Μια από τις δημοφιλέστερες βαριατρικές τεχνικές είναι το γαστρικό «μανίκι», που έχει ως στόχο τη μείωση του μεγέθους του στομάχου. Αν και η ανακάλυψη της τεχνικής αυτής έγινε τυχαία το 2000 από τον Δρ. Michel Gagner, που κλήθηκε να χειρουργήσει μια εξαιρετικά παχύσαρκη γυναίκα, σήμερα αποτελεί χειρουργική λύση πρώτης επιλογής για τη νοσογόνο παχυσαρκία.

«Το γαστρικό μανίκι, sleeve gastrectomy όπως είναι η αγγλική ορολογία, είναι η επέμβαση που εφαρμόζεται συχνότερα παγκοσμίως και τείνει να αποτελέσει τη χειρουργική λύση πρώτης επιλογής για τη νοσογόνο παχυσαρκία. Η μέθοδος θεωρείται εναλλακτική στο γαστρικό δακτύλιο. Ουσιαστικά, κάνουμε λαπαροσκοπικά αφαίρεση τμήματος του στομάχου, με αποτέλεσμα αυτό να παίρνει σχήμα σωλήνα, δηλαδή να μοιάζει με “μανίκι”, περιορίζοντας τη χωρητικότητά του. Το αίσθημα της πείνας θα μπορούσαμε να πούμε πως εξαφανίζεται, αφού στο τμήμα του στομάχου που αφαιρείται εκκρίνεται η γρελίνη, η λεγόμενη και ορμόνη της πείνας», εξηγεί ο Δρ. Δημήτρης Σ. Μουσιώλης, Γενικός Χειρουργός-Βαριατρική Χειρουργική, Λαπαροσκοπική Χειρουργική, Ορθοπρωκτική Χειρουργική (www.dmousiolis.gr).

Όπως και το σύνολο των βαριατρικών επεμβάσεων, το γαστρικό μανίκι γίνεται λαπαροσκοπικά, υπό γενική αναισθησία, με την όλη χειρουργική διαδικασία να διαρκεί περίπου τρεις ώρες. Η αφαίρεση γαστρικού θόλου είναι μια εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση και ο βαθμός δυσκολίας της επέμβασης είναι μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο του γαστρικού δακτυλίου, αλλά μικρότερος από αυτόν της γαστρικής παράκαμψης.

«Το γαστρικό μανίκι αποτελεί λύση για ασθενείς των οποίων ο Δείκτης Μάζας Σώματος είναι πάνω από 39 και συνυπάρχουν προβλήματα υγείας, όπως υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης, υπνική άπνοια κ.ά. Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι αφορά οξείες μορφές παχυσαρκίας και δεν απευθύνεται σε άτομα που θέλουν να χάσουν 10-20 κιλά. Απευθύνεται σε άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία, που έχουν άστατες και παρορμητικές διατροφικές συνήθειες, τους αρέσει να τσιμπολογούν και να τρώνε γλυκά, ενώ παράλληλα δυσκολεύονται να πειθαρχήσουν ή είναι ασυνεπείς σε διατροφικές οδηγίες», σημειώνει ο Δρ. Μουσιώλης.

Μετά την ολοκλήρωση της χειρουργικής διαδικασίας ακολουθεί νοσηλεία περίπου τεσσάρων ημερών, χωρίς μετεγχειρητικό πόνο, και ο ασθενής κινητοποιείται αμέσως. Η σίτιση γίνεται αρχικά μόνο με ορό και ακολουθεί ένα διάστημα 30 ημερών διατροφικής προσαρμογής, με κυρίως υδαρείς και μαλακές τροφές, όπως σούπες, γάλα, καθώς επίσης και άφθονα υγρά. Στη συνέχεια ο ασθενής είναι σε θέση να τρώει σχεδόν τα πάντα, σε μικρές ποσότητες, και σε έξι μήνες μπορεί να καταναλώνει ποσότητες φαγητού ίσες µε µια μικρή μερίδα εστιατορίου, καθώς η χωρητικότητα του στομάχου έχει σταθεροποιηθεί, χωρίς όμως να επανέλθει ποτέ στα προ της επέμβασης δεδομένα.

