Ο κ. Χαρδούβελης, εξέφρασε την ικανοποίηση των τεσσάρων τραπεζών για την υλοποίηση της εμβληματικής αυτής χορηγίας, η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη πρωτοβουλία Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα. Επανέλαβε δε, τη δέσμευση για συνέχιση της γενναιόδωρης προσφοράς στο πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» και τα επόμενα χρόνια.

Όπως επισήμανε μεταξύ άλλων ο κ. Χαρδούβελης, η ανακαίνιση 430 σχολείων σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, ολοκληρώθηκε, δίνοντας έτσι σε χιλιάδες παιδιά και εκπαιδευτικούς τη δυνατότητα να ξεκινήσουν τη φετινή σχολική χρονιά σε πιο όμορφες, ασφαλείς, αξιοπρεπείς και προσβάσιμες εγκαταστάσεις.

«Η δωρεά των 100 εκατομμυρίων ευρώ που έκαναν πέρσι 4 μεγάλες τράπεζες, η Alpha Bank, η Eurobank, η Εθνική Τράπεζα και η Πειραιώς, έπιασε τόπο. Αυτό είναι κάτι που όλοι το βλέπουμε στις εικόνες των ανακαινισμένων σχολείων, οι οποίες έρχονται από όλη την Ελλάδα. Βέβαια, η πραγματική - η ανεκτίμητη - αξία αυτής τη δωρεάς, θα φανεί με τον καλύτερο τρόπο την ερχόμενη βδομάδα στα πρόσωπα των ίδιων των παιδιών», είπε ο κ. Χαρδούβελης και πρόσθεσε: «Το χαμόγελό τους, είναι το στοίχημα. Κι αν το κερδίσαμε, αυτό θα φανεί στη δική τους αυθόρμητη αντίδραση, όταν δουν ξανά μετά από 3 μήνες τα παλιά τους σχολεία αναμορφωμένα. Ευχόμαστε οι αλλαγές να ανταποκρίνονται στις προσδοκίες τους. Η εμβληματική αυτή χορηγία των 4 τραπεζών στο πρόγραμμα Μαριέττα Γιαννάκου, δεν είναι τυχαία επιλογή. Είναι μια συνειδητή επιλογή ανάληψης δράσης για έναν πολύ σοβαρό σκοπό: Τη στήριξη της Παιδείας, που είναι η πιο ουσιαστική επένδυση για το μέλλον της χώρας μας».

«Μέσα από το Πρόγραμμα Μαριέττα Γιαννάκου, οι τέσσερις τράπεζες υλοποιούν από κοινού τη μεγαλύτερη πρωτοβουλία Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης που έχει γίνει ποτέ στη χώρα. Μετά τα πρώτα 100 εκατ. ευρώ για τις ανακαινίσεις των 430 σχολείων φέτος, οι 4 τράπεζες προχωρούν σε πρόσθετη δωρεά 100 εκατ. ευρώ φέτος, ώστε να ανακαινιστούν κι άλλα σχολεία το επόμενο καλοκαίρι. Είναι στο σχεδιασμό να προχωρήσουμε το ίδιο γενναιόδωρα για το 2026-2027. Χέρι-χέρι με την Πολιτεία, καθώς ήδη ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε και πρόσθετη στήριξη 250 εκατ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, στόχος είναι έως το 2027 να έχουν ανακαινιστεί 2.500 σχολεία. Ξεκινήσαμε φέτος με εργασίες και παρεμβάσεις που ίσως φαίνονται απλές. Κάνουν όμως μεγάλη διαφορά στην καθημερινή ζωή των παιδιών και των εκπαιδευτικών μας. Βάφτηκαν σχολεία, ανακαινίστηκαν τουαλέτες, φτιάχτηκαν γήπεδα και παιδικές χαρές, μπήκαν ράμπες για να είναι τα σχολεία προσβάσιμα σε κάθε παιδί. Πράγματα απλά αλλά ουσιαστικά», είπε ο πρόεδρος της ΕΕΤ.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Χαρδούβελης είπε: «Συνεργαστήκαμε με τα συναρμόδια υπουργεία και την «ΚΤΥΠ», στην πρώτη φάση του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου» και δεσμευόμαστε να κάνουμε το ίδιο και τα επόμενα χρόνια. Γνωρίζετε ήδη, ότι η συνδρομή των ελληνικών τραπεζών στην Πολιτεία, όποτε προκύψει μια μεγάλη ή έκτακτη ανάγκη, είναι διαχρονική και συνεπής. Και πάντοτε συνεισφέρουν άμεσα, ουσιαστικά, αποτελεσματικά και σε μεγάλη κλίμακα. Επιγραμματικά, από τις πολλές σχετικές πρωτοβουλίες των τελευταίων ετών, ξεχωρίζω: τις χορηγίες για δράσεις πυροπροστασίας, τη δωρεά 50 εκατ. ευρώ για τη Θεσσαλία, αλλά και τη δωρεά προς το Ζωγράφειο Λύκειο, που αποτελεί σύμβολο για τον Ελληνισμό στην Κωνσταντινούπολη. Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες, αλλά και οι νέες δράσεις που δρομολογούνται, αναπτύσσονται παράλληλα με τη συνεπή στήριξη της οικονομίας. Ξεκινώντας από τα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις έως τις μεγάλες επιχειρήσεις, το τραπεζικό σύστημα συμβάλλει στην υγιή ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Στον ίδιο δρόμο θα συνεχίσουμε».

Πηγή: Lykavitos.gr

Ο κ. Χαρδούβελης  ανέφερε ότι η Ευρώπη υστερεί σε σχέση με τις ΗΠΑ σε παραγωγικότητα και ανάπτυξη, τονίζοντας την ανάγκη αύξησης της συμμετοχής των επενδύσεων στο ΑΕΠ, ιδίως στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας. 

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, δεν τίθεται θέμα επάρκειας χρηματοδοτικών πόρων καθώς η Ευρώπη έχει  υψηλότερο ποσοστό αποταμίευσης από το ποσοστό των εγχώριων επενδύσεων. Εντούτοις, όπως εξήγησε ο κ. Χαρδούβελης, οι επιπλέον αποταμιεύσεις της,  αντί να χρηματοδοτούν υψηλότερες εγχώριες επενδύσεις, εξάγονται και χρηματοδοτούν ξένες οικονομίες με ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, όπως οι ΗΠΑ.  

Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. της Εθνικής Τράπεζας και της ΕΕΤ υποστήριξε ότι η πρόταση για μια Ευρωπαϊκή Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων στοχεύει στη διόρθωση αυτής της ανισορροπίας, δηλαδή στη διοχέτευση των επιπλέον ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων σε νέες ευρωπαϊκές επενδύσεις. 

Μια ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, είπε, που θα λειτουργούσε εύρυθμα θα έκανε το επιχειρηματικό περιβάλλον πιο ελκυστικό, αυξάνοντας τις επενδυτικές ευκαιρίες και, έτσι, θα διευκόλυνε την επιθυμητή αύξηση των επενδύσεων. 

Ο κ. Χαρδούβελης αναφέρθηκε και στην ανάγκη περαιτέρω εμβάθυνσης της ενιαίας αγοράς. Εξήγησε ότι οι εμπορικοί φραγμοί-περιορισμοί μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης λειτουργούν ως δασμοί, περιορίζοντας τις επενδυτικές ευκαιρίες. Κατά συνέπεια, συνέχισε, ο κατακερματισμός της ενιαίας αγοράς περιορίζει τα οφέλη που μπορούν να προκύψουν από τις επενδυτικές ευκαιρίες στην ΕΕ.  

