Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε με αφορμή τη συμμετοχή της Ελλάδας στο SEETAC (Southeast Europe Regional Technical Assistance Centre), το νέο Περιφερειακό Κέντρο Τεχνικής Βοήθειας του ΔΝΤ για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στο οποίο η χώρα μας συμμετέχει ως ιδρυτικός εταίρος.

Η Γενική Διευθύντρια του ΔΝΤ δήλωσε: «Σας ευχαριστώ θερμά. Η αποστολή μου σήμερα είναι να εκφράσω τη βαθιά μου ευγνωμοσύνη προς την Ελλάδα για τη σύμπραξή της με το ΔΝΤ σε μια προσπάθεια ενίσχυσης των δυνατοτήτων και της τεχνογνωσίας των χωρών που φιλοδοξούν να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Παράλληλα, θέλω να αναγνωρίσω τη σπουδαία πορεία της Ελλάδας, μιας χώρας που βρέθηκε αντιμέτωπη με σοβαρές δυσκολίες κατά τη διάρκεια της κρίσης της Ευρωζώνης, αλλά αναδείχθηκε σε μια χώρα που σήμερα συγκαταλέγεται στις κορυφαίες οικονομίες της Ευρώπης. Είναι μία από τις μόλις πέντε χώρες που καταγράφουν δημοσιονομικό πλεόνασμα, και αυτό το πλεόνασμα της δίνει τη δυνατότητα να μοιράζεται γενναιόδωρα την εμπειρία της και να στηρίζει οικονομικά χώρες που προχωρούν στην ενταξιακή τους πορεία προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Επιτρέψτε μου να κλείσω με δύο μηνύματα:

Πρώτον, συγχαρητήρια στην Ελλάδα για όσα έχει πετύχει, για τη θεαματική της πρόοδο και για την ηγεσία που οδήγησε τη χώρα εκεί όπου βρίσκεται σήμερα. Ο δικός σας ρόλος υπήρξε καθοριστικός.

Και δεύτερον, εύχομαι κάθε επιτυχία στο νέο Κέντρο, το 18ο στην οικογένεια των περιφερειακών κέντρων του ΔΝΤ, και καλωσορίζω την Ελλάδα ως ιδρυτικό εταίρο αυτού του νέου εγχειρήματος.

Είναι μια νέα εποχή συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και ΔΝΤ: από αποδέκτης τεχνικής βοήθειας, πάροχος τεχνογνωσίας προς άλλους».

Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε: «Αγαπητή Κρισταλίνα, είναι μεγάλη χαρά να σας έχουμε σήμερα μαζί μας, εσάς, τη Γενική Διευθύντρια του ΔΝΤ, σε μια ημέρα που σηματοδοτείται από αυτή τη σημαντική ανακοίνωση που μόλις κάναμε: τη συμμετοχή της Ελλάδας στο SEETAC, το Περιφερειακό Κέντρο Τεχνικής Βοήθειας του ΔΝΤ για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η συμμετοχή αυτή θα στηριχθεί σε ετήσια συνεισφορά της Ελλάδας ύψους 1 εκατομμυρίου ευρώ, με ορίζοντα πενταετίας. Θα ήθελα, ωστόσο, να υπογραμμίσω ότι, όπως κι εσείς επισημάνατε, δεν πρόκειται μόνο για μια οικονομική δέσμευση. Πρόκειται πρωτίστως για την τεχνογνωσία και τη γνώση που αποκτήσαμε μέσα από την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων. Διότι είναι ακριβώς αυτές οι μεταρρυθμίσεις που δημιουργούν βιώσιμα δημοσιονομικά πλεονάσματα και διατηρήσιμους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης.

Θα ήθελα να σταθώ σε δύο σημεία. Πρώτον η απόφαση αυτή έχει έντονο συμβολισμό. Αποτελεί ένα ισχυρό μήνυμα από την πλευρά μας.

Διότι η Ελλάδα ήταν κάποτε μια χώρα που συμμετείχε σε πρόγραμμα του ΔΝΤ, ενώ σήμερα μετατρέπεται σε χώρα που συνεισφέρει μεταρρυθμιστική εμπειρία, γνώση και τεχνογνωσία σε χώρες των Δυτικών Βαλκανίων και τη Μολδαβία.

Και δεύτερον, αποτελεί μια έμπρακτη έκφραση του ηγετικού ρόλου της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή, ο οποίος για εμάς συνοδεύεται και από μεγαλύτερη ευθύνη: να συμβάλλουμε στην επιτάχυνση της σύγκλισης μεταξύ των χωρών της περιοχής, στην ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους και στην προώθηση μεγαλύτερης ευημερίας για όλους.

Σας ευχαριστώ και πάλι θερμά που βρίσκεστε σήμερα εδώ μαζί μας. Ανυπομονώ να συνεχίσουμε τις συζητήσεις μας τόσο σήμερα όσο και στο αυριανό Eurogroup στο Λουξεμβούργο».

