Η νούμερο ένα απειλή είναι σαφώς οι δασμοί που έχει δηλώσει ότι θα επιβάλλει ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ορκίζεται στην αμερικανική προεδρία στις 20 Ιανουαρίου.

Θυμίζουμε πως ο εκλεγμένος πρόεδρος έχει υποστηρίξει ότι θα επιβάλλει δασμούς έως και 20% σε όλες τις εισαγωγές και επιπρόσθετους δασμούς που μπορεί να φτάσουν έως και το 60% στις εισαγωγές από την Κίνα. Με δεδομένο το σημαντικό εμπορικό πλεόνασμα που απολαμβάνει η Ευρωζώνη έναντι των ΗΠΑ, οι συνέπειες από τους δασμούς αυτούς στα ευρωπαϊκά προϊόντα θα είναι σημαντικές, ενώ οι οικονομίες της περιοχής αναμένεται να επηρεαστούν και από το αρνητικό ντόμινο που θα προκαλέσουν οι δασμοί προς τα κινεζικά προϊόντα.

Επίσης, ένα ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό, το 81% υποστήριξε πως θεωρεί ότι η δεύτερη θητεία Τραμπ θα επιβαρύνει την ανάπτυξη της Ευρωζώνης.

Άλλωστε, όπως σχολίασαν κάποιοι οικονομολόγοι, ήδη η προοπτική της πολιτικής Τραμπ έχει κάνει πολλές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις πιο διστακτικές ανακόπτοντας σημαντικές επενδύσεις που θα μπορούσαν να τονώσουν την οικονομική δραστηριότητα.

Δεν είναι τυχαίο πως οι περισσότεροι αναλυτές, ήτοι το 61%, συντάσσονται με την άποψη που έχει εκφράσει η Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία κάλεσε ανοιχτά τις κυβερνήσεις της ΕΕ να ξεκινήσουν εμπορικές διαπραγματεύσεις με τον επόμενο πλανητάρχη για να αποφευχθεί ένας εμπορικός πόλεμος και να αποφύγουν να επιδοθούν σε έναν πόλεμο ανταποδοτικών μέτρων. Κι αυτό με δεδομένο πως η Ευρώπη είναι αυτή που έχει να χάσει τα περισσότερα και βρίσκεται ήδη σε πιο αδύναμη οικονομική θέση.

Κατά μέσο όρο, η πρόβλεψη των 72 οικονομολόγων διαμορφώνει την εκτιμώμενη ανάπτυξη της Ευρωζώνης στο ισχνό 0,9% για το 2025. Με τον τρόπο αυτό το 2025 θα σηματοδοτήσει την τρίτη συνεχόμενη χρονιά αναιμικής ανάπτυξης, κάτω κι από το 1,1% που προέβλεψε η ΕΚΤ κατά την τελευταία έκθεση της.

Το παρήγορο, πάντως, είναι πως υπάρχει μια εξίσου γενικευμένη πεποίθηση ανάμεσα στους οικονομολόγους πως η Ευρωζώνη θα αποφύγει τα χειρότερα μιας ύφεσης.

Ειδικά για τις γερμανικές εκλογές του Φεβρουαρίου, αν και θεωρείται σίγουρο ότι οι Χριστιανοδημοκράτες θα «κόψουν» πρώτοι το νήμα, υπάρχει εύλογη αβεβαιότητα για το μετεκλογικό τοπίο και τον σχηματισμό μιας κυβέρνησης συνασπισμού, που μπορεί να χρειαστεί μήνες διαπραγματεύσεων για να σχηματιστεί.

Πάντως, παρά τα σημεία κινδύνου υπάρχουν και κάποια στοιχεία αισιοδοξίας με έναν στους πέντε οικονομολόγους να αναφέρεται στην τόνωση που προσφέρει στην οικονομία της Ευρωζώνης η αποκλιμάκωση των επιτοκίων και τα στοιχεία ανάκαμψης της καταναλωτικής ζήτησης.

Το Bloomberg δημιούργησε μία λίστα με τις 8 μεγαλύτερες απειλές για την παγκόσμια οικονομία το 2024:

Τρεις μήνες μετά το ξέσπασμά του, ο πόλεμος στη Γάζα έχει φέρει την περιοχή της Μέσης Ανατολής στο χείλος μίας ευρύτερης στρατιωτικής σύγκρουσης, η οποία θα επηρεάσει τη ροή πετρελαίου, θα αυξήσει τον πληθωρισμό και θα ανακόψει την παγκόσμια ανάπτυξη. 