Ανέφερε ως παράδειγμα, ότι μόνον για τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, οι εσωτερικοί φραγμοί στην ενιαία αγορά ισοδυναμούν με δασμούς κοντά στο 100%. Αμέσως μετά τη δημιουργία της Ευρωζώνης, συνέχισε, ο κατακερματισμός αυτός βρισκόταν σε φθίνουσα πορεία, αλλά μετά τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-09, έχει επιδεινωθεί σημαντικά. Έτσι σήμερα η Ευρώπη δεν έχει μόνον μικρές αγορές κεφαλαίου, αλλά και μικρές τράπεζες, τόνισε. 

«Στο παρελθόν, οι μεγάλες πολιτικές αποφάσεις ενοποίησης της Ευρώπης (Ενιαία Αγορά, Ευρωζώνη, Διεύρυνση της ΕΕ με χώρες της  Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, RRF) συνέβαλαν στην αύξηση του επιπέδου των επενδύσεων.  Οι αποφάσεις αυτές συνοδεύτηκαν με συνδυασμό πανευρωπαϊκών διαθρωτικών μεταρρυθμίσεων, αλλαγές στο ρυθμιστικό και κανονιστικό πλαίσιο, αύξηση της διαθέσιμης χρηματοδότησης και παροχή κινήτρων και, συνεπώς, δημιούργησαν επιχειρηματικές ευκαιρίες. Το κεντρικό ερώτημα σήμερα είναι αν και σήμερα, με την απόφαση για τη δημιουργία ενιαίας πανευρωπαϊκής αγοράς αποταμιεύσεων και επενδύσεων, θα κατορθώσουμε να αυξήσουμε τις επενδύσεις και τον ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης στην Ευρώπη» κατέληξε ο Πρόεδρος του Δ.Σ. της Εθνικής Τράπεζας και της ΕΕΤ.  

Στην ομιλία του, με τίτλο «Οικονομία και Χρηματοοικονομικό Σύστημα στην εποχή Τραμπ», στην τελετή αναγόρευσης, που πραγματοποιήθηκε χθες το βράδυ στο Αμφιθέατρο Τελετών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, ο κ. Χαρδούβελης εστίασε στην αβεβαιότητα που επικρατεί στη διεθνή οικονομία, τις επιπτώσεις και τις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει η ελληνική οικονομία και κοινωνία στην εποχή Τραμπ και στην επάνοδο του ελληνικού τραπεζικού συστήματος στην ομαλότητα και την κερδοφορία.

«Η αντισυμβατική πολιτική του Προέδρου Τραμπ εναντιώνεται στο παγκόσμιο θεσμικό πλαίσιο που οι ίδιες οι ΗΠΑ βοήθησαν να δημιουργηθεί τα τελευταία 80 χρόνια ανάμεσα στις χώρες του πλανήτη», επισήμανε, προσθέτοντας ότι «κύριος αποδέκτης των ως τώρα αρνητικών επιδράσεων είναι η αγορά κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ και το δολάριο».

Ο κ. Χαρδούβελης εξήγησε ότι η ελληνική οικονομία είναι λιγότερο ευαίσθητη στη δασμολογική πολιτική Τραμπ σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη και ο λόγος είναι ότι οι εξαγωγές της Ελλάδας προς τις ΗΠΑ είναι μόνο το 1% του ΑΕΠ έναντι του 3% της Ευρώπης. Επισήμανε ακόμα ότι στη χώρα υπάρχει πολιτική σταθερότητα και δημοσιονομική ισορροπία, σημείωσε ωστόσο ότι η Ελλάδα δεν έχει ξεπεράσει ακόμα πλήρως την κληρονομιά της κρίσης και χρειάζεται περισσότερες επενδύσεις και αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.

Υπογράμμισε, τέλος, πως το ελληνικό τραπεζικό σύστημα έχει πλέον ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια, άφθονη ρευστότητα, ενώ αναφερόμενος στις προκλήσεις της ελληνικής οικονομίας, υποστήριξε ότι πρέπει να επιταχυνθεί η ψηφιοποίησή της και να προχωρήσουν οι μεταρρυθμίσεις σε όλα τα επίπεδα, με ιδιαίτερο βάρος στη δικαιοσύνη, τη χρήση γης, την αγορά εργασίας, την εκπαίδευση και βεβαίως το δημογραφικό, το οποίο χαρακτήρισε πολύ σημαντικό πρόβλημα.

Στην προσφώνηση του τιμωμένου, ο πρύτανης του ΠΑΜΑΚ Στέλιος Κατρανίδης επισήμανε ότι ο Γκίκας Χαρδούβελης αποτελεί εξέχον μέλος της οικονομικής ζωής της χώρας, το οποίο σε κρίσιμες στιγμές για την πορεία της ελληνικής οικονομίας ανέλαβε να διατυπώσει θέσεις και απόψεις, καθοριστικές για το μέλλον του τόπου. «Φτάνοντας στο σήμερα», είπε ο κ. Κατρανίδης, «η ανάδειξή του στις θέσεις που κατέχει, του Προέδρου του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, καθώς και του Προέδρου του διοικητικού συμβουλίου της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, αποτελούν ελάχιστες αποδείξεις της ευρείας του αναγνώρισης και του θετικού του αποτυπώματος».

Τη μακρόχρονη και πολυσχιδή προσφορά του τιμώμενου στην επιστήμη, την εκπαίδευση και τη δημόσια ζωή εξήρε ο Κοσμήτορας της Σχολής Οικονομικών και Περιφερειακών Σπουδών, καθηγητής Ευτύχιος Σ. Σαρτζετάκης, ενώ εκφωνώντας τον έπαινο του τιμωμένου ο Πρόεδρος του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, καθηγητής Θεόδωρος Παναγιωτίδης αναφέρθηκε στο ερευνητικό έργο του Γκίκα Χαρδούβελη.

Όπως είπε ο κ. Παναγιωτίδης, συνολικά ο καθηγητής Χαρδούβελης έχει 6.800 αναφορές στο Google Scholar και 1.757 στο Scopus. Έχει δημοσιεύσει σε περιοδικά, όπως το Journal of Finance, American Economic Review, Journal of Money, Credit and Banking, Journal of Business, Journal of Monetary Economics, Review of Financial Studies, Quarterly Journal of Economics, Journal of Empirical Finance, Journal of International Money and Finance ανάμεσα σε άλλα.

Για την προσφορά του Γκίκα Χαρδούβελη στην έρευνα, μίλησαν επίσης από τις ΗΠΑ ο καθηγητής του Χάρβαρντ Jeffrey Frankel και ο ομότιμος καθηγητής του Rensselaer Polytechnic Institute Arturo Estrella, με τον οποίο ο κ. Χαρδούβελης δημοσίευσε την έρευνα για τον ρόλο των αρχικών περιθωρίων ασφάλισης μετοχών (margin requirements) στις διακυμάνσεις του χρηματιστηρίου.

Μιλώντας στο συνέδριο του Κύκλου Ιδεών Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΤΑ VIII για το πώς πρέπει να κινηθεί η ΕΕ έναντι των ΗΠΑ, ο κ. Χαρδούβελης εξήγησε ότι υπάρχουν κινήσεις, υπάρχουν πολιτικές που δεν κοστίζουν που μπορεί να υιοθετήσει η ΕΕ. «Ζούμε σε μία εποχή μεγάλων προκλήσεων. Αν θέλουμε να είμαστε επιθετικοί απέναντι στην απειλή των ΗΠΑ ότι θα βάλουν δασμούς στα ευρωπαϊκά προϊόντα, η σωστή αντίδραση είναι να αρχίσουμε να επιμένουμε σε πολιτικές που δεν κοστίζουν, σε πολιτικές ανοίγματος της εσωτερικής αγοράς. Θα μπορούσαμε, για παράδειγμα, να επιβάλλουμε δασμούς στην αμερικανική τεχνολογία. Αλλά αυτό δεν θα ήταν η σωστή αντίδραση» επεσήμανε ο πρόεδρος της ΕΕΤ και της Εθνικής Τράπεζας.