«Αυτό που πρέπει να συγκρατήσουμε στην περίπτωση του γαστρικού μανικιού είναι πως η απώλεια βάρους είναι γρήγορη, χωρίς πείνα και χωρίς ο ασθενής να χρειάζεται αυστηρή ιατρική παρακολούθηση. Επίσης, δεν απαιτείται να παίρνει συμπληρώματα διατροφής, καθώς δεν προκαλείται δυσαπορρόφηση κάποιων εκ των συστατικών των τροφών. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, κατά το πρώτο έτος μετά την επέμβαση ο ασθενής μπορεί να χάσει έως και το 70% του πλεονάζοντος σωματικού βάρους, ενώ έπειτα ο ρυθμός απώλειας των κιλών μειώνεται. Βέβαια, ανάλογα με την πειθαρχία που θα επιδείξει, μπορεί να επιτύχει και το ιδανικό για το ύψος του βάρος. Φυσικά, υπάρχουν και περιπτώσεις ασθενών που αποτυγχάνουν στην επίτευξη των στόχων και αυτό οφείλεται κυρίως στην υπερβολική κατανάλωση υδατανθράκων», σημειώνει ο Γενικός Χειρουργός-Βαριατρική Χειρουργική.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με μελέτη από τις ΗΠΑ, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Οbesity Surgery το Μάιο του 2014, οι ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε γαστρικό μανίκι διατηρούσαν πέντε χρόνια μετά την επέμβαση απώλεια βάρους της τάξης του 45%, ενώ στο δεύτερο έτος από την επέμβαση η απώλεια ήταν 72%.

Πέραν της απώλειας βάρους, στα πλεονεκτήματα του γαστρικού μανικιού συγκαταλέγονται οι μικρές χειρουργικές τομές, λόγω λαπαροσκόπησης, και η μικρής διάρκειας νοσηλεία στο νοσοκομείο. Εξάλλου, δεν χρειάζονται περαιτέρω ρυθμίσεις, όπως στο γαστρικό δακτύλιο, και δεν εισάγεται μόνιμα κανένα ξένο σώμα στον οργανισμό.

Το γαστρικό μανίκι θεωρείται ασφαλές ακόμη και για άτομα με πολλαπλά προβλήματα υγείας, ενώ μειώνει το αίσθημα της πείνας και της βουλιμίας χωρίς περιορισμούς σε είδη τροφής, δίνοντας μια μόνιμη λύση με φυσιολογική λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Από μαρτυρίες ασθενών προκύπτει, εξάλλου, ότι απολαμβάνουν μια καλή ποιότητα ζωής μετά την επέμβαση.

«Φυσικά, όπως κάθε άλλη χειρουργική επέμβαση, το γαστρικό μανίκι ενέχει και κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών. Βέβαια, στη συγκεκριμένη επέμβαση τα ποσοστά είναι εξαιρετικά χαμηλά και συνήθως αφορούν την πιθανότητα αιμορραγίας, λοίμωξης, διαφυγής από τη γραμμή συρραφής του στομάχου, διαστολής του στομάχου, δυσκοιλιότητα, ναυτία και εμετό, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και αντιδράσεις στη γενική αναισθησία. Συνεπώς, ο υποψήφιος ασθενής πρέπει να είναι σωστά ενημερωμένος για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της χειρουργικής τεχνικής που επιλέγει για τη διαχείριση της νοσογόνου παχυσαρκίας», καταλήγει ο Δρ. Δημήτρης Μουσιώλης.

