Κατά τη διάρκεια της συνάντησης  θα συζητηθούν ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, με έμφαση στην περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ του Eurogroup και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Την Πέμπτη 2 Ιουλίου, ο κ. Πιερρακάκης θα πραγματοποιήσει κεντρική ομιλία στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, με τίτλο «Boost Europe: Leveraging the EU Budget for Strategic Priorities». Στην παρέμβασή του θα αναπτύξει τις θέσεις του σχετικά με την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ και τη στρατηγική σημασία του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού στη χρηματοδότηση των κοινών ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων.

Στη συνέχεια, ο Υπουργός θα μεταβεί στη Γαλλία, όπου στις 2 και 3 Ιουλίου θα συμμετάσχει στις Οικονομικές Συναντήσεις της Aix-en-Provence (Les Rencontres Économiques d’Aix-en-Provence), που διοργανώνονται από τον Cercle des économistes.

Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά φόρουμ της Ευρώπης, το οποίο συγκεντρώνει κάθε χρόνο κορυφαίους εκπροσώπους της πολιτικής, της οικονομίας, των επιχειρήσεων και της ακαδημαϊκής κοινότητας. Η φετινή διοργάνωση είναι αφιερωμένη στη θεματική «Navigate a World of Uncertainty»

Τα παραπάνω τόνισε Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την άφιξή του στην Σύνοδο Κορυφής της Ευρωζώνης στις Βρυξέλλες.

«Τόσο η διάρκεια της κρίσης όσο και το μέγεθος της αναταραχής που αυτή θα προκαλέσει στην οικονομία θα καθορίσουν την ένταση και τη φύση της ευρωπαϊκής απάντησης. Είναι αυτονόητο ότι ο αντίκτυπος στο εμπόριο, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στο συνολικό οικονομικό αποτύπωμα είναι στοιχεία που παρακολουθούμε στενά ως Ευρωπαίοι.

Η διαχείριση της κρίσης είναι προφανώς καίριας σημασίας, υπαρξιακής ουσιαστικά, και όλοι γνωρίζουμε ότι σε μια κρίση πρέπει να εστιάσουμε στο πώς θα στηρίξουμε με τον βέλτιστο τρόπο τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες», ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

«Ωστόσο, θα έλεγα ότι εξίσου σημαντικό, και ίσως ακόμη περισσότερο, είναι η θωράκιση των θεμελίων των οικονομιών μας σε βάθος χρόνου. Σε αυτό ακριβώς το πνεύμα, σήμερα θα ενημερώσω τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων για το έργο του Eurogroup και ιδιαίτερα για τα επόμενα βήματα.

Έχουμε έναν κοινό και πολύ σαφή στόχο: να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Και αυτό θα το πετύχουμε με την άρση των εμποδίων που υπάρχουν μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και με την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, την κινητοποίηση ανενεργών αποταμιεύσεων προς παραγωγικές επενδύσεις, την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ και την ενδυνάμωση της ανθεκτικότητας των οικονομιών μας.

Αν έπρεπε να το συνοψίσω σε μία φράση: Ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε. Και ξέρουμε και πώς να το κάνουμε. Και τα τρία απαραίτητα στοιχεία είναι η αποφασιστικότητα, η αίσθηση καθήκοντος και πάνω απ' όλα η ταχύτητα. Δεν είναι ώρα για δισταγμούς. Είναι ώρα για αποφάσεις», πρόσθεσε ο Πρόεδρος του Eurogroup.

Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, ο Κυριάκος Πιερρακάκης επεσήμανε ότι το διάστημα στο οποίο θα παραμείνουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, θα αποτελέσει τον καθοριστικό παράγοντα για τη βέλτιστη αντίδραση στην κρίση, ενώ τόνισε την ύπαρξη κοινής αίσθησης επείγοντος μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών.

