Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο διευθύνων σύμβουλος της Energean Μαθιός Ρήγας η εκτίμηση για το δυναμικό φυσικού αερίου στην περιοχή κινείται στα 270 δισ. κυβικά μέτρα (συγκριτικά η ετήσια κατανάλωση της Ελλάδας είναι 6-7 δισ. κυβικά μέτρα), το βάθος της γεώτρησης θα φθάσει έως τα 4622 μέτρα και το κόστος της στα 60-70 εκατ. ευρώ. Αν η γεώτρηση αποδειχθεί επιτυχής, θα χρειαστούν πρόσθετες επενδύσεις ύψους 5 δισ. Ευρώ για την ανάπτυξη του κοιτάσματος το οποίο θα συνδεθεί μέσω πλωτής μονάδας τόσο με την Ελλάδα όσο και με την Ιταλία.

Στο "καλό" σενάριο της επιτυχούς γεώτρησης, τα έσοδα για το Ελληνικό Δημόσιο (με τις σημερινές τιμές του φυσικού αερίου) σε βάθος 20 ετών θα φθάσουν στα 10 δισ. ευρώ. Όμως πολλαπλάσιο θα είναι το όφελος στο επίπεδο της ενεργειακής ασφάλειας και της αναβάθμισης του γεωστρατηγικού ρόλου της χώρας.

Για "ιστορική στιγμή για τη χώρα μας, που υλοποιεί τον εθνικό σχεδιασμό του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας και την ταχεία ανάπτυξη του τομέα υδρογονανθράκων", έκανε λόγο ο κ, Παπασταύρου σημειώνοντας ότι σε 300 περίπου μέρες από τώρα, (14-17 Φεβρουαρίου 2027) , "θα γίνει η πρώτη ερευνητική υπεράκτια γεώτρηση στη χώρα, μετά από σχεδόν μισό αιώνα, στο σημείο Ασωπός 1 του Βορειοδυτικού Ιονίου".

"Αξιοποιούμε υπεύθυνα , πρόσθεσε, τους εγχώριους φυσικούς μας πόρους, επιταχύνουμε τη μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και συγχρόνως επιταχύνουμε το πρόγραμμα ανάπτυξης του τομέα υδρογονανθράκων, ως μέρος μιας ρεαλιστικής ενεργειακής μετάβασης. Αυτές οι συνεργασίες ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική και δημιουργούν προοπτικές για περαιτέρω επενδύσεις στο μέλλον. Η ενέργεια γίνεται συγκριτικό πλεονέκτημα για τη χώρα μας και σταθερή γέφυρα που ενώνει Ευρώπη και Αμερική".

Η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κimberly Guilfoyle ανέφερε ότι η συνεργασία μεταξύ των εταιριών φέρνει κοντά αμερικανική καινοτομία, ελληνική τεχνιογνωσία και σουηδική τεχνολογία. "Η Ελλάδα βρίσκεται στο σταυροδρόμι ηπείρων και ενεργειακών διαδρόμων. Η Ελλάδα δεν έχει απλώς συμμετάσχει αλλά ηγείται στον ενεργειακό μετασχηματισμό της περιοχής . Η στενή συνεργασία μας αντανακλά την εμπιστοσύνη στην οικονομική πορεία της Ελλάδας, στο διαφανές ρυθμιστικό πλαίσιο και  στους στενούς δεσμούς μεταξύ αμερικανικών και ελληνικών επιχειρήσεων. Αυτή η συμφωνία  υπογραμμίζει τις ευκαιρίες που προσφέρει η περιοχή και ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου ενεργειακού εταίρου και πυλώνα σταθερότητας", πρόσθεσε. "Η αξιοποίηση των πόρων υδρογονανθράκων της Ελλάδας μέσω συμφωνιών όπως η συγκεκριμένη συμπληρώνει και ενισχύει αυτή την ευρύτερη ενεργειακή αρχιτεκτονική. Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε πραγματικό περιφερειακό ενεργειακό κόμβο και στρατηγικό εταίρο για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη".

Ο πρέσβης της Σουηδίας, Håkan Emsgård στάθηκε ιδιαίτερα στην πρόοδο της Ελλάδας με την σταθεροποίηση της οικονομίας, τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, την ανάδειξή της σε καθαρό εξαγωγέα ενέργειας και σε ενεργειακό κόμβο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε μήνυμα του που μεταδόθηκε κατά τη διάρκεια της τελετής υπογραφής ο αντιπρόεδρος της ExxonMobil John Ardill αναφέρθηκε στην ταχεία πρόοδο της συνεργασίας μετά την είσοδο της εταιρείας στην Κοινοπραξία, τον Νοέμβριο του 2025.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Helleniq Energy Ανδρέας Σιάμισιης τόνισε ότι πιθανή ανακάλυψη στο Ιόνιο θα αλλάξει το μοντέλο για τη χώρα. "Η ενεργειακή ασφάλεια είναι πολύ σημαντική για την ανάπτυξη της χώρας και αποτελεί  και ζήτημα εθνικής ασφάλειας", τόνισε. "Αν βρούμε κάτι στην Ελλάδα θα μας δώσει μεγάλη ελευθερία και ευελιξία να αναπτύξουμε το μοντέλο που θέλουμε".