Αναφέρθηκε σε μελέτες που δείχνουν ότι εφόσον υπάρξουν δασμοί από τις ΗΠΑ στην ΕΕ και από την ΕΕ στις ΗΠΑ, τότε στα επόμενα δύο χρόνια το παγκόσμιο ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 0,5% από μια αύξηση των δασμών κατά 10%, ενώ αν αυτό συνεχιστεί για περισσότερο, θα δούμε ξανά στον κόσμο ότι είδαμε τη δεκαετία του ’30, όπου οι χώρες και οι οικονομίες κλείστηκαν στον εαυτό τους.

«Οφείλουμε να πάμε σε ανοικτές αγορές. Να τα βρουν οι ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ τους. Οι κ.κ. Ντράγκι και Λέτα τα έχουν περιγράψει στις εκθέσεις τους» συνέχισε ο κ. Χαρδούβελης, αναφέροντας ότι υπάρχουν πολλές ιδέες που δεν κοστίζουν, όπως η δημιουργία μίας ευρωπαϊκής τράπεζας για την άμυνα.

«Πρέπει να προχωρήσουμε στην πολιτική ένωση της Ευρώπης. Να δούμε πως θα ενοποιήσουμε αποταμιεύσεις και δαπάνες. Την Ένωση των Κεφαλαιαγορών τη συζητάμε δέκα χρόνια και δεν την κάνουμε επειδή η κάθε χώρα επιθυμεί αυτή να αποτελέσει χρηματοοικονομικό κέντρο ανέφερε σχετικά ο κ. Χαρδούβελης, σημειώνοντας ότι πρέπει να εξεταστεί και η αλλαγή τρόπου λήψης αποφάσεων περνώντας από την πολιτική του veto στη σχετική πλειοψηφία, «ώστε να κινητοποιηθούμε πιο γρήγορα και να λάβουμε άμεσα λογικές αποφάσεις».

Μιλώντας για την Ελλάδα, επ΄ ευκαιρία της συζήτησης για τις αμυντικές δαπάνες και το ευρωομόλογο, ο κ. Χαρδούβελης υποστήριξε ότι «η Ελλάδα ξοδεύει ήδη 3% για την άμυνα και δεν έχει μεγάλο περιθώριο να αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές της δαπάνες λόγω του υψηλού της δημοσίου χρέους, ενώ η Ευρώπη είναι στο 2% και μπορεί να ξοδέψει παραπάνω».

Σημείωσε, ωστόσο, με έμφαση ότι αν η απάντηση στο ερώτημα «πού θα βρεθούν τα χρήματα για αύξηση των αμυντικών δαπανών» είναι «κοινωνικές περικοπές, τότε η Ευρώπη θα αποκτήσει μεγάλο εσωτερικό πρόβλημα.

Ειδικότερα για την ελληνική οικονομία, ο κ. Χαρδούβελης υποστήριξε ότι δεν αντιμετωπίζει τους κινδύνους που αντιμετώπισε στο παρελθόν. «Όλοι πλέον καταλαβαίνουν ότι το ελληνικό δημόσιο δεν μπορεί να ζει με ελλείμματα, η οικονομία έχει αλλάξει» είπε χαρακτηριστικά, αν και επεσήμανε ότι η ελληνική οικονομία αντιμετωπίζει θέμα ανταγωνιστικότητας. Γι΄ αυτό προέτρεψε τις ελληνικές επιχειρήσεις να στραφούν προς την ψηφιακή οικονομία, κοιτώντας την ευρωπαϊκή αγορά και όχι μόνο την ελληνική.

Κατέληξε λέγοντας ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι σταθερό καταγράφοντας υγιή κερδοφορία και δεν υπάρχει κίνδυνος για μία κρίση στην οικονομία που θα προέλθει από τον χρηματοοικονομικό τομέα, όπως έγινε στη διεθνή κρίση του 2008.

Τα στοιχεία του ισολογισμού μιλάνε από μόνα τους είπε ο κ. Χαρδούβελης. Είναι η τράπεζα με τους υψηλότερους δείκτες κεφαλαικής επάρκειας στην Ελλάδα. Είμαστε πυλώνας ανάπτυξης είπε ο κ. Χαρδούβελης, αναφερόμενος στο νέο σύστημα βασικών εργασιών core banking system το οποίο σταδιακά βελτιώνει όλες τις λειτουργίες της τράπεζας. Οι πρακτικές ESG αυτοματοποιούνται και η εταιρική κουλτούρα της τράπεζας έχει σημαντικά αναβαθμιστεί.

Ολα αυτά εκτιμώνται από τους πελάτες και τους επενδυτές. Η πώληση του 22% του μετοχικού κεφαλαίου της τράπεζας από το ΤΧΣ υπερκαλύφθηκε πάνω από 8 φορές. σημειώνοντας πρωτοφανή επιτυχία σε πανευρωπαϊκή επιτυχία και μάλιστα πάνω από τα 2/3 ήταν κεφάλαια μακροπρόθεσμου ορίζοντα.

Ο διεθνής οίκος Μoody’s μας αναβάθμισε κατά 2 μονάδες την τράπεζα , μία βαθμίδα πάνω από το Ελληνικό Δημόσιο. Το ίδιο και ο οίκος της DBRS.

Αυτή η ευρεία αποδοχή φαίνεται στην διεθνή αποδοχή στο μετασχηματισμό και την ψηφιακή επιτυχία της τράπεζας. Θα ήθελα να τονίσω τη δέσμευση και αφοσίωση της τράπεζας σε προγράμματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Στηρίζουμε απασχόληση την καινοτομία την ισότητα τον αθλητισμό, την προστασία ενώ διαφυλάσσουμε την ιστορικής μας κληρονομιά. Το ΜΙΕΤ είναι παλαιότερο πολιτιστικό ίδρυμα της χώρας. Πρωτοπόρο στην έκδοση βιβλίων, παλαιογραφίας, εικαστικών τεχνών που πριμοδοτείται από την τράπεζα με 2,3 εκατ. ευρώ.

Στηρίζουμε το Δημόσιο σε πολλούς τομείς και στην πράσινη μετάβαση. Συμμετέχουμε στο τμήμα προσαύξησης περιουσίας bank up της ΑΑΔΕ. Ο κ Χαρδούβελης κατέληξε ευχαριστώντας προσωπικό επενδυτές, μετόχους και πελάτες.

Ο κ. Χαρδούβελης υπογράμμισε ότι τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα έχουν συρρικνωθεί σημαντικά, προσθέτοντας ότι στο τέλος Δεκεμβρίου του 2023 ανέρχονταν σε 9,9 δισ. ευρώ, ένα ποσοστό 6,6% στο σύνολο του χαρτοφυλακίου των δανείων.

