειμενικές αξίες δεν θα μεταφραστούν αυτομάτως σε αυξήσεις του ΕΝΦΙΑ, αφού οι συντελεστές υπολογισμού του φόρου θα προσαρμοστούν στις μεταβολές των αντικειμενικών αξιών.

Συνεπώς, δεν θα προκύψουν επιβαρύνσεις για τη μεσαία τάξη, δεν θα προκύψουν επιβαρύνσεις για τη μεγάλη πλειοψηφία των ιδιοκτητών ακινήτων, ακόμα και αν αυξηθούν οι αντικειμενικές αξίες, ενώ θα επιβαρυνθούν όμως κατοικίες σε περιοχές της χώρας που υπο-φορολογούνταν. Όπως αναφέρει ο Χρήστος Σταϊκούρας, αυτός ο δημοσιονομικός χώρος θα αξιοποιηθεί πλήρως για την περαιτέρω μείωση της φορολογίας ακινήτων, ιδιαίτερα χαμηλής και μεσαίας αξίας.

Σε συνάρτηση με τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και τα δεδομένα της οικονομίας την επόμενη περίοδο, η κυβέρνηση θα εξετάσει το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης της φορολόγησης της ακίνητης περιουσίας, σε συνέχεια της μεσο-σταθμικής μείωσης του ΕΝΦΙΑ κατά 22%, η οποία τέθηκε σε ισχύ από το 2019, υλοποιώντας τις κυβερνητικές δεσμεύσεις. Όπως τόνισε ο υπουργός Οικονομικών, ο νέος ΕΝΦΙΑ σχεδιάζεται τους επόμενους μήνες και θα εφαρμοστεί τις αρχές του 2022, ενώ θα αποπληρωθεί σε περισσότερες από τις υφιστάμενες 6 δόσεις.

Με τη μεταρρύθμιση των αντικειμενικών αξιών, αυξάνονται οι ζώνες του συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού ακινήτων, μετά από πολλά χρόνια στασιμότητας, η οποία δημιουργούσε αδικίες σε βάρος, πρωτίστως, όλων των ιδιοκτητών που είχαν τα ακίνητά τους μέσα σε ζώνες του αντικειμενικού προσδιορισμού. Και αυτό διότι τα ακίνητα που βρίσκονταν σε περιοχές εκτός των ζωνών του αντικειμενικού προσδιορισμού, φορολογούνταν με βάση την ελάχιστη τιμή ζώνης της δημοτικής ενότητας.  Και αν δεν υπήρχε αντικειμενικός προσδιορισμός στην τιμή ζώνης της δημοτικής ενότητας, τότε λαμβανόταν υπόψη η κατώτερη τιμή ζώνης σε επίπεδο δήμου ή σε επίπεδο περιφερειακής ενότητας.  Έτσι, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ιδιοκτήτες ακινήτων στις εν λόγω περιοχές υπο-φορολογούνταν.

Πλέον, με το νέο χάρτη των αντικειμενικών αξιών, η κάλυψη του πληθυσμού διευρύνεται από το 85% στο 98%, αγγίζοντας την πλήρη κάλυψη των περιοχών που είναι εντός σχεδίου. Έτσι, 3.643 νέες ζώνες προστέθηκαν στις παλαιότερες, με αποτέλεσμα ο νέος χάρτης των αντικειμενικών αξιών να περιλαμβάνει πλέον 13.808 ζώνες. Η επέκταση αυτή οδηγεί σε αρκετές αυξήσεις των αντικειμενικών αξιών σε ζώνες τουριστικών περιοχών, όπου οι αντικειμενικές αξίες που εφαρμόζονταν όλα τα προηγούμενα χρόνια ήταν πολύ χαμηλές. Περιοχές σε νησιά και στην ηπειρωτική χώρα, με έντονη τουριστική δραστηριότητα, αλλά και περιοχές με υψηλό οικιστικό ενδιαφέρον.Έτσι, για παράδειγμα, στη Μύκονο υπάρχει ζώνη όπου η αντικειμενική αξία αυξάνεται πάνω από 200%, ενώ μέχρι πρότινος ήταν μόλις 1.200 ευρώ.

