Η άποψη αυτή του Γερμανού κεντρικού τραπεζίτη έρχεται σε ευθεία αντιπαράθεση με αυτή της επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ για ένα κοινό δημοσιονομικό εργαλείο σε μόνιμη βάση.

Με την ευρωπαϊκή ήπειρο να πλήττεται βάναυσα από την πανδημία του κορωνοϊού και την συνεπακόλουθη ύφεση, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν για ένα άνευ προηγουμένου πακέτο Ταμείο Ανάκαμψης ύψους 750 δισ. ευρώ, χρηματοδοτούμενο μέσω κοινής έκδοσης χρέους, ένα ζήτημα που είχε αναδειχθεί σε ταμπού στην Ευρώπη και είχε επικριθεί έντονα από τη Γερμανία.

«Αυτό που με ανησυχεί είναι ο μεγάλης κλίμακας δανεισμός σε επίπεδο ΕΕ», δήλωσε ο Βάιντμαν κατά τη διάρκεια ομιλίας τους, ο οποίος επίσης είναι μέλος του Δ.Σ. της ΕΚΤ. «Αυτό το είδος δανεισμού πρέπει να παραμείνει εφάπαξ ως μέτρο για την κρίση, καθώς η μόνιμη αύξηση του κοινού χρέους δεν ταιριάζει με το θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ».

Τα σχόλιά του έρχονται λίγες μόνο ώρες μετά τις δηλώσεις της Κριστίν Λαγκάρντ, ότι ελπίζει το «έκτακτο» σύστημα να παραμείνει στην εργαλειοθήκη της Ευρώπης και πως θα υπάρξει συζήτηση για ένα κοινό δημοσιονομικό εργαλείο στη Ευρωζώνη.

Ωστόσο, όπως υποστήριξε ο Βάινμαν η μετατόπιση της χρηματοοικονομικής ευθύνης στο επίπεδο της Ευρωζώνης, θα απαιτούσε από τα κράτη μέλη να μεταβιβάσουν επίσης τις εξουσίες της δημοσιονομικής πολιτικής στις Βρυξέλλες.

Αντιθέτως, οι χώρες της Ευρωζώνης θα μπορούσαν να επιδείξουν καλύτερη δημοσιονομική ευθύνη και να εξασφαλίσουν μία σταθερή χρηματοδότηση, υποστήριξε.

«Ευελιξία» δεν σημαίνει «χωρίς όρια», ανέφερε σε ηχογραφημένο μήνυμά του ο Βάιντμαν. «Για άλλη μια φορά, είναι σημαντικό για εμένα η νομισματική πολιτική να μην θέτει λάθος κίνητρα για τα δημόσια οικονομικά».

Προειδοποίησε ότι η εξαιρετικά χαλαρή πολιτική της ΕΚΤ θα χρειαστεί να γίνει πιο σφιχτή όταν οι οικονομικές προοπτικές θα επιτρέψουν να μην χρειάζεται να εμπλέκεται αποτραπεί η κεντρική τράπεζα από το να εμπλακεί με την πολιτική και να επιβαρύνεται υπερβολικά η κεντρική τράπεζα.

«Οι φορείς χάραξης πολιτικής δεν πρέπει να θεωρούν ότι θα διατηρήσουμε χαμηλό το κόστος χρηματοδότησης των κυβερνήσεων για πάντα ούτε ότι θα εξαλείψουμε τυχόν διαφορές στα ασφάλιστρα κρατικού ρίσκου», πρόσθεσε το μέλος του δ.σ. της ΕΚΤ.

Στις αρχές του μήνα η ΕΚΤ ενίσχυσε το έκτακτο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων (PEPP) κατά 600 δισ. ευρώ. Το ύψος του προγράμματος θα ανέλθει έτσι στα 1,35 τρισ. ευρώ έναντι αρχικού σχεδιασμού για 750 δισ. ευρώ, ενώ παρατείνεται και η ισχύς του έως και τουλάχιστον τον Ιούνιο του 2021, με δέσμευση για επανεπένδυση των εσόδων έως και τα τέλη του 2022 τουλάχιστον.

