Τότε θα αποκαλυφθεί αν υπάρχει φυσικό αέριο ή πετρέλαιο στον στόχο “Ασωπός 1” που έχει προσδιοριστεί από τις σεισμικές έρευνες, αλλά η διαπίστωση του κατά πόσο το κοίτασμα είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμο απαιτεί περισσότερες γεωτρήσεις που θα οριοθετήσουν το μέγεθός του. Και αν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις για κοίτασμα μεγέθους 270 δισ, κυβικών μέτρων, όπως σημείωσε χθες ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Energean Μαθιός Ρήγας μιλώντας στο φόρουμ φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου, η Ελλάδα θα γίνει αυτάρκης και εξαγωγέας φυσικού αερίου.

Η διενέργεια των επιβεβαιωτικών γεωτρήσεων (που απαιτούν επίσης περιβαλλοντική αδειοδότηση) απαιτεί περίοδο περίπου ενός έτους (άρα τοποθετούνται στο 2028) και – σε περίπτωση θετικού αποτελέσματα έπεται τριετής περίοδος για την εγκατάσταση του εξοπλισμού άντλησης και μεταφοράς των υδρογονανθράκων. Σημειώνεται ότι προχθές Τρίτη το Περιφερειακό Συμβούλιο Ιονίων Νήσων ενέκρινε τη Μελέτη Περιβαλοντικών Επιπτώσεων για τη γεώτρηση στον Ασωπό.

Στην περίπτωση που ανακαλυφθούν υδρογονάνθρακες τον ρόλο του επικεφαλής της Κοινοπραξίας που κατέχει σήμερα η Energean, θα αναλάβει η ExxonMobil.  Η γεώτρηση στο μπλοκ 2 του Ιονίου ήταν ένα από τα πρότζεκτ ελληνικού ενδιαφέροντος που βρέθηκαν στο επίκεντρο των συζητήσεων στη χθεσινή συνεδρίαση του φόρουμ φυσικού αερίου Ανατολικής Μεσογείου.

Άλλες σημαντικές πρωτοβουλίες είναι:

• Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Η έκδοση της Navtex για την συνέχιση των ερευνών βυθού σύμφωνα με αρμόδιες πηγές από τις δύο χώρες θεωρείται “ζήτημα ημερών” χωρίς – όπως επισήμαιναν οι ίδιοι – να ζητηθεί άδεια από την Τουρκία. Παράλληλα αναμένεται η ολοκλήρωση της οικονομικοτεχνικής μελέτης του έργου από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και η καταβολή της δόσης ύψους 25 εκατ. ευρώ από την Κυπριακή Δημοκρατία στον ΑΔΜΗΕ για δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί.
• Ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου, για τον οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία συγκέντρωσης των δεδομένων από τις χώρες της περιοχής με βάση τα οποία θα προσδιοριστούν οι αναγκαίες επενδύσεις ενίσχυσης των δικτύων για να εξυπηρετηθεί η ζήτηση ενόψει του 2027 και της διακοπής εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ. Τον Ιανουάριο στη Σόφια θα γίνει νέα συνάντηση των Διαχειριστών συστημάτων φυσικού αερίου των χωρών που συμμετέχουν στο εγχείρημα. Η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ Μαρία Σφερούτσα τόνισε παράλληλα ότι καταβάλλεται προσπάθεια να βελτιστοποιηθεί η αποδοτικότητα των υφιστάμενων υποδομών πριν προχωρήσει η κατασκευή νέων.
• Η ηλεκτρική διασύνδεση Αιγύπτου – Ελλάδας (έργο GREGY) που υποστηρίζουν οι δύο χώρες.
• Η αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε εξαντλημένο κοίτασμα στον Πρίνο. Η πλωτή εξέδρα που θα χρησιμοποιηθεί για την εισπίεση του αερίου βρίσκεται στο Πέραμα και όπως ανέφεραν πηγές της Energean που “τρέχει” την επένδυση αναμένεται στη θαλάσσια περιοχή της Καβάλας το Νοέμβριο. Η ολοκλήρωση των υποδομών (χερσαίες εγκαταστάσεις υποδοχής του διοξειδίου σε υγροποιημένη μορφή και αεριοποίησής του, γεωτρήσεις και υποδομές εισπίεσης) προσδιορίζεται στο 2030 ενώ στο ενδιάμεσο αναμένονται οι επενδυτικές αποφάσεις των βιομηχανιών που εκλύουν τους ρύπους για συλλογή και μεταφορά τους στον Πρίνο. Στο μεταξύ η Αίγυπτος που διαθέτει πολλαπλάσια διαθέσιμη χωρητικότητα αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα ζήτησε χθες σύμφωνα με πληροφορίες τεχνική βοήθεια από την Ελλάδα για την οργάνωση της αγοράς και τη διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου.

Πρόκειται για ένα σημαντικό ορόσημο, καθώς, εφόσον τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα, θα πραγματοποιηθεί η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα έπειτα από σχεδόν μισό αιώνα.