Τι σηματοδοτεί η συμμετοχή της Ελλάδας στο SEETAC

Η συμμετοχή της Ελλάδας στο SEETAC αποτελεί μια νέα φάση της συνεργασίας της χώρας με το ΔΝΤ και ενισχύει τον ρόλο της ως παράγοντα σταθερότητας, μεταρρυθμίσεων και μεταφοράς τεχνογνωσίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η Ελλάδα θα συνεισφέρει 1 εκατ. ευρώ ετησίως για τα επόμενα πέντε χρόνια, συνολικά 5 εκατ. ευρώ, και θα συμμετέχει στη Συντονιστική Επιτροπή του Κέντρου, αποκτώντας θεσμικό ρόλο στη διαμόρφωση των στρατηγικών του προτεραιοτήτων, στην έγκριση των ετήσιων προγραμμάτων εργασίας και στην παρακολούθηση της υλοποίησής τους.

Το SEETAC αποτελεί το νέο Περιφερειακό Κέντρο Ανάπτυξης Ικανοτήτων του ΔΝΤ για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Θα συνεργάζεται με την Αλβανία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Κόσοβο, το Μαυροβούνιο, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Σερβία και τη Μολδαβία, με στόχο την ενίσχυση των οικονομικών θεσμών και της χάραξης πολιτικής στις χώρες της περιοχής.

Η λειτουργία του θα επικεντρωθεί σε κρίσιμους τομείς οικονομικής διακυβέρνησης, όπως η δημοσιονομική πολιτική, η φορολογική διοίκηση, η διαχείριση δημόσιων οικονομικών, η νομισματική και χρηματοπιστωτική πολιτική, τα μακροοικονομικά πλαίσια και οι προβλέψεις, τα στατιστικά συστήματα, καθώς και νομικά και θεσμικά ζητήματα. Η υποστήριξη θα παρέχεται μέσω τεχνικής βοήθειας, εκπαιδευτικών προγραμμάτων, ανταλλαγής τεχνογνωσίας και πρακτικής συμβουλευτικής υποστήριξης.

Η πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επαναφέρει τη διεύρυνση στο επίκεντρο της στρατηγικής της ατζέντας. Μέσω της συμμετοχής της στο Κέντρο, η Ελλάδα θα συμβάλει ενεργά στην προετοιμασία των χωρών της περιοχής για την ευρωπαϊκή τους πορεία, αξιοποιώντας την εμπειρία που απέκτησε από τις μεταρρυθμίσεις και τον εκσυγχρονισμό των θεσμών της τα τελευταία χρόνια.

Η πρωτοβουλία αποκτά πρόσθετη σημασία ενόψει και της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, όταν η διεύρυνση και η ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων αναμένεται να αποτελέσουν κορυφαίες ευρωπαϊκές προτεραιότητες.

Το SEETAC εντάσσεται στο παγκόσμιο δίκτυο των Περιφερειακών Κέντρων Ανάπτυξης Ικανοτήτων του ΔΝΤ και αναμένεται να ξεκινήσει τη λειτουργία του έως τον Ιανουάριο του 2027. Θα έχει έδρα τη Ρώμη και θα λειτουργεί ως περιφερειακό γραφείο του ΔΝΤ για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η συμμετοχή της Ελλάδας έχει και έναν επιπρόσθετο ιδιαίτερο συμβολισμό. Μια χώρα που πριν από λίγα χρόνια βρισκόταν σε πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής και δεχόταν τεχνική και χρηματοδοτική στήριξη από διεθνείς οργανισμούς συγκαταλέγεται πλέον στις χώρες που συμβάλλουν ενεργά στη χρηματοδότηση και στη μεταφορά τεχνογνωσίας προς άλλες χώρες. Από χώρα που λάμβανε βοήθεια, η Ελλάδα εξελίσσεται σε χώρα που μοιράζεται εμπειρίες, γνώσεις και καλές πρακτικές με τους γείτονές της και στηρίζει έμπρακτα την ευρωπαϊκή τους πορεία.

Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την παγκόσμια οικονομία, λόγω της αναταραχής που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η επικεφαλής του ΔΝΤ αναφέρθηκε στις σοβαρές επιπτώσεις της σύγκρουσης στην παγκόσμια ανάπτυξη, προειδοποιώντας ότι ακόμη και αν οι εχθροπραξίες σταματήσουν άμεσα, θα χρειαστούν αρκετοί μήνες για να αποκατασταθεί η ομαλή διακίνηση των καυσίμων διεθνώς.

Παράλληλα, έκανε λόγο για το δυσμενέστερο οικονομικό σενάριο, σύμφωνα με το οποίο η συνέχιση της κρίσης θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε παγκόσμια ύφεση, μέσα στον επόμενο χρόνο.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην Ελλάδα, εκφράζοντας τον θαυμασμό της για την πορεία της ελληνικής οικονομίας και την ανθεκτικότητα της χώρας. Με θερμά λόγια, συνεχάρη τον ελληνικό λαό και τόνισε ότι η Ελλάδα όχι μόνο κατάφερε να ξεπεράσει τη βαθιά οικονομική κρίση, αλλά παρουσιάζει, πλέον, αξιοσημείωτη ανάπτυξη, σε αντίθεση με πολλές άλλες χώρες της Ευρώπης.