Ωστόσο, υπάρχουν και αρκετές μειώσεις – κυρίως, στην περιφέρεια και στην ηπειρωτική χώρα, όπου παρατηρούνταν το αντίθετο φαινόμενο: από τη στιγμή που η περιοχή βρισκόταν εκτός των ζωνών του αντικειμενικού προσδιορισμού, λαμβανόταν υπόψη η αξία κοντινών περιοχών η οποία ήταν υψηλή και επιβάρυνε περισσότερο απ’ ό,τι έπρεπε τους ιδιοκτήτες ακινήτων αυτής της περιοχής. Πέρα από την επέκταση, η πανελλαδική άσκηση που έγινε οδήγησε σε σύγκλιση των τιμών των αντικειμενικών με τις εμπορικές τιμές σε περιοχές της Αττικής, προσαρμόζοντας το σύστημα του αντικειμενικού προσδιορισμού στις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια στην αγορά ακινήτων.

Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται σε περιοχές με έντονη ανάπτυξη και αυξημένο οικιστικό ενδιαφέρον, όπως τα νότια προάστια.  Βέβαια, αυτή η αναπροσαρμογή περιλαμβάνει και τις μεταβολές στις αξίες που έγιναν και το 2018, αφού τότε το έργο των πιστοποιημένων εκτιμητών δεν υιοθετήθηκε, μετακυλίοντας την εκκρεμότητα – από την προηγούμενη Κυβέρνηση – για τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών, αυτές οι αυξήσεις δεν συνεπάγονται και αυξήσεις στον ΕΝΦΙΑ, κάτι που σημαίνει ότι θα μειωθούν οι τιμές ανά τετραγωνικό μέτρο, βάσει των οποίων υπολογίζεται ο φόρος. Μάλιστα, ο κ. Σταϊκούρας, κάλεσε τους ιδιοκτήτες ακινήτων στο σύνολο της χώρας δεν πρέπει να ανησυχούν.

Τη σκυτάλη παίρνει τώρα η ειδική Ομάδα Εργασίας της φορολογικής διοίκησης, για να διαμορφώσει τον νέο ΕΝΦΙΑ και να προσαρμόσει τους συντελεστές στις μεταβολές στις αντικειμενικές αξίες, ώστε η συνολική επιβάρυνση της ακίνητης περιουσίας να παραμείνει στα ίδια επίπεδα. Εξάλλου, σε λίγες ημέρες, η συντελούμενη ψηφιακή αναδιάρθρωση θα δώσει – για πρώτη φορά – στους πολίτες τη δυνατότητα να ενημερωθούν, μέσω ψηφιακού χάρτη, σχετικά με τη ζώνη στην οποία ανήκει το ακίνητο που τους ενδιαφέρει, και να υπολογίσουν την αντικειμενική αξία του. Η σχετική πλατφόρμα θα παρουσιαστεί από τα Υπουργεία Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Με τις τιμές πώλησης των κατοικιών να βρίσκονται σε ανοδική τροχιά, τα πρώτα στοιχεία που συγκεντρώνουν οι εκτιμητές δείχνουν, σύμφωνα με πληροφορίες, αυξήσεις στις αντικειμενικές κατά μέσο όρο 20% σε πολλές περιοχές της χώρας.

Ειδικά εκεί που η ψαλίδα μεταξύ των τιμών της αγοράς και των τιμών της Εφορίας είναι ανοιχτή και ο χάρτης της κτηματαγοράς έχει ανατραπεί από το φαινόμενο Airbnb και τη Golden Visa που κυνηγάνε στη χώρα μας Κινέζοι, Ρώσοι, Λιβανέζοι, Τούρκοι και Αιγύπτιοι. Σύμφωνα με τα στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος, τους συμβολαιογράφους, τα μεσιτικά γραφεία, τους αναλυτές των τραπεζών, οι τιμές πώλησης των κατοικιών τόσο στο κέντρο της Αθήνας όσο και σε πολλές περιοχές του Λεκανοπεδίου, της Θεσσαλονίκης και των μεγάλων πόλεων της χώρας έχουν πάρει τα πάνω τους.

