Με την πρόωρη αποπληρωμή, το ελληνικό Δημόσιο:

— μειώνει ταχύτερα τα χρέη του,
— περιορίζει τον κίνδυνο μελλοντικής αύξησης επιτοκίων,
— απαλλάσσεται άμεσα από πληρωμές τόκων 1,6 δισ. ευρώ που θα κατέβαλλε από το 2026 και μετά, αποκλειστικά για το συγκεκριμένο ποσό (5,29 δισ.) αν δεν εξοφλούνταν νωρίτερα.

Τα οφέλη δεν σταματούν εδώ: όπως δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος του ESM Pierre Gramegna, η πρόωρη αποπληρωμή «στέλνει θετικό μήνυμα στις αγορές», προετοιμάζοντας το έδαφος για νέες αναβαθμίσεις της Ελλάδας το 2026, ενισχύοντας περαιτέρω την επενδυτική βαθμίδα.

Τι αφορά η νέα αποπληρωμή

Η κίνηση αφορά τα δάνεια GLF συνολικού ύψους 52,9 δισ. ευρώ, που αποτέλεσαν την πρώτη χρηματοδοτική βοήθεια προς την Ελλάδα τον Μάιο του 2010 και συνήφθησαν διμερώς με 14 χώρες της ευρωζώνης.

Το Δημόσιο ετοιμάζεται να εξοφλήσει πρόωρα 5,29 δισ. ευρώ, ποσό που κανονικά θα εξοφλούνταν την περίοδο 2033–2041. Το ποσό αυτό αποτελεί μόλις το 1/10 του συνόλου των GLF δανείων.

Με την πρόωρη αυτή εξόφληση, η χώρα απαλλάσσεται από μελλοντικούς τόκους 1,6 δισ. ευρώ, τους οποίους θα πλήρωνε στα επόμενα 8 έως 16 χρόνια.

Πώς προκύπτει το όφελος

Το GLF δάνειο των 52,9 δισ. επιβαρύνεται με κυμαινόμενο επιτόκιο, σήμερα στο 2,3%–2,4%, που είχε ξεπεράσει το 3% το 2024.

Για τα 5,29 δισ. που αποπληρώνονται τώρα έχουν ήδη καταβληθεί άνω των 1,8 δισ. ευρώ σε τόκους από το 2010 έως σήμερα.

Με τη διαγραφή τους από το χρέος, ο Προϋπολογισμός εξοικονομεί περίπου 140 εκατ. ευρώ ετησίως, ποσό που σωρευτικά φτάνει τα 1,6 δισ. ευρώ έως το 2041.

Έτσι, η χώρα «σβήνει» υποχρεώσεις 7 δισ. ευρώ: αποπληρώνει 5,29 δισ. κεφάλαιο και απαλλάσσεται από 1,6 δισ. μελλοντικούς τόκους.

3,5 δισ. λιγότερα για τόκους – και συνέχεια

Η νέα αποπληρωμή εντάσσεται σε μια στρατηγική επιτάχυνσης της μείωσης του χρέους. Ήδη έχουν προηγηθεί τρεις αντίστοιχες κινήσεις συνολικού ύψους 15,9 δισ. ευρώ, που με τη νέα φτάνουν τα 20,1 δισ. ευρώ.

Επιπλέον, η χώρα έχει εξοφλήσει 7,9 δισ. ευρώ προς το ΔΝΤ, διαγράφοντας πλήρως το σχετικό χρέος.

Συνολικά, η Ελλάδα έχει προεξοφλήσει 29 δισ. ευρώ δανείων, εξοικονομώντας 3,5 δισ. ευρώ τόκους μέχρι σήμερα, με τα οφέλη να αυξάνονται όσο η στρατηγική συνεχίζεται.

Γιατί τα διαθέσιμα δεν κατευθύνονται σε παροχές

Η πρόωρη αποπληρωμή δεν επιβαρύνει τον Προϋπολογισμό, καθώς γίνεται από τον ειδικό λογαριασμό ταμειακών διαθεσίμων, που δημιουργήθηκε αποκλειστικά για τη διαχείριση του χρέους.

Συχνά τίθεται το ερώτημα γιατί τα διαθέσιμα αυτά δεν χρησιμοποιούνται για παροχές ή αυξήσεις. Ωστόσο:

— η αποπληρωμή χρέους είναι χρηματοοικονομική πράξη,
— δεν επηρεάζει πλεόνασμα, έλλειμμα ή στόχους δαπανών,
— αντίθετα, οι δαπάνες για παροχές αποτελούν δημοσιονομικές πράξεις, μειώνουν πλεόνασμα, αυξάνουν έλλειμμα και επιβαρύνουν το χρέος.

Άρα, τα διαθέσιμα του λογαριασμού δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για άλλες κρατικές δαπάνες. Η αξιοποίησή τους όμως για αποπληρωμή χρέους μειώνει δραστικά μελλοντικά έξοδα, προσφέροντας «ανάσα» στον Προϋπολογισμό και επιτρέποντας μελλοντικές βιώσιμες πολιτικές.

Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του πρακτορείου Reuters, που επικαλείται δύο κυβερνητικούς αξιωματούχους, τα νέα δανειακά σχέδια της χώρας κινούνται στα ίδια επίπεδα με τις φετινές εκδόσεις, σηματοδοτώντας τη συνέχιση της δημοσιονομικής σταθερότητας, ενώ η οικονομία εμφανίζει σημάδια δυναμικής ανάκαμψης.

«Θα δανειστούμε 8-9 δισ. ευρώ από τις αγορές το επόμενο έτος, όσο και φέτος», ανέφερε χαρακτηριστικά κυβερνητικός αξιωματούχος, επιβεβαιώνοντας τη διατήρηση της τρέχουσας στρατηγικής. Παράλληλα, η Αθήνα στοχεύει στην πρόωρη αποπληρωμή δανείων από το πρώτο πακέτο διάσωσης του 2010, δρομολογώντας την εξόφλησή τους περίπου δέκα χρόνια νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό.

«Θέλουμε να μειώσουμε το χρέος μας πιο γρήγορα και θα χρησιμοποιήσουμε μέρος των ταμειακών μας αποθεμάτων», πρόσθεσε.

Αν και η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην Ευρωζώνη, το ποσοστό του έχει μειωθεί εντυπωσιακά από το 206% του ΑΕΠ το 2020, στο 153,6% το 2024 και αναμένεται περαιτέρω αποκλιμάκωση φέτος. Τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας εκτιμώνται σε περίπου 40 δισ. ευρώ, ποσό ικανό να καλύψει τις δανειακές ανάγκες για τουλάχιστον τρία χρόνια χωρίς νέα έξοδο στις αγορές.

Η ελληνική οικονομία, με βασικό μοχλό τον τουρισμό, δείχνει σταθερά βήματα ανάκαμψης, προσεγγίζοντας τα προ κρίσης επίπεδα. Το ΑΕΠ αναμένεται να αναπτυχθεί με ρυθμό 2,3% το 2025, υπερδιπλάσιος του μέσου όρου της Ευρωζώνης, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται στο 2,4% του ΑΕΠ.

Τέλος η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας το 2023 συνέβαλε καθοριστικά στη μείωση του κόστους δανεισμού, το οποίο πλέον κινείται χαμηλότερα ακόμη και από αυτό της Ιταλίας, ενισχύοντας περαιτέρω την αξιοπιστία της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές.

Όπως αποκαλύπτεται στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού που κατέθεσε σήμερα ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κωστής Χατζηδάκης, το Ελληνικό Δημόσιο τον Δεκέμβριο αναμένεται να αποπληρώσει πρόωρα δάνεια κυμαινομένου επιτοκίου που προέρχονται από το μηχανισμό Greek Loan Facility ύψους 7,935 δισ. ευρώ τα οποία κανονικά λήγουν τα έτη 2026, 2027 και 2028.

Υπενθυμίζεται ότι έχουν προηγηθεί οι αποπληρωμές δανείων ύψους 5.290 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο 2023 και 2.645 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο 2022.

Μετά και την αποπληρωμή αυτή το Χρέος της Γενικής Κυβέρνησης το 2024 αναμένεται να περιοριστεί οριακά στα 356,5 δισ. ευρώ από 356,7 δις. ευρώ που ήταν το 2023. Σε σύγκριση με το ΑΕΠ της χώρας η μείωση που καταγράφεται είναι μεγαλύτερη χάρη στους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης που εμφανίζει η ελληνική οικονομία. Έτσι το 2024 το Χρέος της Γενικής Κυβέρνησης θα υποχωρήσει στο 153,7% του ΑΕΠ από 161,9% το 2023.

Το 2025 το Χρέος της Γενικής Κυβέρνηση προβλέπεται να υποχωρήσει στο 149,1% ΑΕΠ με την ονομαστική του αξία να αυξάνεται σε σχέση με φέτος, στα 361,4 δισ. ευρώ.

Για την εξυπηρέτηση του Χρέους ο Προϋπολογισμός κατέβαλε τόκους 6,98 δισ. ευρώ το 2024 ποσό που αντιστοιχεί στο 3% του ΑΕΠ, ενώ το 2025 η σχετική δαπάνη προβλέπεται να μειωθεί οριακά στα 6,9 δισ. ευρώ, ήτοι 2,8% του ΑΕΠ.

