Μετά από πολύμηνες συζητήσεις, διαπιστώθηκε ότι η προβλεπόμενη σύνδεση των εισφορών με τον Δείκτη Μεταβολής Μισθών θα οδηγούσε σε αυξήσεις της τάξης του 4%-5%, δηλαδή σχεδόν διπλάσιες από τον αναμενόμενο πληθωρισμό.

Η λύση που προκρίνεται είναι οι εισφορές για το 2026 να αυξηθούν με βάση τον πληθωρισμό, ο οποίος εκτιμάται στο 2,6%. Η εφαρμογή της προσαρμογής με βάση τους μισθούς μετατίθεται, τουλάχιστον, για το 2027.

Τι θα αλλάξει το 2026

• Η πρώτη ασφαλιστική κατηγορία θα αυξηθεί από 245 → περίπου 251 ευρώ
• Η έκτη κατηγορία από 659 → περίπου 676 ευρώ

Η εστίαση στον πληθωρισμό και όχι στους μισθούς μειώνει την επιβάρυνση, αλλά δεν την μηδενίζει.

Ποιους αφορά

Η αλλαγή αγγίζει περίπου 1,8 εκατομμύρια μη μισθωτούς, εκ των οποίων το 80% βρίσκεται στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία.

Η παραμονή στη χαμηλότερη κατηγορία περιορίζει το άμεσο κόστος, όμως οδηγεί σε χαμηλότερη μελλοντική σύνταξη. Υπολογίζεται ότι όποιος παραμείνει 40 χρόνια στην πρώτη κατηγορία θα λάβει σύνταξη περίπου 860 ευρώ.

Γιατί μετατίθεται η εφαρμογή του δείκτη μισθών

Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι η άμεση εφαρμογή:

• θα αύξανε την οικονομική πίεση σε επαγγελματίες με ήδη περιορισμένη ρευστότητα
• θα οδηγούσε σε νέα κύματα οφειλών προς τον ΕΦΚΑ
• θα περιόριζε την εισπραξιμότητα των εισφορών

Παράλληλα σχεδιάζεται ενίσχυση των μηχανισμών είσπραξης μέσω ΚΕΑΟ και συνεργασιών με ιδιωτικές δικηγορικές εταιρείες από το 2027.

Το στοίχημα για την επόμενη ημέρα

Η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε:

• ανάγκη ανακούφισης των επαγγελματιών
• διατήρηση της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού
• ενίσχυση της εισπραξιμότητας των εισφορών

Η στρατηγική «λιγότερη αύξηση τώρα – μεγαλύτερη προετοιμασία μετά» φαίνεται προς το παρόν να επικρατεί, με κρίσιμες αποφάσεις να οριστικοποιούνται στις αρχές του 2026.

Η διαδικασία επιστροφής των αχρεωστήτως καταβληθεισών ασφαλιστικών εισφορών κύριας ασφάλισης είχε ξεκινήσει τον Αύγουστο του 2023, μετά και την ολοκλήρωση της υποβολής αιτήσεων από ασφαλισμένους του ιδιωτικού τομέα.

Όπως αναφέρεται στο διευκρινιστικό έγγραφο του ΕΦΚΑ, τα ποσά που επιστρέφονται αφορούν εισφορές που καταβλήθηκαν έως τον Δεκέμβριο του 2019 και χαρακτηρίζονται ως «αχρεωστήτως καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές».

Πρόκειται για χρηματικά ποσά που καταβλήθηκαν στον Φορέα χωρίς να υπάρχει σχετική νομική υποχρέωση.

Ποιες περιπτώσεις καλύπτει η επιστροφή

Οι περιπτώσεις που εμπίπτουν στην επιστροφή περιλαμβάνουν:

• Την καταβολή εισφορών πέραν του ανώτατου ορίου ασφαλιστέων αποδοχών (πλαφόν).
• Την καταβολή εισφορών για αποδοχές ή τμήματα αποδοχών, καθώς και για πρόσθετες αμοιβές-αποζημιώσεις, όπου προβλέπεται ρητά η μη καταβολή εισφορών.
• Την καταβολή εισφορών πέραν της νόμιμης βάσης υπολογισμού.
• Εξαιρούνται περιπτώσεις στις οποίες προκύπτει ακύρωση χρόνου λόγω δόλιας ή εικονικής ασφάλισης.

