Επί τα χείρω αναθεώρησε σήμερα η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας την πρόβλεψή της για την οικονομική ανάπτυξη κατά το τρέχον και το προσεχές έτος, υπό τη σκιά της νέας κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν του τρίτου τριμήνου παρέμεινε αμετάβλητο σε σχέση με τους προηγούμενους τρεις μήνες, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε σήμερα Τρίτη η στατιστική υπηρεσία, επιβεβαιώνοντας την αρχική εκτίμηση. Οι δαπάνες των νοικοκυριών και οι εξαγωγές επηρέασαν αρνητικά την παραγωγή, ενώ οι επενδύσεις και οι δημόσιες δαπάνες συνέβαλαν θετικά.

«Η οικονομική δραστηριότητα επηρεάστηκε αρνητικά το τρίτο τρίμηνο από τις αδύναμες εξαγωγές, ενώ οι επενδύσεις αυξήθηκαν ελαφρώς», δήλωσε σε ανακοίνωσή της η πρόεδρος της Destatis, Ρουθ Μπραντ.

Η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης αγωνίζεται να βγει από την ύφεση που οδήγησε σε πτώση του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος το 2023 και το 2024. Είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στους υψηλότερους δασμούς των ΗΠΑ και στην αδύναμη παγκόσμια ζήτηση, και υποφέρει από μακροχρόνια διαρθρωτικά προβλήματα, από την υπερβολική γραφειοκρατία έως την έλλειψη ειδικευμένων εργαζομένων.

Αν και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συμφώνησαν σε εμπορική συμφωνία, στα τέλη Ιουλίου, η γερμανική οικονομία εξακολουθεί να επιβαρύνεται με υψηλότερους δασμούς από ό,τι πριν την ανάληψη των καθηκόντων του πρώτου τον Ιανουάριο.

Ωστόσο, οι υψηλότερες δημόσιες δαπάνες για την άμυνα και τις υποδομές, σε συνδυασμό με τα χαμηλότερα επιτόκια, αναμένεται να τονώσουν τη δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια. Η κυβερνητική συμμαχία του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς αναμένει αύξηση του ΑΕΠ κατά 1,3% το 2026 και 1,4% το 2027, μετά από μια μικρή αύξηση 0,2% φέτος.

Η Bundesbank έχει δηλώσει ότι η οικονομία ενδέχεται να επιστρέψει σε τροχιά ανάπτυξης κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2025, με τις εξαγωγές και τη βιομηχανία να σταθεροποιούνται. Ωστόσο, δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε χθες Δευτέρα έδειξε ότι η εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων απροσδόκητα μειώθηκε, ενώ υπάρχουν φόβοι ότι το νέο δημόσιο χρέος θα καλύψει απλώς τα κενά του προϋπολογισμού και δεν θα χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις.

«Η αύξηση των κρατικών δαπανών για περισσότερες δημόσιες επενδύσεις είναι ένα θέμα», δήλωσε τη Δευτέρα ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιοακίμ Νάγκελ. «Ωστόσο, αυτό πρέπει σίγουρα να συνοδεύεται από μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν βιώσιμα τη Γερμανία ως επιχειρηματικό κέντρο».

Για τους Γερμανούς οικονομoλόγους η γερμανική οικονομία φαίνεται ότι δεν έχει συνέλθει ακόμη από το σοκ της πανδημίας και σημειώνουν μάλιστα στη νέα έκθεση ότι ουσιαστικά η παραγωγικότητα της χώρας δεν έχει ανακάμψει έκτοτε.

«Η γερμανική οικονομία ασθενεί». Αυτό είναι το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγουν τα γερμανικά οικονομικά ινστιτούτα, κι αυτό σε ένα πλαίσιο «αντίξοων ανέμων» που φυσούν τόσο στην εγχώρια, αλλά και τη διεθνή αγορά.

Η συρρίκνωση της ανάπτυξης οφείλεται πάντως, σύμφωνα με την έκθεση, σε σειρά ήδη γνωστών διαρθρωτικών παραγόντων, όπως η μεταφορά μεγάλου μέρους της παραγωγής στο εξωτερικό, η μείωση των εξαγωγών, τα δομικά προβλήματα στον κρίσιμο κατασκευαστικό κλάδο αλλά και το διεθνές οικονομικό περιβάλλον που δεν ευνοεί τη Γερμανία.

