Οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι, που υπάγονται στο ειδικό καθεστώς των παθόντων εν υπηρεσία, περιλαμβάνονται στη ρύθμιση του νομοσχεδίου που παρουσίασε το ΥΠΕΘΟ στο Υπουργικό Συμβούλιο και θεωρούνται οι βασικοί ωφελημένοι της παρέμβασης.

Όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος Τύπου του Υπουργείου, Όμηρος Τσάπαλος, στο ERTnews Radio, οι εν λόγω συντάξεις δεν είχαν επανυπολογιστεί μετά τις πρόσφατες μισθολογικές αυξήσεις. Από τον Οκτώβριο εφαρμόστηκε νέο μισθολόγιο για τα εν ενεργεία στελέχη, ωστόσο οι συντάξεις των 5.500 δικαιούχων δεν είχαν προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα.

Οι αυξήσεις θα καταβληθούν αναδρομικά από τον Οκτώβριο, συμπεριλαμβανομένου και του τελευταίου τριμήνου του 2025, αποκαθιστώντας τη σύνδεση μεταξύ εν ενεργεία αποδοχών και συντάξιμων αποδοχών.

Τι αλλάζει στο συνταξιοδοτικό πλαίσιο

Με τις προτεινόμενες διατάξεις τροποποιούνται και συμπληρώνονται ρυθμίσεις του Μέρους Β’ του ν. 5045/2023, που αφορούν την αναπροσαρμογή των συντάξεων στρατιωτικών και εξομοιούμενων κατηγοριών. Πρόκειται για πρόσωπα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και δεν υπάγονται στον e-ΕΦΚΑ, καθώς και για πολεμικούς συνταξιούχους του π.δ. 168/2007.

Η ανάγκη ανακαθορισμού προκύπτει από το γεγονός ότι, βάσει του ειδικού συνταξιοδοτικού καθεστώτος, οι συντάξεις παραμένουν συνδεδεμένες με τις αποδοχές των εν ενεργεία συναδέλφων τους. Κάθε μεταβολή μισθού συνεπάγεται και ανάγκη προσαρμογής της σύνταξης, σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 169/2007 και του ν. 4387/2016.

Ωστόσο, η αναμόρφωση δεν μπορούσε να προκύψει αυτοματοποιημένα χωρίς ρητή νομοθετική πρόβλεψη, ιδίως λόγω της πολυπλοκότητας και των ιδιαιτεροτήτων των νέων μισθολογικών νόμων.

Μετά τη θέσπιση του ν. 4472/2017, που εισήγαγε νέο μισθολογικό πλαίσιο για ειδικές κατηγορίες λειτουργών και για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, της Ελληνικής Αστυνομίας, του Πυροσβεστικού Σώματος και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής, επιχειρήθηκε επίλυση των σχετικών συνταξιοδοτικών ζητημάτων μέσω του ν. 5045/2023.

Κατά την εφαρμογή του, όμως, αναδείχθηκαν κενά και περιπτώσεις που δεν είχαν προβλεφθεί, ιδίως λόγω της θέσπισης μισθολογικών κλιμακίων εντός του ίδιου βαθμού για τους ενστόλους — ρύθμιση που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά. Έτσι κρίθηκε αναγκαία η τροποποίηση και συμπλήρωση του ισχύοντος πλαισίου.

Ειδικές ρυθμίσεις για θύματα και τέκνα

Παράλληλα, ρυθμίζεται και ζήτημα που αφορούσε την ειδική σύνταξη θυμάτων του δυστυχήματος των Τεμπών (28 Φεβρουαρίου 2023), καθώς μέχρι σήμερα δεν περιλαμβανόταν η περίπτωση διαζευγμένου ή χήρου και άτεκνου αποβιώσαντος, κενό που πλέον καλύπτεται.

Τέλος, διευκρινίζεται ότι για τα τέκνα συνταξιούχων που δεν υπάγονται στον e-ΕΦΚΑ, δεν ίσχυε το όριο ηλικίας καταβολής σύνταξης που προβλέπεται για τις αντίστοιχες περιπτώσεις εντός του φορέα, στοιχείο που διαφοροποιεί το καθεστώς και απαιτεί ειδική πρόβλεψη.

Σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις, η κράτηση επιβάλλεται μόνο στην κύρια σύνταξη και όχι στο άθροισμα κύριας σύνταξης και μερίσματος, κάτι που μειώνει αισθητά τη μηνιαία παρακράτηση και αυξάνει τις καθαρές αποδοχές των δικαιούχων. Επιπλέον, για την περίοδο από τον Απρίλιο του 2023 έως και σήμερα, προβλέπεται η επιστροφή αναδρομικών ποσών, με τις πληρωμές να προγραμματίζονται μέχρι τα τέλη Αυγούστου.

Ποιες αλλαγές φέρνει η νέα ρύθμιση και ποιοι κερδίζουν

Μέχρι πρόσφατα, η κράτηση υπολογιζόταν στο συνολικό ποσό που λάμβαναν οι συνταξιούχοι, συμπεριλαμβανομένου και του μερίσματος, γεγονός που οδηγούσε σε υψηλότερες περικοπές. Πλέον, ο υπολογισμός γίνεται αποκλειστικά πάνω στην κύρια σύνταξη, μειώνοντας το ποσοστό της κράτησης.

Απόστρατος με κύρια σύνταξη 1.940 € και συνολικές απολαβές (μαζί με μέρισμα) 2.528 €:
 Με το παλιό σύστημα, η κράτηση 15% οδηγούσε σε παρακράτηση 291 ευρώ.
 Με το νέο σύστημα, η κράτηση είναι 10% επί της κύριας σύνταξης – δηλαδή 194 ευρώ.
Αυτό συνεπάγεται μηνιαίο κέρδος 97 ευρώ και συνολικά αναδρομικά 27 μηνών ύψους 2.619 ευρώ.

Όσα πρέπει να γνωρίζουν οι συνταξιούχοι

Οι επιστροφές των αναδρομικών θα πραγματοποιηθούν αυτόματα, χωρίς την ανάγκη υποβολής αίτησης, μέσω του ΕΦΚΑ και των αντίστοιχων οικονομικών υπηρεσιών. Τα αναδρομικά ποσά θα εμφανιστούν με ξεχωριστή αναφορά στα ενημερωτικά συντάξεων. Όσον αφορά τη φορολόγηση, αυτή θα διενεργηθεί σύμφωνα με τις προβλέψεις για εισοδήματα παρελθόντων ετών.

Το μέτρο απευθύνεται αποκλειστικά σε απόστρατους των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, με κύρια σύνταξη άνω των 1.000 ευρώ και καταβολή μερίσματος. Η νομοθετική αλλαγή στοχεύει στην αποκατάσταση μιας αδικίας που αφορούσε τον τρόπο επιβολής των περικοπών, που ίσχυε επί σειρά ετών.

Όπως αποκαλύπτει ο Ελεύθερος Τύπος, οι πληρωμές θα πραγματοποιηθούν μέσα στον Μάιο και τα ποσά που θα λάβουν χιλιάδες συνταξιούχοι κυμαίνονται από 1.296 έως 2.619 ευρώ. Παράλληλα, παραμένει στο προσκήνιο η αξίωση για επιστροφή της εισφοράς αλληλεγγύης, με αναδρομικά που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να φτάνουν έως και τα 8.500 ευρώ.

Όπως αποκαλύπτει ο Ελεύθερος Τύπος, οι πληρωμές θα πραγματοποιηθούν μέσα στον Μάιο και τα ποσά που θα λάβουν χιλιάδες συνταξιούχοι κυμαίνονται από 1.296 έως 2.619 ευρώ. Παράλληλα, παραμένει στο προσκήνιο η αξίωση για επιστροφή της εισφοράς αλληλεγγύης, με αναδρομικά που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να φτάνουν έως και τα 8.500 ευρώ.

Η επιστροφή αφορά περίπου 45.000 απόστρατους, οι οποίοι επωφελούνται από τη μεταβολή του καθεστώτος κρατήσεων. Από τον Απρίλιο του 2023, σταμάτησε να εφαρμόζεται η μείωση του νόμου 4093 στα μερίσματα που καταβάλλουν τα μετοχικά ταμεία, με αποτέλεσμα να επιβάλλεται μόνο στις κύριες συντάξεις.

Σύμφωνα με τον Ελεύθερο Τύπο, με το νόμο 4307/2014 αποκαταστάθηκε το 50% των περικοπών με αναδρομικά και με μόνιμες αυξήσεις.