Όσον αφορά την οικονομία της Γερμανίας,  η κεντρική τράπεζα της χώρας εκτιμά ότι το πακέτο μέτρων της κυβέρνησης θα τονώσει την ανάκαμψη και θα συμβάλει στη βελτίωση του καταναλωτικού και επιχειρηματικού κλίματος, αλλά όλα αυτά δεν θα είναι εμφανή στο β' τρίμηνο του 2020.

«Δεν είμαι από αυτούς που υποστηρίζουν την άμεση επίκληση του κράτους να βρει λύσεις σε όλα», δήλωσε ο Βάιντμαν σε συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα Handelsblatt που δημοσιεύθηκε σήμερα, Πέμπτη. «Σε μια οικονομία της αγοράς, εναπόκειται στις εταιρείες να αναπτύξουν προϊόντα για να απαντήσουν στις ανάγκες των πελατών», αναφέρει το protothema.

Ο Βάιντμαν, ο οποίος είναι επικεφαλής της γερμανικής Κεντρικής Τράπεζας (Bundesbank), έχει επανειλημμένα επιστήσει την προσοχή έναντι των ψηφιακών νομισμάτων του ιδιωτικού τομέα και τα σχόλιά του απηχούν τις ανησυχίες και άλλων Ευρωπαίων αξιωματούχων για το αμερικανικό Libra.

Ωστόσο, η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ – όπως και ο επικεφαλής της Τράπεζας της Αγγλίας, Μάρκ Κάρνει, έχει δηλώσει ότι οι κεντρικές τράπεζες θα πρέπει να εξετάσουν το εάν έχει νόημα να ξεκινήσουν τα δικά τους ψηφιακά νομίσματα και μπορεί να συμπεριλάβει το ερώτημα αυτό στην ευρύτερη στρατηγική αναθεώρηση που αναμένεται να ξεκινήσει αυτό το μήνα.

Διαφωνεί και πάλι… συμφωνώντας

Ο Βάιντμαν λέει πως δεν διαφωνεί με μια τέτοια διερεύνηση, μιλώντας στη Handelsblatt, αλλά πρόσθεσε ότι θα πρέπει πρώτα να εντοπίσουμε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα μιας τέτοιας κίνησης. Στο μεσοδιάστημα, πρόσθεσε, κάθε νόμισμα θα πρέπει να εποπτεύται έναντι της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

Η άμεση όμως συνέπεια αυτής της τροπής ανοικτά εις βάρος του κ. Βέμπερ φέρνει στο προσκήνιο την σαφή προοπτική της επιστροφής της υποψηφιότητας του Γενς Βάιντμανγια την θέση του κ. Ντράγκι σε περίπτωση που το Βερολίνο υποχρεωθεί να εγκαταλείψει την υποψηφιότητα Βέμπερ...

Το ενδεχόμενο όμως αυτό δημιουργεί από μόνο του ένα διαφορετικό "περιβάλλον” και προοπτικές όσο αφορά την νομισματική πολιτική της ΕΚΤ μετά τον Οκτώβρη. Ο κ. Βάιντμαν ήταν εξ αρχής και παρέμεινε σταθερά αντίθετος στις πολιτικές ποσοτικής χαλάρωσης του κ. Ντράγκι. Αντίθετος στο ΟΜΤ, αντίθετος στα αρνητικά επιτόκια και υπέρμαχος μιας ταχύτερης ομαλοποίησης της νομισματικής πολιτικής, με αύξηση επιτοκίων και επίσπευση της "απόσβεσης” του QE.

Κάτι τέτοιο βέβαια, ακόμα και σε επίπεδο πρόθεσης-εξαγγελίας, θα προκαλούσε την άμεση αντίδραση των αγορών με συνέπειες ιδιαίτερα στα ομόλογα των υπερχρεωμένων χωρών, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και γενικότερα οι χώρες της Ν. Ευρώπης, όπως επίσης και τα τραπεζικά συστήματα των χωρών αυτών και όσων έχουν πολλά ανοίγματα σ' αυτές...