Η τελευταία πράξη του δράματος που βιώνει η άλλοτε κραταιά γερμανική οικονομία, θεωρείται η ετυμηγορία του ανωτάτου συνταγματικού δικαστηρίου να κρίνει ως αντισυνταγματική της κυβέρνησης να ανακατανείμει 60 δισ. ευρώ αχρησιμοποίητου χρέους από την εποχή της πανδημίας στο ταμείο για το κλίμα και τον μετασχηματισμό ήταν αντισυνταγματική.

Η κυβέρνηση Όλαφ Σολτς εξακολουθεί να προσπαθεί να συμφωνήσει σε έναν νέο προϋπολογισμό για το 2024, μετά την «τρύπα» που της δημιούργησαν τα 60 δισ. ευρώ. Είπε την περασμένη εβδομάδα ότι η δικαστική απόφαση θα την αναγκάσει να διακόψει το Ταμείο Οικονομικής Σταθεροποίησης ύψους 200 δισ. ευρώ, το οποίο επιδοτεί τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η δημοσιονομική κρίση της Γερμανίας έχει προκαλέσει άλλο ένα πλήγμα σε μια ήδη ταλαιπωρημένη οικονομία, δήλωσε τη Δευτέρα ο πρόεδρος του ινστιτούτου οικονομικής έρευνας ZEW Achim Wambach, και αυτό είναι πιθανό να αντικατοπτρίζεται και στην ψυχολογία των επενδυτών.

«Σε οικονομικούς όρους, αυτό είναι ένα ακόμη τσίμπημα», είπε ο Wambach στο Reuters, δείχνοντας την αβεβαιότητα σχετικά με το πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί η μετατροπή της Γερμανίας σε μια πράσινη οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

Η Deutsche Bank μείωσε την περασμένη εβδομάδα τις προβλέψεις της για τη Γερμανία, αναμένοντας τώρα το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) να συρρικνωθεί κατά 0,2%. Το ΔΝΤ, ωστόσο, έχει προβλέψει το ΑΕΠ της Γερμανίας να συρρικνωθεί κατά 0,5% το 2023, επηρεασμένο από τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης του περασμένου έτους που προέκυψε από τον πόλεμο στην Ουκρανία και το επακόλουθο κύμα πληθωρισμού που έπληξε τη γερμανική ανταγωνιστικότητα.

Απαισιόδοξες οι εταιρείες

Σύμφωνα με έρευνα του γερμανικού οικονομικού ινστιτούτου (IW) οι γερμανικές επιχειρήσεις, που παλεύουν με υψηλό πληθωρισμό, διακυμάνσεις των τιμών της ενέργειας και γεωπολιτικές αστάθειες εδώ και μήνες, είναι μάλλον απαισιόδοξες για το 2024 και δεν αναμένουν ανάκαμψη.

Μόνο το 23% των εταιρειών ήταν αισιόδοξες για το 2024, ενώ το 35% είχε αρνητικές προσδοκίες, σύμφωνα με την έρευνα IW που πραγματοποιήθηκε σε περισσότερες από 2.200 επιχειρήσεις. Η κατάσταση είχε επιδεινωθεί ιδιαίτερα στον κατασκευαστικό και βιομηχανικό τομέα, διαπίστωσε το ινστιτούτο.

Η μακρά περίοδος δημιουργίας θέσεων εργασίας στη Γερμανία είχε πιθανώς φτάσει στο τέλος της προς το παρόν, καθώς μόνο το 20% των εταιρειών αναμένει να απασχολήσει περισσότερους ανθρώπους το επόμενο έτος σε σύγκριση με το 35% που αναμένει λιγότερους, ανέφερε η IW.

Η πρόσφατη δικαστική απόφαση προκάλεσε «αυτοπροκαλούμενη ζημιά στη γερμανική οικονομία» που «θα επιβαρύνει έντονα όχι μόνο τις επενδύσεις αλλά και τη κατανάλωση»

Η έρευνα σηματοδότησε «μια συνέχιση της οικονομικής κατάστασης σοκ στη Γερμανία», με τις επιχειρηματικές προσδοκίες να επανέρχονται στα επίπεδα που καταγράφηκαν το φθινόπωρο του 2022, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το Reuters.

«Η απότομη άνοδος των τιμών της ενέργειας λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η σχετική συνολική αύξηση των τιμών, οι γεωπολιτικές αβεβαιότητες και η σαφώς εξασθενημένη δυναμική της παγκόσμιας οικονομίας εξηγούν την οικονομική στασιμότητα σε αυτή τη χώρα», δήλωσε ο ερευνητής στο ινστιτούτο Michael Groemling,

Μόνο το 27% των εταιρειών δήλωσε ότι σχεδιάζει να επενδύσει περισσότερα το 2024, ενώ το 36% σχεδιάζει να δαπανήσει λιγότερα.

