Στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές εισάγεται την προσεχή Παρασκευή 20/3 για συζήτηση και επεξεργασία το σχέδιο νόμου του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη και υπουργού Επικρατείας «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη».

1. Γιατί τώρα; Γιατί έπρεπε να φτάσουμε στον έβδομο χρόνο αυτής της κυβέρνησης για να παρουσιαστεί σχέδιο νόμου για τη μείωση της γραφειοκρατίας.;

Το νομοσχέδιο αυτό δεν είναι η πρώτη παρέμβαση της σημερινής κυβέρνησης για την μείωση της γραφειοκρατίας και τη διευκόλυνση των πολιτών. Έχουν προηγηθεί – μεταξύ άλλων – η ψηφιοποίηση εκατοντάδων διαδικασιών του Δημοσίου μέσω του gov.gr,  η αναβάθμιση της εξυπηρέτησης των πολιτών μέσω του 1555 για τον ΕΦΚΑ και του 1566 για τις υπηρεσίες υγείας, η προώθηση της αξιολόγησης στο Δημόσιο, η μετάβαση από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Προχωρούμε στον τομέα αυτό με συνέπεια και επιμονή. Υπάρχουν απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα σε πολλούς τομείς αλλά η κυβέρνηση γνωρίζει παράλληλα ότι η προσπάθεια δεν έχει τελειώσει. Αντίθετα πρέπει να συνεχιστεί και συνεχίζεται.

2. Πώς επελέγησαν οι διαδικασίες στις οποίες θα γίνουν οι παρεμβάσεις μείωσης της γραφειοκρατίας;

Αξιοποιήσαμε εκθέσεις που έχει υποβάλει ο Συνήγορος του Πολίτη, προτάσεις βουλευτών, έγινε διάλογος με τα υπουργεία, καταγράφηκαν παράπονα και καταγγελίες πολιτών μέσω της πλατφόρμας του υπουργείου Εσωτερικών τα οποία όπως φάνηκε από την επεξεργασία που ακολούθησε, αφορούσαν ζητήματα που αντιμετωπίζουν ευρύτερα τμήματα της κοινωνίας και όχι μεμονωμένες περιπτώσεις. Είναι 14 συγκεκριμένες περιπτώσεις για τις οποίες δίνονται αντίστοιχα συγκεκριμένες, πρακτικές λύσεις με δέσμη παρεμβάσεων υπέρ των πολιτών και κατά της αλαζονείας ή και αυθαιρεσίας της Διοίκησης. Με τον ίδιο τρόπο θα συνεχιστεί η προσπάθεια περιορισμού της γραφειοκρατίας και το επόμενο διάστημα.

3. Τι αλλάζει με τα πιστοποιητικά; Σε ποιες περιπτώσεις θα αρκεί η υποβολή μιας υπεύθυνης δήλωσης; Από την άλλη πλευρά, ποιες είναι οι δικλείδες προκειμένου να μην γίνονται δεκτές ψευδείς δηλώσεις;

Η διοικητική πράξη θα εκδίδεται αμέσως, με την υποβολή της υπεύθυνης δήλωσης αν δεν είναι προδήλως αβάσιμη. Θα ακολουθεί έλεγχος αμέσως μόλις ληφθούν τα δικαιολογητικά που έχουν υποκατασταθεί από την υπεύθυνη δήλωση. Αν από τον έλεγχο διαπιστωθεί ότι η υπεύθυνη δήλωση ήταν ανακριβής, θα ανακαλείται η διοικητική πράξη και θα επιβάλλεται ειδική, αυστηρότερη ποινή για ανακριβείς δηλώσεις. Η ποινή θα είναι αντίστοιχη με το όφελος που επεδίωξε να αποκομίσει εκείνος που υπέβαλε την ψευδή δήλωση.

Παράλληλα, η δυνατότητα υποβολής υπεύθυνης δήλωσης δεν θα ισχύει για όσους έχουν καταδικαστεί στο παρελθόν για ψευδή δήλωση- ο έλεγχος θα γίνεται µέσω του Εθνικού Μητρώου Επικοινωνίας και της διασύνδεσης µε το Ποινικό Μητρώο.

Η φιλοσοφία της ρύθμισης είναι: Μέχρι η διαλειτουργικότητα να γίνει καθολική, (ώστε η μία κρατική υπηρεσία να μην ζητά πιστοποιητικά που διαθέτει μια άλλη), ο πολίτης να μην προσκομίζει πιστοποιητικά που ήδη διαθέτει η δημόσια διοίκηση αλλά να υποβάλει μια υπεύθυνη δήλωση. Ενδεικτικά, από εδώ και πέρα δεν θα προσκομίζονται: ληξιαρχική πράξη γάμου, θανάτου, πτυχία, αντίγραφο πιστοποιητικού εγγυτέρων συγγενών, διάφορα κτηματολογικά πιστοποιητικά, πιστοποιητικό ιθαγένειας κ.ά..

4. Σε ποιες περιπτώσεις δεν θα μπορεί το δημόσιο να  διεκδικεί τις περιουσίες των πολιτών; Πώς διασφαλίζεται ότι η αποχή του Δημοσίου από τη διεκδίκηση ακινήτων δεν θα οδηγήσει σε «χάρισμα» περιουσιών σημαντικής αξίας σε ιδιώτες;

Το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες σήμερα είναι ότι το Δημόσιο διεκδικεί δικαστικά ακίνητα, χωρίς να διαθέτει τίτλο ή επικαλούμενο ότι ήταν δημόσια γη επί Τουρκοκρατίας. Για παράδειγμα το Δημόσιο διεκδικεί μεταξύ άλλων τη Σαρωνίδα, πολυκατοικίες στην Καρδίτσα και στον Εύοσμο. Η λύση που προωθείται είναι σύμφωνη με τη νομολογία του Αρείου Πάγου που λέει ότι, όταν το Δημόσιο επικαλείται διαδοχή από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, πρέπει να αποδεικνύει ότι το ακίνητο που διεκδικεί κάθε φορά ήταν πράγματι δημόσιο ακίνητο επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Σε κάθε περίπτωση προβλέπεται ότι αν το Δημόσιο έχει τίτλο ή αμετάκλητη δικαστική απόφαση (δηλαδή έχει περάσει και το στάδιο του Αρείου Πάγου), δεν παραιτείται από τα δικαιώματά του. Τίθενται επίσης τρεις συγκεκριμένες προϋποθέσεις και χρονικά ορόσημα:

– Οι ιδιώτες ή οι δικαιοπάροχοί τους να έχουν ακίνητο με τίτλο κτήσης μετεγγραμμένο μέχρι το 1975.

– Οι ιδιώτες έχουν εγκατασταθεί κατόπιν υπόδειξης δημόσιας αρχής στο πλαίσιο της αγροτικής και εποικιστικής νομοθεσίας χωρίς να ολοκληρωθεί μέχρι σήμερα η μεταβίβαση της κυριότητας σ’ αυτούς (κυρίως πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στη χώρα μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και αντιμετωπίζουν τώρα τις διεκδικήσεις του Δημοσίου).

– Να διαθέτουν προσωρινά παραχωρητήρια ή αντίστοιχους τίτλους που έχει εκδώσει η Διοίκηση.

Με την εφαρμογή της ρύθμισης, καταργούνται οι εκκρεμείς δίκες για ακίνητα που εμπίπτουν στις παραπάνω κατηγορίες και δεν θα αρχίσουν καινούργιες δίκες στις περιοχές, όπου συμπληρώνεται η προθεσμία για την κατάθεση αγωγής (μετά την ολοκλήρωση της κτηματογράφησης και την πρώτη ανάρτηση).

Επιπλέον από τη ρύθμιση εξαιρούνται κοινόχρηστα ακίνητα, αιγιαλοί, αρχαιολογικοί χώροι ενώ δεν επηρεάζεται επίσης η εφαρμογή της δασικής νομοθεσίας.

Η πλειονότητα των περιπτώσεων αφορά ακίνητα και κυρίως κατοικίες για τα οποία το Δημόσιο επί δεκαετίες δεν επέδειξε το παραμικρό ενδιαφέρον. Αντίθετα με πράξεις της διοίκησης (π.χ. κατασκευή δρόμων, δικτύων  ύδρευσης – ηλεκτροδότησης κλπ. από κρατικές τότε εταιρίες) αναγνώρισε έμμεσα την υπάρχουσα κατάσταση.

5. Πώς θα μπορεί πλέον ο πολίτης να παρακολουθεί τις υποθέσεις του με το Δημόσιο;

Μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας στην οποία ο πολίτης θα μπορεί να βλέπει την πορεία της υπόθεσής του, τον υπάλληλο στον οποίο έχει χρεωθεί, καθώς και μια εκτίμηση για το χρόνο διεκπεραίωσης. Δεν θα υπάρχει πλέον η εντύπωση – ακόμη και αν δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα – ότι η αίτηση έχει χαθεί ή είναι «αγνώστου παραλήπτη».