Τι ισχύει για τις ασφαλιστικές εισφορές από το 2020 και μετά

Για τις ασφαλιστικές εισφορές που καταβλήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά, θα ακολουθήσει νέο διευκρινιστικό έγγραφο από τον ΕΦΚΑ, καλύπτοντας όλους τους κλάδους ασφάλισης του Δημοσίου (κύρια ασφάλιση, επικούρηση, πρόνοια και υγεία).

Ποιοι δικαιούνται επιστροφή

Σύμφωνα με το διευκρινιστικό έγγραφο του ΕΦΚΑ, η επιστροφή αφορά:

• Αξιώσεις που έχουν δημιουργηθεί ή θα δημιουργηθούν μετά την 1/1/2017.
• Εκκρεμείς αιτήσεις επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών, οι οποίες υποβλήθηκαν στα ενταχθέντα στον ΕΦΚΑ ταμεία (συμπεριλαμβανομένου του Δημοσίου) έως 31/12/2016 ή στον ΕΦΚΑ από 1/1/2017 και βρίσκονται σε οποιοδήποτε στάδιο της διοικητικής διαδικασίας.
• Από 1/1/2017, οι τακτικοί και μετακλητοί υπάλληλοι και λειτουργοί του Δημοσίου, της Βουλής, των Ν.Π.Δ.Δ., των ΟΤΑ, οι ιερείς και οι υπάλληλοι των εκκλησιαστικών Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, καθώς και τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, των Σωμάτων Ασφαλείας και του Πυροσβεστικού Σώματος, υπάγονται στο ασφαλιστικό – συνταξιοδοτικό καθεστώς του ΕΦΚΑ.

Διαδικασία επιστροφής

Όπως και στις απαιτήσεις επιστροφής κύριας ασφάλισης, έτσι και στις απαιτήσεις από αχρεωστήτως καταβληθείσες εισφορές επικούρησης, πρόνοιας και υγείας, η αίτηση πρέπει να υποβληθεί εντός της πενταετίας από την ημερομηνία καταβολής του ποσού, καθώς μετά θεωρείται παραγεγραμμένη.

Η διαδικασία θα ακολουθήσει το ίδιο μοντέλο που ισχύει για τις επιστροφές εισφορών κύριας ασφάλισης. Οι αποφάσεις θα κοινοποιούνται στους αιτούντες, στα τμήματα Ασφάλισης και Εισφορών της Τοπικής Διεύθυνσης και στο Τμήμα Οικονομικής Διαχείρισης της αρμόδιας Περιφερειακής Υπηρεσίας Συντονισμού και Υποστήριξης (ΠΥΣΥ).

Σε περίπτωση που η αρμόδια Τοπική Διεύθυνση για την εξέταση αιτήματος είναι διαφορετική από εκείνη της έδρας του φορέα-εργοδότη, τότε οι αποφάσεις θα κοινοποιούνται και στο Τμήμα Ασφάλισης και Εισφορών της Τοπικής Διεύθυνσης όπου ανήκει η έδρα του φορέα.

Όσοι είχαν υποβάλει αιτήσεις στην πρώην Α’ Διεύθυνση Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών Δημοσίου Τομέα και δεν έχουν διεκπεραιωθεί, δεν χρειάζεται να υποβάλουν εκ νέου αίτηση στις Τοπικές Διευθύνσεις, καθώς οι φάκελοι θα διαβιβαστούν αυτόματα.

Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, θα εκδοθούν Αποφάσεις Διευθυντή, οι οποίες θα τηρούνται σε ειδικό αρχείο μαζί με την αίτηση και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.

Η επιστροφή των εισφορών που καταβλήθηκαν μετά την 1/1/2020 θα εξεταστεί από τη Διεύθυνση Κύριας Ασφάλισης και Εισφορών Δημοσίου Τομέα, μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων ελέγχων.

Συγκεκριμένα, αφορά σε δικηγόρους με έμμισθη εντολή του ιδιωτικού τομέα και των ΝΠΙΔ και μισθωτούς μηχανικούς και υγειονομικούς του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου (Ι.Δ.Α.Χ. & Ι.Δ.Ο.Χ.), οφειλέτες ή μη του e-ΕΦΚΑ, που υπέβαλαν αίτηση, μέσω της αντίστοιχης ηλεκτρονικής υπηρεσίας, μέχρι τις 20/02/2025.