Η έρευνα ανέδειξε επίσης τις δυσκολίες για τον κατασκευαστικό και βιομηχανικό τομέα της Γερμανίας. Μόνο το 1/4 των βιομηχανικών επιχειρήσεων ανέμενε αύξηση της παραγωγής σε σύγκριση με το 38% που ανέμενε πτώση. Μεταξύ των κατασκευαστικών εταιρειών, το 13% ανέμενε αύξηση της παραγωγής. Αντίθετα, το 54% σημείωσε πτώση.

Ψαλιδίζουν τις επενδύσεις

Το ζοφερό εφιαλτικό τοπίο στη Γερμανία υπογραμμίζει και το Ινστιτούτο Ifo στο Μόναχο με βάση τις απαντήσεις από 5.000 επιχειρήσεις, τονίζοντας ότι «μείωσαν σημαντικά τα επενδυτικά τους σχέδια».

«Το επενδυτικό κλίμα έχει επιδεινωθεί αισθητά», δήλωσε η Lara Zarges από το Ινστιτούτο Ifo. «Αυτό είναι αποτέλεσμα του αυξημένου κόστους χρηματοδότησης, της χαμηλής ζήτησης και της αβεβαιότητας της οικονομικής πολιτικής».

Η μεγαλύτερη περικοπή στα επενδυτικά σχέδια σημειώθηκε στον τομέα της μεταποίησης, όπου ο δείκτης επενδύσεων έχει υποχωρήσει από 21,4 τον Μάρτιο στο 6,8 στην τελευταία μελέτη.

Εργοτάξια στη Φρανκφούρτη της Γερμανίας. Ο τομέας ακινήτων της Γερμανίας βρίσκεται σε πίεση, υπογραμμίζοντας μια σημαντική αλλαγή της τύχης για τα ακίνητα στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης μετά το τέλος της εποχής του φθηνού χρήματος (REUTERS).

Σε αυτόν τον τομέα, σημειώθηκαν ακόμη μεγαλύτερες πτώσεις μεταξύ των πιο ενεργοβόρων βιομηχανικών ομίλων, όπως οι παραγωγοί χημικών, υποδηλώνοντας ότι θα μειώσουν απότομα τις κεφαλαιουχικές δαπάνες φέτος.

Οι τιμές της γερμανικής βιομηχανικής ενέργειας είναι διπλάσιες από αυτές στις ΗΠΑ και την Κίνα, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της ερευνητικής ομάδας Prognos για τη Βαυαρική ένωση εργοδοτών VBW. Οι έμποροι λιανικής σηματοδοτούσαν επίσης σοβαρές περικοπές στα επενδυτικά τους σχέδια, σύμφωνα με το Ifo, με μοναδική αισιόδοξη εξαίρεση τους κατασκευαστές αυτοκινήτων που δήλωσαν ότι στόχευαν να διατηρήσουν την επένδυσή τους σε υψηλό επίπεδο.

Ο Carsten Brzeski, από την ολλανδική τράπεζα ING, δήλωσε ότι η πρόσφατη δικαστική απόφαση που αναφέρθηκε παραπάνω, προκάλεσε «αυτοπροκαλούμενη ζημιά στη γερμανική οικονομία», προσθέτοντας ότι «θα επιβαρύνει έντονα όχι μόνο τις επενδύσεις αλλά και την κατανάλωση».

Οι εταιρείες φεύγουν

Μεταξύ των επικίνδυνων συνεπειών είναι οι αυξανόμενες κινήσεις των εταιρειών να περιορίσουν την τοπική τους παρουσία και να επεκταθούν αλλού, αποφεύγοντας τους υψηλούς φόρους και το ενεργειακό κόστος που έχουν φέρει τη Γερμανία σε μειονεκτική θέση έναντι άλλων χωρών, όπως οι ΗΠΑ.

Το ζήτημα για τον Achim Wambach, έπρεπε να είναι να γίνει η Γερμανία πιο ελκυστική ως βιομηχανική τοποθεσία έπρεπε να έχει μεγαλύτερη προτεραιότητα, αναφέροντας τη Γαλλία ως τόπο όπου αυτό συμβαίνει. «Ο Μακρόν προσκαλεί διεθνείς εταιρείες στο Μέγαρο των Ηλυσίων και λέει: «Επενδύστε στη Γαλλία». Στις ΗΠΑ, υπάρχει μια μεγάλη πινακίδα στη γαλλική πρεσβεία που λέει «Ελάτε στη Γαλλία, επενδύστε στη Γαλλία».