Το βασικό σενάριο του Bloomberg παραμένει πως ένας άμεσος πόλεμος Ισραήλ-Ιράν παραμένει σχετικά απίθανος.  Εάν, όμως, το σενάριο αυτό γίνει πραγματικότητα, το 1/5 της παγκόσμιας προσφοράς αργού και σημαντικοί εμπορικοί δίαυλοι θα τεθούν σε κίνδυνο. Οι τιμές του αργού θα μπορούσαν να εκτοξευθούν στα $150/βαρέλι, μειώνοντας το παγκόσμιο ΑΕΠ κατά 1% και αυξάνοντας τον πληθωρισμό κατά 1,2%. 

Fed

Αυτό θα αποτελούσε άσχημα νέα για την Fed και τους επενδυτές οι οποίοι ποντάρουν σε μία πρόωρη και επιθετική στροφή προς τη μείωση των επιτοκίων.

Η κρίση της δεκαετίας του ‘70 μπορεί να επαναληφθεί εάν η κλιμακούμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή πλήξει την αγορά πετρελαίου και το παγκόσμιο εμπόριο. Παράλληλα, ενδέχεται να επαναληφθεί εάν η απόδοση των 5ετούς αμερικανικού ομολόγου μειωθεί κατά 1%, αυξάνοντας τον πληθωρισμό κατά 0,5% και ανατρέποντας οποιεσδήποτε ελπίδες της αγοράς για μία χαλαρότερη πολιτική στάση. 

Ευρώπη

Το αντίθετο πρόβλημα αντιμετωπίζει η ΕΚΤ και η Τράπεζα της Αγγλίας, οι οποίες ενδέχεται να ωθήσουν τις οικονομίες τους σε ύφεση.

Το ΑΕΠ της Ευρωζώνης θα έπρεπε να έχει δεχθεί πλήγμα της τάξης του 2,5%, σύμφωνα με το μοντέλο του Bloomberg Economics, με το αντίστοιχο ποσοστό του Η.Β. να κυμαίνεται στο 4,7%. Μέχρι τώρα, όμως, τα δεδομένα υποδεικνύουν επιβράδυνση στην ανάπτυξη της Ευρώπης, αλλά όχι συρρίκνωση. 

Η Γερμανία βρίσκεται πολύ κοντά στην ύφεση. Η επιβράδυνση στην Κίνα αποτελεί άσχημα νέα και για τη Γερμανία η οποία εξάγει πληθώρα προϊόντων στην δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου. Παράλληλα, τα καλά νέα της Κίνας αποτελούν κι αυτά άσχημα μαντάτα για την ευρωπαϊκή χώρα, αφού η αυτοκινητοβιομηχανία της απειλείται από τις κινεζικές ανταγωνιστές όπως η BYD. 

Kίνα

Όσον αφορά την Κίνα, η ανάπτυξη της χώρας έχει ήδη αρχίσει να παίρνει την κατιούσα. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο του Bloomberg Economics, το Πεκίνο θα καταφέρει, τελικά, να παρέχει αρκετή στήριξη για την αποφυγή της κατάρρευσης της εγχώριας αγοράς ακινήτων, με την ανάπτυξη για το 2024 να κυμαίνεται στο 4,5%. Αυτό το ποσοστό θα είναι μειωμένο σε σχέση με πέρυσι και πολύ χαμηλότερο από τα προ-πανδημικά δεδομένα, αλλά δε θα είναι κάτι το καταστροφικό.

Ιαπωνία

Στην Ιαπωνία, το 2024 ενδέχεται να είναι το έτος κατά το οποίο η κεντρική τράπεζα θα εγκαταλείψει το πρόγραμμα ελέγχου της καμπύλης αποδόσεων το οποίο κρατούσε τα επιτόκια σε αρνητικά επίπεδα εδώ και πολλά χρόνια.

Σύμφωνα με το Bloomberg Economics, η Τράπεζα της Ιαπωνίας μπορεί, μεν να συνεχίσει να διατηρεί τις ρυθμίσεις της νομισματικής της πολιτικής διευκολυντικές αλλά θα αφαιρέσει το «κλείδωμα» των αποδόσεων.