Οι αυξημένες τιμές πώλησης των κατοικιών αναμένεται να συμπαρασύρουν προς τα πάνω τις νέες τιμές ζώνης. Ωστόσο σε αρκετές περιοχές οι αντικειμενικές εκτιμάται ότι θα παραμείνουν αμετάβλητες ενώ σε άλλες θα μειωθούν.

Με βάση τη σημερινή εικόνα της αγοράς, οι περιοχές στις οποίες οι αντικειμενικές αξίες θα βρεθούν στο κόκκινο είναι κυρίως αυτές όπου καταγράφεται μεγάλη διαφορά μεταξύ αντικειμενικών και εμπορικών τιμών μετά την τελευταία αναπροσαρμογή των τιμών ζώνης τον Ιούνιο του 2018.

Οι άνθρωποι της κτηματαγοράς περιμένουν να δουν τις αντικειμενικές αξίες να αυξάνονται σε:

• Συνοικίες του κέντρου της Αθήνας όπως Εξάρχεια, Κυψέλη, Πατήσια, Ευελπίδων, Κουκάκι, Κολωνάκι, Αμπελόκηποι, Παγκράτι, Ιλίσια, Σύνταγμα, Χίλτον. Στο κέντρο της Αθήνας οι τιμές πώλησης των κατοικιών σημείωσαν το 2019 αύξηση πάνω από 25%. Η μέση τιμή πώλησης των κατοικιών στην καρδιά του Λεκανοπεδίου έχει διαμορφωθεί στα 1.549 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο.

Ενα νεόδμητο διαμέρισμα στο Κουκάκι 80 τ.μ. πωλείται ακόμα και πάνω από 3.000 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο ενώ η τιμή πώλησης μιας καινούργιας κατοικίας στα Πατήσια 100 τ.μ. φθάνει ακόμη τα 2.350 ευρώ το τετραγωνικό.

• Περιοχές των νότιων προαστίων: Η Αθηναϊκή Ριβιέρα έχει γίνει πόλος έλξης ξένων αλλά και Ελλήνων που επενδύουν στο εγχώριο real estate. Τους τελευταίους μήνες οι τιμές έχουν τραβήξει την ανηφόρα. Η μέση τιμή πώλησης των κατοικιών στα νότια προάστια της Αττικής έχει διαμορφωθεί στα 2.576 ευρώ το τετραγωνικό, με τις τιμές να κινούνται ακόμα υψηλότερα στην παραλιακή ζώνη της Γλυφάδας, της Βούλας, της Βουλιαγμένης, του Ελληνικού.

Στις περιοχές αυτές καταγράφονται σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ αντικειμενικών και εμπορικών τιμών οι οποίες αποτελούν πυξίδα για τις νέες τιμές της Εφορίας. Για παράδειγμα, η τιμή πώλησης ενός νεόδμητου διαμερίσματος 80 τ.μ. στη Γλυφάδα (Γκολφ) φθάνει ή και υπερβαίνει τα 4.000 ευρώ το τετραγωνικό ενώ στη Βούλα (Πανόραμα) ανέρχεται σε 3.800 ευρώ το τετραγωνικό.

• Πειραιά και προάστια Αττικής: Στον Πειραιά οι τιμές πώλησης ακινήτων αυξήθηκαν το 2019 κατά 16,3% ενώ ελκυστικά έχουν γίνει και τα δυτικά προάστια. Ετσι, μεγαλύτερες τιμές ζώνης θα δουν πολλά προάστια του Λεκανοπεδίου τα οποία το τελευταίο διάστημα έχουν πάρει τα πάνω τους, όπως το Μαρούσι, ο Χολαργός, το Χαλάνδρι αλλά και «λαϊκές» συνοικίες στη Νίκαια, στο Αιγάλεω, στο Περιστέρι.