6. Τι αλλάζει με τη δημοσιότητα των εγκυκλίων;

Μπαίνουν κανόνες ώστε αφενός οι πολίτες να μπορούν να βρίσκουν την εγκύκλιο που τους ενδιαφέρει και αφετέρου η εγκύκλιος που βρίσκουν να είναι η ισχύουσα και όχι παλαιότερη. Ήδη οι εγκύκλιοι αναρτώνται στη Διαύγεια, όπου όμως η αναζήτηση εγγράφων είναι δυσχερής. Στο εξής κάθε εγκύκλιος θα αναρτάται υποχρεωτικά στην ιστοσελίδα του υπουργείου ή του φορέα τον οποίο αφορά. Αν δεν αναρτηθεί, δεν θα ισχύει. Σημειώνεται ότι η πρακτική της ανάρτησης των εγκυκλίων εφαρμόζεται ήδη από ορισμένους φορείς του Δημοσίου, όπως η ΑΑΔΕ.

7. Πώς οι πολίτες θα ενημερώνονται για τα ωράρια των δημόσιων υπηρεσιών;

Το ωράριο λειτουργίας των υπηρεσιών του Δημοσίου ρυθμίζεται γενικά από το υπουργείο Εσωτερικών. Όμως υπάρχουν υπηρεσίες (π.χ. ΚΕΠ) που λειτουργούν με διευρυμένο ωράριο. Σε άλλες περιπτώσεις υπάρχουν διαφορετικά ωράρια υποδοχής του κοινού. Για αυτούς τους λόγους και προκειμένου να μην βρίσκουν οι πολίτες κλειστές πόρτες στο Δημόσιο, στις ιστοσελίδες των υπουργείων / φορέων θα αναρτώνται υποχρεωτικά τα ωράρια λειτουργίας.

8. Τι σημαίνει ότι πλέον οι συμβολαιογράφοι θα λειτουργούν ως one– stop–shop για τη μεταβίβαση ακινήτων;

Πρακτικά, οι συμβαλλόμενοι θα πηγαίνουν στο συμβολαιογράφο μόνο για να βάλουν την υπογραφή. Όλη η προεργασία που απαιτείται θα διεκπεραιώνεται από το συμβολαιογράφο ο οποίος θα συλλέγει τα δικαιολογητικά (ήδη οι συμβολαιογράφοι συλλέγουν ορισμένα από αυτά) για τη μεταβίβαση, θα καταρτίζει και θα υποβάλει τις δηλώσεις φορολογίας, τις αιτήσεις στο Κτηματολόγιο και θα πληρώνει (μέσω ειδικού ακατάσχετου λογαριασμού) τους φόρους και τα λοιπά έξοδα. Προφανώς για τις πρόσθετες υπηρεσίες που θα παρέχουν οι συμβολαιογράφοι, απαλλάσσοντας τους πολίτες από το κόστος, το χρόνο και την ταλαιπωρία της διεκπεραίωσης των αντίστοιχων διαδικασιών, θα προβλέπεται αντίστοιχη αμοιβή.

9. Ποια είναι η εμπειρία από την αξιοποίηση πιστοποιημένων επαγγελματιών σε λειτουργίες του Δημοσίου;

Η εμπειρία είναι προφανώς θετική, όπως γνωρίζουν όλοι οι πολίτες που έχουν αξιοποιήσει αυτή τη δυνατότητα τα τελευταία χρόνια. Το πλέον πρόσφατο παράδειγμα είναι ο ΕΦΚΑ όπου με την συνδρομή λογιστών, δικηγόρων κλπ. πιστοποιημένων επαγγελματιών  – και με τις άλλες θεσμικές ρυθμίσεις που προηγήθηκαν – επιταχύνθηκε δραστικά ο χρόνος απονομής των συντάξεων. Υπενθυμίζεται ότι η εν λόγω ρύθμιση για τον ΕΦΚΑ έχει κριθεί σύμφωνη με το Σύνταγμα από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας. Το αποτέλεσμα της εφαρμογής της είναι ότι οι συντάξεις πλέον στη χώρα μας εκδίδονται κατά μέσο όρο σε 60 ημέρες, δηλαδή στο επίπεδο της ΕΕ και λιγότερο από το χρόνο που χρειάζεται στη Γερμανία. Παρόμοιες λύσεις εφαρμόζονται ήδη στις πολεοδομίες όπου οι μηχανικοί έχουν αναλάβει σημαντικό τμήμα των αδειοδοτήσεων, αλλά και στις εφορίες με τις ευθύνες που έχουν αναλάβει οι λογιστές. Πρόκειται για λύσεις με μικρό ή μηδενικό κόστος οι οποίες όμως έχουν μεγάλη προστιθέμενη αξία στην καλύτερη και ταχύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών. Ένα από τα νέα πεδία εφαρμογής αυτή της δυνατότητας θα αφορά την υποβολή δηλώσεων από αγρότες και κτηνοτρόφους για την καταβολή των ενισχύσεων που τους αφορούν. Έχουν καταγραφεί παράπονα από τους παραγωγούς για υψηλό κόστος της συγκεκριμένης υπηρεσίας. Με το νέο πλαίσιο θα υπάρχει ανταγωνισμός και καλύτερη εξυπηρέτηση στη διεκπεραίωση της διαδικασίας.

10. Θα προβλέπεται χρονική προθεσμία για τη συμμόρφωση της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις;

Όλες οι δικαστικές αποφάσεις θα διαβιβάζονται στη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, η οποία θα διασφαλίζει τη συμμόρφωση. Αν αυτό δεν συμβεί, εντός έξι μηνών από την κοινοποίηση της απόφασης η υπόθεση θα εισάγεται στο Συμβούλιο Συμμόρφωσης που προβλέπει ο νόμος 3068/2002.

Με την ρύθμιση αυτή εξορθολογίζεται η διαδικασία συμμόρφωσης, επειδή ανατίθεται σε συγκεκριμένο όργανο, και δίνεται στο Δημόσιο εξάμηνη προθεσμία να συμμορφωθεί. Έτσι, και τα Συμβούλια Συμμόρφωσης θα είναι πιο αυστηρά στο μέλλον.

Υπενθυμίζεται ότι στο Συμβούλιο Συμμόρφωσης του ν. 3068/2002 μετέχουν ο Πρόεδρος και ανώτατοι δικαστές από τα αντίστοιχα δικαστήρια που εξέδωσαν τις αποφάσεις. Το Συμβούλιο μπορεί να επιβάλει και χρηματική κύρωση στον φορέα που δεν συμμορφώθηκε.

Η μη συμμόρφωση του Δημοσίου προς τις δικαστικές αποφάσεις αποτελεί έκφραση ανεντιμότητας του κράτους απέναντι στους πολίτες την οποία οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε.

11. Τι θα προβλέπει η πάγια ρύθμιση για την αποζημίωση των πολιτών σε περιπτώσεις ιδιαίτερης σημασίας;

Θα προσδιορίζει την χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης µελών οικογένειας ατόμου που απεβίωσε ή λόγω ηθικής βλάβης εξαιτίας τραυματισμού ή αναπηρίας. (Δεν θα αφορά, διευκρινίζεται, τις υλικές ζημιές) σε περιπτώσεις όπως: φυσικές καταστροφές, δυστυχήματα σε δημόσια κτήρια, εγκαταστάσεις,  υποδομές και μέσα μαζικής μεταφοράς,  τρομοκρατικές επιθέσεις,  ατυχήματα εν ώρα υπηρεσίας (ιδίως Σώματα Ασφαλείας και Ένοπλες Δυνάμεις), ιατρικές πράξεις ή παραλείψεις σε δημόσια νοσηλευτικά ιδρύματα. Επίσης, με την ενεργοποίηση της πάγιας ρύθμισης που θα γίνεται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου το Δημόσιο θα παραιτείται από την άσκηση ενδίκων μέσων. Πρόκειται για ρυθμίσεις που σήμερα ενεργοποιούνται κατά περίπτωση και υπό πίεση (όπως έγινε π.χ. για τη Μάνδρα, το Μάτι, τα Τέμπη).

12. Θα υπάρξει συνέχεια στην προσπάθεια για την αντιμετώπιση του βαθέος κράτους; Ποια είναι τα επόμενα βήματα;

Η προσπάθεια θα είναι συνεχής και επίμονη. Δεν έχουμε την αυταπάτη ότι με ένα νόμο θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε ριζικά όλα τα προβλήματα. Μας ενδιαφέρει ωστόσο να εφαρμόσουμε άμεσα λύσεις που υπαγορεύονται από την κοινή λογική, απαλλάσσουν τον πολίτη από δυσλειτουργίες της Δημόσιας διοίκησης που έχουν σαν αποτέλεσμα ο πολίτης πρακτικά να μην μπορεί να βρει το δίκιο του. Να είναι ανυπεράσπιστος απέναντι στον όποιο γραφειοκράτη επιλέγει να εφαρμόσει ή να μην εφαρμόσει το νόμο κατά τον τρόπο που ο ίδιος τον ερμηνεύει. Τα επόμενα άμεσα βήματα θα είναι το σχέδιο νόμου του υπουργείου Ανάπτυξης για την απλοποίηση διαδικασιών αδειοδότησης της βιομηχανίας. Παράλληλα προχωρά η πλατφόρμα ΜΙΤΟΣ, ένα θέμα που αποτελεί μια προσπάθεια μεγάλης κλίμακας για καταγραφή, απλούστευση  και κατάργηση διαδικασιών. Η πλατφόρμα έχει καταγράψει την τελευταία τετραετία 4.050 διαδικασίες στην επαφή του πολίτη και των επιχειρήσεων με το Δημόσιο. Από αυτές έχουν επιλεγεί 400 που είναι οι πιο σημαντικές για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις και θα προχωρήσει η απλούστευσή τους. Ακολουθούν επίσης  η επέκταση της αξιολόγησης και η εισαγωγή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας στο Δημόσιο, η νομοθετική πρωτοβουλία για τις Πολεοδομίες και  η μεταρρύθμιση στον ΟΣΕ.