Όπως παρατηρούν αναλυτές μεγάλων επενδυτικών τραπεζών το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτο, καθώς ούτε η ενοποίηση του τραπεζικού συστήματος έχει ολοκληρωθεί, ούτε η ενιαία αγορά κεφαλαίων έχει προχωρήσει. Παράλληλα ο ESM δεν έχει ακόμα προικοδοτηθεί με εκείνες τις αρμοδιότητες οι οποίες θα μπορούσαν να υποκαταστήσουν τις δυσκολίες (είτε λόγω πολιτικής είτε λόγω περιορισμένης αρμοδιότητας) παρέμβασης της ΕΚΤ. Και σε κάθε περίπτωση κανείς από τους υποψηφίους πολύ περισσότερο ο κ. Βάιντμαν δεν φαίνεται ικανός να κινηθεί με την ευελιξία και την πολιτική ευκινησία του Μάριο Ντράγκι. Ακόμα όμως και οι εναλλακτικοί υποψήφιοι, μεταξύ των οποίων ο γάλλος Φρανσουά Ντε Γκαλώ ή ο γνωστός μας Φιλανδός Ολι Ρέν, κατά γενική ομολογία δεν φαίνεται να διαθέτουν την ευελιξία, παρ' ότι δεν χαρακτηρίζονται από την "ακαμψία” του κ. Βάιντμαν.

Για τον λόγο αυτό άλλωστε οι ανησυχίες των αγορών αρχίζουν έτσι κι αλλιώς να πυκνώνουν όσο πλησιάζει η ημέρα της αντικατάστασης του... Μάριο.

Η τρέχουσα οκταετής θητεία του κ. Βάιντμαν λήγει τον Απρίλιο, αναφέρει το newmoney.

Σε ερώτηση για το αν ο κ. Βάιντμαν να παραμείνει στη θέση του, η πηγή απάντησε: «Έτσι θα γίνει».

Η ανανέωση της θητείας θα κρατήσει θεωρητικά τον Γερμανό κεντρικό τραπεζίτη στο παιχνίδι της διεκδίκησης της θέσης του διοικητική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, μετά την αποχώρηση του Μάριο Ντράγκι το 2019.

Όπως αναφέρει σε άρθρο της η γερμανική οικονομική εφημερίδα Handelsblatt ο γερμανός τραπεζίτης σε ομιλία του στην Αθήνα τόνισε ότι η ολοκλήρωση του τρίτου προγράμματος βοήθειας για τη Ελλάδα δεν είναι ακόμη η γραμμή τερματισμού αλλά αποτελεί ορόσημο για έναν μακρύ δρόμο για ανάκαμψη, αναφέρει το newmoney.

Μόνο ένα πολύ μικρό μέρος των Ελλήνων αξιολόγησε θετικά την κατάσταση της οικονομίας της χώρας τους.

Το τρίτο πρόγραμμα διάσωσης ολοκληρώθηκε στις 20 Αυγούστου 2018.
Η Ελλάδα έλαβε συνολικά 288,7 δισ. ευρώ από τους ευρωπαίους εταίρους της και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για την καταπολέμηση της κρίσης χρέους μεταξύ 2010 και 2018.

Ο Βάιντμαν επεσήμανε τη σημασία των θεσμικών μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα.
Αναφέρθηκε επίσης στο ακόμη ανεπίλυτο πρόβλημα των NPLs που ταλανίζει τις ελληνικές τράπεζες.

Ως αποτέλεσμα των χρόνων οικονομικής κρίσης, οι ελληνικές τράπεζες είχαν το α' τρίμηνο του 2018, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ NPLs ύψους 99 δισ. Ευρώ.
Περίπου το 45% των εκδοθέντων δανείων εξακολουθούν να διατρέχουν κίνδυνο αθέτησης.

«Οι συνομιλίες στην Αθήνα θα μου δώσουν την ευκαιρία να μάθω περισσότερα για την πορεία των μεταρρυθμίσεων, με τις οποίες η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας και την απασχόληση» δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο Γενς Βάιντμαν, αναφέρει το in.gr.