Oμως με το νόμο 4575/2018, πέρυσι τον Δεκέμβριο, οι απόστρατοι πήραν το υπόλοιπο 50% των περικοπών με τη μορφή ενός εφάπαξ επιδόματος, που για τους περισσότερους ήταν χαμηλότερο από αυτά που περίμεναν, ενώ έμειναν χωρίς την αύξηση που έπρεπε να πάρουν στις συντάξεις τους, ώστε να επανέλθουν στα επίπεδα του Ιουλίου του 2012.

Τα «λειψά» αναδρομικά που είχε αποκαλύψει ο Ελεύθερος Τύπος (στις 24/2/2019) με εμπιστευτικό έγγραφο του ΕΦΚΑ διορθώθηκαν για περίπου 15.500 δικαιούχους στρατιωτικών συντάξεων (απόστρατοι, χήρες, τέκνα, κληρονόμοι, και στρατιωτικοί που είχαν αναστολή σύνταξης λόγω απασχόλησης), ενώ για την πλειονότητα των 100.000 αποστράτων δεν θα γίνει επανέλεγχος καθώς μετά από πολλούς μήνες δειγματοληπτικών ελέγχων οι αρμόδιες υπηρεσίες αποφάνθηκαν ότι δεν υπάρχουν λάθη στις πληρωμές!

Η βεβαίωση που κρύβει λάθος υπολογισμό στα αναδρομικά: Απόστρατος δικαιούται αναδρομικά 4.762,87 ευρώ και μετά τις μειώσεις το φορολογητέο ποσό πέφτει στα 302,14 ευρώ. Σε αυτό το ποσό μπήκε φόρος 60,43 ευρώ και στο χέρι πήρε καθαρά 241,71 ευρώ!

Το γεγονός όμως ότι σε κανέναν απόστρατο δεν έχει δοθεί η ανάλυση των κρατήσεων που έγιναν στα αναδρομικά, παρότι έχουν σταλεί χιλιάδες αιτήσεις, δημιουργεί τη βεβαιότητα στους συνταξιούχους, ότι υπάρχουν λάθη που θα φανούν με επανέλεγχο της κάθε περίπτωσης.

Την ίδια στιγμή, σε 6.410 δικαιούχους στρατιωτικών συντάξεων πληρώθηκαν κατά λάθος τον Δεκέμβριο του 2018 παραπάνω αναδρομικά, και καλούνται τώρα να επιστρέψουν τα ποσά. Μέχρι τις αρχές Δεκεμβρίου θα σταλεί επιστολή σε 793 δικαιούχους που εισέπραξαν αχρεώστητα ποσά από 5.000 ευρώ και πάνω για να τα επιστρέψουν, ενώ στους υπόλοιπους 5.616 δικαιούχους θα γίνει παρακράτηση του ποσού από τις συντάξεις του Φεβρουάριου 2020.

Αλλοι 1.567 συνταξιούχοι του ΕΦΚΑ πήραν τον περασμένο Μάιο «χρυσές συντάξεις» των 4.000 και 5.000 ευρώ, πάλι από λάθος πληρωμές.

«Διορθώνουμε λανθασμένες καταβολές ποσών ύψους 27.619.682 ευρώ σε συνταξιούχους επί ΣΥΡΙΖΑ», δήλωσε χθες ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Γιάννης Βρούτσης, ζητώντας την κατανόηση των συνταξιούχων που θα πρέπει να τους ζητηθούν πίσω χρήματα που χωρίς να φταίνε πιστώθηκαν στους λογαριασμούς τους.

Το ΓΕΕΘΑ, σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ», έχει αποστείλει έγγραφο στο Μετοχικό Ταμείο Στρατού με το οποίο ζητάει από το Διοικητικό του Συμβούλιο να εξετάσει αν υπάρχουν τα οικονομικά περιθώρια προκειμένου να δοθεί ένα επιπλέον μέρισμα, εντός του Δεκεμβρίου, στους περίπου 60.000 δικαιούχους απόστρατους του Στρατού Ξηράς.

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι η προσπάθεια που κάνει το υπουργείο για τη διανομή μιας πρόσθετης παροχής αφορά και τους υπόλοιπους στρατιωτικούς συνταξιούχους. Το ίδιο έγγραφο του ΓΕΕΘΑ αναμένεται να φτάσει και στα μετοχικά ταμεία του Ναυτικού και της Αεροπορίας. Η έξτρα ενίσχυση στην περίπτωση που τελικώς αποφασιστεί να δοθεί θα αφορά περίπου 120.000 στρατιωτικούς συνταξιούχους.