Οι τρεις πυλώνες της μεταρρύθμισης

Η Εθνική Πολιτική Διοικητικών Διαδικασιών εξελίσσεται μέσα από τρία στρατηγικά εργαλεία:

1. Ο «Μίτος»: Η ψηφιακή πύλη (mitos.gov.gr) που ήδη φιλοξενεί πάνω από 4.100 διαδικασίες, παρέχοντας στους πολίτες πλήρη πληροφόρηση για δικαιολογητικά, κόστος και χρόνο διεκπεραίωσης.
2. Το Εθνικό Πρόγραμμα Απλούστευσης: Ο μηχανισμός ανασχεδιασμού των υπηρεσιών με στόχο την κατάργηση περιττών εγγράφων και τη δημιουργία «υπηρεσιών μιας στάσης».
3. Το Παρατηρητήριο Γραφειοκρατίας: Η δομή που μετρά σε πραγματικούς όρους το όφελος των αλλαγών για την οικονομία και το περιβάλλον.

Τι αλλάζει στην καθημερινότητα: Από το δίπλωμα οδήγησης έως το ΑΦΜ στα νεογνά

Για το 2026, οι προτεραιότητες εστιάζουν σε τομείς με υψηλή συχνότητα χρήσης και αντίκτυπο στην οικονομία. Ανάμεσα στις 47 άμεσες παρεμβάσεις που δρομολογούνται, ξεχωρίζουν:

• Μεταφορές: Ψηφιοποίηση της αρχικής έκδοσης άδειας οδήγησης και online ενημέρωση για τους βαθμούς στο Point System.
• Οικογένεια: Αυτόματη απόδοση ΑΦΜ στα νεογνά και ψηφιακή δήλωση δικαστικής αναγνώρισης τέκνου.
• Υγεία και Κοινωνική Πρόνοια: Ψηφιοποίηση των γνωματεύσεων ΚΕΠΑ, έκδοση ιατρικού πιστοποιητικού θανάτου μέσω της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και απλούστευση διαδικασιών στην επικουρική ασφάλιση.
• Δικαιοσύνη: Θεσμοθέτηση ενιαίου πιστοποιητικού κληρονομίας και «Ηλεκτρονικό Πινάκιο» για την ενημέρωση της πορείας των δικών σε πραγματικό χρόνο.
• Επιχειρηματικότητα και αγροτική παραγωγή: Ψηφιακό Μητρώο αγροτικών εκμεταλλεύσεων και απλούστευση ίδρυσης εκπαιδευτικών ιδρυμάτων (ΙΕΚ, Κολλέγια).

Τα μετρήσιμα οφέλη - Το παράδειγμα της ΑΑΔΕ

Η επιτυχία της μεταρρύθμισης αποτυπώνεται στα στοιχεία του Παρατηρητήριου Γραφειοκρατίας. Ενδεικτικά, η ψηφιοποίηση των βεβαιώσεων μητρώου της ΑΑΔΕ οδήγησε σε ετήσια εξοικονόμηση 984.000 ευρώ για πολίτες και Δημόσιο. Η κατάργηση των «ουρών» μείωσε τον χρόνο απασχόλησης των πολιτών κατά 85,7%, ενώ περιβαλλοντικά αποφεύχθηκαν 160.000 εκτυπώσεις χαρτιού και εκπομπές 27 τόνων διοξειδίου του άνθρακα λόγω της μείωσης των μετακινήσεων.

Με τη σταδιακή απόδοση των νέων ψηφιακών υπηρεσιών στο κοινό, η κυβέρνηση προσδοκά όχι μόνο την οικονομική ελάφρυνση του κράτους, αλλά και την εμπέδωση ενός κλίματος εμπιστοσύνης μεταξύ των πολιτών και της δημόσιας διοίκησης.

Ήδη, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης σχεδιάζει και αναμένεται στους επόμενους μήνες να είναι έτοιμη μια πλατφόρμα (κεντρική βάση δεδομένων), η οποία θα συγκεντρώνει τα στοιχεία επικοινωνίας όλων των πολιτών.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν θα χρειάζεται ούτε η φυσική του παρουσία, ούτε το «κυνήγι» εγγράφων που του έχουν ζητηθεί.

Όπως δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης για θέματα απλούστευσης διαδικασιών, Γιώργος Γεωργαντάς «ουσιαστικά απλουστεύουμε τη διαδικασία επαλήθευσης-πιστοποίησης της ταυτότητας των φυσικών προσώπων, δίνοντας τη δυνατότητα στα πιστωτικά ιδρύματα, εφόσον φυσικά υπάρχει η εξουσιοδότηση από τον πολίτη, να αντλούν σημαντικά στοιχεία, όπως διεύθυνση επικοινωνίας, τηλέφωνο και e-mail αυτόματα, μέσω του Μητρώου Επικοινωνίας της ΓΓΠΣΔΔ του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Έτσι, εξοικονομούμε πόρους, καταπολεμούμε τη γραφειοκρατία και ενισχύουμε τη διαφάνεια».

Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης αρμόδιος για την ψηφιακή στρατηγική και την προσέλκυση επενδύσεων Γρηγόρης Ζαριφόπουλος τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «πρόκειται για μία καινοτομία που βάζει επιτέλους μία τάξη, μειώνει την γραφειοκρατία και διευκολύνει τους πολίτες.

Από εκεί που δηλώναμε σε κάθε υπηρεσία του Δημοσίου την αλλαγή της διεύθυνσης κατοικίας, του τηλεφώνου ή του e-mail μας, πλέον θα το κάνουμε μόνο στο Μητρώο Επικοινωνίας και όλοι οι δημόσιοι φορείς θα αντλούν από αυτό όποια πληροφορία χρειάζονται, όποτε είναι απαραίτητο».

Για διαλειτουργικότητα μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα κάνει λόγο ο γενικός γραμματέας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης (ΓΓΠΣΔΔ), Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος υπογραμμίζοντας ότι «το σχέδιο νομοθετικής διάταξης -KYC θα αποτελέσει την περισσότερο σημαντική δράση διαλειτουργικότητας μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου τομέα σε ό,τι αφορά το πλήθος των εξυπηρετούμενων πολιτών, τα δεδομένα που ανταλλάσσονται και τις ώρες που εξοικονομούνται.

Με πλήρη συμμόρφωση με τον κανονισμό για τη προστασία δεδομένων, είναι μια εξαιρετικά σημαντική υλοποίηση για την ΓΓΠΣΔ».

Τι προβλέπεται

Δημιουργείται στη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης κεντρική βάση μοναδικής καταχώρησης των στοιχείων επικοινωνίας όλων των πολιτών, όπως η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail), η ταχυδρομική διεύθυνση, ο αριθμός του κινητού τηλεφώνου.

Όπως αναφέρεται στο σχέδιο νόμου, μέσω αυτής της κεντρικής βάσης αποκλειστικά θα ενημερώνονται ηλεκτρονικά τα αντίστοιχα δεδομένα των πληροφοριακών συστημάτων των φορέων του δημόσιου τομέα και του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Η καταχώρηση και ενημέρωση των ανωτέρω δεδομένων στην κεντρική βάση πραγματοποιείται μέσω πιστοποιημένης πρόσβαση σε ειδική εφαρμογή με κωδικούς μοναδικής ηλεκτρονικής ταυτοποίησης.

Τα στοιχεία των πολιτών που είναι καταχωρημένα στην πλατφόρμα θα μπορεί να τα αξιοποιεί το Κέντρο Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας ΓΓΠΣΔΔ για την ταυτοποίηση των πολιτών στα μητρώα της δημόσιας διοίκησης, ενώ μπορούν και οι τράπεζες να αντλήσουν πληροφορίες σε περιπτώσεις επικαιροποίησης των στοιχείων των πελατών τους.

Αυτό μπορεί να γίνεται όμως μόνο κατόπιν γραπτής ή ηλεκτρονικής ρητής συναίνεσης του πολίτη ώστε να αποφύγει την ταλαιπωρία και το χάσιμο χρόνου και ενέργειας για να προσκομίζει τα απαραίτητα έγγραφα που του ζητάει η τράπεζά του.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ο πολίτης δεν θα χρειάζεται να δίνει κατ’ επανάληψη και σε όλα τα τμήματα του δήμου του τα προσωπικά του στοιχεία, καθώς αυτά θα αντλούνται αυτόματα από τους αρμοδίους μέσω του μητρώου της ΑΑΔΕ.

Δηλαδή, οι πιστοποιημένοι υπάλληλοι των δήμων θα αναζητούν τα στοιχεία του πολίτη, είτε εισάγοντας μόνο το ΑΦΜ, είτε μόνο τον ΑΔΤ είτε μόνο το ονοματεπώνυμό του.

Τα στοιχεία αντλούνται από το μητρώο του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο διαχειρίζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.

Σκοπός αυτής της διαλειτουργικότητας είναι η ταυτοποίηση των πολιτών κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων των ΟΤΑ Α’ βαθμού «Μόνον άπαξ», σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, με απόλυτο σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα και χωρίς ταλαιπωρία για τον συναλλασσόμενο πολίτη.