Ακολουθεί το πρώτο μέρος της συνέντευξης, το οποίο προβλήθηκε σήμερα στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΑΝΤ1:

Ερ: Ας ξεκινήσουμε τη συζήτησή μας με τον συνεχιζόμενο πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Δεν πρόκειται απλώς για μια περιφερειακή σύγκρουση. Τον περιγράφετε ως τη σοβαρότερη αναταραχή στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Άρα, πόσο κοντά βρισκόμαστε σε ένα ευρύτερο οικονομικό σοκ και πόσο σημαντική είναι η επιβάρυνση για την παγκόσμια ανάπτυξη;

Απ.: Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω λέγοντας ότι αυτό το σοκ είναι μεγάλο. Είναι παγκόσμιο, αλλά ταυτόχρονα ασύμμετρο. Επηρεάζει διαφορετικά τις χώρες, ανάλογα με το αν είναι εξαγωγείς ή εισαγωγείς πετρελαίου και φυσικού αερίου, και ανάλογα με το αν διαθέτουν δημοσιονομικά περιθώρια και αποθεματικά ώστε να απορροφήσουν αυτό το σοκ. Όταν εξετάζουμε τις επιπτώσεις μέχρι στιγμής, βλέπουμε ότι είναι ήδη αρκετά σημαντικές στις πιο ευάλωτες χώρες. Πώς βλέπουμε να επιδρά ο πόλεμος στην παγκόσμια οικονομία; Όλες οι ενδείξεις δείχνουν προς την ίδια κατεύθυνση: χαμηλότερη ανάπτυξη, υψηλότερος πληθωρισμός. Το ερώτημα είναι σε ποιον βαθμό; Αυτό εξαρτάται από τη διάρκεια του πολέμου και από το πόσο θα επηρεαστούν οι υποδομές στον Κόλπο.

Ερ: Άρα, θα μπορούσε ο αντίκτυπος να επεκταθεί έως και το 2027; Και πόσο εκτεθειμένη είναι η ευρωπαϊκή οικονομία; Πιστεύετε ότι το αυξανόμενο κόστος στις αερομεταφορές και την ενέργεια γίνεται μια μακροπρόθεσμη πραγματικότητα;

Απ,.: Όταν εξετάζουμε την παγκόσμια οικονομία υπό το πρίσμα των επιπτώσεων του πολέμου, εστιάζουμε σε τρία μεγέθη: την τιμή του πετρελαίου, τον πληθωρισμό και το αν υπάρχει κίνδυνος σύσφιξης των χρηματοπιστωτικών συνθηκών. Με άλλα λόγια, κατά πόσον το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους γίνεται πιο ακριβό. Τι βλέπουμε, λοιπόν; Η τιμή του πετρελαίου βρίσκεται πάνω από τα 100 δολάρια. Αν παραμείνει σε αυτά τα επίπεδα μέχρι το τέλος του έτους, αυτό θα επηρεάσει σημαντικά το δεύτερο μέγεθος, δηλαδή τον πληθωρισμό. Όταν ο πληθωρισμός αυξάνεται, τότε οι κεντρικές τράπεζες αναγκάζονται να παρέμβουν και αυτό σημαίνει σύσφιξη των χρηματοπιστωτικών συνθηκών. Ενώ, εμείς συζητάμε σήμερα ένα σενάριο που είχαμε προβλέψει πριν από έναν μήνα, που αναφερόταν σε πιο ήπιες επιπτώσεις, έχει ήδη παρέλθει. Πλέον, αναμένουμε ότι βρισκόμαστε σε αυτό που ονομάζουμε πιο δυσμενές σενάριο, με βάση το οποίο η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί περισσότερο. Αρχικά, είχαμε προβλέψει μείωση από το 3,4% στο 3,1%. Τώρα, βλέπουμε ότι η επίπτωση θα είναι πιο σημαντική και παρατηρούμε ανησυχητικές δυναμικές όσον αφορά τον πληθωρισμό. Τι δεν συνειδητοποιεί ο κόσμος; Ότι ο αντίκτυπος του πολέμου έχει, ήδη, αποτυπωθεί στην οικονομία. Ακόμη και αν ο πόλεμος τελείωνε σήμερα, θα χρειάζονταν τουλάχιστον τέσσερις μήνες για την αποκατάσταση των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Πώς επηρεάζει αυτό την Ευρώπη; Όχι θετικά. Η Ευρώπη, ήδη, καταγράφει κάπως χαμηλότερη ανάπτυξη και κάπως υψηλότερο πληθωρισμό. Ευτυχώς…

Ερ. Ποιο είναι το χειρότερο σενάριο για την Ευρώπη;

Απ.: Το χειρότερο σενάριο για την παγκόσμια οικονομία είναι να εισέλθει σε ύφεση τον επόμενο χρόνο. Δεν είναι αδιανόητο, δεν είναι δεδομένο, αλλά δεν μπορεί να αποκλειστεί. Ένα θετικό στοιχείο για την Ευρώπη είναι ότι, στην πραγματικότητα, το 2022 τα πήγε πολύ καλά όταν χρειάστηκε να μην εξαρτάται πλέον από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Ως αποτέλεσμα, σήμερα η Ευρώπη βρίσκεται σε καλύτερη θέση: στηρίζεται περισσότερο στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, έχει υψηλότερη ενεργειακή αποδοτικότητα και είναι πιο ανθεκτική σε αυτήν την καταιγίδα. Αλλά ποιο είναι το καλύτερο σενάριο; Η ειρήνη.

