Άνοδος 16,4% μέσα σε έναν χρόνο

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο Γενικός Δείκτης Κύκλου Εργασιών στη Βιομηχανία τον Ιούλιο του 2026 σημείωσε αύξηση 16,4% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025.Η μεταβολή είναι αισθητή και σε σύγκριση με την εικόνα που είχε καταγραφεί πέρυσι. Στην αντίστοιχη σύγκριση του Ιουλίου 2025 με τον Ιούλιο του 2024, ο δείκτης είχε μειωθεί κατά 2,1%.Πρακτικά, η βιομηχανία πέρασε μέσα σε έναν χρόνο από αρνητικό ετήσιο ρυθμό σε διψήφια αύξηση του κύκλου εργασιών.

Τι μετρά ο δείκτης της ΕΛΣΤΑΤ

Ο συγκεκριμένος δείκτης δεν πρέπει να συγχέεται με τον όγκο της βιομηχανικής παραγωγής.Ο κύκλος εργασιών αποτυπώνει την εξέλιξη των πωλήσεων των βιομηχανικών επιχειρήσεων τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και στο εξωτερικό. Επηρεάζεται επομένως όχι μόνο από τις ποσότητες που πωλούνται, αλλά και από τις μεταβολές των τιμών.Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε περιόδους έντονων διακυμάνσεων στις τιμές ενέργειας και πρώτων υλών. Μια μεγάλη αύξηση του τζίρου δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε αντίστοιχη αύξηση της παραγωγής ή της κερδοφορίας των επιχειρήσεων.

Η βιομηχανία παραμένει κρίσιμη για την οικονομία

Παρά τη μεγάλη συμμετοχή των υπηρεσιών και του τουρισμού στην ελληνική οικονομία, η ενίσχυση της βιομηχανίας έχει ιδιαίτερη σημασία για την ανάπτυξη.Ο κλάδος συνδέεται με επενδύσεις μεγάλης διάρκειας, θέσεις εργασίας, εξαγωγές και αυξημένη ζήτηση από ένα μεγάλο δίκτυο προμηθευτών.Τα τελευταία χρόνια έχουν ανακοινωθεί σημαντικές επενδύσεις στην ελληνική μεταποίηση, στην ενέργεια, στα τρόφιμα, στα φάρμακα, στα δομικά υλικά και σε άλλους παραγωγικούς κλάδους.Για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, παράλληλα, η δυνατότητα διατήρησης ή αύξησης των πωλήσεων στο εξωτερικό παραμένει κρίσιμο στοιχείο, ιδιαίτερα σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον χαμηλότερων ρυθμών ανάπτυξης.

Το ενεργειακό κόστος παραμένει στην εξίσωση

Η εικόνα του τζίρου είναι θετική, αλλά οι προκλήσεις για τη βιομηχανία δεν έχουν εξαφανιστεί.Η ενέργεια εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κόστους για πολλές παραγωγικές επιχειρήσεις. Οι διεθνείς αναταράξεις στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορούν να επηρεάσουν τόσο το κόστος παραγωγής όσο και την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων.Για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, μάλιστα, ακόμη και σχετικά μικρές μεταβολές στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου μπορούν να έχουν σημαντική επίπτωση στα περιθώρια κέρδους.

Το επόμενο τεστ για τη μεταποίηση

Τα στοιχεία του Ιουλίου δημιουργούν μια ισχυρή βάση, όμως το επόμενο ερώτημα είναι κατά πόσο η άνοδος μπορεί να διατηρηθεί τους επόμενους μήνες.Η πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας, οι εξαγωγές, το κόστος ενέργειας, η εσωτερική ζήτηση και οι επενδύσεις θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τη συνέχεια.Ιδιαίτερη σημασία θα έχει και η σύγκριση του κύκλου εργασιών με τα στοιχεία της βιομηχανικής παραγωγής. Η διάκριση είναι κρίσιμη, καθώς η αύξηση των πωλήσεων σε αξία δεν σημαίνει απαραίτητα αντίστοιχη αύξηση των παραγόμενων ποσοτήτων.

Σε κάθε περίπτωση, το +16,4% του Ιουλίου αποτελεί μια σημαντική μεταβολή σε σχέση με την περσινή πτώση και φέρνει ξανά στο προσκήνιο τη συμβολή της παραγωγής και της μεταποίησης στην ελληνική οικονομία.

Ο Γενικός Δείκτης Τιμών Παραγωγού στη Βιομηχανία (σύνολο εγχώριας και εξωτερικής αγοράς), με έτος βάσης 2021=100,0 και μήνα αναφοράς τον Ιούλιο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Ιουλίου 2025, παρουσίασε αύξηση 11,8% έναντι μείωσης 0,5% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση των δεικτών του έτους 2025 με το 2024.

Ο Γενικός Δείκτης κατά τον μήνα Ιούλιο 2026, σε σύγκριση με τον δείκτη του Ιουνίου 2026, παρουσίασε αύξηση 2,9% έναντι αύξησης 0,2% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση των δεικτών του έτους 2025.

Ετήσιες μεταβολές

Η αύξηση του Γενικού Δείκτη Τιμών Παραγωγού κατά 11,8%, τον μήνα Ιούλιο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Ιουλίου 2025, οφείλεται στις μεταβολές των δεικτών των επιμέρους αγορών, δηλαδή:

α. Στην αύξηση του Δείκτη Τιμών Παραγωγού Eξωτερικής Aγοράς κατά 23,4%.

Ειδικότερα, στην αύξηση αυτή συνέβαλαν κυρίως οι μεταβολές των δεικτών των διψήφιων κλάδων της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2, ως εξής:

β. Στην αύξηση του Δείκτη Τιμών Παραγωγού Εγχώριας Αγοράς κατά 7,0%.