Ο κ. Χαρδούβελης τόνισε:

• Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο στην Ευρώπη, που σήμερα είναι περίπου στο 1,8%. Όμως η πτώση υπήρξε εντυπωσιακή: Διότι τον Σεπτέμβριο του 2016 ήταν το ποσοστό των NPEs ήταν 49,1%, και σε απόλυτο μέγεθος €106 δις.
• Μάλιστα μέσα στο 2023, οι ελληνικές τράπεζες εμφάνισαν μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων τη στιγμή που στην υπόλοιπη Ευρώπη παρατηρήθηκε αύξηση.
• Η τεράστια αυτή πτώση επιτεύχθηκε με οργανικές και μη-οργανικές μεθόδους. Τη σημαντικότερη συνεισφορά είχε το πρόγραμμα τιτλοποιήσεων «ΗΡΑΚΛΗΣ», που βασίστηκε στην αρωγή της Πολιτείας. Δηλαδή, στην παροχή εγγύησης από το ελληνικό Δημόσιο, τιμολογημένη με όρους αγοράς, και την αντίστοιχη καταβολή προμήθειας στο ελληνικό Δημόσιο από τις τράπεζες.
• Το πρόγραμμα τιτλοποιήσεων ξεκίνησε το 2019 και ακόμα συνεχίζεται. Η εγγύηση βασίστηκε σε αξιόπιστα business plans που αξιολογήθηκαν από διεθνείς αξιολογικούς οίκους. Σήμερα οι τράπεζες επιθυμούν ακόμα μεγαλύτερη αύξηση της περιμέτρου του «ΗΡΑΚΛΗ» ώστε να καθαριστούν εντελώς όλοι οι ισολογισμοί σχετικά γρήγορα.
  • Όσο πιο γρήγορα συγκλίνουμε στον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 1,8%,
    • τόσο πιο γρήγορες και μεγαλύτερες θα είναι και οι αναβαθμίσεις των τραπεζών από τους αξιολογικούς οίκους,
    • αλλά και οι συνεπαγόμενες αναβαθμίσεις της ίδιας της ελληνικής Πολιτείας,
    με αποτέλεσμα την ταχύτερη μείωση των περιθωρίων με τα οποία δανείζεται η Πολιτεία και όλη η οικονομία.
• Στο Πρόγραμμα ΗΡΑΚΛΗΣ υπάρχει ένας ενάρετος κύκλος μεταξύ τραπεζών και οικονομίας:
  • Η Πολιτεία αυξάνει την περίμετρο του ΗΡΑΚΛΗ ΙΙΙ, και συγχρόνως απολαμβάνει περισσότερα έσοδα από την ίδια την εγγύηση, αλλά κυρίως απολαμβάνει μια οικονομία με ακόμα πιο σταθερό χρηματοοικονομικό σύστημα και χαμηλότερα επιτόκια, τα οποία με τη σειρά τους φέρνουν ακόμα μεγαλύτερη ανάπτυξη.
  • Η σταθερότητα και η ανάπτυξη φέρνουν ακόμα υψηλότερα έσοδα στην Πολιτεία, ενώ ισχυροποιούν ακόμα περισσότερο τις επιχειρήσεις, τα νοικοκυριά και τις τράπεζες.

Αναφορικά με τις αναβαθμίσεις, ο κ. Χαρδούβελης τόνισε ότι ήδη δύο συστημικές τράπεζες έχουν την επενδυτική βαθμίδα από δύο διαφορετικούς αξιολογικούς οίκους. Αναμένεται να ακολουθήσουν σύντομα και οι υπόλοιπες τράπεζες και μάλιστα από περισσότερους οίκους.

«Οι αξιολογήσεις αυτές δείχνουν ότι γυρίσαμε σελίδα και στα μάτια των διεθνών αξιολογητών».

Ο πρόεδρος της ΕΕΤ τόνισε μεταξύ άλλων ότι ως ποσοστό των ιδίων κεφαλαίων τα καθαρά κέρδη ήταν στο 12%, ένα ποσοστό πολύ υψηλότερο του μέσου όρου στην Ευρώπη. Έτσι, φέτος, μετά από 16 χρόνια, οι ελληνικές τράπεζες θα διανείμουν ξανά μέρισμα στους μετόχους τους, όπως κάνουν όλες οι ώριμες και υγιείς επιχειρήσεις.
Η πράξη αυτή σηματοδοτεί την απόλυτη επάνοδο του εγχώριου τραπεζικού συστήματος στην κανονικότητα.

Διερωτώμενος τι βλέπουν λοιπόν οι επενδυτές για το μέλλον των ελληνικών τραπεζών και είναι τόσο αισιόδοξοι, ο κ. Χαρδούβελης υπογράμμισε ότι «βλέπουν τις ελληνικές τράπεζες να μετασχη-ματίζονται γρήγορα και τις συγκρίνουν με αυτό που γίνεται στην Ευρώπη. Βλέπουν ότι επενδύουν σε νέες τεχνολογίες και ψηφιοποιούνται. Πράγματι, οι τράπεζες επενδύουν πάνω από €400 εκ. για τον ψηφιακό μετασχηματισμό τους και οι επενδύσεις αυτές αυξάνονται κάθε χρόνο».

Η εκρηκτική άνοδος των πάσης φύσεως ηλεκτρονικών συναλλαγών στην Ελλάδα ξεκίνησε από την εποχή των Capital controls, και σήμερα συνεχίζεται, ενώ το ψηφιακό ευρώ σε λίγα χρόνια αναμένεται να γίνει πραγματικότητα. Με στοιχεία του 2023 ένα 90% των τραπεζικών συναλλαγών γίνεται πλέον ηλεκτρονικά ή μέσω διάφορων εφαρμογών, με 3,7 εκατ. ενεργούς χρήστες κάθε μήνα.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ

“Με ιδιαίτερη χαρά σας καλημερίζω και σας καλωσορίζω στη φετινή ανοικτή ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών.

Χαίρομαι που βρίσκομαι σήμερα μαζί σας, και που θα μοιραστώ κάποιες σκέψεις
για την σημερινή κατάσταση των ελληνικών τραπεζών και τη μεγάλη απόσταση που έχουν διανύσει τα τελευταία χρόνια στο απαιτητικό και γεμάτο προκλήσεις εγχώριο και παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, για τη σημαντική προσφορά των τραπεζών στην ελληνική οικονομία και κοινωνία, για τις προκλήσεις του μέλλοντος.

Και, οπωσδήποτε, για το έργο και τον ρόλο της Ένωσης, σε ένα τοπίο που διαρκώς μεταβάλλεται και απαιτεί από εμάς επίσης να αλλάζουμε ώστε να μπορούμε να συμμετέχουμε ενεργά στις εξελίξεις.
Την τελευταία πενταετία οι ελληνικές τράπεζες έχουν βελτιώσει σημαντικά τη θέση τους και τα χρηματο-οικονομικά τους μεγέθη, με οδηγό την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.

Έχουν γυρίσει οριστικά σελίδα.

Ενδεικτικά αναφέρω ότι τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα έχουν συρρικνωθεί σημαντικά. Στο τέλος Δεκεμβρίου του 2023 ανέρχονταν σε 9,9 δις ευρώ, ένα ποσοστό 6,6% στο σύνολο του χαρτοφυλακίου των δανείων.

Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο στην Ευρώπη, που σήμερα είναι περίπου στο 1,8%. Όμως η πτώση υπήρξε εντυπωσιακή: Διότι τον Σεπτέμβριο του 2016 ήταν το ποσοστό των NPEs ήταν 49,1%, και σε απόλυτο μέγεθος €106 δισ.

Μάλιστα μέσα στο 2023, οι ελληνικές τράπεζες εμφάνισαν μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων τη στιγμή που στην υπόλοιπη Ευρώπη παρατηρήθηκε αύξηση.

Η τεράστια αυτή πτώση επιτεύχθηκε με οργανικές και μη-οργανικές μεθόδους. Τη σημαντικότερη συνεισφορά είχε το πρόγραμμα τιτλοποιήσεων “ΗΡΑΚΛΗΣ”, που βασίστηκε στην αρωγή της Πολιτείας. Δηλαδή, στην παροχή εγγύησης από το ελληνικό Δημόσιο, τιμολογημένη με όρους αγοράς, και την αντίστοιχη καταβολή προμήθειας στο ελληνικό Δημόσιο από τις τράπεζες.

Το πρόγραμμα τιτλοποιήσεων ξεκίνησε το 2019 και ακόμα συνεχίζεται. Η εγγύηση βασίστηκε σε αξιόπιστα business plans που αξιολογήθηκαν από διεθνείς αξιολογικούς οίκους.