«Οι γερμανοί πολίτες και εγώ προσωπικά συμβάλαμε σε μεγάλο βαθμό στις προσπάθειες που κατέβαλε η Ελλάδα τα προηγούμενα έτη για την οικονομική της εξυγίανση» συμπλήρωσε ο πρόεδρος της Μπούντεσμπανκ, ευχόμενος «μια ισχυρή και ευημερούσα χώρα – εταίρο, οι πολίτες της οποίας να βιώσουν τα οφέλη από την επερχόμενη οικονομική ανάκαμψη».

Ο κ. Βάιντμαν υποστηρίζει τον τερματισμό της χαλαρής νομισματικής πολιτικής που ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Υπέρμαχος του τερματισμού της χαλαρής νομισματικής πολιτικής που ακολουθεί η ΕΚΤ, ο Βάιντμαν επιμένει στις μεταρρυθμίσεις.

Να σημειωθεί ότι ο Βάιντμαν είναι γνώστης της ελληνικής πραγματικότητας και είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην ελληνική κρίση, καθώς ήταν οικονομικός σύμβουλος της Άνγκελα Μέρκελ το 2010 όταν η χώρα μας μπήκε στο Μνημόνιο και επικεφαλής της Deutsche Bundesbank από την 1η Μαΐου 2011.

Ο Βάιντμαν εμφανίζεται σήμερα ως φαβορί για τη θέση του επικεφαλής της ΕΚΤ, μετά τη λήξη της θητείας του Ιταλού επικεφαλής της Ευρωτράπεζας Μάριο Ντράγκι τον Οκτώβριο του 2019. Αν και επισήμως δεν έχει τεθεί υποψηφιότητα του για τη θέση, θεωρείται ευρέως ο πιο προφανής υποψήφιος.

Ο οικονομολόγος και επικεφαλής της Bundesbank Γενς Βαιντμαν είναι και λάτρης των εικαστικών τεχνών. Το γραφείο του στον δωδέκατο όροφο των γραφείων της Γερμανικής Κεντρικής Τράπεζας στην Φραγκφούρτη είναι διακοσμημένο με πίνακες και αντικείμενα από την προσωπική του συλλογή. […] Κατά τα άλλα, ο Βαιντμαν είναι ένας άνθρωπος των επιχειρημάτων που στις συζητήσεις δεν υψώνει ποτέ τη φωνή. Αυτό εκτιμά εξάλλου σε αυτόν και η Γερμανίδα Καγκελάριος. […]», αναφέρει το in.gr

»Όταν το 2011, σε ηλικία 43 ετών, ανέλαβε τη διοίκηση της Bundesbank, πολλοί θεώρησαν ότι η Μέρκελ είχε εγκαταστήσει στην Φραγκφούρτη έναν έμπιστό της. Όμως λίγες ημέρες αργότερα ο ανένταχτος πολιτικά οικονομολόγος ξεκαθάρισε ότι δεν επιθυμεί να είναι πολιτικός υπάλληλος.»

» Στην πολιτική χρεών της Ελλάδας και στη στρατηγική που ακολουθεί ο Mάριο Ντράγκι, ο Βάιντμαν έχει ασκήσει κατά καιρούς κριτική πολύ σκληρότερη από αυτήν της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Ο ίδιος ζητά την τήρηση κανόνων. […] Μία συνηθισμένη έκφρασή του είναι η εξής: 'Μιλάμε πολύ ο ένας για τον άλλο και λίγο μεταξύ μας'».

Ίσως στη διατύπωση αυτή να κρύβεται και μια κάποια «προετοιμασία» για την ενδεχόμενη ανάληψη της θέσης του επικεφαλής της ΕΚΤ, καταλήγει το δημοσίευμα.