Ειδικότερα, στην αύξηση αυτή συνέβαλαν κυρίως οι μεταβολές των δεικτών των διψήφιων κλάδων της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2, ως εξής:

Μηνιαίες μεταβολές

Η αύξηση του Γενικού Δείκτη Τιμών Παραγωγού κατά 2,9%, τον μήνα Ιούλιο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Ιουνίου 2026, οφείλεται στις μεταβολές των δεικτών των επιμέρους αγορών, δηλαδή:

α. Στην αύξηση του Δείκτη Τιμών Παραγωγού Εξωτερικής Αγοράς κατά 6,7%.

Ειδικότερα, στην αύξηση αυτή συνέβαλαν κυρίως οι μεταβολές των δεικτών των διψήφιων κλάδων της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2, ως εξής:

β. Στην αύξηση του Δείκτη Τιμών Παραγωγού Εγχώριας Αγοράς κατά 1,1%.

Ειδικότερα, στην αύξηση αυτή συνέβαλαν κυρίως οι μεταβολές των δεικτών των διψήφιων κλάδων της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2, ως εξής:

Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η ευρωπαϊκή μεταποίηση κατάφερε να επιστρέψει σε θετικό έδαφος μετά τις πιέσεις που είχαν καταγραφεί το 2023 και το 2024.

Πρώτη αύξηση μετά το 2022

Το +2,9% του 2025 αποκτά μεγαλύτερη σημασία εάν εξεταστεί σε σχέση με την πορεία των δύο προηγούμενων ετών.

Το 2023 η αξία της πωληθείσας παραγωγής σε σταθερές τιμές είχε υποχωρήσει κατά 1,5%, ενώ το 2024 σημειώθηκε νέα μείωση κατά 1,9%.

Έτσι, το 2025 αποτέλεσε την πρώτη χρονιά αύξησης από το 2022, σηματοδοτώντας αντιστροφή της αρνητικής τάσης.

Πάνω από 6 τρισ. ευρώ η παραγωγή

Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το συνολικό μέγεθος της ευρωπαϊκής βιομηχανικής δραστηριότητας.

Σε ονομαστικές τιμές, η αξία της πωληθείσας παραγωγής στην ΕΕ αυξήθηκε από 5,869 τρισ. ευρώ το 2024 σε 6,090 τρισ. ευρώ το 2025.

Χρειάζεται, ωστόσο, μια σημαντική διευκρίνιση.

Η αύξηση κατά 2,9% που ανακοινώνει η Eurostat αφορά σταθερές τιμές, δηλαδή στοιχεία προσαρμοσμένα ώστε να αφαιρείται η επίδραση των μεταβολών στις τιμές.

Ως έτος αναφοράς χρησιμοποιείται το 2021, γεγονός που επιτρέπει να αποτυπωθεί καλύτερα η πραγματική μεταβολή της παραγωγικής δραστηριότητας.

Πρωταθλητής ο κλάδος των τροφίμων

Η ανάκαμψη δεν ήταν ίδια σε όλους τους κλάδους.

Μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων ομάδων της ευρωπαϊκής μεταποίησης, την καλύτερη επίδοση παρουσίασε η βιομηχανία τροφίμων.

Η αξία της πωληθείσας παραγωγής του κλάδου αυξήθηκε κατά 3,8% το 2025 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Σε βάθος δεκαετίας η εικόνα είναι ακόμη ισχυρότερη: σε σχέση με το 2015, η αύξηση φτάνει το 11,2%.

Η συγκεκριμένη επίδοση επιβεβαιώνει την ανθεκτικότητα του κλάδου τροφίμων ακόμη και σε περιόδους κατά τις οποίες άλλα τμήματα της ευρωπαϊκής μεταποίησης αντιμετωπίζουν σημαντικότερες δυσκολίες.

Μηχανήματα και εξοπλισμός στο +3,3%

Δεύτερος ισχυρότερος κλάδος μεταξύ των μεγάλων μεταποιητικών κατηγοριών ήταν τα μηχανήματα και ο εξοπλισμός.

Η παραγωγή της συγκεκριμένης κατηγορίας ενισχύθηκε κατά 3,3% σε σχέση με το 2024.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα μηχανήματα αποτελούν έναν από τους πλέον κρίσιμους κλάδους για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και συνδέονται άμεσα με τις επιχειρηματικές επενδύσεις και τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό.

Οριακή άνοδος στην αυτοκινητοβιομηχανία

Πολύ διαφορετική ήταν η εικόνα στην ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία.

Στα μηχανοκίνητα οχήματα, ρυμουλκούμενα και ημιρυμουλκούμενα, η αύξηση περιορίστηκε μόλις στο 0,6%.

Η επίδοση δείχνει ότι ένας από τους ιστορικά ισχυρότερους βιομηχανικούς κλάδους της Ευρώπης εξακολουθεί να κινείται με χαμηλότερη ταχύτητα.

Η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται άλλωστε αντιμέτωπη με τη μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση, τις μεγάλες ανάγκες επενδύσεων και τον ολοένα εντονότερο διεθνή ανταγωνισμό.

Χημικά και μεταλλικά προϊόντα παρέμειναν στο «κόκκινο»

Δεν κατάφεραν όλοι οι μεγάλοι κλάδοι να ακολουθήσουν την ανοδική πορεία.

Η αξία της πωληθείσας παραγωγής στα χημικά και χημικά προϊόντα μειώθηκε κατά 1,4%.