Σήμερα οι τράπεζες επιθυμούν ακόμα μεγαλύτερη αύξηση της περιμέτρου του “ΗΡΑΚΛΗ” ώστε να καθαριστούν εντελώς όλοι οι ισολογισμοί σχετικά γρήγορα.
Όσο πιο γρήγορα συγκλίνουμε στον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 1,8%, τόσο πιο γρήγορες και μεγαλύτερες θα είναι και οι αναβαθμίσεις των τραπεζών από τους αξιολογικούς οίκους, αλλά και οι συνεπαγόμενες αναβαθμίσεις της ίδιας της ελληνικής Πολιτείας, με αποτέλεσμα την ταχύτερη μείωση των περιθωρίων με τα οποία δανείζεται η Πολιτεία και όλη η οικονομία.

Στο Πρόγραμμα ΗΡΑΚΛΗΣ υπάρχει ένας ενάρετος κύκλος μεταξύ τραπεζών και οικονομίας:

Η Πολιτεία αυξάνει την περίμετρο του ΗΡΑΚΛΗ ΙΙΙ, και συγχρόνως απολαμβάνει περισσότερα έσοδα από την ίδια την εγγύηση, αλλά κυρίως απολαμβάνει μια οικονομία με ακόμα πιο σταθερό χρηματοοικονομικό σύστημα και χαμηλότερα επιτόκια, τα οποία με τη σειρά τους φέρνουν ακόμα μεγαλύτερη ανάπτυξη.
Η σταθερότητα και η ανάπτυξη φέρνουν ακόμα υψηλότερα έσοδα στην Πολιτεία, ενώ ισχυροποιούν ακόμα περισσότερο τις επιχειρήσεις, τα νοικοκυριά και τις τράπεζες.

Μιλώντας για αναβαθμίσεις, ήδη δύο συστημικές τράπεζες έχουν την επενδυτική βαθμίδα από δύο διαφορετικούς αξιολογικούς οίκους. Αναμένεται να ακολουθήσουν σύντομα και οι υπόλοιπες τράπεζες και μάλιστα από περισσότερους οίκους.

Οι αξιολογήσεις αυτές δείχνουν ότι γυρίσαμε σελίδα και στα μάτια των διεθνών αξιολογητών.

Βέβαια, ότι γυρίσαμε σελίδα φαίνεται στα ξεκάθαρα στοιχεία των ισολογισμών.

Θα αναφέρω περιληπτικά 5 τέτοια στοιχεία.

Πρώτον, ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας των κεφαλαίων κατηγορίας Ι (Common Equity Tier 1 ratio – CET1 ratio), που παρακολουθεί επισταμένως ο επόπτης, ο SSM, τον Δεκέμβριο του 2023 ήταν στο 15,5% σε ενοποιημένη βάση. Σημειώνω ότι ο αντίστοιχος Ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν περίπου στο ίδιο ύψος, 15,7%.

Δεύτερον, οι δείκτες ρευστότητας, που επίσης παρακολουθεί ο επόπτης, υπερβαίνουν κατά πολύ τα ελάχιστα απαιτούμενα. Άλλωστε οι καταθέσεις των ιδιωτών βρίσκονται σε συνεχή ανοδική πορεία μετά το 2019. Έχουν αυξηθεί από €143 δισ. το 2019 σε €194 δισ. σήμερα, δηλαδή κατά περίπου €50 δισ. Σημειώνω ότι στο τέλος του 2023 ο λόγος δανείων προς καταθέσεις ήταν στο 67,2%, δηλαδή πολύ κάτω της μονάδας, γεγονός που καταδεικνύει την ύπαρξη πλεονάσματος σε καταθέσεις και άφθονη ρευστότητα.

Τρίτον, όλες οι τράπεζες έχουν εκδώσει επιπλέον ομόλογα και έτσι έχουν ένα επιπλέον μαξιλάρι προστασίας των καταθετών, πέραν των κεφαλαίων κατηγορίας Ι και ΙΙ. Αυτό το δεύτερο μαξιλάρι είναι απαίτηση του δεύτερου και επίσης απαιτητικού επόπτη, του SRB.

Τα ομόλογα αυτά δεν έχουν απολύτως κανένα άμεσο όφελος για τις τράπεζες, διότι οι τράπεζες, όπως ανέφερα, έχουν ρευστότητα που τους περισσεύει, δεν την χρειάζονται, ενώ τα ομόλογα τις επιβαρύνουν με δυσανάλογο κόστος.
Δηλαδή εκδίδονται υποχρεωτικά μόνον και μόνον για προληπτικούς λόγους εποπτείας.

Οι τράπεζες στην Ελλάδα και όλη την Ευρώπη υποχρεώ-νονται από τον επόπτη να απορροφούν αυτό το επιπλέον διαρκές υψηλό και αχρείαστο κόστος, που δεν φαίνεται εύκολα σε τρίτους, μόνον και μόνον για τη σταθερότητα του χρηματοοικονομικού συστήματος και της οικονομίας, δηλαδή για το κοινό καλό.
Γυρίσαμε σελίδα και σε αυτό το επιπλέον κόστος διότι οι αποδόσεις των ομολόγων αυτών έχουν μειωθεί από υψηλότερες του 8% το 2022 σε κάτω του 5% σήμερα.

Τέταρτον, ένας αξιόπιστος δείκτης της σταθερότητας του τραπεζικού συστήματος είναι τα αποτελέσματα από τις πανευρωπαϊκές ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, τα λεγόμενα stress tests, που διενεργεί ανά δύο έτη η ΕΚΤ, συγκεκριμένα ο SSM. Στα τελευταία τεστ του 2023, οι 4 ελληνικές συστημικές τράπεζες αναδείχτηκαν στην 5η, 12η, 13η, και 19η θέση ανάμεσα σε 109 συστημικές τράπεζες, γεγονός που κατατάσσει τη χώρα μας ως την 4η καλύτερη χώρα από πλευράς σταθερότητας του τραπεζικού συστήματος στην ΕΕ-27 και την πρώτη στη Νότια Ευρώπη

Πέμπτον, μετά πολλά χρόνια συρρίκνωσης και ανα-διάρθρωσης που κληροδότησε η δεκαετής κρίση, εδώ και δύο χρόνια, οι ελληνικές τράπεζες έχουν σταθεροποιηθεί και καταγράφουν ισχυρή θετική κερδοφορία.

Οι φόροι που πλήρωσαν στο Δημόσιο οι τράπεζες το 2023 ήταν €1,22δις, χίλια διακόσια είκοσι εκατ., ενώ τα κέρδη μετά από φόρους έφτασαν τα €3,8 δισ.

Ως ποσοστό των ιδίων κεφαλαίων τα καθαρά κέρδη ήταν στο 12%, ένα ποσοστό πολύ υψηλότερο του μέσου όρου στην Ευρώπη.

Έτσι, φέτος, μετά από 16 χρόνια, οι ελληνικές τράπεζες θα διανείμουν ξανά μέρισμα στους μετόχους τους, όπως κάνουν όλες οι ώριμες και υγιείς επιχειρήσεις.

Η πράξη αυτή σηματοδοτεί την απόλυτη επάνοδο του εγχώριου τραπεζικού συστήματος στην κανονικότητα.

Ένα ερώτημα που τίθεται σήμερα από πολλούς αναλυτές, δημοσιογράφους, και επενδυτές είναι αν η θετική πορεία των τραπεζών μπορεί να συνεχιστεί και στο μέλλον.

Ορισμένοι, για παράδειγμα, ισχυρίζονται ότι η βελτίωση της κερδοφορίας των τραπεζών οφείλεται κυρίως στην αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ μετά τον Ιούλιο του 2022.

Έτσι, με τη λογική αυτή, μόλις ξεκινήσει η αντίστροφη πορεία στα επιτόκια της ΕΚΤ, τότε θα ξεκινήσει και μια αντίστροφη πορεία για την κερδοφορία των τραπεζών.