Στόχους που θα δικαιολογούν τις υψηλές επενδύσεις που απαιτούνται για την εκτέλεση των γεωτρήσεων, οι οποίες συνολικά (για τις δέκα περιοχές) κινούνται στο επίπεδο του 1 δισ. Ευρώ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν την περασμένη εβδομάδα στην εκδήλωση για την υπογραφή των συμβάσεων παραχώρησης των 4 περιοχών νότια της Κρήτης και νότια της Πελοποννήσου στην Κοινοπραξία Chevron / Helleniq, η πιο ώριμη περιοχή για έρευνα και παραγωγή είναι το οικόπεδο 2 στο Ιόνιο.

Στην περιοχή αυτή, υπενθυμίζεται, εισήλθε πέρυσι η ExxonMobil από κοινού με τη Helleniq Energy και την Energean. Στην περιοχή προγραμματίζεται ερευνητική γεώτρηση στις αρχές του 2027 και ακόμη μία στις αρχές του 2029 με στόχο (σύμφωνα με τα υπάρχοντα δεδομένα) κοίτασμα μεγέθους 200 δισ. κυβικών μέτρων αερίου.

Ακολουθούν άλλες 8 γεωτρήσεις:

1. Στην περιοχή Ιόνιο (μισθωτής HELLENiQ) στο πρώτο τρίμηνο του 2028
2. Στο οικόπεδο 10 (Κυπαρισσιακός κόλπος, HELLENiQ) στο δεύτερο τρίμηνο του 2028
3. Στην περιοχή Νοτιοδυτικά της Κρήτης (ExxonMobil/HELLENiQ) στο τρίτο τρίμηνο του 2028
4. Στην περιοχή Δυτικά της Κρήτης (ExxonMobil/HELLENiQ) στο τρίτο τρίμηνο του 2030
5. Στα 4 οικόπεδα που παραχωρήθηκαν την περασμένη εβδομάδα στην Κοινοπραξία Chevron/Helleniq: Α2 (νότια της Πελοποννήσου) 3ο τρίμηνο 2031, Νότια Πελοπόννησος 1ο τρίμηνο 2032, Νότια Κρήτη 1 τρίτο τρίμηνο του 2032 και Νότια Κρήτη 2 πρώτο τρίμηνο 2033.

Δηλαδή εφόσον οι σεισμικές έρευνες που προηγούνται αποδειχθούν επιτυχείς, μπορεί να υπάρξουν χρονιές με 2-3 γεωτρήσεις και η παραγωγή (εφόσον εντοπιστούν κοιτάσματα) αναμένεται να ξεκινήσει το 2032 στις περιοχές του Ιονίου, το 2033 δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης και το 2034-2035 στις 4 περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης.

Τις Συμβάσεις Μίσθωσης για τις 4 περιοχές νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου υπέγραψαν, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρος Παπασταύρου και ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ κ. Αριστοφάνης Στεφάτος, ενώ εκ μέρους της Chevron και της HELLENiQ ENERGY υπέγραψαν, αντίστοιχα, ο κ. Gavin Lewis, Αντιπρόεδρος Global New Ventures, και ο Διευθύνων Σύμβουλος της HELLENiQ ENERGY, κ. Ανδρέας Σιάμισιης. Οι σεισμικές έρευνες στις εν λόγω περιοχές προβλέπεται να ξεκινήσουν στο τέλος του χρόνου. Στο επιχειρηματικό σχήμα, η Chevron διαθέτει ποσοστό συμμετοχής 70% έχοντας, παράλληλα, αναλάβει τα καθήκοντα του εντολοδόχου (operator), ενώ η HELLENiQ ENERGY συμμετέχει με ποσοστό 30%.

Με την παραχώρηση αυτών των 4 οικοπέδων, η έκταση των υπό έρευνα θαλάσσιων περιοχών της χώρας διπλασιάστηκε, από 47.905 τετραγωνικά χιλιόμετρα σε 94.094 τ.χλμ . γεγονός που μεγεθύνει κατ' αντιστοιχία σημαντικά και τις πιθανότητες εντοπισμού εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων.