«Ανάλογα με το πώς θα εξελιχθεί η κρίση, θα καθοριστεί αν οι απαντήσεις θα είναι κυρίως εθνικές ή περισσότερο ευρωπαϊκές», είπε ο Πρόεδρος του Eurogroup και συμπλήρωσε: «Η διάρκεια και το μέγεθος της διαταραχής στην οικονομία θα καθορίσουν ποια εργαλειοθήκη θα χρησιμοποιήσουμε. Έχουμε την εμπειρία του 2022 καθώς και τις απόψεις των κρατών-μελών».

Σε ό,τι αφορά τις συνέπειες και τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου, ο Πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει ότι η Ευρώπη πρέπει να στηριχτεί στα διδάγματα από την ενεργειακή κρίση του 2022, μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Πυξίδα σε όλες τις αποφάσεις, όπως υπογράμμισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και στη συζήτηση που είχε την Τρίτη με το Bloomberg στην Αθήνα, θα πρέπει να είναι η αγοραστική δύναμη των πολιτών, η οποία είναι η άλλη όψη της ανταγωνιστικότητας. Εφόσον χρειαστεί, η ΕΕ πρέπει να έχει έτοιμο ένα σχέδιο που θα προσφέρει προσωρινή και στοχευμένη στήριξη σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Η Ελλάδα είναι καταρχάς θετική στις προτάσεις που περιλαμβάνονται στην επιστολή που απηύθυνε στους ηγέτες ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ωστόσο δεν πρέπει να παραγνωρίζει κανείς το γεγονός ότι σήμερα η κρίση εκκινεί από άλλη βάση -υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου και ρύπων- και οι όποιες προτάσεις δεν πρέπει να προσθέτουν επιπλέον βάρος.

Σε ό,τι αφορά τον πόλεμο στο Ιράν και στη Μέση Ανατολή, ο Πρωθυπουργός θα υπογραμμίσει ότι η αμυντική στήριξη που παρείχε η Ελλάδα -και στη συνέχεια άλλα κράτη μέλη- στην Κυπριακή Δημοκρατία, ήταν η επίδειξη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης στην πράξη και μάλιστα χωρίς να έχει ενεργοποιηθεί το άρθρο 42.7 (ΣΕΕ), κάτι που δημιουργεί ένα προηγούμενο. Ταυτόχρονα, υπογραμμίζει με τον πιο εμφατικό τρόπο την γεωπολιτική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου.

Οι σημερινές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή δικαιώνουν, άλλωστε, τον Πρωθυπουργό που επέμεινε στις τοποθετήσεις του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ότι η αμυντική στρατηγική της ΕΕ (και ο χάρτης αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ) πρέπει να έχει προσέγγιση 360 μοιρών. Δηλαδή η Ευρώπη να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις απειλές όχι μόνο στα ανατολικά, αλλά και στα νότια σύνορα της ΕΕ. Η ευρωπαϊκή ασφάλεια είναι άμεσα συνδεδεμένη με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, όπως απέδειξε το παράδειγμα της Κύπρου, κράτους μέλους της ΕΕ που αντιμετωπίζει απειλές ασφαλείας.

Η θέση της Ελλάδας είναι ότι στόχος της ΕΕ πρέπει να είναι η επίτευξη διπλωματικής λύσης με το Ιράν που θα αντιμετωπίζει όλες τις πτυχές -με βασική αυτήν του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος της Τεχεράνης.

Η Ελλάδα δεν εμπλέκεται στις πολεμικές επιχειρήσεις και δεν προτίθεται να εμπλακεί σε πιθανή επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, όπως κατέστησε ήδη σαφές ο Κυριάκος Μητσοτάκης, θυμίζοντας, με αφορμή την συζήτηση περί ενδεχόμενης επέκτασης της εντολής της επιχείρησης «ΑΣΠΙΔΕΣ», ότι στην ευρωπαϊκή επιχείρηση στην Ερυθρά Θάλασσα κατέληξαν να συμβάλουν με δυνάμεις μόνο η Ελλάδα και η Ιταλία -απογοητευτικό προηγούμενο που δεν πρέπει να θέτει ψηλά τον πήχυ των προσδοκιών.