Σημειώνεται ότι, πλέον, κατόπιν της 63/2024 Γνωμοδότησης του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η εν λόγω διαδικασία επιστροφής των αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών διεκπεραιώνεται χωρίς την αναζήτηση πιστοποιητικού φορολογικής ενημερότητας του δικαιούχου.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ συνεχίζουν την επεξεργασία των αιτήσεων που υποβλήθηκαν από 21/02/2025 και μετέπειτα, προκειμένου τα δικαιούμενα ποσά να τους αποδοθούν με την ίδια διαδικασία σε επόμενη καταβολή.

Τέλος, γνωστοποιείται ότι η «Ηλεκτρονική Υπηρεσία Τροποποίησης της Ασφάλισης για Έμμισθους Δικηγόρους, Μισθωτούς Μηχανικούς και Υγειονομικούς» https://www.efka.gov.gr/el/elektronikes-yperesies/elektronike-yperesia-tropopoieses-tes-asphalises-gia-emmisthoys-dikegoroys-misthotoys-mechanikoys θα είναι διαθέσιμη στους ενδιαφερόμενους εργοδότες, μέχρι και τις 31/10/2025 (καταληκτική ημερομηνία).

Με διάταξη, η οποία προωθείται, o υπολογισμός των ασφαλιστικών εισφορών υπερεργασίας, υπερωριών, νυχτερινής απασχόλησης και απασχόλησης σε ημέρες αργίας ή Κυριακές των μισθωτών πλήρους απασχόλησης, θα γίνεται επί του ωρομισθίου που αντιστοιχεί στην οκτάωρη εργασία, χωρίς δηλαδή την προσαύξηση, που αντιστοιχεί σε αυτές τις ειδικές περιπτώσεις χρόνου απασχόλησης.

Η ρύθμιση δεν θίγει την προσαύξηση στην αμοιβή των εργαζομένων για υπερεργασία, υπερωρίες, νυχτερινή απασχόληση και απασχόληση σε αργίες και Κυριακές, που συνεχίζει να καταβάλλεται, ως έχει, επηρεάζει μόνο τον υπολογισμό των ασφαλιστικών εισφορών.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, από τη ρύθμιση επωφελούνται ταυτόχρονα τόσο οι εργαζόμενοι, καθώς αυξάνεται το καθαρό ποσό, το οποίο τους καταβάλλεται, λόγω της μείωσης των επιπρόσθετων εισφορών τους, όσο και οι εργοδότες, καθώς θα καταβάλουν μειωμένες εργοδοτικές εισφορές, υπολογισμένες στη βάση της αμοιβής του οκταώρου και όχι στη βάση της αμοιβής της προσαύξησης.

Παράδειγμα 1: Για εργαζόμενο μισθωτό του ιδιωτικού τομέα πλήρους απασχόλησης, με μέσο μηνιαίο μισθό 1,342 ευρώ, ο οποίος λαμβάνει επιπλέον του μισθού του 1,570 ευρώ μικτά ετησίως (130.8 ευρώ μηνιαίως) από υπερεργασία ή και υπερωρίες, οι αντίστοιχες εισφορές ανέρχονται σήμερα σε 552 ευρώ ετησίως, εκ των οποίων τα 212 ευρώ βαρύνουν τον εργαζόμενο και τα 340 ευρώ βαρύνουν τον εργοδότη. Με την προωθούμενη ρύθμιση, οι εισφορές θα ανέρχονται πλέον σε 425 ευρώ ετησίως, μειωμένες κατά 23%, με το όφελος του εργαζομένου να υπολογίζεται περίπου σε 49 ευρώ ετησίως και το όφελος του εργοδότη σε 78 ευρώ ετησίως.

Παράδειγμα 2: Για εργαζόμενο μισθωτό του ιδιωτικού τομέα πλήρους απασχόλησης, με μέσο μηνιαίο μισθό 1,342 ευρώ, εάν απασχολείται νυχτερινά και αργίες με υπερεργασία και υπερωρίες και για τους λόγους αυτούς λαμβάνει επιπλέον του μισθού του 7,862 ευρώ μικτά ετησίως (655.23 ευρώ μηνιαίως), οι αντίστοιχες εισφορές ανέρχονται σήμερα σε 2,764 ευρώ ετησίως, εκ των οποίων τα 1,064 ευρώ βαρύνουν τον εργαζόμενο και τα 1,700 ευρώ βαρύνουν τον εργοδότη. Με την προωθούμενη ρύθμιση, οι εισφορές θα ανέρχονται πλέον σε 1,715 ευρώ ετησίως, μειωμένες κατά 38%, με το όφελος του εργαζομένου να υπολογίζεται περίπου σε 403 ευρώ ετησίως και το όφελος του εργοδότη σε 645 ευρώ ετησίως.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η νέα ρύθμιση έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά διαδοχικών κινήσεων της κυβέρνησης τα τελευταία χρόνια για την ελάφρυνση του μη μισθολογικού κόστους, επιτυγχάνοντας μείωση στις ασφαλιστικές εισφορές κατά 5,4 ποσοστιαίες μονάδες, με στόχο αυτή να φτάσει στις 5,9 ποσοστιαίες μονάδες το 2027.