Ακριβώς την ίδια πτώση, -1,4%, παρουσίασαν τα κατασκευασμένα μεταλλικά προϊόντα, εξαιρουμένων των μηχανημάτων και του εξοπλισμού.

Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, αυτές είναι οι δύο μοναδικές μεταξύ των μεγαλύτερων μεταποιητικών κατηγοριών που εμφανίζουν πτώση και σε ορίζοντα δεκαετίας.

Η δεκαετία των μεγάλων ανατροπών

Η πορεία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας την τελευταία δεκαετία κάθε άλλο παρά γραμμική ήταν.

Από το 2015 έως το 2018 η παραγωγή αυξανόταν σταδιακά κάθε χρόνο. Το 2019 σημειώθηκε μικρή υποχώρηση και ακολούθησε το μεγάλο σοκ του 2020 λόγω της πανδημίας.

Το 2021 και το 2022 καταγράφηκε ισχυρή επαναφορά, πριν η βιομηχανία περάσει ξανά σε αρνητικό έδαφος το 2023 και το 2024.

Το 2025 σηματοδοτεί επομένως μια νέα αλλαγή κατεύθυνσης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν εξαφανιστεί οι μεγάλες προκλήσεις για την ευρωπαϊκή παραγωγή.

Το μεγάλο στοίχημα για την ευρωπαϊκή βιομηχανία

Η επιστροφή σε θετικό πρόσημο αποτελεί θετική ένδειξη, αλλά το πραγματικό στοίχημα είναι η διάρκειά της.

Η ευρωπαϊκή μεταποίηση καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα το ενεργειακό κόστος, τις μεγάλες επενδύσεις της πράσινης μετάβασης, την τεχνολογική κούρσα, την ανάγκη για μεγαλύτερη παραγωγική αυτονομία και τον ανταγωνισμό από ΗΠΑ και Ασία.

Τα στοιχεία του 2025 δείχνουν ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία επέστρεψε στην ανάπτυξη.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον εάν το +2,9% αποτελεί την αρχή μιας πιο σταθερής ανάκαμψης ή απλώς μια ανάπαυλα μετά από δύο δύσκολες χρονιές.

Παράλληλα, ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εισαγωγών τον Ιούνιο του 2026 μειώθηκε κατά 4,1% σε σύγκριση με τον Μάιο, αντίθετα με την αύξηση 1,7% που είχε καταγραφεί κατά την αντίστοιχη σύγκριση των δεικτών του 2025.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η ετήσια αύξηση των εισαγωγών κατά 6,9%, τον Ιούνιο, προκλήθηκε από την αύξηση κατά 11,5% των εισαγωγών από κράτη εκτός Ευρωζώνης, καθώς και από την αύξηση των εισαγωγών από χώρες που εντάσσονται στην Ευρωζώνη κατά 1%.

Στην προκείμενη περίπτωση οι μεγαλύτερες μεταβολές παρουσιάζονται στον τομέα της παραγωγής οπτάνθρακα και προϊόντων διύλισης πετρελαίου (+30,6%), στην παροχή ηλεκτρικού ρεύματος-φυσικού αερίου-ατμού και κλιματισμού (+20,3%) και στην άντληση αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου (+17,5%).

Αντιθέτως, οι εισαγωγές στη βιομηχανία τροφίμων μειώθηκαν κατά 1,9%, ενώ οι εισαγωγές στα φάρμακα μειώθηκαν κατά 0,2%.

Ακόμα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η μείωση των εισαγωγών κατά 4,1% σε σχέση με τον Μάιο οφείλεται στη μηνιαία μείωση των εισαγωγών από χώρες εκτός Ευρωζώνης κατά 6,3% και στη μείωση των εισαγωγών από κράτη της Ευρωζώνης κατά 0,8%.

Ειδικότερα, οι μεγαλύτερες μειώσεις παρατηρούνται στην παραγωγή οπτάνθρακα και προϊόντων διύλισης πετρελαίου (-16,5%) και στην άντληση αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου (-12,7%).

Από την άλλη, η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού αυξήθηκε κατά 8,4%, ενώ η παραγωγή προϊόντων καπνού ενισχύθηκε κατά 5,3%.

Στο πλαίσιο αυτό, μέσω του αναπτυξιακού νόμου υποστηρίζονται παραγωγικές επενδύσεις και ήδη έχουν δημιουργηθεί 60.000 νέες θέσεις εργασίας.

Ακολουθεί η συνέντευξη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και στην δημοσιογράφο Εύη Παπαδοσηφάκη

- Κύριε υπουργέ, μπορεί να βρισκόμαστε στην καρδιά του καλοκαιριού, αλλά βλέπουμε μια έντονη κινητικότητα γύρω από το κομμάτι της ελληνικής βιομηχανίας. Την Πέμπτη συνεδρίασε η κυβερνητική επιτροπή και παρουσιάσατε τους βασικούς άξονες της στρατηγικής για τα επόμενα χρόνια. Ποιο είναι το κεντρικό σας μήνυμα και πώς συνδέεται αυτό με την οικονομική ανάπτυξη της χώρας;