Στα βόρεια προάστια του Λεκανοπεδίου οι μέσες τιμές πώλησης των κατοικιών έχουν διαμορφωθεί στα 2.222 ευρώ το τετραγωνικό, στα δυτικά προάστια στα 1.246 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο. Το ραντάρ στις τιμές πώλησης των νεόδμητων διαμερισμάτων στα δυτικά προάστια της Αττικής δείχνει πάνω από 1.000 ευρώ το τετραγωνικό όταν οι αντικειμενικές κινούνται σε χαμηλότερα επίπεδα των 800 ή 900 ευρώ το τετραγωνικό.

• Περιοχές της Θεσσαλονίκης: Εντυπωσιακή άνοδο σημειώνουν τους τελευταίους μήνες οι τιμές πώλησης των κατοικιών στον Δήμο Θεσσαλονίκης, με τα στοιχεία από τα μεσιτικά γραφεία να δείχνουν αύξηση των τιμών που υπερβαίνει το 28%. Στη συμπρωτεύουσα οι κατοικίες πωλούνται κατά μέσο όρο 1.416 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο.

Σύμφωνα με τη σχετική Απόφαση, «το έργο των εκτιμητών περιλαμβάνει τη σύνταξη άρτιας και τεκμηριωμένης εισήγησης των τιμών εκκίνησης και αξιών οικοπέδων ανά Δήμο, Δημοτική Ενότητα, Κοινότητα», ενώ μετά την «κόμπλα» του 2018, όταν οι εκτιμητές δεν πλησίαζαν τις δύσκολες περιοχές λόγω ανεπαρκών στοιχείων, το υπουργείο Οικονομικών στη φετινή προκήρυξη δίνει τη δυνατότητα επιλογής ακόμα και του συνόλου της Επικράτειας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, για πρώτη φορά θα μετάσχουν και τα μεγάλα γραφεία του χώρου της κτηματαγοράς (τα οποία διαθέτουν πιστοποιημένους εκτιμητές) στην προσπάθεια του υπουργείου Οικονομικών για την ευθυγράμμιση των εμπορικών τιμών με τις αντικειμενικές αξίες.

Σημειώνεται ότι οι εκτιμητές εκτιμούν βάσει συγκριτικών στοιχείων αξίες ακινήτων και εφαρμόζοντας τις κατάλληλες αναγωγές υπολογίζουν κατά την κρίση τους την αγοραία αξία του μέσου ακινήτου κάθε ζώνης. Στη συνέχεια, εισηγούνται στον υπουργό την τιμή εκκίνησης/τιμή ζώνης.

Η τιμή ζώνης αποτελεί τη βάση, η οποία χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό της αντικειμενικής αξίας των ακινήτων κατά τη φορολόγηση των μεταβιβάσεων.

Η ποιότητα κατασκευής λαμβάνεται υπόψη από τους εκτιμητές κατά την εκτίμηση της τιμής ζώνης/εκκίνησης, αλλά και στον εξατομικευμένο υπολογισμό της αντικειμενικής αξίας κάθε ακινήτου με τους σχετικούς συντελεστές αυξομείωσης (συντελεστής τρόπου κατασκευής, συντελεστής εξοπλισμού του ακινήτου).

Η ευθυγράμμιση αυτή θεωρείται από την κυβέρνηση και τους θεσμούς εξαιρετικής σημασίας για τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης μέσω της καταπολέμησης της παροικονομίας και της υποφορολόγησης σημαντικής αξίας ακινήτων αλλά και της ουσιαστικής χάραξης κοινωνικής πολιτικής στο πεδίο της ακίνητης περιουσίας.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, από τις 7.000 περιοχές που βρίσκονται σήμερα εκτός αντικειμενικού συστήματος θα ενταχθούν σε πρώτη φάση 3.000-3.500 περιοχές που βρίσκονται κυρίως σε νησιά και τουριστικές περιοχές.

Τα πρώτα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί από το Κτηματολόγιο, τους δήμους, τα μεσιτικά γραφεία, τους λογιστές και τους συμβολαιογράφους δείχνουν τις στρεβλώσεις που επικρατούν στην αγορά των συγκεκριμένων περιοχών.