Ερ.: Πώς αξιολογείτε τις οικονομικές προοπτικές της Ελλάδας και ποιο ήταν το σημαντικότερο μάθημα από την ελληνική κρίση, τόσο για τις κυβερνήσεις όσο και για τους θεσμούς όπως το ΔΝΤ;

Απ.: Μπράβο στην Ελλάδα. Η Ελλάδα είναι μια πραγματική ιστορία επιτυχίας. Βγήκατε από μια πολύ βαθιά κρίση και σήμερα είστε μία από τις οικονομίες με
τις καλύτερες επιδόσεις στην Ευρώπη. Άρα, το ερώτημα είναι: τι μάθαμε από την Ελλάδα; Πρώτον, μάθαμε ότι η δημοσιονομική σύνεση έχει σημασία. Η Ελλάδα έχει βελτιώσει
δραματικά τη φορολογική είσπραξη και την αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών. Δεύτερον, χρειάζεται η ιδιωτική πρωτοβουλία να οδηγεί την ανάπτυξη. Η κυβέρνηση της Ελλάδας έχει άρει εμπόδια στις ιδιωτικές επενδύσεις με τρόπο που προσδίδει δυναμική στην ελληνική οικονομία. Και τρίτον, πρέπει να χτίζεις πάνω στα συγκριτικά σου πλεονεκτήματα. Στην Ελλάδα, αυτό είναι ο τουρισμός — μπορώ να σας πω ότι έχω ξαναέρθει στην Ελλάδα. Οι συνθήκες για να ευημερήσει ο τουριστικός τομέας έχουν βελτιωθεί σημαντικά. Έχετε καλή διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics), κατέχετε σημαντική θέση όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλεια, και έχετε αυξήσει τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Και αυτός ο συνδυασμός πολύ καλής διαχείρισης της χώρας, ισχυρής στρατηγικής κατεύθυνσης και του ελληνικού λαού που λέει «δεν θέλουμε την κρίση, δεν μας άρεσε, θέλουμε μια χώρα που να πηγαίνει καλά»…

Η Διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, δήλωσε ότι η συνέχιση του πολέμου σημαίνει ότι το «σενάριο αναφοράς» του οργανισμού, που υποθέτει μια βραχύβια σύγκρουση – η οποία προέβλεπε μια μικρή επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 3,1% και μια μικρή αύξηση των τιμών στο 4,4% – δεν είναι πλέον εφικτό.

«Αυτό το σενάριο, κάθε μέρα που περνάει, μένει όλο και πιο πίσω», δήλωσε η Γκεοργκίεβα. Η συνέχιση του πολέμου, η πρόβλεψη για τιμή πετρελαίου γύρω στα 100 δολάρια ανά βαρέλι ή και παραπάνω, και οι αυξανόμενες πληθωριστικές πιέσεις σημαίνουν ότι το «δυσμενές σενάριο» του ΔΝΤ είναι ήδη σε ισχύ, είπε σε συνέδριο που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Milken.

«Τώρα, αν αυτό συνεχιστεί μέχρι το 2027 και οι τιμές του πετρελαίου φτάσουν τα 125 δολάρια περίπου, τότε πρέπει να περιμένουμε ένα πολύ χειρότερο αποτέλεσμα», πρόσθεσε σημειώνοντας ότι θα δούμε τον πληθωρισμό να αυξάνεται και αναπόφευκτα, οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό θα αρχίσουν να αποσταθεροποιούνται.

Υπενθυμίζεται ότι το ΔΝΤ δημοσίευσε τον περασμένο μήνα τρία σενάρια για την πορεία ανάπτυξης του παγκόσμιου ΑΕΠ το 2026 και το 2027 εν μέσω τεράστιας αβεβαιότητας σχετικά με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή – την κύρια «πρόβλεψη αναφοράς», ένα μεσαίο «δυσμενές σενάριο» και το πολύ χειρότερο «σοβαρό σενάριο».

Το δυσμενές σενάριο προβλέπει επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης στο 2,5% το 2026 και γενικό πληθωρισμό 5,4%. Το δυσμενές σενάριο προβλέπει ανάπτυξη μόλις 2% και γενικό πληθωρισμό 5,8%.

Εντωμεταξύ, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Mike Wirth , μιλώντας στο ίδιο πάνελ με την Γκεοργκίεβα, δήλωσε ότι οι ελλείψεις στην προσφορά πετρελαίου θα αρχίσουν να εμφανίζονται σε όλο τον κόσμο λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, μέσω των οποίων περνούσε το 20% της παγκόσμιας προσφοράς αργού πετρελαίου πριν από τον πόλεμο.

Οι οικονομίες θα αρχίσουν να συρρικνώνονται, πρώτα στην Ασία, καθώς η ζήτηση προσαρμόζεται για να καλύψει την προσφορά, ενώ τα Στενά παραμένουν κλειστά λόγω του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, δήλωσε ο Wirth.

Η Γκεοργκίεβα είπε ότι το ΔΝΤ παρακολουθεί προσεκτικά τον αργό ρυθμό με τον οποίο εξελίσσεται η σύγκρουση στις αλυσίδες εφοδιασμού, καθώς τα λιπάσματα είναι ήδη 30% έως 40% ακριβότερα, κάτι που θα οδηγούσε τις τιμές των τροφίμων σε άνοδο μεταξύ 3% και 6%. Θα μπορούσαν επίσης να επηρεαστούν και άλλες βιομηχανίες.