Όπως τόνισε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κυριάκος Πιερρακάκης «το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης υπηρετεί και υλοποιεί καθημερινά τον εθνικό στόχο απλοποίησης των διαδικασιών μεταξύ των δημοσίων φορέων.

Μεγάλο ποσοστό των δεδομένων των δήμων περιλαμβάνουν λανθασμένα ή ελλιπή στοιχεία των πολιτών. Ως εκ τούτου, οι πληροφορίες που παρέχονται με τη συγκεκριμένη υπηρεσία διαλειτουργικότητας είναι απαραίτητες για την επικαιροποίηση των μητρώων των δήμων με έγκυρα στοιχεία. Παραμένουμε προσηλωμένοι στην αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας και με απτά αποτελέσματα, επιλύοντας ζητήματα που χρονίζουν.

Αξιοποιώντας το Κέντρο Διαλειτουργικότητας της ΓΓΠΣ, οι ΟΤΑ βλέπουν ένα πάγιο και διαχρονικό αίτημά τους να ικανοποιείται, εξαλείφοντας αδικίες και ενισχύοντας τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ πολίτη και δημοτικής Αρχής.

Πρόκειται για την πρώτη από μια σειρά υπηρεσιών διαλειτουργικότητας που υλοποιούνται άμεσα».

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εσωτερικών Τάκης Θεοδωρικάκος δήλωσε: «κεντρικό μας μήνυμα είναι: το κράτος στην υπηρεσία του πολίτη.

Μέσα από στενή και αρμονική συνεργασία με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης γίνεται πράξη το χτύπημα της γραφειοκρατίας, η απλούστευση της ζωής του πολίτη και η αποτελεσματική λειτουργία των δήμων. Με πράξεις και αποτελέσματα προχωράμε μπροστά».

Σύμφωνα με την απόφαση του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκου Πιερρακάκη, η διαδικασία αυτή θα συντελείται μέσω του GovHUB (πρόκειται για τον Κόμβο Πιστοποίησης και Αυθεντικοποίησης Στελεχών των Δήμων), ο οποίος θα παρέχει τα μη φορολογικά δεδομένα σε όλους ανεξαιρέτως τους δήμους της χώρας, καθώς και στα νομικά τους πρόσωπα.

Η άντληση των στοιχείων θα πραγματοποιείται από το Κέντρο Διαλειτουργικότητας της ΓΓΠΣ.

Πρόκειται για μια υπηρεσία διαλειτουργικότητας, μεταξύ των μητρώων του κεντρικού κράτους, που θα βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών που παρέχονται στους πολίτες από τους δήμους και τα νομικά τους πρόσωπα, εξασφαλίζοντας πιο ποιοτικές υπηρεσίες.

Παράλληλα, θα επιφέρει εξορθολογισμό στη ροή των εσόδων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, έτσι ώστε να είναι σε θέση να επιτελέσει αποτελεσματικότερα τον ρόλο διασφαλίζοντας τη δίκαιη κατανομή των βαρών.

Ο διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων Γιώργος Πιτσιλής υπογράμμισε ότι «η σύνδεση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων με τις υπηρεσίες των δήμων όλης της χώρας θα συμβάλει σε πολύ μεγάλο βαθμό στη βελτίωση της εξυπηρέτησης του πολίτη, μέσω της αυτόματης ενημέρωσης μητρώων και αρχείων, αλλά και στην αμεσότερη επικαιροποίηση των στοιχείων των φορολογουμένων, κάθε φορά, που προκύπτει η σχετική ανάγκη.

Η ΑΑΔΕ θα συνεχίσει τη διεύρυνση της διαλειτουργικότητας και με άλλους φορείς, πάντα στην κατεύθυνση της βελτίωσης της καθημερινότητας του πολίτη και της μείωσης της κοστοβόρας γραφειοκρατίας για τις επιχειρήσεις».

Ο γενικός γραμματέας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος δήλωσε: «Η ΓΓΠΣ, αξιοποιώντας και αναβαθμίζοντας το Κέντρο Διαλειτουργικότητας, έχει στόχο τη συγκέντρωση έγκυρων στοιχείων από διάσπαρτες βάσεις δεδομένων του κεντρικού κράτους επιτυγχάνοντας τη μέγιστη διαλειτουργικότητα μεταξύ των φορέων της Δημόσιας Διοίκησης.

Με την πρόσβαση των ΟΤΑ στο Μητρώο Φυσικών Προσώπων που επιτεύχθηκε σε αγαστή συνεργασία με την ΑΑΔΕ, κάνουμε πράξη την αρχή «Μόνον άπαξ», υποστηρίζοντας την απαίτηση του πολίτη για ταχύτερη εξυπηρέτηση μέσω του Ψηφιακού Μετασχηματισμού της Δημόσιας Διοίκησης».

Καθημερινά αναρτώνται στο πρόγραμμα «Διαύγεια» χιλιάδες Πράξεις δημοσίων φορέων, οι οποίες αφορούν την έγκριση αιτημάτων πίστωσης μικρών χρηματικών ποσών για εξυπηρέτηση καθημερινών λειτουργικών αναγκών.

Σε πολλές περιπτώσεις, εξαιτίας της γραφειοκρατίας, το διαχειριστικό κόστος διεκπεραίωσης του αιτήματος ξεπερνά τελικά κατά πολύ το αιτούμενο ποσό της δαπάνης.

Παράλληλα, το ερώτημα «γιατί να χρειάζεται να συνεδριάσει ένα σώμα 40-50 ανθρώπων, όπως ένα δημοτικό συμβούλιο ή η σύγκλητος Πανεπιστημίου για να διαπιστώσει ότι κάποιος εκτυπωτής χρειάζεται μελάνι», μοιάζει ρητορικό, όμως οι προεκτάσεις της διαδικασίας φέρνουν τη συζήτηση σε καθαρά πρακτικό επίπεδο.

Αποκαλυπτική έρευνα του ΑΠΘ για τη γραφειοκρατία

Το Εργαστήριο Οικονομικής Ανάλυσης και Πολιτικής του Τμήματος Οικονομικών του ΑΠΘ χαρτογράφησε αυτή τη γραφειοκρατία. Δηλαδή, τη διαδρομή των δαπανών από τη στιγμή που θα υποβληθεί ένα αίτημα πίστωσης, μέχρι την πληρωμή του δικαιούχου.

Παράλληλα, υπολόγισε το διαχειριστικό κόστος των παραγγελιών συχνής χρήσης, δηλαδή μέτρησε σε χρόνο και χρήμα τη γραφειοκρατία του δημόσιου λογιστικού για τον έλεγχο των δαπανών του κράτους. Πρόκειται για την επικαιροποίηση -με στοιχεία έως τον Αύγουστο του 2018- της αναφοράς του έργου υπό τον τίτλο «Μίδας», το οποίο υλοποιήθηκε το 2014 και χρηματοδοτήθηκε από το ΕΣΠΑ και εθνικού πόρους.

Τα ευρήματα της έρευνας, που παρουσίασε το ΑΠΘ, είναι αποκαλυπτικά. Μέσα από 40 βήματα, που ακολουθεί κάθε αίτημα δαπάνης από την υποβολή του, τίθενται εύλογα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας, όσο και για την αξιοποίηση των ανθρώπινων και οικονομικών πόρων των δημόσιων φορέων, καθώς και για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της «χαρτούρας». Μπορεί να βελτιωθεί το σύστημα χωρίς «εκπτώσεις» στα κριτήρια της διαφάνειας;

Αυξάνονται τα βήματα της γραφειοκρατίας

Ενα από τα παράδοξα που ανέδειξε η επικαιροποίηση των στοιχείων του 2014 είναι πως όχι μόνο δεν μειώθηκαν οι γραφειοκρατικές διαδικασίες, αλλά τα βήματα για την έγκριση ενός αιτήματος δαπάνης αυξήθηκαν από τα 32 στα 40 και κατά περιπτώσεις σε ακόμη περισσότερα.

Η διαδικασία των απευθείας αναθέσεων θεωρητικά προβλέφθηκε, για να διευκολύνει τους δημόσιους φορείς να καλύπτουν τις ανάγκες τους εκείνες που δεν μπορούν να προϋπολογιστούν και να προβλεφθούν στο πλαίσιο μεγάλων διαγωνισμών. «Επιτρέπεται η με απευθείας ανάθεση σύναψη σύμβασης προμήθειας προϊόντων, παροχής υπηρεσιών ή εκτέλεσης έργων για ετήσια δαπάνη μέχρι ποσού 20.000 ευρώ», αναφέρεται στο σχετικό άρθρο του νόμου για τις «Αρχές Δημοσιονομικης διαχείρισης και εποπτείας».

«Το δημόσιο λογιστικό έχει δύο βασικούς στόχους: Τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα. Αυτό το οποίο έχουμε κάνει τα τελευταία χρόνια -και λόγω των μνημονίων- είναι πως έχουμε επικεντρωθεί στο να βάλουμε διαδικασίες, για να περιορίσουμε τη διαφθορά, άρα να αυξήσουμε τη διαφάνεια. Συνεπώς εμπλέκονται πάρα πολλοί σε μία διαδικασία και η αποτελεσματικότητα έχει πάει πια στο ναδίρ», εξηγεί ο συντονιστής της έρευνας, καθηγητής Οικονομικής Θεωρίας και Πολιτικής του ΑΠΘ Νίκος Βαρσακέλης.