Και η αντίστροφη αυτή πορεία στα επιτόκια της ΕΚΤ ήδη ξεκίνησε, έστω και με αργούς ρυθμούς.

Είναι, όμως, σωστό το επιχείρημα;

Όχι. Νομίζω την απάντηση την έχουν ήδη δώσει οι επενδυτές στο χρηματιστήριο.
Αυτοί πάντα βλέπουν το μέλλον πριν αγοράσουν.

Οι επενδυτές προφανώς βλέπουν τη μελλοντική πτώση των επιτοκίων και παρ’ όλα αυτά, συνεχίζουν να αγοράζουν τις μετοχές των ελληνικών τραπεζών.
Παρατηρούμε ότι οι τιμές των τραπεζικών μετοχών ανεβαίνουν, και οι δείκτες τιμών προς λογιστική αξία πλησιάζουν τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς δείκτες.
Μάλιστα το ενδιαφέρον αυτό των επενδυτών συνέβαλε στην επιτυχή προσπάθεια από-επένδυσης του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Θυμίζω τις περιπτώσεις πέρυσι της Εθνικής Τράπεζας, της Eurobank και της Alpha Bank, και φέτος της Τράπεζας Πειραιώς.

Θυμίζω, επίσης, την είσοδο μιας μη συστημικής Τράπεζας, της Optima, στο Χρηματιστήριο αλλά και την προσπάθεια δημιουργίας ενός 5ου τραπεζικού πυλώνα μέσω της συγχώνευσης της Attica Bank με την Παγκρήτια Τράπεζα, που δρομολογείται εντός του 2024 .

Τί βλέπουν λοιπόν οι επενδυτές για το μέλλον των ελληνικών τραπεζών και είναι τόσο αισιόδοξοι;

Πιστεύω ότι βλέπουν τις ελληνικές τράπεζες να μετασχηματίζονται γρήγορα και τις συγκρίνουν με αυτό που γίνεται στην Ευρώπη. Βλέπουν ότι επενδύουν σε νέες τεχνολογίες και ψηφιοποιούνται. Πράγματι, οι τράπεζες επενδύουν πάνω από €400 εκ. για τον ψηφιακό μετασχηματισμό τους και οι επενδύσεις αυτές αυξάνονται κάθε χρόνο.

Η εκρηκτική άνοδος των πάσης φύσεως ηλεκτρονικών συναλλαγών στην Ελλάδα ξεκίνησε από την εποχή των Capital controls, και σήμερα συνεχίζεται, ενώ το ψηφιακό ευρώ σε λίγα χρόνια αναμένεται να γίνει πραγματικότητα. Με στοιχεία του 2023 ένα 90% των τραπεζικών συναλλαγών γίνεται πλέον ηλεκτρονικά ή μέσω διάφορων εφαρμογών, με 3,7 εκατ. ενεργούς χρήστες κάθε μήνα.

Οι νέοι σήμερα θέλουν να κάνουν τα πάντα από το κινητό τους και δεν τους αρέσει να επισκέπτονται τα υποκαταστήματά μας. Σχεδόν το ίδιο κάνουν και οι πιο ηλικιωμένοι. Έτσι και οι τράπεζες αναγκάζονται να μειώνουν τον αριθμό των παραδοσιακών καταστημάτων και να ενισχύουν τις συμβουλευτικές τους υπηρεσίες, προσπαθώντας συγχρόνως να έχουν παρουσία σε όλες τις απομακρυσμένες περιοχές ώστε να εξυπηρετούνται οι πολίτες.

Συγχρόνως, ακολουθούν μακροπρόθεσμη στρατηγική. Επενδύουν στο ανθρώπινο δυναμικό τους, και κυρίως, επεκτείνουν το δανειακό τους χαρτοφυλάκιο.

Στο ερώτημα, λοιπόν, από πού θα έρθει η κερδοφορία μελλοντικά, όταν τα επιτόκια της κεντρικής τράπεζας αρχίσουν να μειώνονται, η προφανής απάντηση είναι από την αύξηση των εργασιών τους, κυρίως από το δανειακό τους χαρτοφυλάκιο. Η μεγέθυνση αυτή είναι εφικτή σε μια οικονομία που συνεχίζει να αναπτύσσεται.

Η καθαρή ροή τραπεζικών πιστώσεων προς τις μη- χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις ήταν θετική και το 2023, δηλαδή για έβδομο κατά σειρά έτος. Τα νέα δάνεια των επιχειρήσεων ήταν περισσότερα από τις αποπληρωμές των παλαιότερων δανείων που λήγουν. Και οι πιστώσεις αυτές κατευθύνθηκαν κυρίως στους τομείς της βιομηχανίας, της ενέργειας, του εμπορίου, και του τουρισμού.

Ακόμα και στη λιανική τραπεζική, όπου οι καθαρές πιστώσεις δεν μπόρεσαν ακόμα να αντιστρέψουν την παλιά αρνητική τους πορεία, το 2023 είδαμε θετικό πρόσημο 3,8% στα καταναλωτικά δάνεια.

Βέβαια, η μεγάλη πρόκληση για τις τράπεζες και την οικονομία είναι η επέκταση του δανειακού τους χαρτοφυλακίου προς τις Μικρο Μεσαίες Επιχειρήσεις.
Στην Ελλάδα οι πιο πολλές επιχειρήσεις είναι μικρές. Οι περισσότερες από αυτές, ιδιαίτερα οι πολύ μικρές, αδυνατούν να παρουσιάσουν business plans και να τεκμηριώσουν την μελλοντική τους κερδοφορία.

Εκεί πρέπει να δοθεί έμφαση, τόσο από τις τράπεζες όσο και από την Πολιτεία.
Και οι επόπτες ίσως θα πρέπει να μαλακώσουν λίγο, διότι πολλές φορές οι τράπεζες θέλουν να δανείσουν αλλά δεν τους επιτρέπουν οι επόπτες, είτε άμεσα είτε έμεσα με την υπέρογκη γραφειοκρατία που επιβάλλουν και που δεν μπορούν να αντέξουν οι μικρές επιχειρήσεις.

Κυρίες και κύριοι,

Όλα όσα συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια πρέπει να μας δημιουργούν ένα αίσθημα ασφάλειας διότι ισχυρές τράπεζες συνεπάγονται ισχυρή οικονομία, καθώς και αντιστρόφως, ισχυρή οικονομία συνεπάγεται ισχυρές τράπεζες. Στην Ελλάδα, έχουμε και τα δύο.

Οι τράπεζες αντιλαμβάνονται τον ρόλο-κλειδί που έχουν στην οικονομία και στηρίζουν ενεργά το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Συνεργάζονται με το Ταμείο για τη διάθεση Δανείων σε επιλέξιμα επενδυτικά σχέδια και αξιολογούν την πιστοληπτική ικανότητα των αιτούντων.

Τον Απρίλιο του 2024, χρόνος κατά τον οποίο υποβλήθηκε από την Ελλάδα το 4ο αίτημα πληρωμής από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είχαν καταρτιστεί με πόρους του RRF 287 δανειακές συμβάσεις συνολικού προϋπολογισμού €11,2 δισ.

Οι ελληνικές τράπεζες διαρκώς στέκονται αρωγοί στο ελληνικό Δημόσιο. Δεν είναι μόνο η συμμετοχή τους στο RRF. Για παράδειγμα, ένα σημαντικό μέρος από κεντρικές λειτουργίες της Πολιτείας, μεγάλος αριθμός από ψηφιακές πλατφόρμες, δεν θα μπορούσε να είχε υλοποιηθεί, χωρίς την ενεργό χρηματοοικονομική στήριξη του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Παράδειγμα είναι η ανάληψη του κόστους για το σύνολο των ηλεκτρονικών υποδομών διαχείρισης του Ιδιωτικού Χρέους, από το 2017, και αδιάλειπτα μέχρι σήμερα.