Η συζήτηση, οποία διεξάγεται σήμερα στις Βρυξέλλες προκειμένου να τεθούν επί τάπητος όλα τα ενεργειακά ζητήματα που θα συζητηθούν στη σύνοδο κορυφής στις 19 Μαρτίου, ανέδειξε τις διαφορετικές προσεγγίσεις που υπάρχουν μεταξύ των κρατών-μελών για τον τρόπο με τον οποίο θα προχωρήσουν οι επενδύσεις στα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και στις διασυνδέσεις.

Σύμφωνα με την επίσημη ατζέντα του συμβουλίου τα θέματα που θα εξεταστούν είναι τιμές στην ενέργεια, ο ρόλος του συστήματος εμπορίας ρύπων ETS, οι διασυνδέσεις και η λειτουργία της διασυνδεδεμένης αγοράς ζητήματα που αποκτούν νέα διάσταση με την κρίση στη μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η σουηδική πλευρά εξέφρασε επιφυλάξεις απέναντι στην ιδέα ενός πιο κεντρικού ευρωπαϊκού σχεδιασμού για τα ενεργειακά δίκτυα, υποστηρίζοντας ότι οι επενδύσεις στις υποδομές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις εθνικές ιδιαιτερότητες κάθε χώρας. Σύμφωνα με τη θέση της Στοκχόλμης, ορισμένες προτάσεις ενδέχεται να δημιουργήσουν πιέσεις σε κράτη-μέλη που ήδη διαθέτουν ανεπτυγμένα ηλεκτρικά δίκτυα, αφήνοντας αιχμές ακόμη και για το ενδεχόμενο περιορισμού της συμμετοχής σε ορισμένες πρωτοβουλίες διασύνδεσης εάν δεν υπάρξει μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό.

Απαντώντας στις τοποθετήσεις αυτές, ο Έλληνας υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας παρενέβη με αιχμηρό τόνο, σημειώνοντας ότι «με όλο τον σεβασμό προς τον εκλεκτό συνάδελφό μου από τη Σουηδία, τα τελεσίγραφα δεν είναι ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να λειτουργούμε αυτή τη στιγμή».

Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί σημαντικές αποκλίσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης να βιώνουν σε ορισμένες περιόδους σημαντικά υψηλότερες τιμές σε σχέση με τη Βόρεια Ευρώπη. Όπως ανέφερε, η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα «τείχος τιμών ηλεκτρικής ενέργειας» μέσα στην ενιαία αγορά, υπονομεύοντας τη συνοχή της.

Παρότι σήμερα η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών με τις χαμηλότερες χονδρικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, ο υπουργός τόνισε ότι το πρόβλημα των ανισορροπιών δεν έχει εξαλειφθεί και ότι απαιτείται κοινή ευρωπαϊκή απάντηση.

Στο πλαίσιο αυτό υπογράμμισε ότι η δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς προϋποθέτει ισχυρές υποδομές μεταφοράς και διασυνδέσεις, οι οποίες θα επιτρέψουν την καλύτερη αξιοποίηση των ενεργειακών πόρων και της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Έλληνας υπουργός επικαλέστηκε τον πρώην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζακ Ντελόρ έναν από τους βασικούς αρχιτέκτονες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, θέτοντας ένα συμβολικό ερώτημα προς τους ομολόγους του: «Τι θα έλεγε ο Ντελόρ αν ήταν εδώ; Θα έλεγε ότι πρέπει να το κάνετε τώρα».

Νωρίτερα προσερχόμενος στο συμβούλιο υπουργών ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε ως «ελέφαντα στο δωμάτιο» για την Ευρώπη τις έντονες διαφορές που παρατηρούνται στη χονδρική τιμή του ηλεκτρισμού ανάμεσα στην Ανατολικά και ΝΑ Ευρώπη και την υπόλοιπη ήπειρο.