Σε περιοχές που βρίσκονται σε Μύκονο, Σαντορίνη, Πάρο, Κεφαλονιά, Κέρκυρα, Πόρτο Χέλι οι τιμές που λαμβάνει υπόψη της η Εφορία για τη φορολόγηση των ακινήτων απέχουν έτη φωτός από τις εμπορικές, οι οποίες τους τελευταίους μήνες έχουν εκτοξευθεί στα ύψη.

Στις περισσότερες από τις παραπάνω περιοχές οι τιμές θα αυξηθούν σημαντικά, ενώ σε πολλούς οικισμούς της χώρας οι αξίες με βάση της οποίες υπολογίζονται οι φόροι στις μεταβιβάσεις ακινήτων είναι υψηλότερες, ακόμα και διπλάσιες, σε σχέση με το πραγματικό τίμημα αγοράς του ακινήτου. Και αυτό γιατί η εφορία για να προσδιορίσει την αξία του ακινήτου λαμβάνει υπόψη της συγκριτικά στοιχεία από πωλήσεις ακινήτων γειτονικών - ακριβότερων περιοχών ή την ελάχιστη τιμή ζώνης του δήμου ή της Περιφέρειας.

Αντίθετα, σε πολλούς οικισμούς της χώρας οι αξίες με βάση της οποίες υπολογίζονται οι φόροι στις μεταβιβάσεις ακινήτων είναι υψηλότερες, ακόμα και διπλάσιες, σε σχέση με το πραγματικό τίμημα αγοράς του ακινήτου.

Και αυτό γιατί η Εφορία για να προσδιορίσει την αξία του ακινήτου λαμβάνει υπόψη της συγκριτικά στοιχεία από πωλήσεις ακινήτων γειτονικών – ακριβότερων περιοχών ή την ελάχιστη τιμή ζώνης του δήμου ή της περιφέρειας.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι φορολογούμενοι να πληρώνουν φόρους σε πλασματικές αξίες.

Με βάση τα σημερινά δεδομένα υποψήφιες για αυξήσεις είναι οι συνοικίες του κέντρου της Αθήνας όπως τα Εξάρχεια, η Κυψέλη, οι Αμπελόκηποι, τα Ιλίσια, το Παγκράτι και η Ευελπίδων.

Αυξήσεις αναμένονται και σε αρκετά προάστια όπως το Μαρούσι, το Ελληνικό, το Χαλάνδρι, η Γλυφάδα.

Εκτός από τις ανωτέρω περιοχές αναπροσαρμογές προς τα πάνω αναμένονται και σε πολλές από τις 4.132 περιοχές της χώρας, όπου η προηγούμενη κυβέρνηση αποφάσισε τον περασμένο Ιούνιο να κρατήσει τις τιμές στα ίδια επίπεδα προκειμένου να μην υπάρξουν επιβαρύνσεις στον ΕΝΦΙΑ.

Μεγάλες αποκλίσεις καταγράφονται και στα ακριβότερα προάστια της Αττικής. Στο Παλαιό Ψυχικό, παρά τη μείωση που έγινε, η απόκλιση παραμένει σχεδόν στο 30%, στην Εκάλη στο 37% και στη Φιλοθέη στο 43,5%.

Κι αυτό γιατί λόγω μεταμνημονιακής δέσμευσης, θα πρέπει να γίνει εντός του 2020 . δεύτερη δόση παρεμβάσεων στις τιμές ζώνης προκειμένου οι αντικειμενικές αξίες να ευθυγραμμιστούν με τις εμπορικές.

Η πρώτη έγινε το καλοκαίρι του 2018 και ο περυσινός και φετινός ΕΝΦΙΑ υπολογίστηκε με τις νέες αντικειμενικές.