Η στήριξη της βιομηχανίας και της μεταποίησης αποτελούν στρατηγική προτεραιότητα της κυβέρνησης και αυτή η προσπάθεια δεν γνωρίζει εποχές και άδειες. Είναι συνεχής. Στη συνεδρίαση της κυβερνητικής επιτροπής που αναφέρεστε ήταν ο πρωθυπουργός, όλοι οι συναρμόδιοι υπουργοί και όλοι οι κοινωνικοί εταίροι. Γιατί αυτή η υπόθεση μας αφορά όλους. Τα τελευταία πέντε χρόνια κυρία Παπαδοσηφάκη έχουν προστεθεί 60.000 νέες θέσεις εργασίας στη βιομηχανία, οι οποίες είναι πολύ καλύτερα αμειβόμενες. Οι μέσες μικτές αποδοχές ανέρχονται στις 25.000 ευρώ ετησίως, έναντι περίπου 18.000 ευρώ στο σύνολο της οικονομίας. Παράλληλα, οι θέσεις αυτές συνοδεύονται από καλύτερες συνθήκες εργασίας, αποτελώντας ουσιαστικό κίνητρο για τους νέους ανθρώπους να παραμείνουν και να δημιουργήσουν στην Ελλάδα. Μην ξεχνάτε ότι αντιμετωπίζουμε την εθνική απειλή της δημογραφικής συρρίκνωσης, αλλά και τη μείωση του πληθυσμού ειδικότερα σε κάποιες περιφέρειες. Η ενίσχυση της βιομηχανίας είναι μέρος της λύσης.

- Ποιες είναι οι επτά στρατηγικές προτεραιότητες για την επόμενη ημέρα;

Πρώτον, προωθούμε μεταρρυθμίσεις όπως η νέα στρατηγική για τα Επιχειρηματικά Πάρκα, τους βιομηχανικούς λιμένες, την πρόσβαση σε μεταφορικά δίκτυα, αλλά και το νέο Ψηφιακό Δελτίο Επιχειρηματικής Δραστηριότητας και την περαιτέρω απλοποίηση διαδικασιών για τη διευκόλυνση της επιχειρηματικότητας και των εργαζομένων. Δεύτερον, υποστηρίζουμε παραγωγικές επενδύσεις άνω των 3,7 δισ. ευρώ μέσω του αναπτυξιακού νόμου. Τρίτον, συμβάλλουμε στην αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους και την ενεργειακή αναβάθμιση της μεταποίησης με κινητοποίηση άνω των 700 εκατ. ευρώ έως το 2030. Αναβαθμίζουμε τα τεχνικά επαγγέλματα με τη δημιουργία Εθνικής Ατζέντας σε συνεργασία με τα υπουργεία Εργασίας και Παιδείας, για τη σύνδεση των δεξιοτήτων με τις ανάγκες της παραγωγής. Πέμπτον επενδύουμε σε τεχνολογίες αιχμής όπως αυτή των ημιαγωγών. Έκτον, με συντονισμένες κινήσεις ενισχύουμε την ελληνική θέση στις κρίσιμες ευρωπαϊκές αποφάσεις για την ανταγωνιστικότητα και τους ευρωπαϊκούς πόρους. Έβδομον, αναβαθμίσουμε το επίπεδο του συντονισμού με μόνιμη λειτουργία της Κυβερνητικής Επιτροπής με μικτές ομάδες εργασίας υπουργείων και παραγωγικών φορέων.

- Σε ποιους συγκεκριμένους τομείς επικεντρώνεται αυτό το στρατηγικό σχέδιο της κυβέρνησης;

Γίνεται πολύ σοβαρή δουλειά σε τομείς όπως η φαρμακοβιομηχανία, η βιομηχανία τροφίμων, μετάλλου και χάρτου. Παράλληλα, έχουμε βάλει μπροστά και τη ναυπηγική βιομηχανία, που προσφέρει στην ανταγωνιστικότητα και στην εθνική ασφάλεια. Τα πρώτα αποτελέσματα υπάρχουν και δίνουν το στίγμα του νέου παραγωγικού μοντέλου που υλοποιούμε. Η προστιθέμενη αξία της βιομηχανίας έχει ξεπεράσει τα 32 δισεκατομμύρια ευρώ.

Το βλέπουμε στη φαρμακευτική βιομηχανία. Έναν κλάδο που συνδυάζει παραγωγή, έρευνα, επενδύσεις, καινοτομία και εξαγωγές. Η Ελλάδα διαθέτει 51 μονάδες, 31 εγκαταστάσεις έρευνας και ανάπτυξης, 55.000 εργαζόμενους, ενώ την τελευταία εξαετία έχει προσελκύσει επενδύσεις περίπου 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ. Πρόκειται για κλάδο στρατηγικής σημασίας, για την ελληνική οικονομία και για την ευρωπαϊκή υγειονομική ασφάλεια.

Το βλέπουμε στη βιομηχανία αλουμινίου. Η Ελλάδα έχει ισχυρή διεθνή παρουσία και θετικό εξαγωγικό πλεόνασμα που προσεγγίζει το 1 δισεκατομμύριο ευρώ τον χρόνο. Το βλέπουμε και μέσα από στρατηγικές επενδύσεις σε κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως το γάλλιο, που συνδέεται με τις τεχνολογίες αιχμής. Είναι πεδίο στο οποίο η χώρα μπορεί να αποκτήσει πραγματικό γεωστρατηγικό πλεονέκτημα.

Το βλέπουμε στη βιομηχανία τροφίμων, τον μεγαλύτερο κλάδο της ελληνικής μεταποίησης. Με κύκλο εργασιών άνω των 26 δισεκατομμυρίων ευρώ, εξαγωγές 7,4 δισεκατομμυρίων ευρώ και περισσότερες από 160.000 άμεσες θέσεις εργασίας.

Το βλέπουμε στη ναυπηγική και στη ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία, που ανασυγκροτείται μετά από πολλά χρόνια υποχώρησης. Ειδικά στην Ελευσίνα, ανοίγει ένας νέος κύκλος δραστηριοτήτων που υπερβαίνει τη στενή ναυπηγική λειτουργία και συνδέεται με το εμπόριο, τη διαμετακόμιση, τις λιμενικές υποδομές, την ενέργεια και την άμυνα, αξιοποιώντας στο έπακρο τις στρατηγικές μας σχέσεις με τις ΗΠΑ.