Η γεώτρηση προγραμματίζεται στο μπλοκ Α2 στο Ιόνιο, παραχώρηση στην οποία η ExxonMobil εισήλθε τον Νοέμβριο του 2025 αποκτώντας ποσοστό 60%. Στην κοινοπραξία συμμετέχουν επίσης η Energean με 30% και η HELLENiQ ENERGY με 10%.

Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, κατά τη συνάντηση με το υψηλόβαθμο στέλεχος της ExxonMobil επιβεβαιώθηκε ότι οι διαδικασίες εξελίσσονται σύμφωνα με τον σχεδιασμό και ότι δεν υπάρχει μεταβολή στον στόχο για την πραγματοποίηση της γεώτρησης στις αρχές του 2027.

«Επιβεβαιώσαμε ότι προχωρούμε σύμφωνα με τον σχεδιασμό μας και ότι ο στόχος για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση τους πρώτους μήνες του 2027, μετά από σχεδόν μισό αιώνα, παραμένει σταθερός», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός.

Κρίσιμο το χρονοδιάγραμμα

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται πλέον στην τήρηση των επιμέρους χρονοδιαγραμμάτων που απαιτούνται μέχρι να φτάσει το έργο στο στάδιο της γεώτρησης. Πρόκειται για μια σύνθετη διαδικασία, η οποία περιλαμβάνει τεχνική και γεωλογική προετοιμασία, αδειοδοτήσεις και την εφαρμογή των προβλεπόμενων περιβαλλοντικών προδιαγραφών.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπογράμμισε ότι η συνέπεια στην εφαρμογή των συμφωνημένων χρονοδιαγραμμάτων είναι κρίσιμη, συνδέοντας την εξέλιξη του προγράμματος όχι μόνο με τις προοπτικές των ερευνών αλλά και με την αξιοπιστία της Ελλάδας έναντι των μεγάλων διεθνών ενεργειακών ομίλων.

Όπως σημείωσε, «κάθε βήμα που ολοκληρώνεται ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας και την εμπιστοσύνη μεγάλων διεθνών ενεργειακών ομίλων στις προοπτικές της Ελλάδας».

Η παρουσία της ExxonMobil στο συγκεκριμένο project αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους διεθνείς ενεργειακούς ομίλους με εκτεταμένη εμπειρία σε σύνθετες υπεράκτιες έρευνες.

Το μεγάλο στοίχημα του 2027

Το επόμενο μεγάλο ορόσημο είναι πλέον η ίδια η ερευνητική γεώτρηση, καθώς αυτή θα δώσει τις πρώτες ουσιαστικές απαντήσεις για το εάν οι γεωλογικές δομές που έχουν εντοπιστεί μπορούν να συνδέονται με εμπορικά αξιοποιήσιμα κοιτάσματα υδρογονανθράκων.

Μέχρι τότε, το βάρος πέφτει στην ολοκλήρωση όλων των απαραίτητων προπαρασκευαστικών ενεργειών, ώστε το project να περάσει από το στάδιο της γεωλογικής αξιολόγησης στην πραγματική δοκιμή του υπεδάφους.

«Η Ελλάδα αποδεικνύει ότι μπορεί να σχεδιάζει μεθοδικά, να κινείται γρήγορα και να λειτουργεί με αξιοπιστία και τήρηση όλων των διεθνών περιβαλλοντικών προδιαγραφών. Οι στόχοι που θέτουμε γίνονται πράξη», κατέληξε ο κ. Παπασταύρου.

οδικά, να κινείται γρήγορα και να λειτουργεί με αξιοπιστία και τήρηση όλων των διεθνών περιβαλλοντικών προδιαγραφών. Οι στόχοι που θέτουμε γίνονται πράξη".

Σύμφωνα με ανάρτηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, η Κύπρος στοχεύει να αποτελέσει εναλλακτική και αξιόπιστη πηγή φυσικού αερίου για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι έρευνες αυτές εντάσσονται στη στρατηγική της χώρας να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ και να συμβάλει στη διαφοροποίηση των ενεργειακών της πηγών.

Η γεώτρηση αυτή αναμένεται να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες, ενώ τα αποτελέσματα θα αξιολογηθούν για την επόμενη φάση των ενεργειακών σχεδιασμών της Κύπρου.

Commencement of drilling this morning by @exxonmobil and @qatarenergy in Block 5 of Cyprus’ EEZ. Cyprus progresses exploration activities, aiming to be an alternative and reliable source of Natural Gas for the EU, pic.twitter.com/JoaDx3WM5R

— NikosChristodoulides (@Christodulides) January 24, 2025

Υπενθυμίζουμε πως σύμφωνα με το Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΚΣΕΔ) η Navtex τέθηκε σε ισχύ από , 19 Ιανουαρίου, έως τις 19 Ιουνίου 2025 με το πλοίο-γεωτρύπανο VALARIS DS-9 να διεξάγει τις εργασίες.