«Σήμερα, εφαρμόζονται τέσσερις διαφορετικές χειρουργικές τεχνικές αντιμετώπισης της νοσογόνου παχυσαρκίας. Οι δημοφιλέστερες, αν επιτρέπεται να το πούμε έτσι, είναι η γαστρική παράκαμψη Roux-en-Y και το γαστρικό "μανίκι". Και οι δυο στόχο έχουν να μειώσουν το μέγεθος του στομάχου. Υπάρχει επίσης ο γαστρικός δακτύλιος, μια απλούστερη μεν διαδικασία αλλά απεδείχθη αναποτελεσματική και πλέον δεν προτιμάται. Τέλος, μια πιο δραστική λύση είναι η χολοπαγκρεατική εκτροπή», εξηγεί ο Δρ. Δημήτρης Σ. Μουσιώλης, Γενικός Χειρουργός-Βαριατρική Χειρουργική, Λαπαροσκοπική Χειρουργική, Ορθοπρωκτική Χειρουργική (www.dmousiolis.gr).

Εντύπωση προκαλεί ότι, οι δύο δημοφιλέστερες σήμερα βαριατρικές τεχνικές ανακαλύφθηκαν ουσιαστικά κατά λάθος. Η γαστρική παράκαμψη Roux-en-Y αρχικά αναπτύχθηκε ως θεραπεία για τα στομαχικά έλκη, καθώς περιλάμβανε την αφαίρεση του μεγαλύτερου τμήματος του στομάχου και στη συνέχεια σύνδεση του εναπομείναντος τμήματος με το λεπτό έντερο. Όταν το 1966 ο Δρ. Edward Mason από το Πανεπιστήμιο της Αϊόβα εφάρμοσε την τεχνική σε μια παχύσαρκη γυναίκα, διαπίστωσε ότι εκείνη έχασε βάρος. Έκτοτε, άρχισε να χειρουργεί άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία με στόχο την απώλεια βάρους, αλλά η γαστρική παράκαμψη Roux-en-Y κατέστη ασφαλέστερη περί τα τέλη της δεκαετίας του 1990, όταν οι χειρουργοί μπόρεσαν να την εφαρμόσουν λαπαροσκοπικά.

Το γαστρικό «μανίκι» ανακαλύφθηκε το 2000, όταν ο Δρ. Michel Gagner, που εργαζόταν τότε στο Νοσοκομείο «Όρος Σινά» της Νέας Υόρκης, κλήθηκε να χειρουργήσει μια εξαιρετικά παχύσαρκη γυναίκα. Στα πρώτα στάδια της χειρουργικής διαδικασίας η ασθενής εμφάνισε ανεπάρκεια οξυγόνου και η επέμβαση έπρεπε επειγόντως να διακοπεί. Όμως, ο Δρ. Gagner το μόνο που είχε καταφέρει μέχρι τότε ήταν να κόψει το μεγαλύτερο τμήμα του στομάχου, αφήνοντας μόνο ένα μικρό «σακουλάκι». Πίστεψε, λοιπόν, πως η επέμβαση είχε αποτύχει, αλλά προς μεγάλη του έκπληξη η γυναίκα στη συνέχεια έχασε πολλά κιλά.

Σύμφωνα με τον Δρ. Μουσιώλη, «το γαστρικό "µανίκι" είναι σήμερα χειρουργική λύση πρώτης επιλογής για τη νοσογόνο παχυσαρκία. Λαπαροσκοπικά αφαιρούμε τμήμα του στομάχου δίνοντας στο εναπομείναντα μυ το σχήμα σωλήνα, που μοιάζει με ‘μανίκι’. Έτσι περιορίζουμε τη χωρητικότητα του στομάχου και το αίσθημα της πείνας, αφού στο τμήμα που αφαιρούμε εκκρίνεται η γρελίνη, η λεγόμενη και ‘ορμόνη’ της πείνας. Η όλη χειρουργική διαδικασία απαιτεί γενική αναισθησία και διαρκεί περίπου 3 ώρες. Στη συνέχεια, ο ασθενής μεταφέρεται σε δωμάτιο νοσηλείας, όπου παραμένει για 4 ημέρες περίπου, καθώς αρχικά η σίτισή του γίνεται με ορό. Δεν υπάρχει μετεγχειρητικός πόνος και ο ασθενής κινητοποιείται άμεσα.