Πώς ένα στυλό φτάνει στα 70 ευρώ

Η ένταση της γραφειοκρατίας, που αφορά τις απευθείας αναθέσεις, περιγράφεται μέσα από τη ροή των απαιτούμενων εγγράφων, αποφάσεων και υπογραφών. Και κάπου εκεί, κερδίζοντας το «στοίχημα» της διαφάνειας, φαίνεται πως χάνεται η κοινή λογική.

Έτσι, σήμερα, εάν ένας καθηγητής χρειάζεται ένα στυλό και αποφασίσει να αιτηθεί την αγορά του, είναι βέβαιο ότι μέχρι να το παραλάβει θα έχει τελειώσει το μελάνι από πολλά άλλα στυλό.

«Δηλαδή, για να αγοράσεις ένα στυλό μπορεί να σου κοστίσει εβδομήντα ευρώ. Αν η προμήθεια είναι μεγαλύτερη των 2.500 ευρώ θα πρέπει να γίνει σύμβαση. Τότε το κόστος ανεβαίνει γιατί υπάρχουν κι άλλα στάδια διαδικασίας.

Θα πρέπει εκεί να γίνει νομική σύμβαση από το τμήμα προμηθειών, θα απασχοληθεί άτομο που θα συντάξει τη σύμβαση με τις προδιαγραφές, θα την υπογράψει ο προϊστάμενος του τμήματος προμηθειών, θα τη μονογράψει ο διευθυντής οικονομικών υπηρεσιών και αντίστοιχος αντιπρύτανης οικονομικών και θα πάει να την υπογράψει και ο ανάδοχος και το κόστος εκεί ξεπερνάει τα 150 ευρώ.

Για κάθε διαδικασία έχουμε ένα τέτοιο κόστος σε ένα πανεπιστήμιο ή έναν δημόσιο φορέα», εξηγεί ο κ. Βαρσακέλης.

Στο ΑΠΘ η διαδικασία διενέργειας προμήθειας με απευθείας ανάθεση, που ακολουθείται από τις ακαδημαϊκές μονάδες, αλλά και την κεντρική διοίκηση του ΑΠΘ είναι ενιαία, δηλαδή κάθε μονάδα για οποιαδήποτε προμήθεια ανεξάρτητα από το ύψος της δαπάνης μέχρι του ποσού των 20.000 ευρώ περνάει από τη διαδικασία των 40 βημάτων.

Οι αναρτήσεις στη Διαύγεια και το πρωτόκολλο

Ο κ. Βαρσακέλης αμφισβητεί τη σκοπιμότητα πολλών εκ των 40 βημάτων, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις εκτιμά πως θα μπορούσαν να συντμηθούν.

Για παράδειγμα, για την ανάρτηση των Πράξεων στη «Διαύγεια» εξηγεί ότι «ανεβαίνει αρχικά το αίτημα που θα κάνει ο καθηγητής, το Τμήμα, δεύτερη φορά ανεβαίνει από την οικονομική υπηρεσία η απόφαση ανάληψη υποχρέωσης, τρίτη φορά και πάλι από την διεύθυνση οικονομικής διαχείρισης ανεβαίνει η έγκριση της ανάθεσης, τέταρτη από τη μονάδα που αιτείται αναρτάται η σύμβαση και πέμπτη φορά γίνεται η ανάρτηση των εντολών πληρωμής, όταν θα ανατεθεί στον προμηθευτή». «Το ίδιο πράγμα ανεβαίνει συνεχώς. Το μεγάλο ερωτηματικό είναι αν θα μπορούσε να συντμηθεί», επισημαίνει ο καθηγητής.

Το …«αδηφάγο τέρας» της γραφειοκρατίας αποκτά ακόμη πιο μυθικές διαστάσεις, παρατηρώντας κανείς στον σχετικό χάρτη των διαδικασιών, ότι το ίδιο αίτημα θα πρέπει να περάσει από το Τμήμα Πρωτοκόλλου έξι φορές, στα διάφορα στάδια της διαδικασίας. «Εκατοντάδες άνθρωποι απασχολούνται στο Πρωτόκολλο, για να περνάει το ίδιο πράγμα έξι φορές, τη στιγμή που τα τμήματα δεν έχουν διοικητικό προσωπικό και οι μισοί τουλάχιστον θα μπορούσαν να απασχολούνται εκεί που υπάρχει ανάγκη», αναφέρει ο καθηγητής.

Η δωρεά που άργησε μια μέρα

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της γραφειοκρατίας, ο κ. Βαρσακέλης αναφέρει την ιστορία μιας «πολύπαθης» δωρεάς. «Κάναμε διεθνή διαγωνισμό -προβλέπεται όταν η προμήθεια είναι μεγαλύτερη των 150.000 ευρώ- για προμήθεια βιβλίων. Ήλθε κάποιες μέρες μετά μια δωρεά στη Νομική Σχολή, ύψους 18.000 ευρώ για να αγοραστούν βιβλία. Αυτές οι 18.000 ευρώ τώρα δεν μπορούν να διατεθούν με απευθείας ανάθεση.

Θα πρέπει να προκηρυχθεί διεθνής διαγωνισμός για 18.000 ευρώ. Όμως, αν είχαν έλθει πρώτα τα 18.000 ευρώ της δωρεάς, θα γινόταν η απευθείας ανάθεση και μετά ο διαγωνισμός.

Από τη στιγμή που βγαίνουν διαγωνισμοί για ένα είδος προμήθειας, ακόμη και για την αγορά ενός στυλό θα πρέπει να γίνει διεθνής διαγωνισμός. Αυτά είναι προβλήματα που έχουν εμφανιστεί στην πορεία», αναφέρει.

Αντίστοιχη εμπειρία είχε η αρμόδια διεύθυνση του υπουργείου Παιδείας, όταν κλήθηκε να λύσει τον «γρίφο» της αγοράς γραφικής ύλης για τις διευθύνσεις πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας.

Δεν μπορεί μία περιφερειακή διεύθυνση πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης να αγοράσει μολύβια, αλλά πρέπει να τα προμηθευτεί το υπουργείο ως η κεντρική αρχή. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως έπρεπε να συγκεντρώσει από 150 διευθύνσεις ό,τι χαρτικά, φωτοτυπικά, στυλό, μολύβια μπορεί να χρειάζονται, να τα ομαδοποιήσει, να βγάλει διαγωνισμό και στο τέλος να τα μοιράσει.

Το κόστος της γραφειοκρατίας

Ολες αυτές οι γραφειοκρατικές διαδικασίες έχουν κόστος, το οποίο το Εργαστήριο Οικονομικής Ανάλυσης και Πολιτικής του ΑΠΘ μέτρησε και υπολόγισε, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις σχετικές παραμέτρους. Για παράδειγμα, ως βάση για τον προσδιορισμό του εργασιακού κόστους έλαβε υπόψη το μηνιαίο εισόδημα διοικητικού υπαλλήλου που εργάζεται 10 χρόνια. Η χρονομέτρηση των διαδικασιών έγινε μέσω συνεντεύξεων με το προσωπικό των αντίστοιχων τιμημάτων. Πόσο κοστίζουν λοιπόν τα 40 βήματα;

«Το συνολικό κόστος της διαδικασίας της απευθείας προμήθειας χωρίς την υπογραφή σύμβασης με τον προμηθευτή, δηλαδή δαπάνη προμήθειας μικρότερη των 2.500 ευρώ, ανέρχεται σε 70 ευρώ και αυξάνει σημαντικά και μπορεί να πλησιάσει τα 200 ευρώ σε συμβάσεις άνω των 10.000 ευρώ». Το ετήσιο κόστος για το ΑΠΘ εκτιμάται πως ξεπερνά το ένα εκατομμύριο ευρώ.

«Το 2013 με τα λιγότερα βήματα είχαμε υπολογίσει με την οικονομική υπηρεσία -με βάση το πόσα αιτήματα είχαν και πόσες τέτοιες πράξεις είχαν καταγραφεί- ότι το κόστος της διαδικασίας για ό,τι ήταν κάτω από 20.000 ξεπερνούσε το 1 εκατομμύριο ευρώ.

Όταν έχουμε πάει από τα 32 βήματα στα 40, αν κάνουμε μια αναλογική διαδικασία το κόστος ανεβαίνει στο 1,2 εκατ. ευρώ. Αν σκεφτούμε ότι έχουμε 50 πανεπιστήμια μπορούμε να αντιληφθούμε την επιβάρυνση για το ελληνικό κράτος», εξηγεί ο κ. Βαρσακέλης.

Δεδομένου, μάλιστα, ότι η διαβίβαση των εγγράφων δεν γίνεται πλήρως με ηλεκτρονικό τρόπο, στο σύνολο των ωρών που δαπανώνται για την ολοκλήρωση μιας παραγγελίας σημαντικό κόστος έχει και ο χρόνος που χάνεται στις διαδρομές των υπαλλήλων από κτίριο σε κτίριο, ή από γραφείο σε γραφείο, από τη μία υπηρεσία στην άλλη και ο αντίστοιχος χρόνος αναμονής στη σειρά εξυπηρέτησης. Το κόστος αυτό είναι επιπλέον των 70 ευρώ ανά προμήθεια.

Πώς μπορεί να μειωθεί η γραφειοκρατία

Τα μισά βήματα της γραφειοκρατίας μπορούν να κοπούν κατευθείαν και χωρίς να επηρεαστεί καθόλου το θέμα της διαφάνειας, εκτιμά ο κ. Βαρσακέλης.