Επιπλέον, την Παρασκευή ανακοινώσαμε ένα νέο καθεστώς του αναπτυξιακού νόμου για την 'Αμυνα. Η πατρίδα μας πρέπει να έχει πανίσχυρες Ένοπλες Δυνάμεις και θέλουμε να αναγεννήσουμε μια σύγχρονη ελληνική αμυντική βιομηχανία.

- Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του καθεστώτος για την άμυνα;

Το καθεστώς αφορά επενδύσεις διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς και στοχεύει στην ενίσχυση ολοκληρωμένων επενδυτικών σχεδίων στους τομείς των όπλων, των πυρομαχικών, των μηχανοκίνητων οχημάτων, των αεροσκαφών και των στρατιωτικών οχημάτων μάχης. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 150.000.000 ευρώ μέσω υπεραποσβέσεων, με ανώτατο όριο τα 20.000.000 ευρώ ανά επενδυτικό σχέδιο. Τα παρεχόμενα κίνητρα περιλαμβάνουν τη φορολογική υπερέκπτωση δαπανών -με προσαυξημένη κατά 100% έκπτωση των επιλέξιμων δαπανών, αξιοποιήσιμη εντός 15 φορολογικών ετών- καθώς και την ταχεία αδειοδότηση των έργων. Η υποβολή των προτάσεων θα γίνει από τις 31 Αυγούστου 2026 έως τις 30 Νοεμβρίου 2026 και η κατανομή των ενισχύσεων θα γίνει σύμφωνα με τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων.

- Μιλώντας για την περιφέρεια, ποιο μέρος των διαθέσιμων πόρων κατευθύνεται εκτός Αττικής;

Το 95% των επιδοτήσεων για τη στήριξη των βιομηχανικών επενδύσεων --δηλαδή 850 εκατομμύρια ευρώ αυτή τη στιγμή-- κατευθύνονται στην ελληνική περιφέρεια και στους παραμεθόριους νομούς. Η περιφέρεια κυριαρχεί και στα τρία καθεστώτα του αναπτυξιακού νόμου (μεταποίηση, μεγάλες επενδύσεις, περιοχές ειδικής ενίσχυσης) που βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη σε δύο κύκλους του 2025 και του 2026.

- Ποιος είναι ο προορισμός αυτού του σχεδίου;

Το πώς διασφαλίζουμε την πρόοδο σε μια εποχή μεγάλων αναταράξεων. Οι απαντήσεις της προηγούμενης δεκαετίας έχουν κλείσει τον κύκλο τους. Ο κόσμος άλλαξε. Οι πόλεμοι δυστυχώς επέστρεψαν και στην ευρωπαϊκή γειτονιά. Οι εμπορικοί κανόνες γίνονται σκληρότεροι. Ο ρόλος της ενέργειας ενισχύεται ως παράγοντας ανταγωνιστικότητας. Οι εφοδιαστικές αλυσίδες δοκιμάζονται. Η τεχνολογία γίνεται πεδίο ισχύος.

Η Ελλάδα του 2030 πρέπει να είναι χώρα που παράγει αποτελεσματικότερα, εξάγει περισσότερο, καινοτομεί με διάρκεια και δημιουργεί καλύτερα αμειβόμενες δουλειές. Χώρα με εργοστάσια που εκσυγχρονίζονται γρήγορα και χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια. Με επιχειρήσεις που συνενώνονται και μεγαλώνουν. Με νέους επιστήμονες και τεχνίτες που βλέπουν προοπτική στην παραγωγή. Με επενδύσεις που μένουν στον τόπο και δημιουργούν τεχνογνωσία από τον Έβρο έως την Κρήτη, μειώνοντας τις περιφερειακές ανισότητες.

Γιατί η οικονομική πολιτική είναι και προϋπόθεση γεωπολιτικής ασφάλειας. Η βιομηχανία είναι και στρατηγική αυτονομία. Τα μικροκυκλώματα, οι κρίσιμες πρώτες ύλες, τα λιμάνια, τα δίκτυα, τα δεδομένα και η ενέργεια καθορίζουν την πραγματική θέση κάθε χώρας στον διεθνή καταμερισμό ισχύος.

Γιατί η ευημερία των Ελλήνων περνάει μέσα από την ενίσχυση της παραγωγικότητας και όχι μέσα από τα επιδόματα. Περνάει μέσα από καλύτερα αμειβόμενες δουλειές, ισχυρότερες επιχειρήσεις, περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες εξαγωγές. Και γιατί η μόνη εγγύηση της ευημερίας και της μείωσης των ανισοτήτων είναι μια οικονομία ανταγωνιστική, παραγωγική και ανθεκτική.

Αυτή η αλλαγή έχει και μια βαθύτερη εθνική διάσταση. Είναι ο μόνος τρόπος να απαντήσουμε, σε βάθος χρόνου, και στο οξύ δημογραφικό πρόβλημα: να αλλάξουμε την παραγωγική κουλτούρα της χώρας, να δημιουργήσουμε προοπτική για τους νέους ανθρώπους, να στηρίξουμε την οικογένεια μέσα από σταθερές δουλειές, καλύτερα εισοδήματα και πραγματική εμπιστοσύνη στο μέλλον.

Και προχωράμε μπροστά με πράξεις. Η Ελλάδα έχει εδώ και επτά χρόνια πάρει την απόφασή της. Θα είναι χώρα παραγωγής. Χώρα τεχνολογίας. Χώρα εξαγωγών. Χώρα που στέκεται με αυτοπεποίθηση στον ευρωπαϊκό και διεθνή ανταγωνισμό. Μια Ελλάδα πιο παραγωγική. Πιο ανταγωνιστική. Πιο ανθεκτική. Πιο δίκαιη. Και πάνω απ' όλα, πιο ασφαλής.