Η δανειακή στρατηγική που θα ακολουθήσει την επόμενη χρονιά ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, μεταξύ άλλων προβλέπει περιορισμένο εύρος εκδόσεων, λόγω των χαμηλών χρηματοδοτικών αναγκών αλλά και της πρόωρης αποπληρωμής των δανείων που προαναφέρθηκε.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού, η στόχευση της δανειακής στρατηγικής θα είναι η διασφάλιση της συνεχούς εκδοτικής παρουσίας του Ελληνικού Δημοσίου στις διεθνείς αγορές κεφαλαίων, η περαιτέρω παροχή εκδόσεων υψηλής ρευστότητας με διατήρηση κατά το δυνατόν της ήδη εκτεταμένης φυσικής ωρίμανσής τους, η μείωση των περιθωρίων δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου καθώς και η περαιτέρω διασφάλιση της συνέπειας του Ελληνικού Δημοσίου ως κρατικού εκδότη με χαρακτηριστικά χώρας της Ευρωζώνης. Ταυτόχρονα, θα αξιοποιηθούν στον μέγιστο δυνατό βαθμό οι υφιστάμενες θέσεις και τα χαρακτηριστικά του ελληνικού χαρτοφυλακίου δημόσιου χρέους, στο πλαίσιο των εν γένει ευκαιριών που παρέχονται στο βραχυχρόνιο τμήμα της ευρωπαϊκής καμπύλης.

«Πραγματικά κάναμε πολλά από τότε που επανεκλεγήκαμε» πέρυσι, δήλωσε. «Όσον αφορά τις συναλλαγές στην αγορά, μάλλον ξεπέρασαν τις προσδοκίες». Η κίνηση αυτή, η οποία καλύπτει αποπληρωμές δανείων από το 2026 έως το 2028, αποτελεί ένα μήνυμα εμπιστοσύνης προς τις χρηματοπιστωτικές αγορές σχετικά με τη συνεχιζόμενη οικονομική ανάκαμψη της χώρας, σημειώνει το Bloomberg. Παρόλο που η κυβέρνηση μείωσε τον στόχο ανάπτυξης για το 2024 στο 2,5% από την προηγούμενη εκτίμηση για 2,9%, η χώρα σημειώνει επιδόσεις πολύ υψηλότερες από τις μέσες προβλέψεις ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προσθέτει.

Υπό τον Μητσοτάκη, συνεχίζει, ο οποίος κέρδισε μια νέα θητεία πέρυσι, η Ελλάδα απέκτησε ξανά την επενδυτική βαθμίδα, αλλά έχει ακόμη πολλή δουλειά μπροστά του. Το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ εξακολουθεί να είναι ένα από τα υψηλότερα στην Ευρώπη, αν και αναμένεται να μειωθεί στο 152,7% του ΑΕΠ φέτος από το υψηλό του 207% το 2020. Ο Έλληνας πρωθυπουργός δήλωσε ότι οι τάσεις αυτές θα συνεχιστούν. Το καθαρό χρέος της χώρας μειώθηκε σε ονομαστικούς όρους το 2023, όχι μόνο ως ποσοστό του ΑΕΠ και «νομίζω ότι πιθανότατα θα μειωθεί και φέτος», είπε.

Μέρος των κεφαλαίων για την πρόωρη αποπληρωμή θα προέλθει από το ταμειακό «μαξιλάρι» της χώρας, το οποίο δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους ως δίχτυ ασφαλείας. Τώρα που η εποχή των μνημονίων έχει τελειώσει, η Αθήνα έχει πρόσβαση στις αγορές χρέους και ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει 5 δισ. ευρώ από αυτά τα κεφάλαια για να προβεί στην πρόωρη αποπληρωμή.

Τον Σεπτέμβρη η αποεπένδυση από την Εθνική Τράπεζα

Ο πρωθυπουργός τόνισε ακόμη πως το Δημόσιο ετοιμάζεται να πουλήσει το σύνολο ή μέρος της εναπομένουσας συμμετοχής του στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος. Το κράτος εξακολουθεί να κατέχει το 18% της Εθνικής Τράπεζας και «θα κάνουμε κάτι το φθινόπωρο, ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

O πρωθυπουργός πρόσθεσε ότι δεν υπάρχουν «άμεσα σχέδια» για οποιαδήποτε περαιτέρω πώληση μεριδίου της Helleniq Energy, μετά την πώληση του 11% από το ΤΑΙΠΕΔ και τον Όμιλο Λάτση. Αναφορικά με τη ΔΕΗ ξεκαθάρισε πως το κράτος θα διατηρήσει το μερίδιο 34% που κατέχει. «Είμαστε πολύ ευχαριστημένοι με την ανάκαμψη της εταιρείας», δήλωσε.

Πρακτικά, το σχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους προβλέπει πρόωρη αποπληρωμή δύο δόσεων ύψους 5,29 δισ. ευρώ των διακρατικών δανείων από το πρώτο Μνημόνιο. Έτσι το δημόσιο «σβήνει» χρέη που έτρεχαν με επιτόκιο 3,9% και γλιτώνει από -διόλου ευκαταφρόνητους- τόκους 40 εκατομμυρίων ευρώ, που θα τα κατέβαλε σε βάθος χρόνου.

Εκτός από το ταμειακό όφελος, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί και ενισχύει την οικονομική σταθερότητα της χώρας, σε μια στιγμή που τα ελληνικά δεκαετή κρατικά ομόλογα έχουν «πέσει» στο 3,55% όταν τα αντίστοιχα της Ιταλίας τιμολογούνται 45 μονάδες βάσης ακριβότερα, ενώ της Ισπανίας είναι μόλις 30 μονάδες πιο χαμηλά!