Μπορεί η Μέρκελ να είχε δεσμευτεί για γερμανικό διαζύγιο από τον άνθρακα μέχρι το 2030, αλλά οι Γερμανοί θα το καθυστερήσουν έως το 2038.

Ωστόσο, ένας αυξανόμενος αριθμός γερμανικών εταιρειών σχεδιάζει να μεταφέρει μέρος των δραστηριοτήτων τους στο εξωτερικό, ιδίως κατασκευαστές έντασης ενέργειας, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της εταιρείας συμβούλων Deloitte και του όμιλου BDI.

Η έρευνα του περασμένου μήνα σε 100 γερμανικές εταιρείες με τζίρο άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ η καθεμία έδειξε ότι το 1/3 σχεδίαζε ή σκέφτεται να μετεγκαταστήσει τμήματα της αλυσίδας αξίας τους εκτός της πατρίδας τους. Σχεδόν το 60% είπε ότι η ασφάλεια και το κόστος της ενέργειας ήταν ο κύριος λόγος για τη μεταφορά δραστηριοτήτων στο εξωτερικό.

Οι κλιματικοί στόχοι πάνε περίπατο

Μια τέτοια οικονομία όμως δεν μπορεί να αντέξει την άνοδο των τιμών της ζωτικής ενέργειας, ως αποτέλεσμα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και τις περικοπές των απαραίτητων προμηθειών φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Η τροπή των γεγονότων, που σημαδεύτηκε από το σαμποτάζ ενός βασικού αγωγού, εκτόξευσε τις τιμές της ενέργειας, αναγκάζοντας τη Γερμανία να αναζητήσει αλλού πηγές ενέργειας.

Το γερμανικό υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε την Τετάρτη 29 Νοεμβρίου την επαναλειτουργία λιγνιτικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής έως τα τέλη Μαρτίου 2024, όπως δήλωσε το υπουργείο Οικονομίας, ως ένα βήμα για την αντικατάσταση του σπάνιου φυσικού αερίου αυτόν τον χειμώνα και την αποφυγή ελλείψεων.

Το Βερολίνο επανεργοποίησε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα και παρέτεινε τη διάρκεια ζωής τους, με συνολική παραγωγή 1,9 γιγαβατώρων που παρήχθη τον περασμένο χειμώνα. Παρά τη χαλάρωση των σημείων συμφόρησης φυσικού αερίου από τον περασμένο χειμώνα με νέες παραδόσεις τερματικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), τα σχέδια ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα θα επανεργοποιηθούν και η κυβέρνηση θα κάνει προτάσεις το καλοκαίρι του 2024 για το πω θα αντισταθμίσει το αυξημένο διοξείδιο του άνθρακα που θα παράγουν αυτά τα εργοστάσια.

Υπενθυμίζεται ότι η Γερμανία είχε δεσμευτεί να παράγει το 80% της ηλεκτρικής της ενέργειας από ΑΠΕ έως το 2030 και ο συνασπισμός στοχεύει «ιδανικά» να κλείσει όλες τις μονάδες με καύση άνθρακα εντός του ίδιου χρονικού πλαισίου. Ωστόσο, αυτά αποδεικνύονται όνειρα θερινή νυκτός.

Μπορεί η Μέρκελ να είχε δεσμευτεί για γερμανικό διαζύγιο από τον άνθρακα μέχρι το 2030, αλλά οι Γερμανοί θα το καθυστερήσουν έως το 2038. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Κρίστιαν Λίντνερ, αμφισβήτησε τον στόχο της κυβέρνησης να τερματίσει τη χρήση άνθρακα στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης έως το 2030.

«Μέχρι να καταστεί σαφές ότι η ενέργεια είναι διαθέσιμη και προσιτή, θα πρέπει να τερματίσουμε τα όνειρα για σταδιακή κατάργηση της ηλεκτρικής ενέργειας από τον άνθρακα το 2030», δήλωσε ο Λίντνερ σε συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα Koelner Stadt-Anzeiger. «Τώρα δεν είναι η ώρα να κλείσουμε εργοστάσια παραγωγής ενέργειας», πρόσθεσε.

Η Γερμανία θα πρέπει να «επιτρέψει την επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας πιο γρήγορα» και να επεκτείνει την εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου, δήλωσε ο Λίντνερ, ο οποίος ηγείται επίσης του κόμματος FDP υπέρ των επιχειρήσεων. Ωστόσο, ενώ το Βερολίνο δεσμεύτηκε να μειώσει τη γραφειοκρατία για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών για την επίτευξη του φιλόδοξου στόχου, παρατηρητές λένε ότι ο ρυθμός είναι ακόμα πολύ αργός.