Αλλά αυτή η εξέλιξη θα έχει ευρύτερες επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή σκακιέρα. Πολλοί θεωρούν ότι η μετακίνηση ντε Γκίντος στην αντιπροεδρία αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες του Γενς Βάιντμαν, σημερινού προέδρου της γερμανικής κεντρικής τράπεζας, να αναλάβει εκείνος τα ηνία της ΕΚΤ το 2019, οπότε αποχωρεί ο Μάριο Ντράγκι. Ούτως ή άλλως ο Βάιντμαν θεωρείται ένας από τους επικρατέστερους υποψήφιους. Ήδη την άνοιξη του 2016 ο τότε υπουργός Οικονομικών (και σημερινός πρωθυπουργός) της Βαυαρίας, Μάρκους Ζέντερ, είχε δηλώσει ότι "όταν ολοκληρωθεί η θητεία του Μάριο Ντράγκι, ο διάδοχός του θα πρέπει να είναι Γερμανός", διότι η ΕΚΤ χρειάζεται πιο έντονο "γερμανικό αποτύπωμα". Κατά την άποψη πολλών Γερμανών η πολιτική της ΕΚΤ τα τελευταία χρόνια και ιδιαίτερα οι παρεμβάσεις στην αγορά ομολόγων και η πολιτική των μηδενικών επιτοκίων είχαν ως αποτέλεσμα μία αναγκαστική απαλλοτρίωση των αποταμιευτών, αλλά και την έμμεση χρηματοδότηση υπερχρεωμένων χωρών και τραπεζών στη νότια Ευρώπη.

Ο Βάιντμαν ως "αντι-Ντράγκι";

Οι σημερινοί επικριτές της ΕΚΤ ευελπιστούν ότι ο Βάιντμαν, στην οκταετή θητεία του στο τιμόνι της Τράπεζας, θα εξελιχθεί σε ένα είδος "αντι-Ντράγκι", ανεβάζοντας αισθητά τα επιτόκια και τερματίζοντας την παρέμβαση στην αγορά ομολόγων, την οποία άλλωστε και ο ίδιος έχει επικρίνει δημοσίως. Ωστόσο έχει γίνει πιο διακριτικός και δεν επαναλαμβάνει την αιχμηρή κριτική που διετύπωσε το καλοκαίρι του 2012, όταν έλεγε ότι "η χρηματοδότηση κεντρικών τραπεζών μπορεί να προκαλέσει εθισμό, όπως ένα ναρκωτικό, και δεν πρέπει να υποτιμούμε αυτόν τον κίνδυνο". Μάλιστα τον τελευταίο καιρό άρχισε να υποστηρίζει τη χαλαρή νομισματική πολιτική της Φραγκφούρτης.

Κρίνοντας με νηφαλιότητα τις πιθανές υποψηφιότητες για την προεδρία της ΕΚΤ διαπιστώνει κανείς ότι ο Γενς Βάιντμαν διαθέτει εξαιρετικά διαπιστευτήρια: θεωρείται κορυφαίος οικονομολόγος με σπουδές στο πανεπιστήμιο της Βόννης, έχει διατελέσει σύμβουλος της Άγκελα Μέρκελ, είναι πολύ καλά δικτυωμένος. Και δεν έχει έρθει άραγε το πλήρωμα του χρόνου, ώστε να αναλάβει και ένας Γερμανός το κορυφαίο αυτό αξίωμα μετά τον Ολλανδό Βιμ Ντούιζενμπεργκ, τον Γάλλο Ζαν Κλωντ Τρισέ και τον Ιταλό Μάριο Ντράγκι; Η Γερμανία ειναι η μόνη από τις μεγάλες χώρες της ευρωζώνης, στην οποία μέχρι σήμερα δεν έχει δοθεί θέση προέδρου ή αντιπροέδρου της ΕΚΤ. "Η εκπροσώπηση της Γερμανίας στην κορυφή της ΕΚΤ είναι μάλλον πενιχρή για το οικονομικό μέγεθος της χώρας" δηλώνουν αναλυτές της UBS στο Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Υπάρχει όμως και ο αντίλογος που λέει ότι η Γερμανία έχει ήδη καταλάβει άλλα αξιώματα με σημαντική επιρροή στην ευρωπαϊκή οικονομία: ο Βέρνερ Χόιερ διευθύνει την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ο Κλάους Ρέγκλινγκ προίσταται του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), η Έλκε Κένιγκ είναι επικεφαλής του Ενιαίου Συμβουλίου Εξυγίανσης των ευρωπαϊκών τραπεζών (SRB).
Ένας διακριτικός υποψήφιος