«Ήμασταν προ διετίας από τις χώρες της ΝΑ Ευρώπης με διπλάσιες τιμές σε σχέση με την υπόλοιπη. Φέτος, κατά το πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου η Ελλάδα έχει την έκτη χαμηλότερη τιμή, αλλά δεν ξεχάσαμε την πρόκληση» , επισήμανε.

Στη συζήτηση παρενέβη και ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν , ο οποίος τόνισε τη σημασία ενός κοινού ευρωπαϊκού σχεδιασμού για τα ενεργειακά δίκτυα. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, η απουσία κοινής στρατηγικής μοιάζει «με το να προσπαθεί κανείς να φτιάξει ένα παζλ χωρίς να κοιτάζει την εικόνα στο κουτί».

Η συζήτηση ανέδειξε τις διαφορετικές προσεγγίσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το μέλλον της ενεργειακής ολοκλήρωσης. Από τη μία πλευρά, αρκετές χώρες του Νότου υποστηρίζουν την ανάγκη ισχυρότερου ευρωπαϊκού συντονισμού και περισσότερων διασυνδέσεων, προκειμένου να μειωθούν οι ανισορροπίες στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Από την άλλη, κράτη με ήδη ανεπτυγμένα ενεργειακά ηλεκτρικά συστήματα εμφανίζονται πιο επιφυλακτικά απέναντι σε έναν πιο κεντρικό σχεδιασμό των ενεργειακών υποδομών.

Οι Υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ θα συζητήσουν για τα ευρωπαϊκά δίκτυα και τις ενεργειακές υποδομές, στη βάση των προτάσεων της Επιτροπής που παρουσιάστηκαν στις 10 Δεκεμβρίου 2025. Οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα ευρωπαϊκά Δίκτυα (Grids Package), έχουν έντονο «ελληνικό χρώμα». Αποτελούν δικαίωση της πολιτικής του πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος έφερε το θέμα των δικτύων στο ευρωπαϊκό τραπέζι, και αποτέλεσμα μίας συντονισμένης και συστηματικής στρατηγικής της ηγεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Εν μέσω της κρίσης στη Μ. Ανατολή, της αβεβαιότητας που προκαλεί και της διεθνούς ανόδου τιμών στην ενέργεια, στόχος είναι να αναδειχθούν οι αδυναμίες που παρουσιάζει η ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις και να αναζητηθούν λύσεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Αντικείμενο είναι η βελτίωση της διασυνοριακής διασυνδεσιμότητας, η ενίσχυση του εξηλεκτρισμού και η επιτάχυνση της αδειοδότησης των δικτύων, αυξάνοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και την ασφάλεια των διασυνοριακών υποδομών.

Επίσης, το Συμβούλιο θα εξετάσει την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά το ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης για οικονομικά προσιτή ενέργεια, το οποίο παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πριν από έναν χρόνο, με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους. Το σχέδιο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω των εξελίξεων στο Ιράν.

Τέλος, κατά τη διάρκεια γεύματος, οι Υπουργοί θα συναντηθούν με τον προσωρινό διευθυντή του ACER, Volker Zuleger, και τη γενική διευθύντρια της Διεύθυνσης Έργων της ΕΤΕπ, Laura Piovesan, για να συζητήσουν τρόπους επιτάχυνσης των επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα.

Το νέο σκηνικό αποτυπώθηκε την περασμένη εβδομάδα σε τρία διαφορετικά αλλά αλληλοεξαρτώμενα πεδία: α) Στο Λονδίνο, από το μεγάλο ενδιαφέρον που εκδηλώθηκε από τη διεθνή επενδυτική κοινότητα για τις ελληνικές τράπεζες στο συνέδριο της Morgan Stanley και της ΕΧΑΕ, β) Στις Βρυξέλλες, από την ανακοίνωση των 2 υποψηφίων για την προεδρία του Eurogroup, ο ένας εκ των οποίων είναι ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και γ) Στο Λουξεμβούργο, από το νέο πράσινο φώς που έδωσε ο ESM για την πρόωρη αποπληρωμή μνημονιακού δανείου ύψους 5,29 δισ ευρώ.