Σε κάθε περίπτωση, τον τελευταίο λόγο για την καταβολή του «δώρου», η οποία τώρα βρίσκεται υπό εξέταση, τον έχουν τα διοικητικά συμβούλια των μετοχικών ταμείων των Ενόπλων Δυνάμεων. Από την οικονομική κατάσταση του κάθε Ταμείου, και συγκεκριμένα από τα έσοδα που αυτό έχει, θα κριθεί εάν η έξτρα παροχή μπορεί να δοθεί ή όχι.

Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να έχουν ληφθεί έως το τέλος του επόμενου μήνα. Και αυτό γιατί στα τέλη κάθε Νοεμβρίου καταβάλλεται το μέρισμα του Δεκεμβρίου στους μερισματούχους.

Πώς υπολογίζεται

Το μέρισμα που χορηγείται στους απόστρατους του Στρατού Ξηράς φθάνει έως και τα 203,77 ευρώ τον μήνα. Ανάλογη παροχή δίνουν στους απόστρατους το Μετοχικό Ταμείο Ναυτικού και το Μετοχικό Ταμείο Αεροπορίας.

Το μέρισμα παρέχεται σε κάθε μέτοχο του Ταμείου μετά την αποστρατεία του εφόσον δικαιούται σύνταξη από το Δημόσιο. Είναι ανάλογο του βαθμού, των ετών συντάξιμης υπηρεσίας και του ποσοστού χρονοεπιδόματος του εν αποστρατεία μετόχου που αναγράφονται στην πράξη συντάξεως.

Το μέρισμα χορηγείται από την ημερομηνία που αρχίζει η καταβολή της κύριας σύνταξης. Το μέρισμα προκύπτει από τον πολλαπλασιασμό των δικαιουμένων μεριδίων επί την τιμή μεριδίου. Η τιμή μεριδίου καθορίζεται ύστερα από απόφαση του ΔΣ του Μετοχικού Ταμείου και εγκρίνεται από τον υπουργό Εθνικής Αμυνας ανάλογα με τα πραγματοποιηθέντα καθαρά έσοδα και κέρδη του Ταμείου κατά το προηγούμενο οικονομικό έτος.

Ο αριθμός των μεριδίων μερίσματος κάθε μερισματούχου εξαρτάται:

-από τα έτη της πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας του – μετοχικής του σχέσης προς το Ταμείο (έτη καταβολών),
-από τον βαθμό του οποίου τις αποδοχές ελάμβανε κατά την έξοδό του από τις τάξεις του Σώματος, από το Επίδομα Χρόνου Υπηρεσίας, το οποίο υπολογίστηκε στη σύνταξή του.

Για τον υπολογισμό του μερίσματος ως χρόνος πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας νοείται ο χρόνος πραγματικής υπηρεσίας που προκύπτει από τη συνταξιοδοτική πράξη.

Ολόκληρο μέρισμα δικαιούνται οι απόστρατοι μέτοχοι που έχουν συμπληρωμένη 25ετή συντάξιμη υπηρεσία. Εφόσον δεν έχουν συμπληρωμένη 25ετή συντάξιμη υπηρεσία, το μέρισμα απονέμεται μειωμένο και ισούται προς τόσα εικοστά πέμπτα του πλήρους όσα και τα συντάξιμα έτη αυτών.

Για τους απόστρατους μετόχους που έχουν πάνω από 25 έτη υπηρεσίας το μέρισμα προσαυξάνεται κατά 1/50 για κάθε επιπλέον (πέραν του 25ου) έτος υπηρεσίας. Η προσαύξηση αυτή δίνεται έως και 15/50 δηλαδή έως τα 40 έτη υπηρεσίας. Υπηρεσία που υπερβαίνει τους 6 μήνες αναγνωρίζεται ως ολόκληρο έτος, έπειτα από καταβολή των κρατήσεων που αναλογούν για το διάστημα μέχρι συμπληρώσεως πλήρους έτους.

Το μέρισμα πληρώνεται προκαταβολικά σε μηνιαία βάση την προτελευταία ή τελευταία εργάσιμη ημέρα του προηγούμενου μήνα.