«Οι τιμές στα σοκολατένια αυγά θα είναι αυξημένες σε σχέση με πέρυσι γιατί έχει ανέβει πάρα πολύ η σοκολάτα. Πέρυσι οι τιμές ήταν τουλάχιστον 30% κάτω», λέει καταστηματάρχης μιλώντας στο ΣΚΑΪ.

Σταθερά ακριβά παραμένουν τα τσουρέκια, κυρίως λόγω της ανεβασμένης τιμής στο βούτυρο. Από το πασχαλινό τραπέζι φυσικά δεν μπορεί να λείπει το αρνί, με τις τιμές να κυμαίνονται στα περυσινά επίπεδα.

Η κατάσταση όμως δε φαίνεται να εκτονώνεται καθώς η αύξηση της ζήτησης όσο πλησιάζει το Πάσχα θα διατηρήσει στα ύψη τις τιμές. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ προβλέπεται ότι οι τιμές των αυγών θα εκτοξευθούν ακόμα περισσότερο κατά τη διάρκεια του έτους, φτάνοντας στην κατανάλωση κατά 20% ακριβότερα. Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2024 η μέση τιμή ανά δωδεκάδα σε εθνικό επίπεδο έφτασε τα 4,15 δολάρια. Πριν δύο χρόνια όμως, οι τιμές πραγματικά «χτύπησαν κόκκινο» φτάνοντας τα 4,82 δολάρια.

Το πρόβλημα όμως δεν περιορίζεται μόνο στις ακριβές τιμές, που σε πολλές περιπτώσεις έχουν υπερδιπλασιαστεί, αλλά και στο γεγονός ότι οι καταναλωτές των ΗΠΑ βρίσκουν άδεια τα ράφια στα τοπικά παντοπωλεία. Μάλιστα, δεν είναι λίγα εκείνα τα παντοπωλεία όπου βάζουν φρένο ακόμα και στον αριθμό των αυγών που μπορούν οι καταναλωτές να προμηθευτούν.

Περισσότερα από 145 εκατομμύρια κοτόπουλα, γαλοπούλες και άλλα πτηνά έχουν σφαγεί με την έναρξη της επιδημίας, που βρίσκεται σε εξέλιξη, με τη συντριπτική πλειονότητα αυτών να είναι αυγοπαραγωγά κοτόπουλα.

Γιατί εκτοξεύτηκαν οι τιμές στις ΗΠΑ

Το ξέσπασμα της γρίπης των πτηνών που ξεκίνησε το 2022 είναι ο κύριος λόγος που οι τιμές των αυγών έχουν αυξηθεί τόσο πολύ.
Κάθε φορά που εντοπίζεται ο ιός σε μια πτηνοτροφική μονάδα, ολόκληρο το κοπάδι σφάζεται για να περιοριστεί η εξάπλωση του ιού. Και με τις τεράστιες φάρμες αυγών που συνήθως φιλοξενούν περισσότερα από 1 εκατομμύριο κοτόπουλα, μερικές μόνο μολύνσεις μπορούν να προκαλέσουν κρίση εφοδιασμού.

Το πρόβλημα τείνει να παρατείνεται, επειδή χρειάζονται μήνες για να απορριφθούν όλα τα σφάγια, να απολυμαίνουν τους αχυρώνες και να εισαχθούν νέα πτηνά.

Περισσότερα από 145 εκατομμύρια κοτόπουλα, γαλοπούλες και άλλα πτηνά έχουν σφαγεί με την έναρξη της επιδημίας, που βρίσκεται σε εξέλιξη, με τη συντριπτική πλειονότητα αυτών να είναι αυγοπαραγωγά κοτόπουλα.

Η γρίπη των πτηνών μεταδίδεται κυρίως από άγρια πτηνά, όπως πάπιες και χήνες, που μεταναστεύουν. Ενώ είναι θανατηφόρος για μια ποικιλία ζώων, τα είδη αυτά μπορούν γενικά να τον μεταφέρουν χωρίς να νοσήσουν, γεγονός που προσφέρει στον ιό την ευκαιρία να μεταλλαχθεί και να ευδοκιμήσει.

Τρόποι μετάδοσης

• Άμεση μετάδοση μεταξύ πτηνών

Αναπνευστικά σταγονίδια: Ο ιός εξαπλώνεται μέσω των εκκρίσεων της αναπνευστικής οδού (π.χ. από βήχα ή φτέρνισμα μολυσμένων πτηνών).
Μολυσμένα κόπρανα: Ο ιός αποβάλλεται σε μεγάλες ποσότητες μέσω των περιττωμάτων και μπορεί να μολύνει άλλα πτηνά που έρχονται σε επαφή με αυτά.

• Έμμεση μετάδοση μέσω του περιβάλλοντος

Μολυσμένη τροφή και νερό: Εάν τα μολυσμένα περιττώματα καταλήξουν σε τροφή ή νερό, μπορεί να μολύνουν γρήγορα μεγάλο αριθμό πτηνών.