Τα σχόλια, πάντως, του Λίντνερ απειλούν να βαθύνουν τον διχασμό εντός του κυβερνώντος συνασπισμού μεταξύ των Σοσιαλδημοκρατών του Καγκελαρίου Όλαφ Σολτς, των Πρασίνων και του FDP, όπου οι υπουργοί συγκρούστηκαν για το πώς να ανταποκριθούν στις υψηλότερες τιμές της ενέργειας με ταυτόχρονη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων.

Η στατιστική υπηρεσία της χώρας ανέφερε ότι βασικές αιτίες είναι η μείωση των κεφαλαιακών επενδύσεων και της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά το δ’ τρίμηνο, ενώ αντίθετα άνοδο κατέγραψαν οι κρατικές δαπάνες.

Οι οικονομολόγοι έχουν προβλέψει ότι θα υπάρξει συρρίκνωση και για το α’ τρίμηνο του 2023 και αν επαληθευτούν, η γερμανική οικονομία θα έχει μπει σε περιβάλλον ύφεσης που σημειώνεται όταν έχουμε δύο συνεχόμενα τρίμηνα συρρίκνωσης της οικονομίας.

Σύμφωνα με στοιχεία της έκθεσης που έχει στη διάθεσή του το πρακτορείο Reuters, η ύφεση θα κυμανθεί μεταξύ 0,2% για το γ' τρίμηνο και 0,6% για το δ' τρίμηνο, ενώ στο α' τρίμηνο του επόμενου έτους θα περιοριστεί στο 0,4%. Η γερμανική οικονομία αναμένεται κατόπιν να επανέλθει σταδιακά σε ελαφρώς θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.

"Ο πόλεμος στην Ουκρανία σηματοδότησε πιθανότατα το τέλος του πολύ επιτυχημένου γερμανικού οικονομικού μοντέλου: εισαγωγή φθηνής (ρωσικής) ενέργειας και πρώτων υλών, εξαγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας στον κόσμο και όφελος από την παγκοσμιοποίηση", δηλώνει στην WirtschaftsWoche ο οικονομολόγος της ING Κάρστεν Μπρζέσκι.

"Ο υψηλός πληθωρισμός μειώνει τη διάθεση των καταναλωτών να ψωνίσουν και αυτό συνεπάγεται ότι οι εταιρίες έχουν λιγότερα χρήματα για επενδύσεις. Αυτό θα μπορούσε να σημάνει την αρχή μιας καθοδικής πορείας διάρκειας ενός ή δύο ετών", συμπληρώνει ο Μαρσέλ Φράτσερ από το Γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών (DIW) και επισημαίνει ότι οι αυξημένες τιμές ενέργειας επιβαρύνουν σοβαρά τις επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα πολλές από αυτές να έχουν ήδη διακόψει την παραγωγή συγκεκριμένων προϊόντων επειδή δεν είναι κερδοφόρα. Σε αυτό έρχονται να προστεθούν και τα προβλήματα στην αλυσίδα τροφοδοσίας, τα οποία επιδεινώνονται και με τα συχνά λοκντάουν που εφαρμόζει ακόμη η Κίνα στο πλαίσιο της πολιτικής "μηδενικών κρουσμάτων" κορονοϊού.

Η οικονομία μας όχι μόνο δεν κάμπτεται, όπως οι περισσότεροι διεθνείς αναλυτές και οργανισμοί προέβλεπαν, παρά αναπτύσσεται δυναμικά, διαμορφώνοντας περιβάλλον επενδυτικών ευκαιριών και δημιουργώντας ισχυρές εστίες νέου πλούτου.

Ανάπτυξη με ρυθμό υψηλότερο του 5%!

Ολα τα στοιχεία και οι νεότερες εκτιμήσεις δηλώνουν ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί το 2022 με ρυθμό υψηλότερο του 5%! Ηδη την περασμένη Τετάρτη ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Ι. Στουρνάρας προανήγγειλε αναθεώρηση, επί τα βελτίω, των εκτιμήσεων για την εγχώρια ανάπτυξη.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι και οι μετριοπαθέστεροι των τραπεζιτών, όπως ο διευθύνων σύμβουλος της Εurobank κ. Φ. Καραβίας, αναμένουν πλέον υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, φθάνοντας στο σημείο να αναγνωρίζουν την Ελλάδα ως την «έκπληξη της Ευρώπης». «Δεν είναι τυχαίο» – εξηγεί ο ίδιος – «ότι η Ελλάδα δανείζεται πια με καλύτερους όρους από την Ιταλία, όπως δηλώνουν οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων που υπολείπονται κατά τέσσερα δέκατα της ποσοστιαίας μονάδας από εκείνες των αντίστοιχων ιταλικών».