«Από εκεί και πέρα περνάμε και στο θέμα της ευθύνης, καθώς όλοι τώρα λένε «ας πάρει την απόφαση ο πρύτανης», όμως ο καθένας πρέπει να αναλάβει την ευθύνη του», συμπληρώνει.

«Δεν χρειάζεται όταν θα ζητήσω να πάρω 10 στυλό να υπογράψει ο πρύτανης ή ο αντιπρύτανης, θα πρέπει να τα αγοράζει η υπηρεσία κατευθείαν, με την υπογραφή ούτε καν του γενικού διευθυντή.

Άλλωστε, τι σημαίνει ότι εγκρίνει ο πρύτανης; Θα μπορούσε ο πρύτανης να πει στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών «μην αγοράζετε στυλό και μολύβια»; Θα πάει να δει αν τα χρειάζονται ή όχι;

Δεν εξυπηρετεί τίποτα. Πριν από τον αντιπρύτανη έχει υπογράψει ο αρμόδιος υπάλληλος, ο προϊστάμενος και ο διευθυντής και μετά πάει στο πρυτανικό συμβούλιο να δοθεί έγκριση να γίνει η δαπάνη. Είναι τρελό», εξηγεί ο κ. Βαρσακέλης.

Ακριβώς το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζουν και οι δήμοι, εξηγεί. «Δεν είναι ο πρύτανης κι ο αντιπρύτανης, αλλά είναι ο δήμαρχος κι ο αντιδήμαρχος, δεν είναι η σύγκλητος αλλά είναι το δημοτικό συμβούλιο, δεν είναι το πρυτανικό συμβούλιο αλλά είναι η οικονομική επιτροπή, άρα όλα αυτά είναι ένας φόρτος και μπορούμε να εξοικονομήσουμε και ανθρώπους και χρήμα. Δεν είναι δυνατόν να αποφασίζει το δημοτικό συμβούλιο ή η οικονομική επιτροπή του δήμου, αν θα πάρουν 10 σκούπες, είναι τρελό».

«Μπορούν να καταργηθούν τουλάχιστον 20 βήματα που δεν έχουν κανένα απολύτως νόημα, μπορούμε να τα συντμήσουμε. Θέλει οπωσδήποτε εξορθολογισμό το σύστημα, να διασφαλίσουμε τη διαφάνεια με χαμηλότερο γραφειοκρατικό κόστος», προσθέτει ο κ. Βαρσακέλης.

Με νομοσχέδιο που έρχεται την Δευτέρα στη Βουλή με στόχο να ψηφιστεί έως τις 8 Αυγούστου –στο οποίο περιλαμβάνεται επίσης η κατάργηση του ασύλου και η αύξηση των αρμοδιοτήτων των δημάρχων για εύρυθμη λειτουργία των ΟΤΑ- αλλάζει όλη η οργάνωση του πρώην υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής.

Με βάση τις νέες αρμοδιότητες, από υπουργείο κρατικών προμηθειών ηλεκτρονικών συστημάτων -όπως είχε εξελιχθεί ως τώρα- η νέα δομή -που συγκροτείται ως υπουργείο Επικρατείας- στόχο έχει να εξαλείψει τις «ουρές» στο Δημόσιο, με διασύνδεση όλων των βάσεων δεδομένων και κατάργηση περιττών διαδικασιών.

Τα πρώτα αποτελέσματα θα φανούν σε ελάχιστους μήνες, στα τέλη του 2019 ή αρχές του 2020, με στόχο από το 2021 το σύστημα να βρίσκεται πλέον σε παραγωγική διαδικασία, απαλλάσσοντας τους πολίτες από γραφειοκρατικό βάρος το οποίο συνοδεύει την κάθε καμπής της οικογενειακής, εκπαιδευτικής, επαγγελματικής ή βιολογικής τους πορείας.

Χάνουμε 3% του ΑΕΠ κάθε χρόνο στις "ουρές"!

Πριν πέντε χρόνια ακριβώς (Μάιο του 2014) όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης, παρελάμβανε ειδική έκθεση από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΟΣΑ Άνχελ Γκουρία, η οποία μετρούσε το διοικητικό κόστος για την οικονομία εξαιτίας της γραφειοκρατίας, στα έξι δισ. ευρώ το χρόνο!

Ωστόσο η αποτίμηση αυτή (3% του ΑΕΠ) είναι ίσως και μικρότερη από την πραγματική, καθώς περιορίζεται μόνον σε 13 επιλεγμένους τομείς της Οικονομίας και δεν περιλαμβάνει τις καθημερινές συναλλαγές εκατομμυρίων πολιτών.

Άλλες έρευνες ανέβαζαν ακόμα και σε 6,8% του ΑΕΠ το διοικητικό κόστος ετησίως. Αυτό το βάρος πλέον δεν θα πέφτει στον πολίτη, αλλά την αναλαμβάνει το Κράτος. Όταν υποβάλλει ο πολίτης ένα αίτημα, η υποχρέωση των υπηρεσιών θα είναι να αλληλο-ενημερώνονται εσωτερικά, χωρίς να τον ενοχλούν..

Ψηφιακό «κλειδί» χωρίς ουρές και ταλαιπωρία

Στόχος της κυβέρνησης Μητσοτάκη σήμερα είναι το ελληνικό δημόσιο να λειτουργεί στα πρότυπα των θεσμικά ανεπτυγμένων κρατών της ΕΕ, ενόψει και του 2021 –με την συμπλήρωση 200 ετών ανεξάρτητου εθνικού βίου.

Το Δημόσιο για πρώτη φορά αναλαμβάνει την ευθύνη της επικοινωνίας ανάμεσα στις υπηρεσίες αντί να φορτώνει στον πολίτη την περιττή υποχρέωση να στέκεται σε ουρές για να συγκεντρώνει πιστοποιητικά με σφραγίδες και υπογραφές.

Ο νέος υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κυριάκος Πιερρακάκης, αναλαμβάνει σαν βασική αρμοδιότητα να επιδιώξει την πλήρη διαλειτουργικότητα στο Κράτος. Παίρνει την εξουσιοδότηση να ξεκινά διαδικασίες απλοποίησης σε όλα τα υπουργεία, με τα οποία θα συνεργάζεται.

Εξετάζοντας ένα προς ένα όλα τα πεδία αυτά και τις γραφειοκρατικές ενέργειες που απαιτούν -το καθένα ξεχωριστά και όλα μαζί- θα αποκαλυφθούν οι περιττές διαδικασίες που μπορούν να απαλειφθούν, εφόσον το δημόσιο μπορέσει να διασυνδεθεί με όλες τις βάσεις δεδομένων και τα Μητρώα που, αν και σχετίζονται το ένα με το άλλο, παραμένουν λειτουργικά αποκομμένα, επιβάλλοντας ξεχωριστή αναζήτηση και «ουρές» στους πολίτες για την συγκέντρωση των στοιχείων που απαιτούνται ξανά και ξανά, σε κάθε περίπτωση συναλλαγών με το Κράτος.

Η αρχή θα γίνει με διασύνδεση όλων των Μητρώων που βρίσκονται διάσπαρτα στο ελληνικό Κράτος, σε ένα ενιαίο Μητρώο για κάθε έναν πολίτη και για όλους μαζί. Το σχέδιο θα έχει ολοκληρωθεί πλήρως το 2023.

«Γεγονότα ζωής»

Οι ενέργειες απλούστευσης με διασύνδεση των σχετικών διαδικασιών θα ξεκινήσουν από την πρώτη κιόλας ημέρα λειτουργίας του νέου συστήματος.

Οι πρώτες κινήσεις θα αφορούν στα «γεγονότα ζωής» που είναι κοινά για κάθε πολίτη στη χώρα μας. Ήδη έχουν χαρτογραφηθεί 120 πεδία επαφής του κάθε πολίτη με το δημόσιο, για τις οποίες υποβάλλονται συχνά σε πολλαπλές διαδικασίες (αναζήτηση εγγράφων κλπ) με συνέπεια να μπαίνει σε χιλιάδες "ουρές" στη διάρκεια της ζωής του.

Αντί ο πολίτες να σχηματίζουν ουρές από υπηρεσία σε υπηρεσία όπου έχουν και από έναν αριθμό Μητρώου, πλέον όλα τα Αρχεία που τους αφορούν θα επικοινωνούν κεντρικά μεταξύ τους, χωρίς να χρειάζεται να μεταβαίνουν από την μία στην άλλη, για να αιτηθούν πιστοποιητικά, βεβαιώσεις ή άλλα προσωπικά στοιχεία .

Στην κατεύθυνση αυτή, το σχέδιο προβλέπει και τα εξής βήματα:

- «Ψηφιακό κλειδί» στο Δημόσιο: ακυρώνεται και επαναπροκηρύσσεται ο διαγωνισμός για τις νέες ταυτότητες. Οι ταυτότητες θα λειτουργούν σαν ένα «ψηφιακό κλειδί», το οποίο θα δίνει στον πολίτη τη δυνατότητα να αποκτά πρόσβαση σε υπηρεσίες, όπου αυτός και αν βρίσκεται.