Τα σήματα από Λονδίνο

Στην πρώτη περίπτωση, το αξιοσημείωτο είναι ότι το ενδιαφέρον για τις ελληνικές τράπεζες στο συνέδριο του Λονδίνου προήλθε κυρίως από μεγάλα μακροπρόθεσμα επενδυτικά κεφάλαια. Πρόκειται για κεφάλαια που πριν από μερικά χρόνια δεν ενδιαφέρονταν να επενδύσουν στην Ελλάδα. Γι’ αυτό και στο συνέδριο της Morgan Stanley πραγματοποιήθηκαν δεκάδες ραντεβού με τις Διοικήσεις και τους εκπροσώπους των μεγάλων ελληνικών τραπεζών. Υψηλή θέση στην ατζέντα των συζητήσεων είχαν οι προβλέψεις για την πορεία των βασικών τραπεζικών μεγεθών οι οποίες κρίνονται ως ιδιαίτερα θετικές παράλληλα με αυτές για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, σύμφωνα με κύκλους που συμμετείχαν στις επαφές αυτές. Σύμφωνα με τους ίδιους παράγοντες καθοριστικός παράγοντας για τη δρομολόγηση των εξελίξεων αυτών είναι η εξαγορά της ΕΧΑΕ από το Euronext.

Η Ευρωπαϊκή αναβάθμιση

Ποτέ στο παρελθόν Έλληνας υπουργός Οικονομικών δεν είχε διεκδικήσει τη θέση του προέδρου του Eurogroup. Tην αρνητική παράδοση “ έσπασε” o Κυριάκος Πιερρακάκης που διεκδικεί πλέον - και μάλιστα με ισχυρές πιθανότητες - τη θέση αυτή μαζί με τον αντιπρόεδρο της βελγικής κυβέρνησης και υπουργό Προϋπολογισμού Βίνσεντ βαν Πέτεγκεμ. Η υποψηφιότητα του Έλληνα υπουργού συνάντησε μεγάλη θετική ανταπόκριση από τον διεθνή Τύπο που διέκρινε και ανέδειξε τις διαφορές μεταξύ των δύο υποψηφιοτήτων. Για “ προφίλ μεταρρυθμιστή” με έμφαση την ψηφιοποίηση, τον εκσυγχρονισμό του δημόσιου τομέα και το άνοιγμα στην καινοτομία και τις επενδύσεις έκαναν λόγο σε αναφορές τους ο ευρωπαϊκός και ο βρετανικός Τύπος. Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων στα ευρωπαϊκά και βρετανικά ΜΜΕ είναι ότι η υποψηφιότητα Πιερρακάκη είναι επιστέγασμα και της ανοδικής πορείας της ελληνικής οικονομίας με βασικά χαρακτηριστικά τη δημοσιονομική ισορροπία και την ταχεία απομείωση του χρέους. Η εκλογή του νέου προέδρου του Eurogroup θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου.

Η αποπληρωμή του χρέους

Το χρέος της Ελλάδος αναμένεται να υποχωρήσει φέτος στο 145,9% του ΑΕΠ από 154,2% του ΑΕΠ το 2024, για να μειωθεί περαιτέρω στο 138,2% το 2026, στο 131,7% το 2027, στο 124,6% το 2028 και στο 119% το 2029. Πρόκειται για ταχεία μείωση η οποία προβλέπεται στον Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό που παρουσίασε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η συνέχιση της πορείας αποκλιμάκωσης του δημοσίου χρέους οφείλεται στην ανοδική πορεία της οικονομίας καθώς και στις πρόωρες αποπληρωμές του δημοσίου χρέους, εξαιτίας των υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων που επιτυγχάνονται τα τελευταία χρόνια. Το πράσινο φώς για τη νέα πρόωρη εξόφληση μνημονιακού χρέους έδωσε την περασμένη εβδομάδα ο ESM. Πρόκειται για προεξόφληση του δανείου GFL που ήταν μέρος του πρώτου προγράμματος χρηματοδοτικής στήριξης της Ελλάδας που συμφωνήθηκε τον Μάιο του 2010. Αποτελούνταν από διμερή δάνεια συνολικού ύψους 52,9 δισ. ευρώ που έδωσαν 14 χώρες μέλη της ευρωζώνης, από τα οποία τα 31,6 δισ. ευρώ παραμένουν ακόμη σε εκκρεμότητα. Σημειώνεται ότι η Ελλάδα έχει ήδη εξοφλήσει τα δάνεια της προς το ΔΝΤ από το 2022.