Κατά τα φαινόμενα, οι μεταβατικές γεωπολιτικές συνθήκες που ο πόλεμος του Πούτιν διαμόρφωσε, σε συνδυασμό με τη διαταραχή και τις μετατοπίσεις που η πανδημία προκάλεσε στη διεθνή εφοδιαστική αλυσίδα, το ισχυρό, πέραν πάσης προσδοκίας, τουριστικό ρεύμα που ακολούθησε με το τέλος των υγειονομικών περιορισμών σε όλο τον κόσμο και τα δεκάδες δισεκατομμύρια επενδυτικών πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης «έχτισαν» στην κυριολεξία έναν κύκλο ευκαιριών ανασύνταξης και αναδιοργάνωσης της πολύπαθης ελληνικής οικονομίας.

Η Ελλάδα ελκυστική στους επενδυτές

Επέδρασε είναι αλήθεια και η διεθνής παρουσία και η κινητικότητα του Πρωθυπουργού, ο τρόπος που «πουλάει» τα ελληνικά πλεονεκτήματα και προσεγγίζει πολυεθνικούς κολοσσούς, οι διευκολύνσεις που προσφέρει σε πανίσχυρα σχήματα όπως αυτά της Μicrosoft, της Google, της Pfizer, αλλά και οι διακρατικές αμυντικές και οικονομικές συμφωνίες που έχει επιτύχει με τις ΗΠΑ, τη Γαλλία, με την Αίγυπτο, το Ισραήλ και εσχάτως με τη Σαουδική Αραβία, ενισχύουν σημαντικά την εικόνα της χώρας. Επιφανείς επιχειρηματίες και τραπεζίτες αποδέχονται, χωρίς επιφυλάξεις, ότι «ο κ. Μητσοτάκης έχει βελτιώσει σε εκθετικό βαθμό τη θέση της χώρας στον κόσμο, την ξανάβαλε στον διεθνή επενδυτικό χάρτη», όπως χαρακτηριστικά λένε.

Οπως και να έχει σταδιακά, υπό την επίδραση πλήθους παραγόντων και συνθηκών, η Ελλάδα κατέστη και πάλι ελκυστική και πλέον οι ελληνικές αξίες και οι επενδυτικές ευκαιρίες διεκδικούνται με δυναμικό τρόπο από ισχυρούς διεθνικούς κεφαλαιουχικούς ομίλους που έχουν στη διάθεσή τους εκατοντάδες δισεκατομμύρια επενδυτικών πόρων.

Πλήθος επιχειρήσεων, ενεργειακές, τουριστικές, πληροφορικής, παραγωγής τροφίμων, διαχείρισης ακινήτων και άλλες πολιορκούνται στην κυριολεξία από εγχώρια και διεθνή Funds, τα οποία με τις κινήσεις τους διαμορφώνουν περιβάλλον συγκέντρωσης και αναδιάρθρωσης του εγχώριου ιδιωτικού τομέα, παρακινώντας ταυτόχρονα τις υγιείς εγχώριες επιχειρηματικές δυνάμεις να επενδύσουν κατά αντίστοιχο τρόπο και να οικοδομήσουν ισχυρότερα και ανθεκτικότερα σχήματα, ικανά να αυξήσουν την ελκυστικότητα και την αξία τους.

Δεν είναι τυχαίο ότι στην πλατφόρμα του Ταμείου Ανάκαμψης έχουν ήδη αναρτηθεί ιδιωτικές επενδύσεις ύψους 2,7 δισ. ευρώ και σύμφωνα με νεότερες εκτιμήσεις υπολογίζεται ότι μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους θα έχουν αναρτηθεί εγκεκριμένες, προς χρηματοδότηση με εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια, ιδιωτικές επενδύσεις ύψους 8 δισ. ευρώ! 