Μετά από ένα διάστημα 30 ημερών διατροφικής προσαρμογής (καταναλώνοντας κυρίως υδαρείς και μαλακές τροφές, όπως επίσης και άφθονα υγρά), ο ασθενής μπορεί πια να φάει σχεδόν τα πάντα, αλλά σε μικρή ποσότητα. Μετά από έξι μήνες είναι πια σε θέση να τρώει ποσότητες φαγητού ίσες µε µία μικρή μερίδα εστιατορίου, καθώς η χωρητικότητα του στομάχου έχει σταθεροποιηθεί, χωρίς όμως να επανέλθει ποτέ στα προ επέμβασης δεδομένα. Αυτό που θα πρέπει να συγκρατήσουμε απ’ όσα προανέφερα είναι πως η απώλεια βάρους είναι γρήγορη, χωρίς πείνα και χωρίς ο ασθενής να χρειάζεται αυστηρή ιατρική παρακολούθηση».

Αντιθέτως, στη γαστρική παράκαμψη Roux en-Y το στομάχι διαιρείται λίγο κάτω από την καρδιοοισοφαγική συμβολή με σκοπό τη δημιουργία ενός μικρού γαστρικού θυλάκου χωρητικότητας περίπου 30 γραμμαρίων, ο οποίος στη συνέχεια συνδέεται με το λεπτό έντερο. Η κυκλοφορία των πεπτικών υγρών γίνεται με εντεροαναστόμωση και το πεπτικό σύστημα μοιάζει πια με το γράμμα Υ. Ανάλογα με το μήκος του λεπτού εντέρου που παρακάμπτεται, υπάρχουν διάφορες παραλλαγές της γαστρικής παράκαμψης. Η τεχνική αυτή προσφέρει μεγάλη ελευθερία στις διατροφικές επιλογές και μεγαλύτερη απώλεια βάρους συγκριτικά με το γαστρικό δακτύλιο.

«Ο ρυθμιζόμενος γαστρικός δακτύλιος επινοήθηκε το 1983 από τον Lubomir Kuzmak και εφαρμόστηκε για πρώτη φορά λαπαροσκοπικά το 1992 από τον Δρ. Mitiku Belachew. Την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα παρατηρήθηκε μια μαζική αύξηση των τοποθετήσεων γαστρικών δακτυλίων. Ουσιαστικά, ο δακτύλιος από βιο-συμβατή σιλικόνη δίνει σχήμα κλεψύδρας στο στομάχι, καθώς τοποθετείται στο άνω μέρος του. Ο δακτύλιος γεμίζει με υγρό μέσω ειδικής βαλβίδας (port) που εμφυτεύεται στο υποδόριο του κοιλιακού τοιχώματος και έτσι η εσωτερική διάμετρος του μικραίνει στενεύοντας το ‘λαιμό’ της κλεψύδρας.

Είναι µία επέμβαση, η οποία αλλάζει εντελώς τις διατροφικές συνήθειες του ασθενή, καθώς πρέπει πλέον να καταργήσει τροφές από το διαιτολόγιό του (όλες τις μαλακές τροφές και υγρά που είναι πλούσιες σε ζάχαρη και λιπαρά και "ξεγελούν" τον δακτύλιο, αφού τον διαπερνούν με μεγάλη ευκολία και ο ασθενής συνεχίζει να τρώει έως ότου χορτάσει), να αφιερώσει χρόνο στα γεύματά του μασώντας καλά τις τροφές και να σταματά το φαγητό μόλις αισθανθεί κορεσμό. Αυτοί οι διατροφικοί κανόνες, πρέπει να γίνουν κυριολεκτικά κανόνας ζωής, διαφορετικά εμφανίζονται εμετοί, οι οποίοι θέτουν σε κίνδυνο το αποτέλεσμα της επέμβασης. Οι ασθενείς µε γαστρικό δακτύλιο πρέπει να παρακολουθούνται τακτικά μέχρι να σταθεροποιηθεί το βάρος τους. Η μέση απώλεια βάρους είναι 4 κιλά ανά μήνα», επισημαίνει ο Δρ. Μουσιώλης.