- Ηλεκτρονικές αιτήσεις: με το «ψηφιακό κλειδί» πολλές υπηρεσίες των ΚΕΠ, θα είναι προσβάσιμες μέσω υπολογιστή ή κινητού, ακόμα και εκτός ωραρίου λειτουργίας των δημοσίων υπηρεσιών (βράδυ, αργίες ή και εν κινήσει από το δρόμο). Έτσι καταργούνται ουρές και ωράρια, γίνονται πιο εύκολες οι συναλλαγές με το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα και δεν θα απαιτείται αυτοπρόσωπη παρουσία όπως πχ για ανανέωση ενός διαβατηρίου ή μιας ταυτότητας, αλλά ακόμη και για την έκδοση μιας σύνταξης χηρείας!

- Το κράτος αλλάζει για να υπηρετεί τον πολίτη: από το 2020 κάθε γέννηση θα δηλώνεται μόνο μία φορά στη Δημόσια Διοίκηση. Τα παιδιά θα αποκτούν αμέσως ασφάλιση και θα εγγράφονται μόνο την πρώτη φορά στην εκπαίδευση. Έκτοτε, θα προχωρούν αυτόματα στην επόμενη βαθμίδα. Οι γονείς θα έχουν πρόσβαση στις επιδόσεις του και δεν θα χρειάζεται να εξεταστεί η γνησιότητα των τίτλων σπουδών του.

Το νέο περιβάλλον που θα οικοδομηθεί με πολύ δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα, απλοποιούνται εκατοντάδες συνήθεις γραφειοκρατικές διαδικασίες που ακολουθούνται στη ζωή κάθε πολίτη: δήλωση γεννήσεως, βάπτιση, εγγραφή ή αποφοίτησή από σχολεία και πανεπιστήμια, έκδοση και επανέκδοση ταυτότητος ή διπλώματος οδήγησης κλπ εγγραφή σε εκλογικούς καταλόγους, έκδοση ΑΦΜ, έναρξη επαγγέλματος, ασφάλιση ή την συνταξιοδότηση, έως και το τέλος του κύκλου ζωής του.

Το ίδιο θα ισχύει και για τις τράπεζες, τις τηλεφωνικές εταιρείες και τους ιδιωτικούς φορείς, για τα θέματα στα οποία νομίμως μπορούν να υποβάλλουν αιτήματα στοιχείων πελατών τους.

Σύμφωνα με την έρευνα της PwC , στην οποία συμμετείχαν 2.450 επιχειρήσεις από 31 ευρωπαϊκές χώρες (ΕΕ των «28» συν Ελβετία, Νορβηγία, Τουρκία), συνολικά οι επιχειρήσεις ανά την Ευρώπη θεωρούν τη γραφειοκρατία της χώρας τους, και όχι την γραφειοκρατία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως τη μεγαλύτερη απειλή για την ανάπτυξή τους, αναφέρει το in.gr.

Για τις επιχειρήσεις, παράλληλα, η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού αξιολογείται ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις, καθώς εμποδίζει την πρόσληψη των κατάλληλων εργαζόμενων που θα συμβάλουν στην ανάπτυξη του οργανισμού.

Αναλυτικότερα, στην έρευνα που δημοσιεύεται στο capital.gr, από τις επιχειρήσεις αυτές, το 39% δήλωσε ότι η εγχώρια γραφειοκρατία τούς δημιουργεί ανησυχία, ενώ περίπου 29% ανέφεραν ως πρόβλημα την ευρωπαϊκή γραφειοκρατία. Για την Ελλάδα, το 70,7% των ερωτηθέντων νιώθουν ότι η εγχώρια γραφειοκρατία αποτελεί εμπόδιο για την ανάπτυξή τους.

Όσον αφορά την έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, η έρευνα της PwC εκτιμά ότι οδηγεί στην απώλεια εσόδων της τάξεως των 324 δισ. ευρώ για τις επιχειρήσεις ανά την Ευρώπη. Αυτό αντιστοιχεί περίπου στο άθροισμα του ΑΕΠ της Πορτογαλίας, της Ουγγαρίας και της Κροατίας. Για την Ελλάδα, το αντίστοιχο κόστος εκτιμάται στα 2 δισ. ευρώ ετησίως.

Ένα ακόμη εύρημα της έρευνας της PwC είναι ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός θεωρείται προτεραιότητα μόνο από το 31% των ιδιωτικών επιχειρήσεων στην Ευρώπη.

Η εταιρεία εκτιμήσεων ακινήτων Values πραγματοποίησε έρευνα σε 65 εταιρείες συμβούλων υπηρεσιών στο εξωτερικό, κυρίως στην Ευρώπη αλλά και την Αμερική και την Αυστραλία θέτοντας το ερώτημα αν «θα επενδύατε στην Ελλάδα την επόμενη διετία» και σύμφωνα με τις απαντήσεις, όπως αυτές παρουσιάστηκαν στο φετινό συνέδριο της Prodexpo για τα ακίνητα, ποσοστό 55% βλέπει πολύ θετικά να τοποθετηθεί στην Ελλάδα μεσά στον ορίζοντα της επόμενης διετίας.

Πρώτος κλάδος, είναι ο τουρισμός, αν ληφθεί υπόψη ότι ποσοστό πάνω από 60% δηλώνει ότι ο συγκεκριμένος τομέας είναι ο πλέον πρόσφορος για επενδύσεις και ακολουθεί ο κλάδος των υπηρεσιών με ποσοστό κοντά στο 20%, ενώ πολύ χαμηλότερα είναι τα ποσοστά της ενέργειας και της έρευνας.

Στο ερώτημα ποια είναι τα μεγαλύτερα προβλήματα για ...business στην Ελλάδα, οι απαντήσεις δεν εκπλήσσουν αν ληφθεί υπόψη ότι αυτές εστιάζουν γύρω από τη φορολογία, που προηγείται στη συνολική κατάταξη, τη γραφειοκρατία και τη διαφθορά.

Τα τρία αυτά μεγάλα «αγκάθια» φαίνεται ότι θα παραμείνουν και για την επόμενη διετία, ωστόσο, με βάση πάντα τις εκτιμήσεις των ερωτηθέντων, το θέμα της γενικότερης πολιτικής αστάθειας βρίσκεται σαφώς πιο χαμηλά, ως προς το ρίσκο, τη δεδομένη συγκυρία σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν.

Στους ανασταλτικούς παράγοντες αναφέρονται ακόμη οι υποδομές και το ανθρώπινο δυναμικό, ωστόσο με πολύ μικρά ποσοστά και ακριβώς εδώ έρχεται η αισιοδοξία των ξένων CEOs ότι αυτά μπορεί να βελτιωθούν την επόμενη διετία.

Πέρα από τις συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού που δημιουργεί επιφέρει ζημιά στα δημόσια έσοδα σε μια περίοδο που η χώρα βρίσκεται υπό τη μέγγενη μνημονίων και περιοριστικών πολιτικών ενώ εθίζει την κοινωνία σε παραβατικές συμπεριφορές. Ο άτυπος αυτός «μιθριδατισμός» όμως προκαλεί μόνο από διαφυγόντα έσοδα από ποτά και τσιγάρα μια τρύπα στον κρατικό κορβανά σχεδόν 1 δισεκ. ευρώ από απώλειες ΕΦΚ, ΦΠΑ, και άλλων φόρων. Ένα ποσό δηλαδή που ισούται με το 0,8% του ΑΕΠ, αναφέρει το newmoney.

«Σήμερα, μετά το κλείσιμο της αξιολόγησης παρουσιάζεται μια νέα ευκαιρία για ανάπτυξη της οικονομίας αλλά υπό αυστηρές προϋποθέσεις, καθώς οι μακρές διαπραγματεύσεις καθόλη τη διάρκεια του 2016 και κατά το α` εξάμηνο του 2017 είχαν υφεσιακές συνέπειες για την αγορά», σύμφωνα με τον Σίμο Αναστασόπουλο, Πρόεδρο του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου.

Ο κ. Αναστασόπουλος συνέδεσε την επάνοδο της οικονομάς σε ρυθμούς ανάπτυξης με την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης σημειώνοντας μεταξύ άλλων ότι πέρα από την άρση των capital controls η προσέλκυση ξένων επενδύσεων είναι απαραίτητη για την αποκατάσταση της αγοράς εργασίας και την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. «Στο πλαίσιο αυτό η πάταξη του λαθρεμπορίου μπορεί να αναδειχθεί σε μοχλό ανάπτυξης», τόνισε.

Την σημασία της προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων ως προϋπόθεση για τη διασφάλιση της καινοτομίας και των θέσεων εργασίας σε κλάδους αιχμής κατέδειξε ο Brian Hoyt, Economic Officer, US Embassy, που αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στην δεκαετή επέτειο από το λανσάρισμα του iphone και την ανάπτυξη των smart phones που μας έδωσαν δυνατότητες γρήγορης πρόσβασης στο internet και δκτύωσης από οποιοδήποτε μέρος του κόσμου.
Προσπάθειες από την πολιτεία

Ο Βασίλης Μαστρογιάννης, Εκτελεστικός Υπεύθυνος του Συντονιστικού για την Καταπολέμηση κι Αντιμετώπιση του Παρεμπορίου (Σ.Υ.Κ.Α.Π.) τόνισε «ότι υπό τον συντονισμό του ΣΥΚΑΠ και με την ενεργή συμμετοχή όλων των συναρμόδιων ελεγκτικών Υπηρεσιών έχουμε προβεί σε 4000 ελέγχους με εντυπωσιακά αποτελέσματα παρακάμπτοντας κάθε εγγενές εμπόδιο και καλύπτοντας μέσα από τα επιμέρους επιχειρησιακά σχέδια όσο μεγαλύτερο εύρος είναι δυνατόν υπό τις υπάρχουσες συνθήκες.