Οι κινήσεις αυτές έχουν οδηγήσει σε αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των εργαζομένων και έχουν συμβάλει, ώστε οι επιχειρήσεις να προχωρήσουν σε προσλήψεις, γεγονός που αποτυπώνεται στη μείωση της ανεργίας, η οποία έχει υποχωρήσει στο 9,4%, με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και στη σημαντική αύξηση θέσεων εργασίας κατά 500.000 και πλέον από το 2019.

Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, δήλωσε: «Η τόνωση της απασχόλησης και η αύξηση του εισοδήματος των εργαζομένων αποτελούν δύο από τις βασικές προτεραιότητες της κυβέρνησής μας και οι προσπάθειες είναι διαρκείς. Σε αυτή την κατεύθυνση, προχωρούμε σε περαιτέρω ελάφρυνση του μη μισθολογικού κόστους για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, αναμορφώνοντας τον τρόπο υπολογισμού των εισφορών υπερεργασίας, υπερωριών, νυχτερινών και αργιών. Στηρίζουμε τους εργαζόμενους, αυξάνοντας το διαθέσιμο εισόδημά τους και τις επιχειρήσεις, ενισχύοντας συνεχώς την ανταγωνιστικότητά τους. Παράλληλα, με τη σταδιακή εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας σε όλους τους κλάδους της οικονομίας, προστατεύουμε τους εργαζόμενους από μη σύννομες πρακτικές, διασφαλίζοντας την καταγραφή του πραγματικού χρόνου εργασίας τους και την αμοιβή τους γι’ αυτόν, καθώς και τις επιχειρήσεις από αθέμιτο ανταγωνισμό. Συνεχίζουμε να υποστηρίζουμε εμπράκτως εργαζόμενους και επιχειρήσεις, για να ενισχύσουμε ακόμα περισσότερο τη θετική δυναμική, που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια στην αγορά εργασίας».

Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Πάνος Τσακλόγλου, σημείωσε: «Το Υπουργείο Εργασίας προχωρά σε νέα ρύθμιση για την κατάργηση των προσαυξήσεων στις ασφαλιστικές εισφορές, που αφορούν υπερεργασία, υπερωρίες, νυχτερινή εργασία, και απασχόληση σε Κυριακές και αργίες. Η ρύθμιση αυτή δεν επηρεάζει το ύψος των προσαυξήσεων που προβλέπονται για την αμοιβή της υπερεργασίας, των υπερωριών, της νυχτερινής εργασίας και της απασχόλησης σε Κυριακές και αργίες, οι οποίες εξακολουθούν να καταβάλλονται κανονικά. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί συνέχεια της οριζόντιας μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών κατά 5,4 ποσοστιαίες μονάδες από το 2019, που έχει συμβάλει αποφασιστικά στην αύξηση της απασχόλησης και στη μείωση του ποσοστού ανεργίας στη χώρα μας. Ως αποτέλεσμα της ρύθμισης είναι η μείωση του μη μισθολογικού κόστους των επιχειρήσεων και η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των μισθωτών πλήρους απασχόλησης. Με αυτή τη ρύθμιση βελτιώνεται η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, αμβλύνονται οι “στενότητες” που παρατηρούνται σε πολλούς κλάδους οικονομικής δραστηριότητας και αναβαθμίζεται το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων».