Στη διάρκεια των τελευταίων μηνών, η Επιτροπή είχε ετοιμάσει ένα κατάλογο αμερικανικών προϊόντων, στα οποία θα επιβάλλονταν δασμοί, αν οι ΗΠΑ και η ΕΕ δεν κατέληγαν σε μια συμφωνία.

Ο κατάλογος αυτός περιλάμβανε εμπορεύματα αξίας 93 δισεκατομμυρίων ευρώ: σόγια, αεροπλάνα, αυτοκίνητα κλπ..

Έπειτα από μήνες πολύ δύσκολων διαπραγματεύσεων, οι Βρυξέλλες και η Ουάσινγκτον σφράγισαν στα τέλη Ιουλίου μια εμπορική συμφωνία βασισμένη σε τελωνειακούς δασμούς ύψους 15% στα ευρωπαϊκά προϊόντα που φθάνουν στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Η Επιτροπή άρχισε σήμερα την απαραίτητη νομική διαδικασία για να αναστείλει την εφαρμογή των ευρωπαϊκών αντιμέτρων μας», δήλωσε σήμερα ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκης Επιτροπής Όλοφ Γκιλ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν απέκλεισε πάντως το ενδεχόμενο να επαναφέρει αυτά τα απαντητικά μέτρα σε περίπτωση που επαναληφθεί το εμπορικό μπρα-ντε-φερ με την κυβέρνηση Τραμπ.

«Βάζουμε (αυτά τα μέτρα) στο ψυγείο, όμως μπορούμε πάντα να τα βγάλουμε και πάλι», εξήγησε ευρωπαίος αξιωματούχος που ζήτησε να μην κατονομασθεί.

«Κατόπιν αιτήματος των κρατών μελών, η Επιτροπή θα μπορούσε […] να ενεργεί ως κεντρικός φορέας αγοράς (σ.σ. όπλων) για λογαριασμό τους», έγραψε η Κομισιόν στο προσχέδιο ενός εγγράφου πολιτικής για την Αμυνα, το οποίο περιήλθε στα χέρια των Financial Times.

«Η συγκέντρωση της ζήτησης μέσω συνεργατικών προμηθειών είναι η πιο οικονομικά αποδοτική οδός για την ανοικοδόμηση της ευρωπαϊκής άμυνας», αναφέρει το έγγραφο, το οποίο πρόκειται να δημοσιευθεί την επόμενη εβδομάδα, κατά το εν λόγω βρετανικό ρεπορτάζ.

«Η συνεργατική προμήθεια αμυντικών προϊόντων έχει σημαντικά οφέλη τόσο για τα κράτη μέλη όσο και για την αμυντική βιομηχανία», συμπλήρωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν αναγκαστεί να επανεξετάσουν ολόκληρη τη στάση τους στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας από τις απειλές του Τραμπ να τερματίσει την προστασία των ΗΠΑ προς τους Ευρωπαίους συμμάχους που δεν δαπανούν περισσότερα για την άμυνα, καθώς και από την απόφασή του να αναζωπυρώσει τους δεσμούς με τη Ρωσία.

Η Επιτροπή παρενέβη κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 για να αγοράσει συλλογικά εμβόλια για λογαριασμό των κρατών μελών της ΕΕ, για να μειώσει τις τιμές και να διασφαλίσει τον εφοδιασμό εν μέσω έντονου παγκόσμιου ανταγωνισμού.