Για την ευθυγράμμιση εμπορικών και αντικειμενικών αξιών εκκρεμεί η δεύτερη δόση αύξησης των τιμών ζώνης σε περίπου 4.000 περιοχές, στις οποίες περιλαμβάνονται κατά κύριο λόγοι οι λεγόμενες περιοχές λαϊκής κατοικίας (π.χ. Δυτική Αθήνα, Δυτική Θεσσαλονίκη), μεσαίες περιοχές της Αττικής (π.χ. Χολαργός, Χαλάνδρι, Αγία Παρασκευή), καθώς και παραθαλάσσιες περιοχές της νησιωτικής και ηπειρωτικής Ελλάδας οι οποίες έχουν γνωρίσει σημαντική τουριστική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια.

Σύμφωνα με το δημοσίυεμα του ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ, τυχόν αναπροσαρμογές προς τα πάνω των τιμών ζώνης θα οδηγήσουν σε αύξηση του οφειλόμενου ΕΝΦΙΑ, ροκανίζοντας τη μείωση μεσοσταθμικά 22% του ΕΝΦΙΑ που προσέφερε πρόσφατα στους φορολογούμενους η κυβέρνηση.

Για τον λόγο αυτό, εξετάζεται η αναπροσαρμογή εντός του 2020 των τιμών ζώνης να συνοδευτεί και από παρεμβάσεις στις κλίμακες και στους συντελεστές του ΕΝΦΙΑ που θα ακυρώσουν τις αυξήσεις στις τιμές ζώνης.

Θα πρέπει, επίσης, να επεκταθεί το σύστημα των αντικειμενικών αξιών σε περίπου 7.500 περιοχές οι οποίες σήμερα βρίσκονται εκτός αντικειμενικού συστήματος.

Σημειώνεται ότι πρόκειται για περιοχές που σήμερα φορολογούνται με βάση ιδιαίτερα χαμηλές αξίες και στις οποίες κρύβεται για το υπουργείο Οικονομικών μια σημαντική πηγή πρόσθετων φορολογικών εσόδων.

Στις περιοχές αυτές περιλαμβάνονται και ιδιαίτερα ανεπτυγμένες οικονομικά περιοχές, όπως είναι κοσμοπολίτικα νησιά του Αιγαίου, καθώς και παραθαλάσσιες περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας οι οποίες έχουν γνωρίσει σημαντική τουριστική και οικονομική ανάπτυξη τις τελευταίες δεκαετίες.

Σε κάθε περίπτωση, με την επέκταση του αντικειμενικού συστήματος στις περιοχές αυτές, οι φορολογικές επιβαρύνσεις των οικοπέδων και των ακινήτων πρόκειται να εκτοξευθούν, επιβαρύνοντας σημαντικά τους ιδιοκτήτες τους.

Η επέκταση, όμως, του αντικειμενικού συστήματος υπολογισμού των αξιών των ακινήτων δημιουργεί, σύμφωνα με αρμόδια στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, και κίνδυνο να υπάρξει υπερφορολόγηση ακινήτων τα οποία δεν έχουν σημαντική εμπορική αξία (π.χ. χωριά στην περιφέρεια).

Το συγκεκριμένο ζήτημα δεν είναι καινούργιο. Η τελευταία φορά που επεκτάθηκε το σύστημα των αντικειμενικών αξιών με την ένταξη σε αυτό νέων περιοχών ήταν στα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας. Το πρόβλημα είχε έρθει στην επιφάνεια και την πρώτη φορά που εφαρμόστηκε ο ΕΝΦΙΑ, καθώς για τα εκτός αντικειμενικού συστήματος κτίσματα και οικόπεδα είχε εφαρμοστεί ο κανόνας να φορολογούνται με βάση την υψηλότερη τιμή ζώνης της περιφέρειας ή του δήμου στον οποίο βρίσκονται. Τότε είχαν προκύψει τερατώδεις υπολογισμοί του ΕΝΦΙΑ, καθώς για παράγκες, αγροτικές αποθήκες και χωράφια οι ιδιοκτήτες καλούνταν να πληρώσουν ΕΝΦΙΑ που αναλογούσε σε πολυτελείς κατοικίες.