Ακολουθούν 4+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για το νέο μέτρο:

Πώς υπολογίζονται οι εισφορές υπερεργασίας, υπερωριών, νυχτερινών και αργιών σήμερα;

Σε αυτές τις ειδικές περιπτώσεις χρόνου απασχόλησης, ο εργαζόμενος αμείβεται με προσαύξηση επί του ωρομισθίου. Η υπερεργασία, (δηλαδή η μια παραπάνω ώρα απασχόλησης), αμείβεται με προσαύξηση 20%, η υπερωρία, (δηλαδή από την 9η έως και την 12η ώρα), αμείβεται με προσαύξηση 40%, η νυχτερινή απασχόληση αμείβεται με 25% προσαύξηση και η απασχόληση σε Κυριακές και αργίες αμείβεται με 75% προσαύξηση.
Μέχρι σήμερα, με τα αντίστοιχα ποσοστά προσαυξάνονται και οι ασφαλιστικές εισφορές που αναλογούν σε αυτές τις ώρες απασχόλησης.
Η νέα ρύθμιση προβλέπει την αναμόρφωση των εισφορών υπερωριών, υπερεργασίας, νυχτερινής απασχόλησης και απασχόλησης Κυριακές και αργίες των μισθωτών πλήρους απασχόλησης, προκειμένου ο υπολογισμός τους να γίνεται επί του ωρομισθίου που αντιστοιχεί στην κανονική οκτάωρη απασχόληση και όχι βάσει του ποσοστού της καταβαλλόμενης στον εργαζόμενο προσαύξησης.

Πώς ωφελούνται οι εργαζόμενοι από τη νέα ρύθμιση;

Με τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων, αυξάνεται το καθαρό ποσό, το οποίο λαμβάνουν από την απασχόλησή τους σε υπερεργασία, υπερωρίες, νυχτερινές ώρες, καθώς και ημέρες αργίας και Κυριακές. Ενισχύεται με τον τρόπο αυτό το διαθέσιμο εισόδημά τους.

Πώς ωφελούνται οι επιχειρήσεις από τη νέα ρύθμιση;

Με τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών των εργοδοτών, μειώνεται το ποσό που καλούνται να καταβάλουν οι επιχειρήσεις, οι οποίες απασχολούν εργαζόμενους σε υπερεργασία, υπερωρίες, νυχτερινές ώρες και ημέρες αργίας ή Κυριακές, χωρίς να επηρεάζονται οι απολαβές των εργαζομένων.
Μειώνεται έτσι το μη μισθολογικό κόστος της εργασίας, ώστε να ενισχυθεί η απασχόληση και να αυξηθούν οι επενδύσεις.
Ταυτόχρονα, ενισχύεται η διαφάνεια υπερωριών και η διαμόρφωση μιας πιο υγιούς αγοράς εργασίας, με την ορθή δήλωση των υπερωριών, καθώς από την αύξηση στις υπερωρίες στους κλάδους που έχουν ενταχθεί στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας είναι σαφές ότι πολλοί εργαζόμενοι πραγματοποιούν υπερωρίες, για τις οποίες δεν αμείβονται ή αμείβονται με μη σύννομο τρόπο.
Με τον τρόπο αυτό, η ρύθμιση ενισχύει και τον υγιή ανταγωνισμό.

Σε ποιους κλάδους της οικονομίας θα εφαρμοστεί το μέτρο;

• Το μέτρο θα εφαρμοστεί οριζοντίως στο σύνολο των κλάδων της οικονομίας.
• Το μέτρο αφορά και εργαζόμενους μερικής απασχόλησης;
• Το μέτρο θα εφαρμοστεί μόνο για εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης.

Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο αναβάθμισης των υπηρεσιών του e-ΕΦΚΑ, στις 10:00 π.μ. της Δευτέρας τίθεται σε λειτουργία ο νέος, πιο άμεσος τρόπος πληρωμής των ασφαλιστικών εισφορών με τη χρήση κωδικού πληρωμής (RF) που επιτρέπει την online επεξεργασία τους, μέσω των τραπεζών και του Διατραπεζικού Συστήματος (ΔΙΑΣ).

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, το σύστημα του e-ΕΦΚΑ θα ενημερώνεται άμεσα για τις πραγματοποιούμενες πληρωμές και ως αποτέλεσμα οι μη μισθωτοί ασφαλισμένοι, που καταβάλλουν τις ασφαλιστικές τους εισφορές, θα μπορούν εξίσου άμεσα να εκδίδουν αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας, χωρίς καθυστερήσεις.