Εάν, όμως, δεν προχωρήσει σε προσεκτική εφαρμογή της νέας στρατηγικής αυτής και η ισοτιμία του γεν αυξηθεί σημαντικά, τα carry trades θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντική εκροή από τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα και άλλα περιουσιακά στοιχεία υψηλών αποδόσεων ανά τον κόσμο. Τα ποσά τα οποία εμπλέκονται στην κατάσταση αυτή είναι τεράστια, αφού οι Ιάπωνες επενδυτές έχουν επενδύσεις $4,1 τρισεκατομμυρίων σε ξένα assets. 

Oυκρανία

Μετά από την αποτυχία της ουκρανικής αντεπίθεσης, οι Δυτικοί σύμμαχοι προειδοποιούν πως η χώρα κινδυνεύει να ηττηθεί, ιδιαίτερα εάν σταματήσει η στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ.

Το αδιέξοδο στον πόλεμο αυτό ενδέχεται να είναι και το πιθανότερο αποτέλεσμα, αφού το ιστορικό προηγούμενων συγκρούσεων υποδεικνύει πως όσο περισσότερο διαρκούν, τόσο πιο απίθανη είναι μία αποφασιστική νίκη του επιτιθέμενου.

Μία ήττα για την Ουκρανία θα αυξήσει τη δυσκολία την οποία αντιμετωπίζει η Ουάσινγκτον για να πείσει άλλες χώρες πως είναι ένας ισχυρός και αξιόπιστος σύμμαχος. Θα μπορούσε, παράλληλα, να προκαλέσει ανάφλεξη συγκρούσεων μεταξύ άλλων χωρών όπως της Βενεζουέλας και της Γουιάνας.

Εκλογές

Στην Ταϊβάν, οι πρόσφατες εκλογές οδήγησαν σε τρίτη συνεχόμενη νίκη του Democratic Progressive Party (DPP). Η Κίνα, όμως, θεωρεί τον νέο Πρόεδρο ως «αυτονομιστή» και «ταραχοποιό», κάτι το οποίο ενδέχεται να κλιμακώσει περαιτέρω τις εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών.

Το διακύβευμα για την παγκόσμια οικονομία είναι υψηλό, δεδομένου του ρόλο της Ταϊβάν στην παραγωγή μικροτσίπ. Ο πόλεμος στα Στενά της Ταϊβάν δεν είναι πολύ πιθανός, αλλά εάν λάβει χώρα, το παγκόσμιο ΑΕΠ θα μπορούσε να καταγράψει μείωση ως και 10%, επισκιάζοντας κατά πολύ τον αντίκτυπο της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης του 2008 ή της κρίσης της πανδημίας. 

Σε περίπτωση που αποφευχθεί ο πόλεμος, οι κατασκευαστές μικροτσίπ θα μπορούσαν να επηρεαστούν από τις αυξημένες εντάσεις, προκαλώντας προβλήματα σε αμερικανικούς κολοσσούς όπως η Apple και η Nvidia οι οποίες βασίζονται στην TSMC.

Πιθανώς οι σημαντικότερες εκλογές του κόσμου στις ΗΠΑ το 2024, θα μπορούσαν να ανατρέψουν πολλές εκτιμήσεις. Η αναμενόμενη ρεβάνς μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Τζο Μπάιντεν ενδέχεται να καταλήξει σε επιστροφή του πρώτου.

Σημειωτέον πως ο Τραμπ έχει δεσμευτεί για επιβολή δασμών 10% σε όλες τις εισαγωγές. Εάν οι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ προβούν σε αντίποινα, το ΑΕΠ των ΗΠΑ θα μειωθεί κατά 0,4%, ενώ θα δημιουργηθούν εντάσεις με την Ευρώπη και θα επιδεινωθούν ακόμα περισσότερο οι σχέσεις με την Κίνα. Παράλληλα, ο ρόλος των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ θα περιοριστεί.

Εκτός αυτού, υπάρχει ακόμα και το ίδιο το αποτέλεσμα των εκλογών το οποίο μπορεί να αμφισβητηθεί, δεδομένου ότι ο αμερικανικός λαός παραμένει διχασμένος μεταξύ των δύο παρατάξεων.