Το ολοκληρωμένο σχέδιο παρουσιάστηκε στην Κυβερνητική Επιτροπή Βιομηχανίας (ΚΕΒ), με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να χαρακτηρίζει τη μεταποίηση στρατηγική προτεραιότητα της κυβέρνησης, συνδέοντάς την με το νέο αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας. Όπως τόνισε, η ενίσχυση των παραγωγικών επενδύσεων, η δημιουργία περισσότερων και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας και η αντιμετώπιση του υψηλού ενεργειακού κόστους αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.

Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία 1 δισ. ευρώ

Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού αποτελούν δύο νέα χρηματοδοτικά εργαλεία συνολικού ύψους 1 δισ. ευρώ. Το πρώτο είναι το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, μέσω του οποίου θα διατεθούν 200 εκατ. ευρώ στον πρώτο κύκλο και συνολικά 600 εκατ. ευρώ έως το 2032, αποκλειστικά για Στρατηγικές Επενδύσεις.

Το δεύτερο αφορά το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων CISAF, με προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ έως το 2030, το οποίο θα στηρίξει επενδύσεις στην καθαρή βιομηχανική μετάβαση, την πράσινη τεχνολογία και έργα υψηλής προστιθέμενης αξίας.

270 επενδυτικά σχέδια υπό αξιολόγηση

Σήμερα βρίσκονται υπό αξιολόγηση 270 επενδυτικά σχέδια, εκ των οποίων 123 αφορούν τη Μακεδονία και τη Θράκη, με εκτιμώμενη δημιουργία περισσότερων από 3.000 νέων θέσεων εργασίας.

Η μεγαλύτερη επενδυτική κινητικότητα καταγράφεται στον κλάδο των τροφίμων και της εφοδιαστικής αλυσίδας με 58 σχέδια, ακολουθεί η μεταλλουργία με 33, τα δομικά υλικά με 29 και οι μεταφορές και τα logistics με 22 επενδυτικά σχέδια.

Παράλληλα, στο πρόγραμμα «Έξυπνη Μεταποίηση» έχουν εγκριθεί 174 επενδύσεις, συνολικού προϋπολογισμού 262,1 εκατ. ευρώ, με δημόσια ενίσχυση 145,6 εκατ. ευρώ.

Ισχυρή κινητοποίηση κεφαλαίων

Ο απολογισμός που παρουσιάστηκε στην ΚΕΒ δείχνει σημαντική κινητοποίηση επενδυτικών κεφαλαίων. Μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου έχουν εγκριθεί 478 επενδυτικά σχέδια μεταποίησης, συνολικού προϋπολογισμού 1,781 δισ. ευρώ, με κρατικές ενισχύσεις 848 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων το 94,4% κατευθύνεται εκτός Αττικής.

Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έχουν συναφθεί 110 δανειακές συμβάσεις με 92 βιομηχανικές επιχειρήσεις, για επενδύσεις συνολικού ύψους 5,634 δισ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το ΤΑΑ 2,245 δισ. ευρώ.

Στις Στρατηγικές Επενδύσεις, τα 53 από τα 96 έργα αφορούν τη βιομηχανία, ενώ μόνο την περίοδο 2025-2026 εντάχθηκαν 13 νέες επενδύσεις, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 1,64 δισ. ευρώ.

Έμφαση στο ενεργειακό κόστος

Η μείωση του ενεργειακού κόστους αποτελεί βασικό άξονα του κυβερνητικού σχεδιασμού. Προβλέπεται στήριξη της μεταποίησης ύψους περίπου 100 εκατ. ευρώ ετησίως για την περίοδο 2026-2030, ενώ μόνο για το 2026 θα διατεθούν επιπλέον 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού για επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης. Συνολικά, οι παρεμβάσεις ενεργειακής στήριξης ανέρχονται σε 700 εκατ. ευρώ.

Οι 11 μεταρρυθμίσεις

Πέρα από τη χρηματοδότηση, η κυβέρνηση προωθεί σειρά θεσμικών παρεμβάσεων που περιλαμβάνουν νέο πλαίσιο για τα Επιχειρηματικά Πάρκα, με φορολογικά κίνητρα, κοινές υποδομές και διευκολύνσεις εγκατάστασης επιχειρήσεων. Παράλληλα προωθούνται αλλαγές στους βιομηχανικούς λιμένες, στη χωροθέτηση και επέκταση βιομηχανικών εγκαταστάσεων, καθώς και στην επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων.

Στις επόμενες προτεραιότητες περιλαμβάνεται επίσης η εκπόνηση εθνικής στρατηγικής για τους ημιαγωγούς, με στόχο την προετοιμασία της χώρας για το ευρωπαϊκό Chips Act II, αλλά και η αντιμετώπιση των ελλείψεων εξειδικευμένου προσωπικού στα τεχνικά επαγγέλματα.

Σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης, οι δράσεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη έχουν κινητοποιήσει παραγωγικές επενδύσεις άνω των 3,7 δισ. ευρώ, ενώ η υλοποίηση των 11 μεταρρυθμίσεων φιλοδοξεί να διαμορφώσει ένα πιο ανταγωνιστικό και φιλικό περιβάλλον για τη βιομηχανική ανάπτυξη της χώρας.

Ο Γενικός Δείκτης Τιμών Παραγωγού στη Βιομηχανία (σύνολο εγχώριας και εξωτερικής αγοράς), με έτος βάσης 2021=100,0 και μήνα αναφοράς τον Ιούνιο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Ιουνίου 2025, παρουσίασε αύξηση 8,8% έναντι αύξησης 1,6% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση των δεικτών του έτους 2025 με το 2024.