Αυτό το σχέδιο βρίσκεται σε εξέλιξη από το 2019, καθώς μέχρι σήμερα οι εισφορές μειώθηκαν κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες τον Ιούνιο του 2020 (0,42 π.μ. για τον εργαζόμενο και 0,48 π.μ. για τον εργοδότη) και κατά 3,0 π.μ. τον Ιανουάριο του 2021 (1,21 π.μ. για τον εργαζόμενο και 1,79 π.μ. για τον εργοδότη). Με τη νέα μείωση 1% από 1η Ιανουαρίου, το συνολικό «ψαλίδι» στις εισφορές θα φτάσει το 4,9%. Παράλληλα, από 1η Ιουνίου 2022 μειώθηκε το ύψος των εισφορών επικουρικής ασφάλισης από 6,5% σε 6%, ισόποσα για εργοδότες και μισθωτούς. Επιπλέον, εκκρεμεί και η μείωση κατά 0,60%, ώστε να ολοκληρωθεί η συνολική μείωση κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες, σύμφωνα με τη δέσμευση της κυβέρνησης.

Η μείωση που θα ισχύσει από 1η Ιανουαρίου 2025 επιμερίζεται κατά 0,5% για τους εργαζόμενους και κατά 0,5% για τους εργοδότες. Συγκεκριμένα, για τους μισθωτούς, οι κρατήσεις υπέρ ΕΟΠΥΥ, οι οποίες είναι σήμερα 2,55%, θα μειωθούν στο 2,05%, ενισχύοντας το μηνιαίο εισόδημά τους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι εργαζόμενοι θα δουν αύξηση από 58 έως 387 ευρώ ετησίως.

Η βελτίωση θα γίνει πιο αισθητή, φυσικά, σε όσους λαμβάνουν μεγαλύτερους μισθούς. Ένας εργαζόμενους, για παράδειγμα, με μισθό 1.000 ευρώ θα έχει κράτηση 133,7 ευρώ αντί για 138,7. Αυτό σημαίνει ότι θα έχει μηνιαίο όφελος της τάξης των 5 ευρώ και ετήσιο όφελος 60 ευρώ.

Μεγαλύτεροι κερδισμένοι, φυσικά, είναι οι εργοδότες οι οποίοι θα δουν πολλαπλά οφέλη από τις μειώσεις των εισφορών και ειδικά εκείνοι που έχουν περισσότερους εργαζόμενους. Eνδεικτικά, επιχείρηση που απασχολεί 30 εργαζόμενους με μικτές αποδοχές 1.200 ευρώ ελαφρύνεται ετησίως κατά 2.160 ευρώ στις εισφορές, ενώ σε περίπτωση που έχει 30 εργαζόμενους με αποδοχές στα 1.670 ευρώ, θα δει «ψαλίδι» στις δαπάνες του από τη μείωση της μισής μονάδας στα 3.507 ευρώ σε ετήσια βάση.

Πρόκειται για ένα σχέδιο που βρίσκεται σε εξέλιξη από το 2019, καθώς μέχρι σήμερα οι εισφορές μειώθηκαν κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες τον Ιούνιο του 2020 (0,42 π.μ. για τον εργαζόμενο και 0,48 π.μ. για τον εργοδότη) και κατά 3,0 π.μ. τον Ιανουάριο του 2021 (1,21 π.μ. για τον εργαζόμενο και 1,79 π.μ. για τον εργοδότη). Με την μείωση 1% από 1η Ιανουαρίου το συνολικό «ψαλίδι» στις εισφορές θα φτάσει στο 4,9%. Παράλληλα, από την 1/6/2022 μειώθηκε το ύψος των εισφορών επικουρικής ασφάλισης από 6,5% σε 6%, ισόποσα για εργοδότες και μισθωτούς. Παράλληλα, εκκρεμεί και η μείωση κατά 0,60%, ώστε να συμπληρωθεί η συνολική μείωση κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες, σύμφωνα με τη δέσμευση της κυβέρνησης.

Η μείωση που θα ισχύσει από 1η Ιανουαρίου 2025 επιμερίζεται κατά 0,5% για τους εργαζόμενους και κατά 0,5% για τους εργοδότες. Για τους μισθωτούς οι κρατήσεις υπέρ ΕΟΠΥΥ, από 2,55% που είναι σήμερα, θα διαμορφωθούν σε 2,05% από το 2025, γεγονός που θα ενισχύσει το μηνιαίο εισόδημά τους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι εργαζόμενοι θα δουν ενίσχυση από 58 έως 387 ευρώ ετησίως.

Στις επιχειρήσεις, η μισή μονάδα σημαίνει μείωση στο μη μισθολογικό κόστος κατά 10% (από 4,55% στο 4,05%), ενώ σε περίπτωση που μέχρι το 2027 η κυβέρνηση προβεί σε ακόμη μεγαλύτερη μείωση εισφορών, τότε οι επιχειρήσεις θα έχουν ακόμη ένα σημαντικό κίνητρο για να προβούν σε προλήψεις.