Προς το παρόν ο Γενς Βάιντμαν κρατάει κλειστά τα χαρτιά του. Απαντώντας, τον περασμένο Νοέμβριο, στο ερώτημα της γαλλικής εφημερίδας Les Echos αν θα υποβάλει υποψηφιότητα για τη διαδοχή του Μάριο Ντράγκι απάντησε αινιγματικά ότι είναι "τραπεζίτης και όχι πολιτικός". Κατά τα άλλα, πρόσθεσε, δεν έχει νόημα να εξετάζει κανείς υποψηφιότητες με κριτήριο την εθνικότητα των πιθανων διαδόχων. Τι λέει όμως ο σημερινός κάτοχος του αξιώματος για όλα αυτά; Σε πρόσφατη συνέντευξη τύπου ο Μάριο Ντράγκι εκλήθη να απαντήσει στο ερώτημα "τί θα μπορούσε να κάνει διαφορετικά ο διάδοχός του στο τιμόνι της ΕΚΤ". Για να δώσει μία ιδιαίτερα διπλωματική απάντηση: "Έχω πολύ χρόνο ακόμη, μέχρι να ολοκληρωθεί η θητεία μου..."

Πηγή: Deutsche Welle

Συνεργάτες της αναφέρουν ότι μπορεί να είναι πρόθυμη να παραχωρήσει τη σειρά της Γερμανίας, με αντάλλαγμα την άσκηση μεγαλύτερης επιρροής στον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και στην προσπάθειά του να δημιουργήσει στενότερους δεσμούς μεταξύ των χωρών του ευρώ, αναφέρει το newmoney.

Το πρόσωπο που θα μείνει εκτός εξίσωσης δεν είναι άλλο από τον επικεφαλής της Μπούντεσμπανγκ, Γενς Βάιντμαν, που αποτελεί και  φαβορί προκειμένου να γίνει ο τέταρτος πρόεδρος της ΕΚΤ.

Όπως λέει ο επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg bank, Holger Schmieding, «στο τέλος, ίσως να είναι καλύτερα για τη Μέρτελ να στηρίξει κάποιον άλλον υποψήφιο και σε αντάλλαγμα να πετύχει παραχωρήσεις των εταίρων της σε άλλα πεδία».

Η Μέρκελ τις επόμενες ημέρες θα συναντηθεί με τον Μακρόν και από τη μια πρέπει να βρει τρόπο να κάνει στενότερη τη συνεργασία της ΕΕ εν αναμονή του Brexit, αλλά και των πιέσεων από διάφορες πολιτικές κινήσεις λαϊκιστών.

Από την άλλη, θέλει να προφυλάξει τη Γερμανία από το να σηκώσει το μεγαλύτερο οικονομικό βάρος σε περίπτωση που χρειαστούν διάσωση προβληματικές τράπεζες της Ευρώπης, όπως εξάλλου θα προβλέπει η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή σύγκλιση. Ολα αυτά ίσως καταστήσουν τον Βάιντμαν... αναλώσιμο.

Σε κάθε περίπτωση όποιος αναλάβει τη θέση του Ντράγκι θα έχει μπροστά του δύσκολο έργο.

Ο Ντράγκι έγινε επικεφαλής ενώ η Ευρωζώνη ήταν εν μέσω μιας πρωτοφανούς κρίσης και κατάφερε να σταματήσει τις φήμες για διάλυση με τη δέσμευση που ανέλαβε να κάνει ό,τι χρειαστεί για να σώσει το ευρώ. Παράλληλα απομάκρυνε τον κίνδυνο του αποπληθωρισμού με τα αρνητικά επιτόκια και τις μαζικές αγορές ομολόγων.

Ο διάδοχός του θα πρέπει να μπορεί να κάνει τους λεπτούς χειρισμούς ώστε να μπορέσει να τερματίσει αυτά τα μέτρα ώστε να ενισχύσει τις γραμμές άμυνας σε μια επόμενη πιθανή κρίση.