Ορισμένα κράτη μέλη έχουν πιέσει κατ’ ιδίαν τις Βρυξέλλες να εφαρμόσουν αυτή την προσέγγιση στην άμυνα, με αιτήματα για «συλλογικές» επενδύσεις σε θέματα ασφάλειας, όπως η αεράμυνα και η αντιπυραυλική άμυνα.

Το προσχέδιο λευκής βίβλου, το οποίο μπορεί να αλλάξει πριν από την επίσημη δημοσίευσή του πριν από τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις 20 Μαρτίου, περιέχει επίσης περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις επιλογές χρηματοδότησης που παρουσίασε η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν την περασμένη εβδομάδα.

Αυτές περιλαμβάνουν δάνεια ύψους 150 δισ. ευρώ προς τις πρωτεύουσες και χαλάρωση των κανόνων της ΕΕ για το έλλειμμα των αμυντικών δαπανών.

Το έγγραφο που είδαν οι Financial Times δεν περιέχει πρόταση για νέο συλλογικό χρέος των κρατών μελών της ΕΕ για την άμυνα, μια ιδέα που προωθούν πολλές πρωτεύουσες αλλά στην οποία αντιτίθενται άλλες, όπως η Γερμανία.

Η Κομισιόν θα προτείνει μεγάλα αμυντικά έργα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα καλέσει τις χώρες της ΕΕ να συμφωνήσουν ταχέως σχετικά με τις πιο πιεστικές αμυντικές ανάγκες τους με σκοπό την έναρξη «μεγάλων πανευρωπαϊκών έργων», σύμφωνα με σχέδιο λευκής βίβλου που είδε το Reuters την Πέμπτη.

Το έγγραφο αναφέρει επίσης ότι η Επιτροπή θα προτείνει την εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ενιαίας αγοράς για την άμυνα, «ιδίως μέσω μεγαλύτερης σαφήνειας όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις και την απλούστευση και εναρμόνιση των κανονιστικών ρυθμίσεων».

Λέει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο εισαγωγής ευρωπαϊκής προτίμησης στις δημόσιες συμβάσεις για στρατηγικούς τομείς που συνδέονται με την άμυνα.

Όπως αναφέρεται στην ανάλυση, την οποία δημοσιοποιεί το Bloomberg, ο αριθμός των κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων που εισάγονται στην ΕΕ θα μειωθεί κατά 25% -δηλαδή κατά περίπου 125.000 οχήματα- εάν οι Βρυξέλλες επιβάλουν εισαγωγικούς δασμούς 20%, ενώ οι πωλήσεις οχημάτων τοπικής παραγωγής πιθανότατα θα αυξηθούν σχεδόν κατά το ίδιο ποσό.

Η απειλή μιας διευρυνόμενης εμπορικής σύγκρουσης κλιμακώνει τις εντάσεις με την Κίνα πριν από την απόφαση της ΕΕ για τους δασμούς.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπό την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει επιδοθεί σε ένα μπαράζ εμπορικών ερευνών κατά του Πεκίνου για λόγους αντιντάμπινγκ και αθέμιτων επιδοτήσεων, ειδικά στον τομέα της καθαρής τεχνολογίας. Η ΕΕ πρέπει να ενημερώσει τους κινέζους εξαγωγείς εάν σκοπεύει να επιβάλει δασμούς -και πόσο υψηλοί θα είναι- στα ηλεκτρικά οχήματά τους μέχρι τις αρχές Ιουνίου, και θα μπορούσαν να τεθούν σε ισχύ ένα μήνα αργότερα.

«Δεν θέλω να βρεθώ βάναυσα αντιμέτωπη για δεύτερη φορά με άλλους να εκμεταλλεύονται την αφέλειά μας», δήλωσε η γερμανίδα υπουργός Εξωτερικών Αναλένα Μέρμποκ σε συνέντευξή της στην εφημερίδα Handelsblatt, επικαλούμενη την προηγούμενη εξάρτηση της χώρας από τη ρωσική ενέργεια. «Πρέπει να προστατεύσουμε τα συμφέροντά μας».