Μολυσμένος εξοπλισμός και υποδήματα: Ο ιός μπορεί να μεταφερθεί με τα εργαλεία, τα ρούχα, τα παπούτσια ή τα χέρια των ανθρώπων που έχουν έρθει σε επαφή με μολυσμένα πτηνά.

•  Μετάδοση μέσω αυγών και επώασης

Ορισμένα στελέχη του ιού μπορούν να μολύνουν γονιμοποιημένα αυγά, αλλά γενικά, η θερμοκρασία κατά την επώαση μειώνει τη μολυσματικότητα του ιού.
Η γρίπη των πτηνών μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιδημίες σε εκτροφεία πουλερικών, γι’ αυτό είναι σημαντικά τα μέτρα βιοασφάλειας, όπως η απολύμανση, η αποφυγή επαφής με άγρια πτηνά και ο περιορισμός των μετακινήσεων ανθρώπων και εξοπλισμού στις εγκαταστάσεις.

Ο ζαχαροπλάστης Μιχάλης Τσατσούλης, μίλησε στην ΕΡΤ για τα επίπεδα των τιμών στα σοκολατένια αβγά, τις καραμέλες και τα τσουρέκια. Σε όλα τα παρασκευάσματα αναμένονται αυξήσεις.

Συγκρίνοντας το α΄ τρίμηνο του 2023 με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2023, η μέση τιμή των γεωργικών προϊόντων στην ΕΕ αυξήθηκε σημαντικά για το ίδιο καλάθι προϊόντων (+17%). Ωστόσο, αυτό αντιπροσώπευε χαμηλότερο ρυθμό αύξησης σε σύγκριση με τον ρυθμό μεταβολής του προηγούμενου τριμήνου (+26% μεταξύ 4ου τριμήνου 2021 και 4ου τριμήνου 2022).

Γρίπη των πτηνών και τιμές στα αβγά

Σε αυτό το καλάθι προϊόντων, σημειώθηκαν ιδιαίτερα έντονες αυξήσεις τιμών για τα αυγά (+60% κατά μέσο όρο σε όλη την ΕΕ), το ρύζι (+51%), τις ελιές και τους χοίρους (και τα δύο +49%). Η συνολική αύξηση των τιμών στην ΕΕ για τα αυγά αντανακλούσε όχι μόνο την έλλειψη σιτηρών σε ζωοτροφές και τις μειωμένες εξαγωγές σιτηρών από την Ουκρανία, αλλά και το ξέσπασμα της γρίπης των πτηνών (γρίπη των πτηνών) στο Βέλγιο και την Ολλανδία.

Η παραγωγή των αγροτικών προϊόντων έχει καταστεί πιο ακριβή. Οι αγρότες πρέπει να κάνουν αγορές αγαθών και υπηρεσιών που θα χρησιμοποιηθούν ως εισροές στην παραγωγική διαδικασία. Ενώ οι τιμές της παραγωγής συνέχισαν να αυξάνονται μεταξύ του πρώτου τριμήνου του 2022 και του 1ου τριμήνου του 2023, το ίδιο αυξήθηκε και η τιμή των αγαθών και των υπηρεσιών που καταναλώνονται στη γεωργία (δηλαδή εισροές που δεν σχετίζονται με επενδύσεις) στην ΕΕ στο σύνολό της. Συνολικά αυξήθηκαν κατά 11% για το ίδιο καλάθι εισροών. 

Σχεδόν σε όλες τις χώρες της ΕΕ, η μέση τιμή τόσο της γεωργικής παραγωγής όσο και των εισροών που δεν σχετίζονται με επενδύσεις αυξήθηκε μεταξύ του πρώτου τριμήνου του 2022 και του πρώτου τριμήνου του 2023.

Οι πιο έντονοι ρυθμοί αύξησης της μέσης τιμής της γεωργικής παραγωγής σημειώθηκαν στην Ισπανία και την Πορτογαλία (+33%). Μια ξηρασία στην Ιβηρική χερσόνησο το 2023 οδήγησε σε μείωση της παραγωγής, η οποία ενίσχυσε περαιτέρω των τιμών. Η Λιθουανία ήταν η μόνη χώρα της ΕΕ στην οποία η μέση τιμή της γεωργικής παραγωγής μειώθηκε κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου (-2%).

Οι πιο απότομοι ρυθμοί αύξησης της μέσης τιμής των εισροών που δεν σχετίζονται με επενδύσεις καταγράφηκαν στην Ουγγαρία (+29%), την Πολωνία (+20%) και τη Σλοβακία (+19%). Τα χαμηλότερα ποσοστά αύξησης σημειώθηκαν στην Ολλανδία (+1%), στη Μάλτα και στο Λουξεμβούργο (+3%).

Όπως ανακοινώθηκε από το εν λόγω ελεγκτικό όργανο, στην προσπάθεια διασφάλισης και διαφύλαξης της δημόσιας υγείας και πάταξης του αθέμιτου ανταγωνισμού, εντοπίστηκε φορτηγό όχημα με φορτίο 302.400 αβγών, τα οποία επρόκειτο να διατεθούν προς κατανάλωση στην ελληνική αγορά, εν όψει του Πάσχα, ωστόσο η συντριπτική πλειοψηφία αυτών δεν έφερε την απαραίτητη σήμανση.