«Αυτό που θέλω να τονίσω είναι ότι αυτό είναι πραγματικά σοβαρό», είπε, εκφράζοντας την ανησυχία της για το γεγονός ότι πολλοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εξακολουθούν να ενεργούν με το σκεπτικό ότι η κρίση θα τελείωνε σε μερικούς μήνες θέτοντας σε εφαρμογή μέτρα για να μειώσουν τον αντίκτυπο στους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις, γεγονός που διατηρεί τη ζήτηση για πετρέλαιο υψηλή.

«Μην ρίχνετε βενζίνη στη φωτιά», είπε χαρακτηριστικά. «Όλοι σε αυτή την αίθουσα γνωρίζουν ότι αν η προσφορά συρρικνωθεί, η ζήτηση πρέπει να ακολουθήσει», πρόσθεσε.

Μιλώντας σε εκδήλωση, η Georgieva τόνισε ότι οι ΗΠΑ απέφυγαν την ύφεση την οποία πολλοί ειδικοί προέβλεπαν πριν από έξι μήνες χάρη στην καλύτερη δημοσιονομική διαχείριση, την ευελιξία του ιδιωτικού τομέα, τις μικρότερες του αναμενόμενου επιπτώσεις από τους δασμούς και τις ευνοϊκές χρηματοπιστωτικές συνθήκες.

«Βλέπουμε την παγκόσμια ανάπτυξη να επιβραδύνεται μόνο ήπια φέτος και το επόμενο έτος. Όλα δείχνουν ότι η παγκόσμια οικονομία άντεξε στις πιέσεις από πολλαπλά σοκ», δήλωσε ενόψει της δημοσίευσης των προοπτικών για την παγκόσμια οικονομία την επόμενη εβδομάδα.

Τον Ιούλιο, το ΔΝΤ είχε αναθεωρήσει προς τα πάνω την πρόβλεψή του για την παγκόσμια ανάπτυξη στο 3% για το 2025 και 3,1% για το 2026.

Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, το ποσοστό αυτό παραμένει κάτω από το 3,7% που αναμενόταν προ πανδημίας, ενώ η οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει «υψηλά επίπεδα αβεβαιότητας».

Η Georgieva σημείωσε ότι η ζήτηση για χρυσό έχει εκτιναχθεί, με τα νομισματικά αποθέματα σε χρυσό να υπερβαίνουν πλέον το 20% των επίσημων παγκόσμιων αποθεμάτων.

Αναφερόμενη στους δασμούς των ΗΠΑ, είπε ότι το σοκ ήταν μικρότερο του αναμενόμενου, καθώς ο μέσος δασμός ανέρχεται σήμερα σε περίπου 17,5% από 23% τον Απρίλιο, με τις περισσότερες χώρες να τους έχουν αποφύγει.

Παρόλα αυτά, προειδοποίησε ότι οι συνεχείς μεταβολές στις εμπορικές πολιτικές και η πιθανή μετακύλιση του κόστους στους καταναλωτές θα μπορούσαν να αναζωπυρώσουν τον πληθωρισμό.

Οι κεφαλαιοποιήσεις στις αγορές, πρόσθεσε, πλησιάζουν τα επίπεδα της φούσκας του dot.com.

Κίνδυνοι από τα υψηλά χρέη

Η επικεφαλής του ΔΝΤ κάλεσε τις χώρες να ενισχύσουν διαρθρωτικά την ανάπτυξη μέσω παραγωγικότητας του ιδιωτικού τομέα, δημοσιονομικής εξυγίανσης και διόρθωσης μακροοικονομικών ανισορροπιών, ώστε να δημιουργήσουν «αποθέματα ασφαλείας» ενόψει της επόμενης κρίσης.

Εκτίμησε ότι το παγκόσμιο δημόσιο χρέος θα ξεπεράσει το 100% του ΑΕΠ έως το 2029, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ανταγωνισμό, κράτος δικαίου, ισχυρή εποπτεία και διαφάνεια των θεσμών.

Για την Ασία, πρότεινε βαθύτερη εμπορική ολοκλήρωση και άρση μη δασμολογικών εμποδίων, που θα μπορούσαν να αυξήσουν το ΑΕΠ κατά 1,8% μακροπρόθεσμα.

Για την Αφρική, εκτιμά ότι φιλικές προς τις επιχειρήσεις μεταρρυθμίσεις θα μπορούσαν να αυξήσουν το κατά κεφαλήν ΑΕΠ κατά περισσότερο από 10%.

Για την Ευρώπη, τόνισε την ανάγκη εμβάθυνσης της ενιαίας αγοράς, ώστε να ανταγωνιστεί τη δυναμική του αμερικανικού ιδιωτικού τομέα.

Σε ό,τι αφορά τις μεγάλες οικονομίες, κάλεσε τις ΗΠΑ να μειώσουν σταδιακά το χρέος και να ενισχύσουν την αποταμίευση των νοικοκυριών, ενώ για την Κίνα πρότεινε αύξηση των δαπανών για κοινωνική προστασία και εξυγίανση του προβληματικού κλάδου ακινήτων, με παράλληλη περικοπή βιομηχανικών επιδοτήσεων.