Κινεζικά αντίποινα

Η μελέτη δεν λαμβάνει υπόψη πιθανά κινεζικά αντίποινα, τα οποία θα έπρεπε να αναμένονται, ανέφερε το ινστιτούτο. Δεν είναι επίσης σαφές ποιο ακριβώς θα είναι το επίπεδο των δασμών εάν η ΕΕ αποφασίσει να επιβάλει κυρώσεις. Το Πεκίνο έχει στείλει σήμα ότι είναι έτοιμο να επιβάλει δασμούς έως και 25% σε εισαγόμενα αυτοκίνητα με μεγάλους κινητήρες, κάτι το οποίο θα έπληττε περισσότερο τα αυτοκίνητα όπως η Mercedes-Benz και η BMW.

Σε μια τέτοια περίπτωση, οι καταναλωτές είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν υψηλότερες τιμές για τα ηλεκτρικά οχήματα ως αποτέλεσμα ενδεχόμενων δασμών, καθώς η ευρωπαϊκή παραγωγή είναι σημαντικά πιο ακριβή, ανέφερε το ινστιτούτο. Η BYD, η οποία σχεδιάζει να δημιουργήσει μονάδες παραγωγής στην Ευρώπη, ανακοίνωσε ότι θα φέρει το χάτσμπακ Seagull αξίας 10.000 δολαρίων στην ΕΕ το επόμενο έτος.

Οι υψηλότερες τιμές θα μπορούσαν να αποτελέσουν εμπόδιο στη στροφή προς τα EVs στην ΕΕ η οποία σχεδιάζει να έχει σχεδόν τερματίσει τις πωλήσεις νέων αυτοκινήτων με κινητήρα εσωτερικής καύσης έως το 2035. Αυτό, όμως, προϋποθέτει οι πολίτες χαμηλού εισοδήματος, ιδιαίτερα στα νότια και ανατολικά κράτη μέλη, να μπορούν να αντέξουν οικονομικά την μπαταρία -εναλλακτικές λύσεις, σημειώνει το Bloomberg.

«Δεν είναι σε καμία περίπτωση δεδομένο ότι οι ευρωπαίοι κατασκευαστές αυτοκινήτων θα καλύψουν το κενό», δήλωσε ο Julian Hinz, εμπορικός ερευνητής στο Ινστιτούτο του Kiel. «Κινέζοι κατασκευαστές [από την άλλη] όπως η BYD θα μπορούσαν επίσης να καλύψουν την τοπική ζήτηση με νέα εργοστάσια στην Ευρώπη».

Σήμερα θα διεξαχθεί η συνεδρίαση του Eurogroup, όπου η ημερήσια διάταξη περιλαμβάνει συζήτηση για τον αντίκτυπο των τιμών ενέργειας στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, καθώς επίσης και συζήτηση με εκπροσώπους του ΔΝΤ για την πορεία της οικονομίας τής ευρωζώνης, στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων που προβλέπονται δυνάμει του άρθρου IV του καταστατικού του Ταμείου.

Αύριο θα διεξαχθεί η συνεδρίαση του ECOFIN, όπου θα παρουσιαστεί το πρόγραμμα εργασίας της Βελγικής Προεδρίας για το επόμενο εξάμηνο και θα πραγματοποιηθεί συζήτηση για τον οικονομικό αντίκτυπο του πολέμου στην Ουκρανία. Το Συμβούλιο αναμένεται επίσης να εγκρίνει συμπεράσματα σχετικά με την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης (Annual Sustainable Growth Survey- ASGS), την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης (Alert Mechanism Report- AMR) και τη σύσταση για την οικονομική πολιτική της ευρωζώνης για το 2024.

Στο περιθώριο των συνεδριάσεων, ο κ. Χατζηδάκης θα έχει συναντήσεις με Ευρωπαίους αξιωματούχους.