Ο υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής κ. Κ. Πιερρακάκης εκτιμά ότι υπό την επίδραση του Ταμείου Ανάκαμψης, των γεωπολιτικών ανακατατάξεων, της ενεργειακής κρίσης, της εγκατάστασης πολυεθνικών σχημάτων, της οργανωμένης αλλαγής του θεσμικού πλαισίου και της μετακίνησης παραγωγικών μονάδων, λόγω της διαταραχής στη διεθνή εφοδιαστική αλυσίδα, από την Ασία στην Ευρώπη διαμορφώνεται με ταχύτητα στην Ελλάδα «ένα τρίγωνο δημιουργίας νέου πλούτου». Η περίμετρος του οποίου ορίζεται κατά βάση από «τις πράσινες επενδύσεις, τις ψηφιακές και τις διασυνδεδεμένες μαζί τους κατασκευές», χωρίς αυτό να αποκλείει αντίστοιχες κινήσεις στο σύνολο των δραστηριοτήτων.

Κινητικότητα σε όλους τους κλάδους

Η αλήθεια είναι ότι ο ενεργειακός τομέας, υπό το βάρος της κλιματικής αλλαγής και της απεξάρτησης από τα ρωσικά ενεργειακά αγαθά, προσελκύει τα περισσότερα διεθνή και εγχώρια κεφάλαια. Αυτή την ώρα προπαρασκευάζονται επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τελούν προς εξαγορά πάμπολλες από τις υφιστάμενες. Στρατηγικού χαρακτήρα κρίνονται επίσης οι επενδύσεις ηλεκτρικών διασυνδέσεων. Η διασύνδεσή μας με την Αίγυπτο μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου, όπως και η προετοιμαζόμενη με την Κύπρο και το Ισραήλ, αποκτούν ξεχωριστή σημασία στο παρόν περιβάλλον απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο. Χαρακτηριστική είναι επίσης σε αυτό το ιδιαίτερο περιβάλλον η επίδοση του τομέα των ναυτιλιακών μεταφορών. Οι έλληνες εφοπλιστές είναι εξόχως κινητικοί αυτή την περίοδο. Ρισκάρουν, επενδύουν, τοποθετούνται δυναμικά, διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην τρέχουσα φάση γεωπολιτικών ανακατατάξεων και βεβαίως κερδίζουν. Εχουν εκπαιδευτεί στη διαχείριση κινδύνων, είναι ευέλικτοι και μαζί αξιόπιστοι, εξασφαλίζοντας με άνεση τις δέουσες χρηματοδοτήσεις για τις πράσινες επενδύσεις τους, τα νέα καύσιμα και τα νέα πλοία.

Αντιστοίχως οι ανάγκες του ψηφιακού μετασχηματισμού έχουν εκτοξεύσει στα ύψη τις αξίες των εταιρειών πληροφορικής και έχουν καταστήσει περιζήτητους τους νέους που γνωρίζουν να γράφουν κώδικες προγραμματισμού. Στην ευρύτερη επιχειρηματική αγορά η ζήτηση για εξειδικευμένο τεχνολογικό προσωπικό έχει ξεπεράσει κάθε όριο. Ολες οι αλυσίδες λιανικών πωλήσεων φιλοδοξούν να αποκτήσουν μέσω της ψηφιοποίησης ακόμη και δυνατότητες τραπεζικού χαρακτήρα υπηρεσιών. Θα είναι σε θέση να προσφέρουν με ασφάλεια ακόμη και μικροπιστώσεις, καθώς θα έχουν στη διάθεσή τους στοιχεία της συμπεριφοράς και της αξιοπιστίας των πελατών τους.

Ολη αυτή η ανάγκη ψηφιακής μετάβασης πολλαπλασιάζει επίσης τις ανάγκες ανανέωσης των δικτύων. Οι τηλεπικοινωνιακές εταιρείες βρίσκονται σε διαδικασία αντικατάστασης των παλαιών καλωδιώσεων χαλκού με σύγχρονες οπτικών ινών. Την περασμένη εβδομάδα ενεκρίθη δανειοδότηση της ΝΟVA – Wind ύψους 90 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης ακριβώς γι’ αυτό τον σκοπό, ενώ ήδη εξελίσσονται εργασίες αντικατάστασης των δικτύων του ΟΤΕ και της Vodafone. Ολη η Ελλάδα θα ξανασκαφτεί για την εγκατάσταση των νέων δικτύων, λέει χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της πολυεθνικής Grand Thorton στην Ελλάδα κ. Β. Καζάς.