Η Γκεοργκίεβα υπογράμμισε ότι οι οικονομίες των χωρών δοκιμάζονται από την αναδιάταξη του διεθνούς εμπορικού σκηνικού – εξέλιξη που προκλήθηκε από την επιβολή νέων δασμών από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την αντίδραση της Κίνας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι εξελίξεις αυτές έχουν οδηγήσει σε «ακραία αβεβαιότητα» στις εμπορικές πολιτικές και σε έντονες διακυμάνσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

«Οι αναταράξεις έχουν κόστος… Οι νέες προβλέψεις μας για την ανάπτυξη θα περιλαμβάνουν σημαντικές μειώσεις, αλλά όχι ύφεση», δήλωσε, προσθέτοντας ότι θα υπάρξει επίσης αναθεώρηση προς τα πάνω για τον πληθωρισμό σε ορισμένες χώρες.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει ανατρέψει το παγκόσμιο εμπορικό καθεστώς με ένα κύμα νέων δασμών, μεταξύ αυτών και γενικό δασμό 10% στις εισαγωγές από όλες τις χώρες, καθώς και υψηλότερους δασμούς για συγκεκριμένα προϊόντα. Παρόλο που έχουν δοθεί 90 ημέρες αναστολής για διαπραγματεύσεις, Κίνα, ΕΕ και άλλες χώρες έχουν ήδη απαντήσει με αντίμετρα.

Το ΔΝΤ είχε προβλέψει τον Ιανουάριο ρυθμούς παγκόσμιας ανάπτυξης 3,3% για το 2025 και το 2026, με αναθεωρημένες εκτιμήσεις να αναμένονται την Τρίτη, στο νέο World Economic Outlook.

Μιλώντας από τα κεντρικά του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον, λίγο πριν τις εαρινές συνεδριάσεις του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, η Γκεοργκίεβα υπογράμμισε πως η παρατεταμένη αβεβαιότητα έχει βαρύ τίμημα και κάλεσε τις κυβερνήσεις να διαχειριστούν με σύνεση τις ραγδαίες αλλαγές στους δασμούς.

Οι μικρές χώρες στο μάτι του κυκλώνα

Καθώς οι οικονομικοί γίγαντες συγκρούονται, οι μικρότερες χώρες παγιδεύονται στα επικίνδυνα ρεύματα των εξελίξεων, σύμφωνα με τη Γκεοργκίεβα. Η Κίνα, η ΕΕ και οι ΗΠΑ αποτελούν τους τρεις μεγαλύτερους εισαγωγείς παγκοσμίως, γεγονός που σημαίνει ότι οι όποιες μεταβολές έχουν σοβαρές επιπτώσεις στις μικρότερες και πιο ευάλωτες οικονομίες.

Οι αυξανόμενοι δασμοί επιβαρύνουν άμεσα την ανάπτυξη, σημείωσε, εξηγώντας πως τα ιστορικά δεδομένα δείχνουν ότι το κόστος μετακυλίεται στους εισαγωγείς και τελικά στους καταναλωτές. Αν και σε μεγαλύτερες οικονομίες ενδέχεται να προκύψουν νέες θέσεις εργασίας μέσω επενδύσεων, αυτή η διαδικασία απαιτεί χρόνο.

«Η προστατευτικότητα υπονομεύει την παραγωγικότητα μακροπρόθεσμα, ιδιαίτερα στις μικρές οικονομίες», είπε, προειδοποιώντας ότι η προστασία της εγχώριας βιομηχανίας από τον ανταγωνισμό αποδυναμώνει την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία.

Τέλος, τόνισε την ανάγκη παγκόσμιας συνεργασίας σε έναν πολυπολικό κόσμο, προτρέποντας τις μεγάλες οικονομίες να επιτύχουν μια συμφωνία που θα διατηρεί την εμπορική ανοιχτότητα και θα επαναφέρει την πορεία προς χαμηλότερους δασμούς και λιγότερα μη δασμολογικά εμπόδια.

«Χρειαζόμαστε μια πιο ανθεκτική παγκόσμια οικονομία – όχι μια πορεία προς τον κατακερματισμό», κατέληξε. «Όλες οι χώρες, μεγάλες και μικρές, έχουν ρόλο να διαδραματίσουν στην ενίσχυση της παγκόσμιας οικονομίας σε μια εποχή όλο και πιο συχνών και σφοδρών αναταράξεων».

«Δεν προβλέπουμε δραματικές συνέπειες» για την παγκόσμια οικονομία· «θα πρόκειται μάλλον για μικρή διόρθωση προς τα κάτω (...) Δεν βλέπουμε ύφεση στον ορίζοντα. Δεν βλέπουμε στασιμοπληθωρισμό στον ορίζοντα», καθησύχασε η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα κατά τη διάρκεια εκδήλωσης που διεξήχθη ψηφιακά και οργανώθηκε από το πρακτορείο ειδήσεων Reuters.

Με τον όρο στασιμοπληθωρισμός περιγράφεται οικονομική συγκυρία με ασθενή ανάπτυξη και πληθωρισμό υψηλότερο από τον ιστορικό μέσο όρο.

«Θα ήθελα ωστόσο να προσθέσω μια προειδοποίηση», συμπλήρωσε η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ.