Ειδικότερα, «κατόπιν άμεσου συντονισμού που επετεύχθη μέσω της Ομάδας Εργασίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων, των συναρμόδιων Υπηρεσιών (Δ/νση Κτηνιατρικής Δημόσιας Υγείας του ΥΠ.Α.Α.Τ, Σ.Δ.Ο.Ε., ΕΛ.ΑΣ.) διενεργήθηκε δέσμευση του φορτίου από την Κτηνιατρική Υπηρεσία Νομού Βοιωτίας και εν συνεχεία, το φορτίο μεταφέρθηκε σε φυλασσόμενο χώρο, προκειμένου να διενεργηθεί περαιτέρω έλεγχος και διερεύνηση ιχνηλασιμότητας του φορτίου που έφερε ελλιπή σήμανση, από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων.

Η δεσμευθείσα ποσότητα των αβγών είχε προέλευση τη Βουλγαρία και η διοχέτευσή τους στην Ελληνική αγορά θα λάμβανε χώρα σε επιχειρήσεις στη Γλυφάδα-Αττική, στην Κω και στο Ρέθυμνο.

Το Σ.Δ.Ο.Ε. συνεχίζει σε αμείωτους ρυθμούς τη μάχη κατά των παραβάσεων κανόνων εμπορίας και διακίνησης, βρίσκεται σε διαρκή συνεργασία με κάθε αρμόδιο Φορέα, Ομάδες Εργασίας και λοιπές διωκτικές αρχές για τη μείωση του κινδύνου που ενέχουν τα προϊόντα παράνομης διακίνησης για τη δημόσια υγεία και την αποτελεσματική προστασία των καταναλωτών», υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση.

Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης, ο κίνδυνος καρδιαγγειακής νόσου και θανάτου αυξάνεται προοδευτικά όσο αυξάνεται και ο αριθμός των αυγών που καταναλώνονται.

Η έρευνα παρακολούθησε την διατροφή και τις συνήθειες του τρόπου ζωής σχεδόν 30.000 ενηλίκων στις ΗΠΑ για 31 χρόνια και διαπίστωσε ότι η χοληστερόλη των αυγών όταν καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες σχετίζεται με αρνητικές επιδράσεις στην υγεία.

Στις ΗΠΑ, οι τρέχουσες διατροφικές οδηγίες δεν παρέχουν αναφέρονται στον αριθμό των αβγών που πρέπει να τρώει κάποιος την ημέρα, ωστόσο, πριν το 2015 οι οδηγίες συνιστούσαν η πρόσληψη χοληστερόλης να μην υπερβαίνει τα 300mg την ημέρα.

Ένα μεγάλο αβγό περιέχει σχεδόν 200mg χοληστερόλης, σχεδόν το αντίστοιχο μια μπριζόλας 225 γρ. σύμφωνα με το αμερικανικό Υπουργείο Γεωργίας (USDA).

Άλλες πλούσιες πηγές διατροφικής χοληστερόλης είναι τα επεξεργασμένα τρόφιμα, το τυρί και τα ολόπαχα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Τα αυγά είχαν εισαχθεί από την Ολλανδία και παραδόθηκαν στην αγορά μεταξύ 17 Μαΐου και 4 Ιουνίου 2018.

Οι αρμόδιες Αρχές διέταξαν να αποσυρθούν από τα ράφια των σουπερμάρκετ 73.000 αυγά.

Αξιωματούχοι στην Κάτω Σαξονία ανακοίνωσαν ότι τα αυγά προέρχονταν από μια βιολογική φάρμα στην Ολλανδία και προσπάθησαν να καθησυχάσουν τις ανησυχίες του κοινού ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για την υγεία.

Το αντιφθειρικό fipronil θεωρείται μετρίως τοξικό από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και υψηλές δόσεις του προκαλούν ναυτία και ζάλη. Πολύ μεγάλες ποσότητες μπορεί να προκαλέσουν βλάβη στα νεφρά, το ήπαρ και τους λεμφαδένες. Η ΕΕ έχει απαγορεύσει τη χρήση του σε ζώα όπως τα κοτόπουλα.

Η Ολλανδία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας αγροτικών προϊόντων στον κόσμο και πωλεί περίπου 5 δισεκατομμύρια αυγά ετησίως στη Γερμανία.

Πέρυσι είχαν αποσυρθεί εκατομμύρια αυγά από τα ράφια ευρωπαϊκών σουπερμάρκετ , όταν εντοπίστηκαν αυγά μολυσμένα με fipronil στο Βέλγιο και την Ολλανδία και στη συνέχεια και στη Γερμανία, ενώ όπως αποδείχθηκε από τους ελέγχους το εντομοκτόνο είχε περάσει και σε τρόφιμα που περιείχαν αυγά.