Τέλος, η χολοπαγκρεατική εκτροπή είναι η μια επέμβαση που προσθέτει στο γαστρικό «μανίκι» τη μείωση της ικανότητας απορρόφησης του λεπτού εντέρου. Αυτό επιτυγχάνεται μειώνοντας τη διαδρομή των τροφών στο λεπτό έντερο, µέσω μίας εντερικής παράκαμψης. Με αυτό τον τρόπο, επιτυγχάνεται η μείωση της απορροφητικής επιφάνειας του εντέρου και η πρόκληση σημαντικών ορμονικών και μεταβολικών αλλαγών.

«Η χολοπαγκρεατική εκτροπή ουσιαστικά θεωρείται "συμπλήρωμα" στο γαστρικό "μανίκι" και συστήνεται σε υπερπαχύσαρκους ασθενείς, σε ασθενείς µε διαβήτη τύπου 2 ή υπερλιπιδαιμία, σε ειδικές ομάδες ασθενών (όπως βουλιμικούς), καθώς και ως επιλογή όταν οι άλλες χειρουργικές επεμβάσεις απώλειας βάρους αποτύχουν», τονίζει ο ειδικός.

Και καταλήγει υπογραμμίζοντας ότι «αυτό ουσιαστικά που θα πρέπει να γνωρίζει ο κάθε ενδιαφερόμενος για τις βαριατρικές επεμβάσεις είναι ότι πρέπει να πραγματοποιούνται από χειρουργούς µε μεγάλη εμπειρία στη χειρουργική του πεπτικού συστήματος, µε έμπειρη χειρουργική ομάδα, που χειρουργούν σε εγκαταστάσεις µε πολύ καλή τεχνολογική υποδομή και διαθέτουν όλες τις προϋποθέσεις για τη μακρόχρονη παρακολούθηση των ασθενών. Ας μην ξεχνάμε ότι, όπως κάθε άλλη χειρουργική διαδικασία ενέχουν και αυτές τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών. Συνεπώς, ο υποψήφιος ασθενής θα πρέπει να είναι καλά ενημερωμένος ώστε να επιλέξει τον κατάλληλο ειδικό και στη συνέχεια γιατρός και ασθενής να συναποφασίσουν για την τεχνική που είναι καταλληλότερη για τη διαχείριση του προβλήματος».

Με βάση τους ανωτέρω ορισμούς, το 20% των ενηλίκων στην Ελλάδα είναι σήμερα παχύσαρκοι. Το 2030 η συχνότητα της παχυσαρκίας στην Ελλάδα αναμένεται να είναι 44% στους άντρες και 40% στις γυναίκες (στοιχεία Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας).

Παχυσαρκία και νοσηρότητα
Η παχυσαρκία προκαλεί πρόωρο θάνατο και οδηγεί σε παθήσεις που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής όπως π.χ. σακχαρώδης διαβήτης, αρτηριακή υπέρταση, υψηλή χοληστερίνη, καρδιοπάθειες, εγκεφαλικά επεισόδια, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, οστεοαρθρίτιδα, υπνική άπνοια και αρκετά είδη καρκίνου.