Αυτό που μας ανησυχεί είναι η δυνατότητα των οικονομιών να αντέξουν επιπρόσθετα σοκ», εξήγησε. Τα κρατικά χρέη αυξήθηκαν πολύ λόγω της πανδημίας του νέου κορονοϊού, κάτι που αφήνει μικρότερα περιθώρια στις κυβερνήσεις για να αντιδράσουν σε περιπτώσεις κρίσεων.

Με αυτό το φόντο, εξέφρασε την ελπίδα πως ο πληθωρισμός δεν θα καταγράψει αλματώδη αύξηση, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση επιτοκίων, μεγεθύνοντας το άχθος των χρεών.

Μέσα σε μερικές εβδομάδες αφότου επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ αύξησε πολύ τους τελωνειακούς δασμούς σε συγκεκριμένα προϊόντα από συγκεκριμένες προελεύσεις και υπόσχεται νέο κύμα από αύριο.

Το «καλύτερο» θα ήταν να υπάρξει σαφήνεια «το ταχύτερο δυνατόν», τόνισε η κυρία Γκεοργκίεβα. Καθώς «οι έρευνές μας δείχνουν πως όσο περισσότερος χρόνος περνά, τόσο μεγαλύτερος κίνδυνος υπάρχει» η αβεβαιότητα «να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη».

Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, η οποία εκφράστηκε στο διεθνές φόρουμ της Μποάο, στη νότια νησιωτική επαρχία Χαϊνάν της Κίνας, πρόσθεσε πως αυτό θα ήταν ιδιαίτερα σημαντικό, με δεδομένη την άνοδο των επιτοκίων και την υποτίμηση νομισμάτων.

«Χρειαζόμαστε ταχύτερους και πιο αποτελεσματικούς παγκόσμιους μηχανισμούς για να προσφέρουμε σε αυτές τις χώρες λύσεις για τα χρέη τους», τόνισε η κυρία Γκεοργκίεβα, επισημαίνοντας πως αυτοί οι μηχανισμοί θα ωφελούσαν τόσο τους πιστωτές, όσο και τους οφειλέτες.

Αν αυτοί οι μηχανισμοί έχουν «επιτυχία, αυτό θα αφαιρούσε μια σημαντική πηγή αβεβαιότητας από την παγκόσμια εικόνα», έκρινε η βουλγάρα οικονομολόγος.

Η κυρία Γκεοργκίεβα είπε επίσης πως το ΔΝΤ καλωσορίζει τη δέσμευση της Κίνας στο πρόγραμμα που είναι γνωστό ως Κοινό Πλαίσιο και τη συμμετοχή της στο λεγόμενο Παγκόσμιο Στρογγυλό Τραπέζι για το Κρατικό Χρέος.

Το φόρουμ της Μποάο, που περιγράφεται ως το ασιατικό αντίστοιχο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, διεξάγεται στη νήσο Χαϊνάν ως αύριο Παρασκευή.

Στην ομιλία της, η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα είπε πως χρειάζεται συνεργασία όλων των χωρών για να αναζωογονηθεί το διεθνές εμπόριο με πιο δίκαιο τρόπο, ώστε να ωφεληθούν περισσότεροι από την παγκοσμιοποίηση, και να διαφοροποιηθούν οι αλυσίδες εφοδιασμού με βάση οικονομικές λογικές.

Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ είπε πως η έρευνα του θεσμού του οποίου προΐσταται δείχνει πως το μακροπρόθεσμο κόστος του κατακερματισμού του εμπορίου μπορεί να φθάσει ακόμη και το 7% του παγκόσμιου ΑΕΠ, προειδοποιώντας πως η Ασία, καθώς έχει υψηλό βαθμό ολοκλήρωσης στην παγκόσμια οικονομία, θα είναι ανάμεσα στις περιοχές που θα υποστούν τα βαρύτερα πλήγματα.

Οι κυβερνήσεις πρέπει επίσης να προστατεύουν τους πιο ευάλωτους πολίτες τους που δοκιμάστηκαν πιο πολύ τα τελευταία τρία χρόνια, εξαιτίας της πανδημίας του νέου κορονοϊού και εξαιτίας των συνεπειών του πολέμου στην Ουκρανία.

Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται «δημοσιονομική πολιτική που θα προσφέρει στοχευμένη υποστήριξη σε όσους τη χρειάζονται περισσότερο όσους πλήττονται περισσότερο από τη διατροφική ανασφάλεια ή/και την κρίση του κόστους ζωής», πρόσθεσε η κυρία Γκεοργκίεβα.

Όπως επισήμανε στην ειδησεογραφική εκπομπή του αμερικανικού ειδησεογραφικού δικτύου «Face the Nation», η νέα χρονιά θα είναι «πιο σκληρή από τη χρονιά που αφήνουμε πίσω».

Η ίδια εξήγησε ότι αυτό συμβαίνει γιατί οι τρεις κύριες οικονομίες, οι ΗΠΑ, η ΕΕ και η Κίνα, επιβραδύνουν όλες τις οικονομίες ταυτόχρονα.

«Αυτή είναι μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης που δεν μοιάζει με καμία άλλη. Δεν οφείλεται σε κακές κυβερνήσεις ή λάθη », δήλωσε η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα στο CNBC και πρόσθεσε ότι «για αυτόν τον λόγο, παρέχουμε πολύ γρήγορα τη χρηματοδότηση».