Ο Γενικός Δείκτης κατά τον μήνα Ιούνιο 2026, σε σύγκριση με τον δείκτη του Μαΐου 2026, παρουσίασε μείωση 3,0% έναντι αύξησης 1,1% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση των δεικτών του έτους 2025.

Ετήσιες μεταβολές

Η αύξηση του Γενικού Δείκτη Τιμών Παραγωγού κατά 8,8%, τον μήνα Ιούνιο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Ιουνίου 2025, οφείλεται στις μεταβολές των δεικτών των επιμέρους αγορών, δηλαδή:

α. Στην αύξηση του Δείκτη Τιμών Παραγωγού Eξωτερικής Aγοράς κατά 16,2%.

Ειδικότερα, στην αύξηση αυτή συνέβαλαν κυρίως οι μεταβολές των δεικτών των διψήφιων κλάδων της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2, ως εξής:

β. Στην αύξηση του Δείκτη Τιμών Παραγωγού Εγχώριας Αγοράς κατά 5,8%.

Ειδικότερα, στην αύξηση αυτή συνέβαλαν κυρίως οι μεταβολές των δεικτών των διψήφιων κλάδων της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2, ως εξής:

Μηνιαίες μεταβολές

Η μείωση του Γενικού Δείκτη Τιμών Παραγωγού κατά 3,0%, τον μήνα Ιούνιο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Μαΐου 2026, οφείλεται στις μεταβολές των δεικτών των επιμέρους αγορών, δηλαδή:

α. Στη μείωση του Δείκτη Τιμών Παραγωγού Εξωτερικής Αγοράς κατά 6,7%.

Ειδικότερα, στη μείωση αυτή συνέβαλαν κυρίως οι μεταβολές των δεικτών των διψήφιων κλάδων της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2, ως εξής:

β. Στη μείωση του Δείκτη Τιμών Παραγωγού Εγχώριας Αγοράς κατά 1,2%.

Ειδικότερα, στη μείωση αυτή συνέβαλαν κυρίως οι μεταβολές των δεικτών των διψήφιων κλάδων της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2, ως εξής:

Η επίδοση αυτή είναι σαφώς υψηλότερη από την ήπια ενίσχυση του 2,3% που είχε σημειωθεί κατά την αντίστοιχη περυσινή σύγκριση, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.

Ειδικότερα, αντίστοιχα αποτελέσματα παρατηρούνται και σε μακροπρόθεσμο επίπεδο. Ειδικότερα, ο μέσος Γενικός Δείκτης του δωδεκαμήνου Ιουνίου 2025 – Μαΐου 2026 παρουσίασε αύξηση 5,5% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους (Ιούνιος 2024 – Μάιος 2025). Αξίζει να σημειωθεί ότι, κατά τη σύγκριση των αντίστοιχων προηγούμενων δωδεκαμήνων, είχε καταγραφεί οριακή μείωση κατά 0,4%.

Ωστόσο, σε βραχυπρόθεσμη μηνιαία βάση καταγράφηκε μια μικρή υποχώρηση. Συγκεκριμένα, ο Γενικός Δείκτης Κύκλου Εργασιών στη Βιομηχανία τον Μάιο του 2026, συγκρινόμενος με τον αντίστοιχο δείκτη του φετινού Απριλίου, παρουσίασε μείωση 2,0%.

Η αύξηση του Γενικού Δείκτη Κύκλου Εργασιών στη Βιομηχανία κατά 14,1% τον μήνα Μάιο 2026, σε σύγκριση με τον
αντίστοιχο δείκτη του Μαΐου 2025, προήλθε:
1. Από τις μεταβολές των δεικτών των επιμέρους τομέων της βιομηχανίας
• Αύξηση κατά 14,5% του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Μεταποίησης.
• Μείωση κατά 15,0% του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Ορυχείων – Λατομείων.
2. Από τις μεταβολές των δεικτών των επιμέρους αγορών:
• Αύξηση κατά 26,3% του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Εξωτερικής Αγοράς
• Αύξηση κατά 7,7% του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Εσωτερικής Αγοράς
3. Από τις μεταβολές κυρίως των δεικτών των διψήφιων κλάδων
Παραγωγής οπτάνθρακα και προϊόντων διύλισης πετρελαίου, κατασκευής ηλεκτρονικών υπολογιστών, ηλεκτρονικών και οπτικών προϊόντων, παραγωγής άλλων μη μεταλλικών ορυκτών προϊόντων, κατασκευής μεταλλικών προϊόντων, κατασκευής προϊόντων από ελαστικό (καουτσούκ) και πλαστικές ύλες.

Η αύξηση του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Εγχώριας Αγοράς κατά 7,7% τον μήνα Μάιο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Μαΐου 2025, προήλθε από τις ακόλουθες μεταβολές των δεικτών των επιμέρους τομέων της βιομηχανίας:
• Αύξηση κατά 7,9% του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Μεταποίησης.
• Μείωση κατά 7,4% του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Ορυχείων – Λατομείων.