Σύμφωνα με την Eurostat το έσοδα από φόρους και εισφορές μειώθηκαν, από το 42,8% του ΑΕΠ το 2022, στο 40,7% του ΑΕΠ και παραμένει από τα πιο υψηλά στην ΕΕ, προσεγγίζοντας, όμως, τον μέσο όρο της ΕΕ (40%).

Συνολικά, τα έσοδα από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές αυξήθηκαν σε 11 χώρες της ΕΕ, με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται στην Κύπρο (από 35,9% το 2022, σε 38,8% το 2023) και στο Λουξεμβούργο (40,2% το 2022 και 42,8% το 2023), σύμφωνα με τη Eurostat.

Αντίθετα, μειώσεις άνω του 0,1% εμφάνισαν 12 χώρες, με πρωταθλήτρια την Ελλάδα και στη 2η θέση τη Γαλλία (από 47,6% το 2022, στο 45,6% του ΑΕΠ το 2023).

Οι υψηλότεροι φόροι και ασφαλιστικές εισφορές ως ποσοστό του ΑΕΠ καταγράφονται στη Γαλλία (45,6%), το Βέλγιο (44,8%) και τη Δανία (44,1%), ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά εμφανίζουν η Ιρλανδία (22,7%), η Ρουμανία (27%) και η Μάλτα (27,1%). Το χαμηλότερο φορτίου κουβαλούν στα ΑΕΠ τους η Ιρλανδία (22,7%), η Ρουμανία (27%) και η Μάλτα (27,1%).

Σε απόλυτους αριθμούς, το 2023, τα έσοδα από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές αυξήθηκαν κατά 308 δισεκατομμύρια ευρώ στην ΕΕ σε σύγκριση με το 2022 και ανήλθαν σε 6,883 τρισεκατομμύρια ευρώ.

Το σχέδιο για τα επόμενα χρόνια

Παρεμβάσεις στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων, κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και για τις επιχειρήσεις, νέα μείωση κατά μισή ποσοστιαία μονάδα των ασφαλιστικών εισφορών και «κούρεμα» των τεκμηρίων διαβίωσης περιλαμβάνει το κυβερνητικό σχέδιο που θα ξεδιπλώνεται έως το 2027, κάτι που αποτυπώθηκε και στις χθεσινές δηλώσεις του πρωθυπουργού

Ο δρόμος για τις νέες μόνιμες φοροελαφρύνσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα ανοίξει εφόσον η πάταξη της φοροδιαφυγής φέρει πρόσθετα έσοδα στα κρατικά ταμεία.

Ο οδικός χάρτης με τις παρεμβάσεις στο φορολογικό μέτωπο που θα ξεδιπλώνονται σταδιακά έως το 2027 και ανάλογα με την εισπρακτική απόδοση των μέτρων κατά της φοροδιαφυγής περιλαμβάνει:

-«Κούρεμα» κατά 30% των τεκμηρίων διαβίωσης με στόχο την εξάλειψη των στρεβλώσεων και των αδικιών και τη δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών ανάμεσα στα νοικοκυριά. Σημειώνεται ότι με το σημερινό καθεστώς εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες καλούνται να πληρώσουν υψηλότερο φόρο από αυτόν που αναλογεί στο εισόδημα τους με βάση τις τεκμαρτές δαπάνες διαβίωσης όπως τα αυτοκίνητα, τις κατοικίες, τις αγορές αγαθών, τα δίδακτρα σε ιδιωτικά σχολεία, τα σκάφη αναψυχής κ.ά. Μάλιστα τα στοιχεία δείχνουν ότι οι περισσότεροι φορολογούμενοι που πιάνονται στην παγίδα των τεκμηρίων διαβίωσης είναι μισθωτοί και συνταξιούχοι κυρίως με χαμηλά εισοδήματα που πληρώνουν έξτρα φόρους επειδή διαμένουν σε ιδιόκτητη ή μισθωμένη κατοικία και έχουν ένα αυτοκίνητο.

-Νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5%. Υπενθυμίζεται ότι από την 1η Ιανουαρίου 2025 οι ασφαλιστικές εισφορές θα μειωθούν κατά μια μονάδα.

-Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις και τα υποκαταστήματά τους. Σημειώνεται ότι το 2025 το τέλος επιτηδεύματος καταργείται για όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους, ατομικές επιχειρήσεις και εργαζόμενους με «μπλοκάκι».