Η προοπτική παραγωγής υδρογονανθράκων από τη χώρα μας συνδέεται σε βάθος χρόνου με την ανάπτυξη του κάθετου διαδρόμου μεταφοράς φυσικού αερίου μέσω Ελλάδας στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, μέχρι την Ουκρανία.

Οι δυσκολίες στην ανάπτυξη του διαδρόμου, λόγω του υψηλού κόστους που συνεπάγεται η χρήση του, θα βρεθούν στο επίκεντρο των επαφών που θα έχει την ερχόμενη Τρίτη στην Ουάσιγκτον ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου σε συνάντηση στην οποία θα συμμετάσχουν οι Υπουργοί Ενέργειας των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου (Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία), ο Αμερικανός Υπουργός Ενέργειας, κ. Chris Wright, καθώς και εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ο κάθετος διάδρομος αποτελεί μια σημαντική εναλλακτική οδό τροφοδοσίας της περιοχής με υγροποιημένο φυσικό αέριο, από τις ΗΠΑ και άλλες πηγές, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό και την ασφάλεια εφοδιασμού. Η σημασία του αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω όταν τεθεί σε εφαρμογή η απόφαση της ΕΕ για απαγόρευση εισαγωγής φυσικού αερίου από τη Ρωσία έως το τέλος του 2027.

Σε δηλώσεις του αναφορικά με τις εξελίξεις στις έρευνες υδρογονανθράκων και στον "κάθετο διάδρομο" ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρος Παπασταύρου επισημαίνει τα εξής:

«Οι ενεργειακές συμφωνίες με τους κορυφαίους παγκοσμίως ενεργειακούς ομίλους ExxonMobil και Chevron συνιστούν πράξεις ευθύνης, που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, αναβαθμίζουν τον γεωπολιτικό της ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο και δημιουργούν προοπτικές για τα παιδιά μας και τις επόμενες γενεές. Η υλοποίηση ερευνών σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας αποτελεί έμπρακτη άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, με θεσμικότητα και σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και δίκαιο της θάλασσας, όπως έχει επισημάνει και ο Πρωθυπουργός. Η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη πέρασε από τα λόγια και τις διακηρύξεις στις πράξεις και τις ενεργειακές συμφωνίες.

Πέρα από την πολύ μεγάλη γεωστρατηγική σημασία αυτών των συμφωνιών, υπάρχει και η οικονομική και κοινωνική διάσταση, καθώς, εφόσον τα κοιτάσματα αποδειχθούν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα, σημαντικό μέρος των εσόδων -ύψους περίπου 40%- θα επιστρέφει στους πολίτες μέσω κοινωνικής πολιτικής, στήριξης των ευάλωτων και ενίσχυσης της οικονομικής ανάπτυξης. Με τις συμβάσεις της Chevron-HelleniqEnergy που υπογράφηκαν τη Δευτέρα να οδηγούνται προς κύρωση στη Βουλή εντός Μαρτίου και τις έρευνες να ξεκινούν το δεύτερο εξάμηνο του 2026, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για τη χώρα.

Η Ελλάδα σήμερα δεν παρακολουθεί απλώς τις διεθνείς εξελίξεις· τις συνδιαμορφώνει με σχέδιο, όραμα και εθνική αυτοπεποίθηση. Οι πρόσφατες αναφορές του Προέδρου των ΗΠΑ κ. Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαιώνουν στην πράξη ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών, με σαφείς άξονες συνεργασίας στην άμυνα, την οικονομία, την ενέργεια και την τεχνολογία.

Παράλληλα, ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας για ολόκληρη την Ευρώπη, ενισχύοντας την ενεργειακή διαφοροποίηση και την ασφάλεια εφοδιασμού. Η Ελλάδα μετατρέπεται σε αξιόπιστη πύλη φυσικού αέριο, αξιοποιώντας τις υποδομές και τη γεωγραφική της θέση.

Την εβδομάδα που ξεκινάει θα βρίσκομαι στις Ηνωμένες Πολιτείες για κρίσιμες συζητήσεις σχετικά με την υλοποίηση, διεύρυνση και ενίσχυση των ενεργειακών συμφωνιών και του Κάθετου Διαδρόμου. Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων πλευρών και να επιταχύνουμε ένα έργο που δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά τη συνολική ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Η Ελλάδα προχωρά μπροστά με σταθερότητα, αξιοπιστία και στρατηγικό προσανατολισμό.»

Στόχος είναι να εντοπιστούν στοιχεία σχετικά με την τωρινή κατάσταση του ενεργού ηφαιστείου, την προϊστορία του και τη γεωδυναμική της περιοχής.