Οι τράπεζες στηρίζουν την οικονομία και με άλλους τρόπους. Για παράδειγμα, είναι οι πρώτες επιχειρήσεις που ξεκίνησαν ήδη από το 2015 να ακολουθούν βέλτιστες πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης. Στη συνέχεια, θυμίζω ο νόμος του 2020 για την εταιρική διακυβέρνηση των εισηγμένων εταιρειών ακολούθησε το νομικό πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης που διέπει τις τράπεζες.

Με σωστή εταιρική διακυβέρνηση και τα κατάλληλα κίνητρα από την Πολιτεία υπάρχει η ελπίδα οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα
να αποκτήσουν καλύτερη εσωτερική οργάνωση,
να ακολουθούν διαφανείς πρακτικές,
να έχουν εύκολη πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση
και να αρχίσουν σταδιακά να επεκτείνουν τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες,
συμβάλλοντας έτσι στην ανάπτυξη του τόπου και τη δημιουργία υψηλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας.

Σήμερα οι τράπεζες πρωτοστατούν και στην πράσινη μετάβαση, βοηθώντας τις επιχειρήσεις να ακολουθήσουν πολιτικές φιλικές προς το περιβάλλον.

Ορισμένες, μάλιστα, τράπεζες στην Ευρώπη “σιγο-μουρμουρίζουν” ότι η ΕΚΤ τις έχει μετατρέψει σε χωροφύλακα για το περιβάλλον.

Οι τράπεζες στέκονται δίπλα και στον Έλληνα πολίτη, στον δανειολήπτη.

Αναφέρω ότι την τετραετία 2020-2024 οι ελληνικές Τράπεζες ρύθμισαν εκουσίως, σε συνεννόηση με τους πελάτες τους, πάνω από 37 χιλιάδες δάνεια ιδιωτών και επιχειρήσεων συνολικού ύψους δανείων €2,4 δισ. Σε αρκετές περιπτώσεις προχώρησαν όχι μόνον σε επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής, αλλά και σε κούρεμα. Το μεσοσταθμικό αυτό κούρεμα ήταν 22%.
Στα 4 χρόνια εφαρμογής του εξωδικαστικού μηχανισμού, υπήρξε επιτυχής ρύθμιση τραπεζικών δανειακών συμβάσεων ύψους 1,5 δισ, με τη χρήση ηλεκτρονικής πλατφόρμας κυριότητας του Δημοσίου, που μάλιστα, όπως προ-ανέφερα, χρηματοδοούν μέχρι σήμερα οι τράπεζες. Το είδατε και στο σχετικό βίντεο.

Επίσης, τα τελευταία δύο χρόνια οι τράπεζες δημιούργησαν σημαντικά αναχώματα στη σημαντική αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ. Αναφέρω δύο περιπτώσεις.

Πρώτον, σχεδίασαν το πρόγραμμα ΓΕΦΥΡΑ ΙΙΙ για την επιδότηση του 50% της αύξησης του επιτοκίου των ενήμερων αλλά ευάλωτων δανειοληπτών.
Δεύτερον, με ξεκάθαρα εντελώς δική τους πρωτοβουλία, από τον Μάρτιο του 2023 οι τράπεζες πάγωσαν τις επιπλέον αυξήσεις στα επιτόκια. Έτσι ευνοήθηκαν 442 χιλιάδες δανειακές συμβάσεις, συνολικού ποσού €19 δις, με όφελος για τους πολίτες που ξεπέρασε τα €250 εκατ.

Κυρίες και κύριοι,

Θέλω να υπενθυμίσω ότι μεγάλο μέρος του ετήσιου προϋπολογισμού των τραπεζών αφιερώνεται σε δράσεις κοινωνικής ευθύνης.
Η προσφορά των τραπεζών είναι μεγάλη, αλλά παραμένει διακριτική. Δεν αναδεικνύεται επαρκώς, όπως συνηθίζεται να γίνεται από άλλους φορείς στη σημερινή μιντιακή εποχή. Στην κατεύθυνση αυτή, είναι σωστό και αποφασίσαμε να αναλάβουμε επικοινωνιακές πρωτοβουλίες που θα αναδείξουν τη σημαντική προσφορά μας στην κοινωνία, η οποία παραμένει σχετικά αφανής και άγνωστη.
Αναφέρω, ενδεικτικά και μόνον, τα εξής:

Οι ελληνικές Τράπεζες προάγουν τον πολιτισμό και αναδεικνύουν την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας. Εδώ και πολλά χρόνια έχουν ιδρύσει και διαχειρίζονται μουσεία και πολιτιστικά ιδρύματα.

Οι ελληνικές Τράπεζες, είτε η κάθε μία χωριστά, είτε μέσω της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, έχουν προβεί σε γενναιόδωρες οικονομικές χορηγίες προς το ελληνικό Δημόσιο για τη δημιουργία και τη συντήρηση έργων υποδομής.

Στο Ταμείο Ανάκαμψης καλύψαμε το σύνολο του κόστους, περίπου €2,2 εκ, ώστε να εγκατασταθεί και να συντηρείται η πλατφόρμα GOBEYOND. Είναι πλατφόρμα υποβολής των αιτήσεων για την υπαγωγή των εταιρειών στο δανειακό σκέλος των πόρων του Ταμείου.

Δημιουργήσαμε, επίσης, τις υποδομές ΕSGgr για την πράσινη μετάβαση και το ESG scoring των επιχειρήσεων.

Και το Δημόσιο κάνει διαρκώς χρήση των ηλεκτρονικών υποδομών των τραπεζών. Αναφέρω ενδεικτικά:
το προϊόν ΣΠΙΤΙ μου, που αφορά τη στέγαση των νέων,
τη χρήση καρτών για τα προνοιακά επιδόματα,
το πρόγραμμα “ανακαινίζω – νοικιάζω”,
το σύστημα πόθεν έσχες,
το ηλεκτρονικό μητρώο λογαριασμών,
το κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων,
το αυτοματοποιημένο σύστημα BANCAPP ελέγχου προσαύξησης περιουσίας της ΑΑΔΕ.
Επίσης, σε όλες τις φυσικές καταστροφές, πλημμύρες, σεισμούς, πυρκαγιές, οι Τράπεζες συνέβαλαν, και θα συνεχίσουν να συμβάλλουν, με σημαντικά ποσά για την αποκατάσταση των ζημιών. Πήρατε μια εικόνα από το βίντεο. Δεν θα τα επαναλάβω.

Τέλος, θα ήθελα να πω δύο λόγια και για την ίδια την Ένωση.
Η Ελληνική Ένωση Τραπεζών σε 4 χρόνια θα συμπληρώσει 100 χρόνια λειτουργίας.
Η αδιάλειπτη λειτουργία της οφείλεται στη βούληση των μελών να ενώσουν τις δυνάμεις τους
για την κοινή θεσμική αντιμετώπιση ζητημάτων κοινού ενδιαφέροντος,
αλλά και για να ενισχύσουν την προσφορά τους στην ελληνική οικονομία και κοινωνία.
Η Ελληνική Ένωση Τραπεζών λειτουργεί ως πυλώνας τεχνογνωσίας για τα μέλη της και τους Έλληνες πολίτες. Έχει ως κύρια προτεραιότητα την αξιόπιστη ενημέρωση. Παράγει έργο προσιτό στο μέσο καταναλωτή και χρήστη τραπεζικών υπηρεσιών. Διαθέτει μια πλήρως ενημερωμένη ιστοσελίδα, προσβάσιμη σε όλους.