Ανακατάταξη

Η ανάπτυξη της ζήτησης του πετρελαίου αναμένεται να επιβραδυνθεί, απειλώντας την σταθερότητα του ΟΠΕΚ+. 

Δύο τάσεις είναι γενικότερα ευνοϊκές για τις αναδυόμενες αγορές ενόψει του 2024, όμως, δη της μείωσης των επιτοκίων και της αναδιαμόρφωσης των εφοδιαστικών αλυσίδων. 

Αρκετές χώρες θα μπορούσαν να βγουν κερδισμένες από την παγκόσμια ανακατάταξη των ισορροπιών αυτών, όπως το Μεξικό, το Περού και η Πολωνία. 

Παράλληλα, οι στροφές 180 μοιρών των νομισματικών πολιτικών της Αργεντινής και της Τουρκίας ενδέχεται να αυξήσουν το επενδυτικό ενδιαφέρον στις δύο χώρες. Παρ’ όλα αυτά, εάν αποτύχουν τα προγράμματα των Μιλέι και Ερντογάν και οι όποιες αλλαγές αποδειχθούν προσωρινές, ενδέχεται να οδηγήσουν σε ακόμα μεγαλύτερες κρίσεις λόγω της πολυετούς αστάθειας των δύο οικονομιών.

Τα πολεμικά σενάρια για επέκταση του πολέμου στη Μολδαβία και η... έναρξη του οικονομικού πολέμου της Ρωσίας σχετικά με την παροχή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, δίνουν νέα διάσταση στις γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις, οδηγώντας σε ενίσχυση της τιμής του.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Στο στόχαστρο των Ρώσων βρίσκονται όλες οι μη φιλικές χώρες, οι οποίες αν δεν πληρώσουν σε ρούβλια, τότε δεν θα έχουν φυσικό αέριο, κιαθώς η ρωσική Gazprom θα κλείσει τις στρόφιγγες. Μάλιστα, ο Πούτιν έχει δώσει εντολή στον ενεργειακό ρωσικό γίγαντα, να κόβει τη ροή σε όσους δεν πληρώνουν στην ειδική πλατφόρμα συναλλάγματος που έχει ανοίξει. Ταυτόχρονα, ο εισβολέας Πούτιν... προειδοποιεί τη Δύση ότι εάν απειλήσει την ασφάλεια της Ρωσίας, τότε μπορεί να κάνει χρήση όλων των όπλων που διαθέτει, δηλαδή και των πυρηνικών. Φαίνεται πάντως ότι ο απομονωμένος... χασάπης του Κρεμλίνου, διαπιστώνει το αδιέξοδο στο οποίο τον εμπλέκει η εισβολή στην Ουκρανία και οι κινήσεις του αποτελούν πλέον αντικείμενο ανάλυσης από... φυσιογνωμιστές, profilers και ψυχιάτρους!

Ψυχραιμία σε Ε.Ε. και Ελλάδα

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν δηλώνει ότι η Ευρώπη είναι έτοιμη για να αντιμετωπίσει το κλείσιμο της ροής αερίου, ενώ η Ελληνική κυβέρνηση ενεργοποιεί σχέδιο έκτακτης ανάγκης.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει θέμα ενεργειακής ασφάλειας και η Ελλάδα ξεκαθαρίζει ότι στις 20 Μαίου θα πληρώσει τον Gazprom σε ευρώ και όχι σε ρούβλια. Το μόνο σίγουρο είναι ότι έχουμε μπροστά μας έναν πολύ... καυτό Μάιο και φαίνεται ότι η ζημιά περιορίζεται σε κάποιο βαθμό, γιατί οι ανάγκες για θέρμανση είναι περιορισμένες και αφορά περιοχές, οι οποίες ακόμη χρησιμοποιούν πετρέλαιο, πέλλετς και καυσόξυλα. Ωστόσο, αν μας πιάσουν οι... άγριες ζέστες, τότε είναι προφανές ότι οι ανάγκες της χώρας θα είναι τεράστιες, καθώς πρέπει να υπολογίσουμε και κάτι εκατομμύρια τουρίστες που θα μας επισκεφθούν μέσα στο καλοκαίρι...