Η ιδέα για την έρευνα «γεννήθηκε» μια διεθνή επιστημονική συνάντηση στην Αθήνα στο πλαίσιο του προγράμματος MagellanPlus και η σχετική επιστημονική πρόταση είχε αρχικά παρουσιασθεί στο φετινό ετήσιο διεθνές συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γεωεπιστημών (EGU).

Στην Ελλάδα θα παρουσιασθεί για πρώτη φορά στο πλαίσιο της διεθνούς επιστημονικής ημερίδας «ECORD-IODP Day» που διοργανώνεται στις 3 Οκτωβρίου στο κεντρικό κτήριο του Πανεπιστημίου Αθηνών, με στόχο την προώθηση της συμμετοχής της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Συνεργασία για Θαλάσσιες Ερευνητικές Γεωτρήσεις (ECORD) και μέσω αυτής στο Διεθνές Πρόγραμμα Διερεύνησης των Ωκεανών (International Ocean Discovery Program-IODP).

Το IODP, που ήδη αξιολογεί την πρόταση για γεώτρηση στη Σαντορίνη (η τελική έγκριση αναμένεται στο τέλος του 2020 με αρχές 2021), είναι ο φορέας που θα χρηματοδοτήσει την αποστολή.

Εφόσον η ερευνητική πρόταση εγκριθεί, αναμένεται να υλοποιηθεί την περίοδο 2022-23 από το ειδικό πλοίο JOIDES Resolution, που θα έλθει από τις ΗΠΑ και θα «τρυπήσει» σε βάθος εκατοντάδων μέτρων κάτω από το βυθό και μέσα στην καλδέρα της Σαντορίνης.

Οι επιστήμονες επιθυμούν να κάνουν υποθαλάσσιες έρευνες όχι μόνο μέσα στην καλδέρα, αλλά ευρύτερα σε όλο το ηφαιστειακό πεδίο της περιοχής Χριστιανών - Σαντορίνης - Κολούμπου, που αποτελεί μέρος του ηφαιστειακού ελληνικού τόξου, μήκους περίπου 100 και πλάτους 45 χιλιομέτρων.

Στην περιοχή αυτή του Αιγαίου έχουν καταγραφεί περισσότερες από 100 εκρήξεις ηφαιστείων κατά τις τελευταίες λίγες εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια.

Οι υποθαλάσσιες γεωτρήσεις θα επιτρέψουν να μελετηθούν τα υδροθερμικά συστήματα και οι υποθαλάσσιες μικροβιακές κοινότητες της περιοχής.

Η κοινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία ενδέχεται να τροποποιηθεί, θα συζητηθεί μεταξύ των εκπροσώπων των χωρών μελών της Ε.Ε. που θα συναντηθούν εντός της ημέρας στις Βρυξέλλες με στόχο να υιοθετηθεί από τους Ευρωπαίους υπουργούς Εξωτερικών κατά τη σύνοδό τους τη Δευτέρα.

«Με δεδομένες τις συνεχιζόμενες και νέες παράνομες δραστηριότητες γεώτρησης της Τουρκίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να αναστείλει τις διαπραγματεύσεις για την Συνολική Συμφωνία Αερομεταφορών και συμφωνεί να μην πραγματοποιήσει προς το παρόν περαιτέρω συναντήσεις διαλόγου υψηλού επιπέδου», αναφέρεται στο προσχέδιο της ανακοίνωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στηρίζει την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να περιοριστεί το 2020 η προενταξιακή βοήθεια που παρέχεται στην Τουρκία και καλεί την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να αναθεωρήσει τις δανειοδοτικές δραστηριότητές της στην Τουρκία,κυρίως σε ό,τι αφορά τα δάνεια που συνδέονται με κρατικές εγγυήσεις», συνεχίζει το προσχέδιο της ανακοίνωσης.

Σε αυτό αναφέρεται επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να επιβάλει επιπλέον περιοριστικά μέτρα στην Τουρκία, αν η Άγκυρα συνεχίσει τις γεωτρήσεις.

«Θα αφορούν μόνο πρόσωπα που εμπλέκονται σε αυτές τις συγκεκριμένες, παράνομες δραστηριότητες. Προσπαθούμε να το ρυθμίσουμε αυτό προσεκτικά διότι χρειαζόμαστε την τουρκική συνεργασία στο θέμα της μετανάστευσης, στο ΝΑΤΟ και στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας», ανέφερε Ευρωπαίος διπλωμάτης στο Reuters.

«Κάποιες χώρες μέλη βασίζονται στην Τουρκία για τη μεταφορά ενέργειας, οπότε πρέπει να προχωράμε προσεκτικά. Μην αναμένετε ευρείες οικονομικές κυρώσεις», πρόσθεσε ο Ευρωπαίος διπλωμάτης.