-Αλλαγές στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων με μειώσεις συντελεστών κυρίως για τα μεσαία εισοδήματα. Με το σημερινό καθεστώς τα φυσικά πρόσωπα με εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα φορολογούνται με συντελεστές που ξεκινούν από 9% για τα πρώτα 10.000 ευρώ και φτάνουν έως και 44% για εισοδήματα άνω των 40.000 ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι παρεμβάσεις που έγιναν το 2020 στη φορολογική κλίμακα ευνόησαν κυρίως τους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους καθώς με την εφαρμογή του συντελεστή 9% για τα πρώτα 10.000 ευρώ του εισοδήματος τους είχαν ετήσιο όφελος 1.300 ευρώ ενώ για εισοδήματα από 20.000 έως 50.000 ευρώ η ελάφρυνση ήταν μόλις 17 ευρώ ετησίως.

Η μείωση κατά 1% στις ασφαλιστικές εισφορές θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου του 2025. Αυτό πρακτικά δηλαδή σημαίνει πως οι ασφαλιστικές εισφορές των μισθωτών θα πέσουν στο ποσοστό 35,18% έναντι του ποσοστού 36,18% που θα είναι και την 31η Δεκεμβρίου 2024.

Για παράδειγμα, έστω εργαζόμενος με μικτές αποδοχές 1.000 ευρώ τον μήνα. Σήμερα οι καθαρές αποδοχές του, αφαιρουμένων των εργατικών εισφορών, ανέρχονται σε 861 ευρώ. Με τον νέο χρόνο θα ανέλθουν σε 866 ευρώ, δηλαδή θα αυξηθούν κατά 4 ευρώ τον μήνα ή 56 ευρώ ετησίως.

Όσον αφορά τις εργοδοτικές εισφορές από τα 223 ευρώ/μήνα θα πέσουν στα 218 ευρώ από 1η Ιανουαρίου 2025. Δηλαδή ο εργοδότης θα κερδίσει 5 ευρώ/μήνα ή 70 ευρώ ετησίως.

Από τον Ιανουάριο του 2025 θα εφαρμοστεί μείωση 0,5% από τις εισφορές εργαζόμενων και 0,5% από τις εργοδοτικές εισφορές κλάδου υγείας, με καθαρό κόστος 440 εκατ. ευρώ. Με αυτό τον τρόπο η συνολική μείωση των εισφορών θα φτάσει τις 5,4 ποσοστιαίες μονάδες (από 40,56% σε 35,16%), οδηγώντας τις ασφαλιστικές εισφορές στη Ελλάδα στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Μάλιστα, το μπαράζ των μειώσεων αναμένεται να συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια, καθώς βάσει του κυβερνητικού σχεδιασμού το 2027 θα ακολουθήσει επιπλέον μείωση της τάξης 0,5%, προκειμένου η σωρευτική μείωση να ανέλθει σε 5,9 ποσοστιαίες μονάδες.

Παραδείγματα

Προκύπτει, λοιπόν, ότι η ελάφρυνση των εργοδοτών θα είναι σαφώς μεγαλύτερη σε σχέση με αυτή των εργαζόμενων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ένας εργαζόμενος που λαμβάνει των κατώτατο, δηλαδή περίπου 705,96 ευρώ καθαρά, μετά την μείωση θα δει τον μισθό να αυξάνεται στα 709,20 ευρώ. Θα κερδίσει δηλαδή, περίπου 3,24 ευρώ παραπάνω τον μήνα. Αντίθετα, ο εργοδότης του συγκεκριμένου υπαλλήλου, ο οποίος σήμερα καταβάλλει σε μηνιαία βάση 300 ευρώ εργοδοτική εισφορά θα…πέσει στα 291 κερδίζοντας περίπου 9 ευρώ το μήνα.

Επίσης, ένας εργαζόμενος που σήμερα λαμβάνει 950 ευρώ μικτά, δηλαδή 786,59 καθαρά, μετά τη μείωση θα δει τον μισθό του να ανεβαίνει στα 790,30. Κερδίζει λοιπόν, επιπλέον 3,71 ευρώ το μήνα. Από την πλευρά του ο εργοδότης, που σήμερα καταβάλλει για τον συγκεκριμένο εργαζόμενο 343,52 ευρώ το μήνα σε εισφορές θα δει μείωση 10,45 ευρώ το μήνα, καθώς το μηνιαίο ποσό εισφορών πέφτει στα 333,07 ευρώ.