Έχουμε μπει σε αχαρτογράφητα ύδατα, καθώς ο υβριδικός πόλεμος με σφαίρες και... λεφτά, δεν αφήνει πολλά περιθώρια πραγματικής αισιοδοξίας. Ο καιρός θα δείξει...

Η "έξυπνη" έξοδος στις αγορές με αμερικανική αβάντα!

Χθες, το Ελληνικό Δημόσιο βγήκε στις αγορές για να δανειστεί μέσω επανέκδοσης 7ετούς ομολόγου και φαίνεται ότι στη δημοπρασία, είχαμε κάποιες εξαιρετικά ενδιαφέρουσες εξελίξεις, τις οποίες αξίζει να επισημάνουμε.

Η έκδοση ήταν μιλημένη πρώτα με τους 6 αναδόχους και μετά με τις Moody's και Citibank, οι οποίες δημοσιοποίησαν θετικές εκθέσεις με κοινή συνισταμένη τις υψηλές προσδοκίες ενός success story της Ελληνικής οικονομίας και των Ελληνικών τραπεζών. Οι εκθέσεις αυτές βοήθησαν ώστε να συγκρατηθεί το επιτόκιο κοντά στο 2,4% και να κατατεθούν πολύ ικανοποιητικές προσφορές από τους ενδιαφερόμενους επενδυτές. Ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους έκανε μια έξυπνη κίνηση, αποδεχόμενο λιγότερες προσφορές με... αντάλλαγμα χαμηλότερο επιτόκιο. Αντί να δανειστεί 2 δισ. ευρώ με επιτόκιο κοντά στο 2,6%, τελικώς δανείστηκε 1,5 δισ. ευρώ με σαφώς μικρότερο επιτόκιο και μάλιστα σε μια ημέρα που λόγω της κλιμάκωσης του οικονομικού πολέμου της Ρωσίας στη Δύση, τα επιτόκια των κρατικών τίτλων, κυρίως για την Ευρω-περιφέρεια, κινήθηκαν έντονα ανοδικά. Το κέρδος της χθεσινής έκδοσης ήταν ότι δεν ανατράπηκε βίαια η καμπύλη των επιτοκίων με τα οποία δανείζεται το Ελληνικό Δημόσιο από τις αγορές.

 Μεγάλο deal του Ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ

Μέσα στη... μαυρίλα της ρωσικής εισβολής και των απειλών για τη ροή φυσικού αερίου, αποκτά ιδιαίτερη αξία το μεγάλο ενεργειακό deal του Ομίλου Περιστέρη με τους Ισραηλινούς της Econergy. Η εισηγμένη εταιρεία στο Χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ,  μπαίνει στην ελληνική αγορά ενέργειας επενδύοντας σε  φωτοβολταϊκά, μέσω συνεργασίας με την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή. Οι δύο εταιρείες θα συστήσουν κοινή εταιρεία, προχωρώντας στη δημιουργία δύο φωτοβολταϊκών πάρκων στη Βόρεια Ελλάδα, συνολικής ισχύος 460 MW. Οι δύο ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες θα αναπτυχθούν μέσω της εταιρείας «Ηλιακή Πικρολίμνης», στην οποία η Econergy αποκτά συμμετοχή 49%, εξαγοράζοντας το ποσοστό που κατείχε η Renven. Το πλειοψηφικό πακέτο 51% κατέχει η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, το οποίο θα συνεχίσει να διατηρεί. Η «Ηλιακή Πικρολίμνης» μέσω θυγατρικών θα αναπτύξει δύο φωτοβολταϊκά πάρκα, ισχύος 240 και 220 MW, ενώ το ύψος της επένδυσης θα ανέλθει σε 265 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 130 εκατ. ευρώ αφορούν την ισραηλινή Econergy. Η κατασκευή αναμένεται να ξεκινήσει το τέταρτο τρίμηνο του 2023 και θα ολοκληρωθεί στα τέλη του 2024.

Σε ανακοίνωση της Econergy τονίζεται ότι ο τομέας ηλεκτροπαραγωγής στην Ελλάδα έχει περιθώρια σημαντικής ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια, λόγω των εγγυημένων τιμών αγοράς, της δυνατότητας πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας στην ελεύθερη αγορά σε ελκυστικές τιμές, καθώς και της σχετικά υψηλής ηλιακής ακτινοβολίας.