Η σχετική διάταξη τότε άλλαξε προκειμένου να διορθωθούν οι στρεβλώσεις, αλλά, όπως υποστηρίζουν στο υπουργείο Οικονομικών, σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγηθήκαμε στο άλλο άκρο. Δηλαδή βίλες να φορολογούνται ως αγροτικές αποθήκες.

Για παράδειγμα, μια πολυτελής κατοικία σε ένα μαγευτικό κυκλαδονήσι, με θέα το απέραντο γαλάζιο, που "τυγχάνει" εκτός αντικειμενικού συστήματος, δεν φορολογείται καν με την υψηλή τιμή ζώνης της Χώρας του νησιού, η οποία μπορεί να φτάνει στα 5.000 ευρώ, αλλά ο φόρος υπολογίζεται με την κατώτερη τιμή του δήμου, η οποία ταιριάζει περισσότερο με τις τιμές που συναντά κανείς, π.χ., στα Δυτικά Προάστια της Αθήνας. Αυτό σημαίνει ότι σε κάποιες περιπτώσεις ένα διαμέρισμα "συναγωνίζεται" παραθαλάσσιο ακίνητο το οποίο... απλώς βρίσκεται εκτός αντικειμενικού συστήματος.

Δεδομένο, ωστόσο, είναι ότι με τις αλλαγές που θα γίνουν θα προκύψουν και σημαντικές επιβαρύνσεις για εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων, κυρίως στην περιφέρεια, αλλά και σε υπαίθριες περιοχές της Αττικής και της Θεσσαλονίκης.

Με πρόχειρους υπολογισμούς, εκτιμάται ότι είναι περίπου 7.500 οι περιοχές που βρίσκονται εκτός αντικειμενικού συστήματος και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι η τελευταία "χειρουργική" αναπροσαρμογή των τιμών ζώνης το 2018 ούτε καν ακούμπησε το θέμα.

Ο στόχος του υπουργείου Οικονομικών είναι να προκύψουν πρόσθετα έσοδα της τάξης των περίπου 500 εκατ. ευρώ από την επέκταση των αντικειμενικών αξιών. Ωστόσο, αν εξαιρέσει κανείς τις περιοχές-"φιλέτα", οι υπόλοιπες περιοχές είναι απομακρυσμένες και χαμηλής εμπορικής αξίας, καθιστώντας, έτσι, εκ των πραγμάτων αισιόδοξο τον παραπάνω δημοσιονομικό στόχο. Εξετάζονται διορθωτικές παρεμβάσεις και σε αυτό το πεδίο.

Παραδείγματα

- Εξοχική κατοικία επιφάνειας 90 τετραγωνικών μέτρων σε αγροτεμάχιο 4 στρεμμάτων σε παραλιακή περιοχή της Αργολίδας επιβαρύνεται με ετήσιο ΕΝΦΙΑ ύψους 204 ευρώ. Με την ένταξη της περιοχής στο αντικειμενικό σύστημα ο φόρος εκτιμάται ότι θα διπλασιαστεί και θα ανέλθει στα 410 ευρώ.

- Εξοχική κατοικία επιφάνειας 110 τετραγωνικών μέτρων σε αγροτεμάχιο 5 στρεμμάτων σε παραλιακή περιοχή της Πιερίας βαρύνεται με ετήσιο ΕΝΦΙΑ 240 ευρώ. Με την ένταξη στο αντικειμενικό σύστημα ο ιδιοκτήτης της θα κληθεί να πληρώσει συνολικό ΕΝΦΙΑ ύψους 450 ευρώ.

- Πολυτελής εξοχική κατοικία στην Κινέτα, επιφάνειας 517 τ.μ., σε έκταση σχεδόν 7,5 στρεμμάτων, βαρύνεται με ετήσιο ΕΝΦΙΑ 374 ευρώ. Με την ένταξη στο αντικειμενικό σύστημα ο ιδιοκτήτης της θα κληθεί να πληρώσει ετήσιο ΕΝΦΙΑ άνω των 3.000 ευρώ, δηλαδή ο φόρος θα δεκαπλασιαστεί.