Η αύξηση του Γενικού Δείκτη Κύκλου Εργασιών Εξωτερικής Αγοράς κατά 26,3% τον μήνα Μάιο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Μαΐου 2025, προήλθε:
1. Από τις μεταβολές των δεικτών των επιμέρους τομέων της βιομηχανίας
• Αύξηση κατά 27,4% του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Μεταποίησης.
• Μείωση κατά 22,7% του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Ορυχείων – Λατομείων.
2. Από τις μεταβολές των δεικτών των επιμέρους αγορών:
• Αύξηση κατά 28,5% του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Εξωτερικής Αγοράς σε χώρες εκτός Ευρωζώνης
• Αύξηση κατά 23,4% του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Εξωτερικής Αγοράς σε χώρες Ευρωζώνης

Η μείωση του Γενικού Δείκτη Κύκλου Εργασιών στη Βιομηχανία κατά 2,0% τον μήνα Μάιο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Απριλίου 2026, προήλθε από τις μεταβολές των δεικτών των επιμέρους τομέων της βιομηχανίας
• Μείωση κατά 2,7% του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Ορυχείων – Λατομείων.
• Μείωση κατά 1,9 % του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Μεταποίησης.

Ο γενικός δείκτης κύκλου εργασιών στη βιομηχανία του μηνός Απριλίου 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Μαρτίου 2026, παρουσίασε αύξηση 2,1%.

Ο μέσος γενικός δείκτης του δωδεκαμήνου Μαΐου 2025 – Απριλίου 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του δωδεκαμήνου Μαΐου 2024 – Απριλίου 2025, παρουσίασε αύξηση 4,5%, έναντι μείωσης 0,4% που σημειώθηκε κατά τη σύγκριση των αντίστοιχων προηγούμενων δωδεκαμήνων.

Η αύξηση του Γενικού Δείκτη Κύκλου Εργασιών στη Βιομηχανία κατά 23,0% τον μήνα Απρίλιο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Απριλίου 2025, προήλθε:

1. Από τις μεταβολές των δεικτών των επιμέρους τομέων της βιομηχανίας:

• Αύξηση κατά 23,3% του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Μεταποίησης. Στην αύξηση αυτή συνέβαλαν κυρίως οι μεταβολές των δεικτών των διψήφιων κλάδων: παραγωγής οπτάνθρακα και προϊόντων διύλισης πετρελαίου, κατασκευής μηχανοκίνητων οχημάτων, ρυμουλκούμενων και ημιρυμουλκούμενων οχημάτων, κατασκευής ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, βιομηχανίας δέρματος και δερμάτινων ειδών.
• Αύξηση κατά 1,1% του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Ορυχείων – Λατομείων. Στην αύξηση αυτή συνέβαλαν οι μεταβολές των δεικτών των διψήφιων κλάδων: εξόρυξης μεταλλούχων μεταλλευμάτων, λοιπών ορυχείων και λατομείων.

2. Από τις μεταβολές των δεικτών των επιμέρους αγορών:

• Αύξηση κατά 59,2% του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Εξωτερικής Αγοράς.
• Αύξηση κατά 5,1% του Δείκτη Κύκλου Εργασιών Εσωτερικής Αγοράς.

Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, ενισχύθηκε και ο δείκτης βιομηχανικής παραγωγής 2,1% τον Απρίλιο (y-o-y) στην Ελλάδα, έναντι αύξησης 0,9% στην ΕΕ27. Άνοδος 1,0% σημειώθηκε και για την εγχώρια Μεταποίηση (y-o-y).

Τον Μάρτιο είχε σημειωθεί τόνωση των εξαγωγών της Βιομηχανίας κατά 5,5% (y-o-y), με παράλληλη διόγκωση του εμπορικού ελλείμματος στα €3,4 δισεκ., έναντι €3,2 δισεκ. ένα έτος
πριν.

Επίσης, σημειώθηκε επέκταση της απασχόλησης στη Βιομηχανία στο α’ τρίμηνο του 2026 κατά 5,2% (y-o-y), στα 440 χιλ. άτομα, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2011. Στο σύνολο της οικονομίας καταγράφηκε αύξηση κατά 1,3% της απασχόλησης. Σημειώθηκε αύξηση του δείκτη κόστους εργασίας στη Μεταποίηση 7,0% στο α’ τρίμηνο του 2026 (y-o-y), με αντίστοιχη άνοδο στο σύνολο της οικονομίας (6,8%).

Σε ειδικό Θέμα «Περαιτέρω διερεύνηση του εγχώριου Δείκτη Βιομηχανικής Παραγωγής, 2025», το ΙΟΒΕ διαπιστώνει επίσης τα εξής:

• Άνοδος του εγχώριου Δείκτη Βιομηχανικής Παραγωγής, κατά 2,2%, έναντι 1,5% στην Ευρωζώνη το 2025. Σωρευτική άνοδος του δείκτη 24,3% την περίοδο 2020-2025 στην Ελλάδα, έναντι 7,5% στην ΕΖ.
• Η Ελλάδα βρίσκεται στην 7η θέση ως προς την άνοδο του δείκτη ανάμεσα στις χώρες της ΕΖ. Αύξηση του δείκτη σημειώθηκε σε 17 χώρες της ΕΖ το 2025, έναντι 7 χωρών το 2024, με μείωση όμως του δείκτη το 2025 σε ισχυρές οικονομίες όπως η Γερμανία και η Ιταλία.
• Ανά μεγάλο τομέα της Βιομηχανίας, αύξηση σημειώθηκε στα Ορυχεία-Λατομεία και στη Μεταποίηση με 8,0% και 3,1% αντίστοιχα το 2025, ενώ μείωση καταγράφηκε στην Παροχή ηλεκτρικού Ρεύματος και Νερού με -3,6% και -1,8% αντίστοιχα.
• Σε κλάδους με ιδιαίτερη βαρύτητα για την ελληνική βιομηχανία, αύξηση καταγράφηκε στα Βασικά μέταλλα με 4,9% το 2025, ενώ στα Τρόφιμα και στα Φάρμακα σημειώθηκε άνοδος 3,8% και 2,5% αντίστοιχα.