«Ζητάμε μόνο ένα πράγμα: Παρακαλώ πληρώστε τους γιατρούς και τις νοσοκόμες σας, βεβαιωθείτε ότι τα συστήματά σας [υγειονομικής περίθαλψης] λειτουργούν και ότι προστατεύονται τα ευάλωτα άτομα αλλά και οι άνθρωποι της πρώτης γραμμής γαι την αντιμετώπιση του ιού», δήλωσε η Γκεοργκίεβα.

Οι σημερινές δηλώσεις της Γκεοργκίεβα ακολουθούν τις χθεσινές ανακοινώσεις του Ταμείου ότι αναμένει ότι η παγκόσμια οικονομία θα συρρικνωθεί κατά 3% φέτος, σε μια ύφεση συγκρίσιμη με εκείνη της δεκαετίας του 1930 και ενώ το Ταμείο προέβλεπε τον Ιανουάριο οικονομική ανάπτυξη κατά 3,3% για το 2020.

Ο Γκεοργκιέβα σημείωσε ότι η παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να επεκταθεί κατά 5,8% το 2021 εάν περιοριστεί η εξάπλωση του ιού και τα νέα κρούσματα αρχίσουν να μειώνονται. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι η συνολική παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη θα είναι μικρότερη από εκείνη του 2019, ακόμη και με αυτή την αύξηση. Η οικονομική ανάπτυξη θα μπορούσε επίσης πληγεί εάν ο ιός επανεμφανιστεί σε ένα δεύτερο κύμα.

«Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του ΔΝΤ που οι επιδημιολόγοι είναι εξίσου σημαντικοί με τους οικονομολόγους για τις προβλέψεις μας», δήλωσε η Γκεοργκίεβα. «Ελπίζουμε πραγματικά ότι οι επιστήμονες μας δεν θα μας απογοητεύσουν».

«Σύμφωνα με τις προβλέψεις μας, δυστυχώς από την περασμένη εβδομάδα, έχουμε δει μια μετατόπιση σε ένα πιο αρνητικό σενάριο για την παγκόσμια οικονομία», δήλωσε η κα Γκεόργκιεβα, υποστηρίζοντας ότι η αβεβαιότητα θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα για όσο διάστημα δεν είναι γνωστή η διάρκεια της επιδημίας, αναφέρει το protothema.

Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ σημείωσε ότι το Ταμείο διαθέτει 50 δισ. δολάρια για να βοηθήσει τις χώρες να αντιμετωπίσουν τον ιό, συμπεριλαμβανομένων και των 10 δισ. «μηδενικού ενδιαφέροντος» για τα φτωχότερα κράτη. «Οι χώρες μπορούν να αντλήσουν τα χρήματα αυτά αν το χρειάζονται», δήλωσε στην τηλεόραση Bloomberg.

Η μετατόπιση έρχεται καθώς οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες επιταχύνουν τις ενέργειες έκτακτης ανάγκης για προστασία από μεγαλύτερες οικονομικές ζημίες και την αστάθεια της χρηματοπιστωτικής αγοράς από την εξάπλωση του κορωνοϊού.

Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα σημείωσε ότι ο κορωνοϊός απαιτεί μία συντονισμένη παγκόσμια δράση, καθώς, επηρεάζει σημαντικά στοιχεία τόσο της προσφοράς όσο και της ζήτησης, ενώ υποστήριξε ότι τα έθνη-μέλη του ΔΝΤ δεσμεύονται για συντονισμένη δράση.

Στο ίδιο πνεύμα, εχθές, η Παγκόσμια Τράπεζα ανακοίνωσε ότι διαθέτει άμεσα 12 δισ. για την στήριξη των φτωχότερων χωρών να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις στην υγεία από την εξάπλωση του κορωνοϊού. Σχολιάζοντας την κίνηση αυτή, η κα. Γκεοργκίεβα υποστήριξε ότι από το συγκεκριμένο πακέτο 12 χώρες εκδήλωσαν ενδιαφέρον.

Νωρίτερα, σήμερα η Διεθνής Νομισματική και Χρηματοπιστωτική Επιτροπή του Ταμείου εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση:

«Οι 189 χώρες-μέλη του ΔΝΤ είναι ενωμένες στην αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων που σχετίζονται με την επιδημία του κορωνοϊού και εκφράζουμε τη συμπαράστασή μας σε όλους όσοι έχουν επηρεαστεί. Ο οικονομικός και χρηματοοικονομικός αντίκτυπος έχει γίνει αισθητός σε παγκόσμιο επίπεδο, δημιουργώντας αβεβαιότητα και πλήττοντας τις μακροπρόθεσμες προοπτικές. Είμαστε αποφασισμένοι να παράσχουμε την αναγκαία στήριξη για να περιορίσουμε τις συνέπειες, ειδικά στους πιο ευάλωτους ανθρώπους και χώρες. Έχουμε καλέσει το ΔΝΤ να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία για να βοηθήσει τις χώρες-μέλη που έχουν ανάγκη. Είμαστε πεπεισμένοι ότι, αν εργαστούμε από κοινού, θα ξεπεράσουμε την πρόκληση που αντιμετωπίζουμε και θα αποκαταστήσουμε την ανάπτυξη και την ευημερία για όλους».