Οι προοπτικές για τις κατασκευαστικές

Κάπως έτσι διασυνδέονται οι κατασκευαστικές εταιρείες, οι οποίες συνδυαστικά μέσω των ενεργειακών επενδύσεων, των ψηφιακών και γενικότερα μέσω των νέων έργων υποδομής σε αεροδρόμια, λιμάνια, μαρίνες, διαχείριση απορριμμάτων και άλλες θα ζήσουν ημέρες μεγάλης δραστηριότητας. Εκτιμάται ότι μέχρι το 2025 θα «τρέχουν» έργα ύψους 18 δισ. ευρώ, η εκτέλεση των οποίων θα απαιτήσει περισσότερους από 200.000 εργαζομένους. Αν σε αυτά προστεθούν το Ελληνικό και οι επιπρόσθετες ανάγκες κατασκευής που θα προκύψουν από την άνθηση της αγοράς ακινήτων που το ισχυρό τουριστικό ρεύμα προκαλεί μπορεί να φανταστεί κανείς τις δυνατότητες που αποκτά ο κατασκευαστικός κλάδος.

Οσοι παρακολουθούν από κοντά την κινητικότητα των αγορών επισημαίνουν ταυτόχρονα τον πυρετό που επικρατεί στους κλάδους του φαρμάκου, των τροφίμων και γενικά του αγροδιατροφικού τομέα. Οι διαταραχές που προκαλεί ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι αβεβαιότητες που γεννούν οι ελλείψεις πρώτων υλών αναγκάζει τους μεταποιητές σε πρωτοβουλίες μέχρι πρότινος αδιανόητες. 

Οι μεγάλοι καταναλωτές αλεύρων προετοιμάζουν μακροχρόνιες εγγυημένες συμβάσεις με παραγωγούς σιτηρών, αναλόγως κινούνται πλέον και οι βιομηχανίες γάλακτος, όπως και οι μεγάλες τυροκομικές που αντιμετωπίζουν αντίστοιχα προβλήματα έγκαιρης και έγκυρης παράδοσης γάλακτος, της βασικής πρώτης ύλης για τα προϊόντα τους. Ουσιαστικά αναζητούν τρόπους υποκατάστασης των εισαγωγών και εξασφάλισης έναντι μελλοντικών κινδύνων.

Μόνο αδιάφορες επίσης δεν είναι οι μεγάλες επενδύσεις στις οποίες μαζικά προβαίνουν οι ισχυρότερες των φαρμακευτικών εταιρειών. Η πανδημία φανέρωσε το παραγωγικό ευρωπαϊκό έλλειμμα σε βασικά φάρμακα και υγειονομικό υλικό και πλέον επιχειρείται η κάλυψή του. Ολη αυτή η παραγωγική μετακίνηση στην Ευρώπη μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία αναγέννησης του παραγωγικού ιστού της χώρας.

Κοινή είναι η πεποίθηση στους οικονομικούς κύκλους ότι η Ελλάδα έχει την ευκαιρία και τις δυνάμεις να αναγεννηθεί πραγματικά. Αρκεί να μη χάσει τη συνέχεια στην προσπάθεια και κινητοποίησή της…

Σύμφωνα με το Ifo, ο Δείκτης Επιχειρηματικού Κλίματος έπεσε τον Μάρτιο στις 90.8 μονάδες από 98.5 μονάδες τον Φεβρουάριο, λόγω της πτώσης – ρεκόρ κατά 13.3 μονάδες των προσδοκιών των επιχειρηματιών.

Είναι χαρακτηριστικό ότι αυτή η πτώση υπερβαίνει και τον περιορισμό των προσδοκιών που είχε καταγραφεί με το ξέσπασμα της πανδημίας του κοροναϊού τον Μάρτιο του 2020 (11.8 μονάδες). Επιπλέον, οι επιχειρήσεις αξιολογούν την τρέχουσα κατάστασή τους ως χειρότερη από αυτήν κατά τη διάρκεια της πανδημίας και αναμένουν δυσκολίες και στο μέλλον.

Στη βιομηχανία ο δείκτης έπεσε ταχύτερα από ποτέ, με τις εταιρίες να χάνουν εντελώς την αισιοδοξία τους και να περιγράφουν τις προοπτικές τους ως «εξαιρετικά αβέβαιες». Στον κλάδο των υπηρεσιών διαπιστώνεται σημαντική επιδείνωση του κλίματος, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις μεταφορές, ενώ στο εμπόριο ο δείκτης κατέρρευσε σε επίπεδο-ρεκόρ.

Οι εκτιμήσεις ωστόσο για την τρέχουσα κατάσταση παραμένουν σχεδόν αμετάβλητες, με θετικό πρόσημο. Το κλίμα υποχωρεί σημαντικά και στις κατασκευές, όπου οι προοπτικές είναι επίσης απαισιόδοξες, παρότι η πλειοψηφία των εταιριών που συμμετέχουν στην έρευνα του Ifo δηλώνουν ακόμη ικανοποιημένες από την τρέχουσα δραστηριότητά τους.