Θεραπεία

Δίαιτα-άσκηση: Για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας συνίστανται πάντα αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες με μειωμένη πρόσληψη θερμίδων και σωματική άσκηση. Δυστυχώς, όλες οι μελέτες επιβεβαιώνουν ότι τα μέτρα αυτά έχουν πολύ χαμηλές πιθανότητες μακροπρόθεσμης επιτυχίας με τους περισσότερους ασθενείς αρχικά να χάνουν βάρος και σύντομα να επιστρέφουν στα αρχικά τους κιλά.

Φάρμακα: Παρομοίως, η φαρμακευτική θεραπεία της παχυσαρκίας έχει περιορισμένη μακροπρόθεσμη επιτυχία. Βασίζεται σε φάρμακα που μειώνουν την όρεξη για φαγητό ή εμποδίζουν την απορρόφηση του λίπους των τροφών. Τα φάρμακα αυτά πρέπει να λαμβάνονται συνεχώς για να λειτουργήσουν σωστά και όταν διακόπτεται η χρήση τους ο ασθενής ξαναπαίρνει βάρος. Επίσης, έχουν συχνές και ενίοτε σοβαρές παρενέργειες, ενώ το οικονομικό κόστος της μακροπρόθεσμης χρήσης τους είναι σημαντικό.

Χειρουργική θεραπεία της παχυσακίας
Η χειρουργική θεραπεία της παχυσαρκίας (βαριατρική χειρουργική) εφαρμόζεται όλο και συχνότερα στην Ελλάδα και παγκοσμίως τα τελευταία χρόνια καθώς πολλές κλινικές μελέτες έχουν οριστικά αποδείξει ότι έχει τα πιό αξιόπιστα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα συγκριτικά με τις μη χειρουργικές θεραπείες, είναι δηλαδή η μοναδική μέθοδος που οδηγεί σε μόνιμη απώλεια βάρους. Οι ίδιες μελέτες δείχνουν ότι η απώλεια βάρους μετά το χειρουργείο είναι άμεση και συνοδεύεται από βελτίωση ή ίαση των νόσων που προκαλούνται από την παχυσαρκία (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης, αρτηριακή υπέρταση, υψηλή χοληστερίνη, καρδιοπάθειες, εγκεφαλικά επεισόδια, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, οστεοαρθρίτιδα, υπνική άπνοια κλπ). Tο σημαντικότερο αποδεδειγμένο ώφελος της χειρουργικής θεραπείας της παχυσαρκίας είναι η μείωση της πιθανότητας πρόωρου θανάτου, ο ασθενής δηλαδή κερδίζει χρόνια ζωής.

Ποιός είναι υποψήφιος για χειρουργική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας;
Τα παγκοσμίως αποδεκτά κριτήρια παχυσαρκίας για να ωφεληθεί κανείς από μια επέμβαση παχυσαρκίας είναι:
1. ΔΜΣ πάνω από 40
2. ΔΜΣ πάνω από 35 με συνύπαρξη νόσων προκαλούμενων από την παχυσαρκία όπως σακχαρώδης διαβήτης, αρτηριακή υπέρταση, υψηλή χοληστερίνη, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, οστεοαρθρίτιδα
3. ΔΜΣ πάνω από 30 σε διαβητικούς ασθενείς με δυσκολία στον έλεγχο των επιπέδων σακχάρου
Ο υποψήφιος ασθενής θα πρέπει να ακολουθήσει συγκεκριμένες οδηγίες μετεγχειρητικής δίαιτας που περιλαμβάνει μόνο υγρά και στη συνέχεια μαλακές τροφές για περίπου μια εβδομάδα μετά το χειρουργείο.
Επίσης θα πρέπει να λαμβάνει συμπληρώματα βιταμινών και ιχνοστοιχείων για το υπόλοιπο της ζωής του.