Σύντομα, μάλιστα, η Ένωση εισέρχεται και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μέσω επαγγελματικής σελίδας στο Linkedin. Η πρωτοβουλία αυτή ενισχύει τη διαφάνεια των εργασιών της Ένωσης και τον ουσιαστικό διάλογο με τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Συγχρόνως, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την προώθηση των δράσεων χρηματοπιτωτικού εγγραματισμού της Ένωσης.

Κυρίες και κύριοι

Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω
τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, για τη γόνιμη ανταλλαγή απόψεων,
τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής για την ενεργό εθελοντική τους συμμετοχή στο έργο της Ένωσης
την κα Απαλαγάκη
και τον αναπληρωτή της, κ. Παναγιωτίδη
και όλο το Ανθρώπινο Δυναμικό της ΕΕΤ για το έργο που ακούραστα παράγουν, όσο απαιτητικό και αν είναι.
Τους ευχαριστώ όλους και ευχαριστώ και όλους εσάς για την προσοχή σας.

Και στη συνέχεια περνάμε στη συζήτηση της Ημερήσιας Διάταξης.
Πριν από αυτό θα κάνουμε ένα ολιγόλεπτο διάλειμμα ώστε να δώσουμε τη δυνατότητα στους προσκεκλημένους μας να αποχωρήσουν, αφού τους ευχαριστήσουμε που μας τίμησαν με την παρουσία τους”.

Κεντρικό θέμα ήταν το χάσμα στην επίδοση της ευρωπαϊκής οικονομίας σε σχέση με την αμερικανική, όπου αναλύθηκαν τα βαθύτερα αίτιά της και κατατέθηκαν προτάσεις πολιτικής για μια νέα αναπτυξιακή ώθηση στην Ευρώπη.

Ο κ. Χαρδούβελης τόνισε ότι η Ευρώπη υπερέχει των Η.Π.Α. σε θέματα κοινωνικού κράτους, όπως αυτό φαίνεται στις κοινωνικές δαπάνες, την κατανομή εισοδήματος και το προσδόκιμο ζωής των πολιτών της.  Υπολείπεται, όμως, όπως είπε, στο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης. Επομένως, θα πρέπει να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα της οικονομίας της. Για να το επιτύχει αυτό, θα πρέπει να προχωρήσει σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις, θέτοντας τις παρακάτω προτεραιότητες:

1. Διαμόρφωση στρατηγικής προς περισσότερη Δημοσιονομική Ένωση
2. Υιοθέτηση κοινής αμυντικής πολιτικής, ενόψει και της αποχώρησης των ΗΠΑ από την άμυνα της Ευρώπης
3. Κοινή εξωτερική πολιτική ώστε να υπάρχει γρηγορότερη ανταπόκριση στις διεθνείς οικονομικές στρατηγικές προκλήσεις
4. Υιοθέτηση κοινών μέτρων για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος
5. Βελτίωση της εσωτερικής αγοράς, ενισχύοντας για παράδειγμα τις προσπάθειες για την εμβάθυνση της Τραπεζικής Ένωσης (Ευρωπαϊκό Σύστημα Εγγύησης Καταθέσεων) και της Ένωσης των Κεφαλαιαγορών
6. Ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής
7. Μείωση της γραφειοκρατίας και των διοικητικών βαρών της δημόσιας διοίκησης.
8. Ταχύτερη και έγκαιρη απορρόφηση των κονδυλίων της ΕΕ

Στην αρχική του τοποθέτηση, ο κ. Χαρδούβελης σημείωσε ότι οι ΗΠΑ καταγράφουν υψηλότερους ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης από την Ευρώπη τόσο σε βραχυπρόθεσμη (2019-2023) όσο και σε μακροπρόθεσμη βάση (2008-2023).

Εξήγησε ότι σε βραχυπρόθεσμη βάση, υπάρχουν δύο κύριοι παράγοντες που εξηγούν την υπερ-απόδοση των Η.Π.Α.: (α) η άκρως επεκτατική δημοσιονομική πολιτική των ΗΠΑ κατά την διάρκεια της πανδημίας Covid-19 (β) το αρνητικό σοκ σε όρους διεθνούς εμπορίου για την Ευρώπη από την εκτόξευση των τιμών ενέργειας διεθνώς λόγω και της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. «Η Ευρώπη εισάγει ενέργεια ενώ οι Η.Π.Α έχουν αυτάρκεια» σημείωσε.

Μακροπρόθεσμα, συνέχισε ο κ. Χαρδούβελης, η απόσταση που καταγράφεται μεταξύ του βιοτικού επιπέδου των ΗΠΑ και Ευρωζώνης αντανακλά διαρθρωτικές διαφορές μεταξύ των δύο οικονομιών και των συστημάτων τους. Συγκεκριμένα αναφέρθηκε στα εξής:

1. Δυσμενή δημογραφικά χαρακτηριστικά για την Ευρώπη. Ο πληθυσμός στις ΗΠΑ αυξάνεται ταχύτερα σε σχέση με τον πληθυσμό στην Ευρώπη (3,5 φορές ταχύτερα στο διάστημα 2008-2023) λόγω της μετανάστευσης, μια τάση που, όπως είπε, αναμένεται να συνεχιστεί στο μέλλον.
2. Στρατηγική αυτονομία. Η Ευρώπη έχει περιορισμένη αυτονομία σε ενέργεια και κρίσιμες πρώτες ύλες. Για παράδειγμα, η Ευρώπη εισάγει περισσότερο από το ήμισυ της ενέργειας που καταναλώνει. Αντίθετα, η Κίνα εισάγει μόνο το 25%, ενώ οι ΗΠΑ είναι καθαρός εξαγωγέας ενέργειας.
3. Αποτελεσματικότητα οικονομικής πολιτικής. Οι διαφορετικές εθνικές προτεραιότητες, οι ελλείψεις και οι καθυστερήσεις στη διαδικασία λήψης αποφάσεων τόσο σε επίπεδο χώρας όσο και σε επίπεδο θεσμικών οργάνων της ΕΕ ευθύνονται σημαντικά για την έλλειψη αποτελεσματικότητας στην Ευρώπη. Οι ΗΠΑ είναι ένα ομοσπονδιακό κράτος. Αντίθετα, η ΕΕ αποτελείται από ανεξάρτητες χώρες που εκπροσωπούνται από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, γεγονός που δυσχεραίνει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
4. Ευκολία Χρηματοδότησης: Οι αγορές χρήματος και κεφαλαίου της Ευρώπης παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί εξακολουθούν να είναι κατακερματισμένες και λιγότερο ανεπτυγμένες σε σύγκριση με αυτές των ΗΠΑ.
5. Υστέρηση παραγωγικότητας. Κατά το διάστημα 2008-2023, η παραγωγικότητα της εργασίας στις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά μέσο όρο κατά 0,8 π.μ. ταχύτερα από της Ευρωζώνης.
6. Υστέρηση σε Καινοτομία: Οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη είναι συγκριτικά χαμηλότερες στην Ευρώπη σε σχέση με τις ΗΠΑ. Το χάσμα μεταξύ Ευρώπης-ΗΠΑ είναι ακόμα μεγαλύτερο στην καινοτομία του επιχειρηματικού τομέα.
7. Ψηφιακή Οικονομία: Η πανδημία Covid-19 έχει λειτουργήσει ως καταλύτης ώστε η Ευρώπη να επιταχύνει την ψηφιακή της μετάβαση. Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις κατά μέσο όρο εξακολουθούν να υστερούν έναντι των αντίστοιχων αμερικανικών επιχειρήσεων όσον αφορά τις ψηφιακές υποδομές.
8. Αγορά εργασίας: Υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία και κινητικότητα στις αγορές εργασίας στις ΗΠΑ σε σύγκριση με την Ευρωζώνη γεγονός που οδηγεί σε υψηλότερη παραγωγικότητα.