Βαριατρικές επεμβάσεις

1.Επιμήκης γαστρεκτομή (“γαστρικό μανίκι”)
Το μεγαλύτερο μέρος του στομάχου αφαιρείται, δίνοντας στο στομάχι που απομένει σχήμα σωλήνα (εικόνα 1).  Έτσι η χωρητικότητά του μικραίνει και ο ασθενής χορταίνει αφού έχει καταναλώσει μικρή ποσότητα τροφής. Παράλληλα, η αφαίρεση μεγάλου μέρους του στομάχου προκαλεί μόνιμες αλλαγές στην έκκριση της ορμόνης (γρελίνη) που ρυθμίζει την όρεξη για φαγητό. Το αποτέλεσμα είναι ότι μετά το χειρουργείο ο ασθενής: 1.πεινάει λιγότερο και 2. χορταίνει γρηγορότερα και έτσι χάνει βάρος. Οι περισσότεροι ασθενέις χάνουν κιλά μέχρι και 2 χρόνια μετά το χειρουργείο.
Τα τελευταία 3-4 χρόνια είναι η πιο συχνή βαριατρική επέμβαση στις ΗΠΑ, με συνεχώς αυξανόμενη συχνότητα. Συνήθως γίνεται λαπαροσκοπικά και η μετεγχειρητική νοσηλεία διαρκεί 1-2 ημέρες. Δεν ενδείκνυται σε ασθενείς με έντονη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.

2. Γαστρική παράκαμψη (γαστρικό bypass)
Η γαστρική παράκαμψη οδηγεί σε απώλεια βάρους (1) μειώνοντας την χωρητικότητα του στομάχου και (2) προκαλώντας δυσαπορρόφηση θερμίδων (εικόνα 2). Έτσι ο ασθενής χορταίνει αφού έχει καταναλώσει μικρή ποσότητα φαγητού ενώ μέρος των θερμίδων που περιέχει το φαγητό αυτό αποβάλλεται με τις κενώσεις και δεν αποθηκεύεται στο σώμα. Η απώλεια βάρους είναι ταχύτερη συγκριτικά με το γαστρικό μανίκι και διαρκεί 12-18 μήνες περίπου. Σύμφωνα με τις περισσότερες μελέτες η γαστρική παράκαμψη έχει λίγο συχνότερες μετεγχειρητικές επιπλοκές σε σύγκριση με το γαστρικό μανίκι.

Αποτελέσματα
Περίπου 18-24 μήνες μετά από μία βαριατρική επέμβαση η απώλεια βάρους σταματά και κατά μέσο όρο φτάνει το 60-70% του υπερβάλοντος βάρους. Τα αποτελέσματα αυτά δεν διαφέρουν μεταξύ των δύο επεμβάσεων σε ασθενείς με ΔΜΣ μέχρι 45. Σε πιο παχύσαρκους ασθενείς η απώλεια βάρους είναι λίγο μεγαλύτερη μετά από γαστρική παράκαμψη. Στο παραπάνω παράδειγμα του ασθενή με πραγματικό βάρος 100 kg και ιδανικό βάρος 56 kg, το υπερβάλον βάρος είναι 100-56=44 κιλά και κατά μέσο όρο θα μειωθεί κατά 26-31 κιλά (60-70%). Έτσι, ο ασθενής 18-24 μήνες μετά το χειρουργείο θα ζυγίζει περίπου 69-74 κιλά και, το σημαντικότερο, θα διατηρήσει το βάρος αυτό.

Νικηφόρος Μπαλλιάν, MBBS, FACS, Χειρουργός (www.nballian.gr)

Πηγές
1. http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0013/243301/Greece-WHO-Country-Profile.pdf?ua=1
2. http://journals.lww.com/annalsofsurgery/Abstract/publishahead/Laparoscopic_Sleeve_Gastrectomy_Versus.96483.aspx
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3859791/#b17-056e158
4. https://asmbs.org/resources/clinical-practice-guidelines-for-the-perioperative-nutritional-metabolic-and-nonsurgical-support-of-the-bariatric-surgery-patient

Εικόνες
1. http://surgery.ucla.edu/bariatrics-gastric-sleeve
2. https://www.tijuanabariatricsurgeon.com/service/gastric-bypass/