Ένα όμως από τα σοβαρότερα επιτεύγματά μας είναι η επιχειρησιακή ενεργοποίηση του Συντονιστικού Κέντρου και ότι έχουμε φθάσει στο σημείο να πείσουμε όλους τους ελεγκτικούς μηχανισμούς για την αναγκαιότητα για συνεργασίες, για την διασύνδεση των πληροφοριών και για τις από κοινού δράσεις»

Φόροι και γραφειοκρατία φέρνουν λαθρεμπόριο
«Η μεγάλη αύξηση φόρων και η γραφειοκρατία στην Ελλάδα σε συνδυασμό με τους χαμηλούς συντελεστές σε γειτονικές χώρες έχουν συντείνει στην αύξηση του λαθρεμπορίου στη χώρα μας», σύμφωνα με τον Γιώργο Πιτσιλή, Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, που παραδέχθηκε ότι “δεν γνωρίζουμε τα πραγματικά μεγέθη του λαθρεμπορίου και του παραεμπορίου” στη χώρα μας.

Σημείωσε ότι τα χρήματα που δεν εισπράττονται από τις φορολογικές αρχές λόγω του φαινομένου χάνονται από το σύνολο της κοινωνίας και για την αντιμετώπισή του πρέπει να εστιάσουμε τόσο στην καταστολή όσο και στην πρόληψη.
Μεταξύ άλλων τόνισε ότι «Χρειάζεται ουσιαστική αύξηση του τελωνειακού δυναμικού, καθώς σήμερα το προσωπικό στα τελωνεία είναι το μισό απ` ότι πριν 6 χρόνια… Θέλουμε επιπλέον μέσα δίωξης.»
Aναφερόμενος στις πρωτοβουλίες που έχουν ήδη αναληφθεί σημείωσε την ολοκλήρωση των διαδικασιών στέγασης του συντονιστικού κέντρου για το λαθρεμπόριο που στοχεύει στις κοινές επιχειρήσεις ελεγκτικών και διωκτικών αρχών, στην ανάπτυξη τελωνειακού συνδέσμου με τη Europol, στον σχεδιασμό για την προμήθεια μηχανημάτων x-ray, με πρώτο στόχο 15 σε όλη τη χώρα με επιπλέον προμήθεια αυτοκινούμενων x-rays για μεγαλύτερα φορτία και εμπορευματικούς συρμούς, τα οποία έχουν ήδη παραγγελθεί.

Ο κ. Πιτσιλής μίλησε επίσης για το έργο που έχει γίνει ως προς τις θαλάσσιες και χερσαίες ομάδες ελέγχου (με ενδεικτική τη δράση τους στα σύνορα με τη Βουλγαρία), καθώς και για την προσπάθεια που γίνεται για τη θέσπιση τμημάτων δίωξης στα κεντρικά τελωνεία, με στελέχη που – όπως είπε χαρακτηριστικά - σε λίγο διάστημα θα μπορούν να φοιτούν στην ορολογική και τελωνειακή ακαδημία.

Σύμφωνα με τον κ. Πιτσιλή, το πρόβλημα του λαθρεμπορίου αντμετωπίζεται σε συνδυασμό με το ξέπλυμα μαύρου χρήματος ενώ αυτό το διάστημα εξετάζεται το καθεστώς των ελεύθερων ζωνών ώστε να θεσπιστούν κανόνες και κυρώσεις με όρους διαφάνειας…

«Η προσπάθεια είναι υπόθεση όλων μας και πρέπει να αναπτυχθούν συνέργειες μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού φορέα», κατέληξε.

Πληγή τα παράνομα ποτά και τσιγάρα
Ο Γιάννης Μαστροκώστας, Manager Illicit Trade Strategies & Prevention EU, Philip Morris International, σχολίασε ότι με περισσότερα από 400 εκατ. ευρώ χαμένα έσοδα στα ποτά και πάνω από 90% της λιανικής τιμής φόρο στα τσιγάρα δεν είναι περίεργο που ένα στα πέντε πακέτα τσιγάρα στη χώρα μας είναι παράνομα, όπως έδειξε η έκθεση της KPMG που δημοσιεύθηκε προ ημερών.

«Η Ελλάδα κατέλαβε και το 2016 τη δεύτερη θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ με την υψηλότερη κατανάλωση παράνομων τσιγάρων, παρά την πτώση κατά μία ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με το 2015 (18,8% - 2016, έναντι 19,8 - 2015) σύμφωνα με την έρευνα της KPMG που παρουσιάστηκε τις τελευταίες ήμερες τόνισε ο Ιάκωβος Καργαρώτος, Αντιπρόεδρος της Παπαστράτος - εταιρείας με 86 χρόνια παρουσίας στην ελληνική αγορά, η οποία έχει επενδύσει 700 εκατ. ευρώ κι επενδύει επιπλέον 300 εκατ. ευρώ για νέα γραμμή παραγωγής.

Όπως ανέφερε ο όγκος των παράνομων τσιγάρων μειώθηκε κατά 12% σε σχέση με το 2015, λόγω των συνεχών ελέγχων που διενήργησαν οι διωκτικές Αρχές, αλλά παραμένει ακόμα πολύ υψηλός, στα 3,62 δισεκατομμύρια τσιγάρα. Στη μείωση αυτή συνετέλεσε όπως είπε η σταθερότητα στο φορολογικό πλαίσιο κάτι που με τις τελευταίες αυξήσεις έχει ανατραπεί.
«Εάν αυτά τα παράνομα τσιγάτα είχαν καταναλωθεί στη νόμιμη αγορά, θα είχαν προσθέσει έσοδα στο ελληνικό κράτος περισσότερα από 600 εκατομμύρια ευρώ», όπως είπε ο Ιάκωβος Καργαρώτος

Όμως η πρόβλεψη για το 2017, με βάση μελέτη του ΙΟΒΕ αναφέρει ότι το παράνομο εμπόριο θα ανοίξει το 30%. Δυστυχώς η μελέτη τείνει να επιβεβαιωθεί αφού ήδη στο πεντάμηνο έχουμε 0,5 δις. ευρώ λιγότερα έσοδα από φόρους.
Μετά από δύο χρόνια μείωσης του λαθρεμπορίου η νέα αύξηση οφείλεται αποκλειστικά στις τιμές, η αύξηση των οποίων αποδίδεται αποκλειστικά στην αύξηση των φόρων (90% της λιανικής τιμής φθάνει η φορολογία των τσιγάρων στην Ελλάδα).
Απαιτείται, όπως ανέφερε, ενδυνάμωση διωκτικών αρχών και διόρθωση της φορολογίας.

Η Αναστασία Αγγελή, Διευθύντρια Εταιρικών Υποθέσεων, Diageo Hellas αναφερόμενη στη λαθραία διακίνηση ποτών τόνισε ότι «υγιείς και νόμιμες επιχειρήσεις οδηγούνται σε μαρασμό και κλείσιμο εφόσον το πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται. Στα αλκοολούχα ποτά μία στις πέντε φιάλες διαφεύγει της φορολογίας, που σημαίνει 10 εκατ. φιάλες το χρόνο. Στα τοπικά αποστάγματα 5-7 εκατ. λίτρα είναι οι δηλωμένες ποσότητες. Επιπλέον 24 εκατ. λίτρα παράγονται παράνομα που σημαίνει ότι το κράτος χάνει πάνω από 400 εκατ. ευρώ φόρους ανέφερε χαρακτηριστικά

45 υπηρεσίες για έναν έλεγχο
«Και δεν είναι μόνο ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης που έχει επιδεινώσει το πρόβλημα αλλά και η γραφειοκρατία, με ενδεικτικό ότι το 2016 αναδείχθηκαν 75 υποθέσεις λαθρεμπορίας στις οποίες ενεπλάκησαν 45 υπηρεσίες» είπε.
Το 2009 με το ξέσπασμα της κρίσης η πολιτική αύξησης των φόρων αύξησε την τιμή των αλκοολούχων ποτών κατά 125% μέσα σε 12 μήνες συμπαρασσύροντας τα τοπικά προϊόντα τσίπουρο και ούζο. Η αύξηση της φορολογίας και η αύξηση της τιμής συνέβαλλε στην αύξηση του παρεμπορίου τόνισε η κα Αγγελή.

Η Ελλάδα έχει τον υψηλότερο φόρο στην γεωγραφική περιοχή μας (πλην της Τουρκίας που έχει υψηλούς φόρους για θρησκευτικούς λόγους), με ενδεικτική την περίπτωση της Βουλγαρίας που έχει 5 φορές χαμηλότερη φορολογία. «Δημιουργήσαμε την υπηρεσία IFSP που συλλέγει πληροφορίες και τις μοιράζεται με τις αρχές – σε συνδυασμό με τεχνολογία και τεχνογνωσία. Επισκεπτόμαστε 800 τελικά σημεία πώλησης στην αγορά και σε συνδυασμό με τα παραπάνω προχωράμε σε προτάσεις πολιτικής» ανέφερε σε σχέση με τις δράσεις της βιομηχανίας ενώ έκανε έκκληση να περιοριστεί η κατάσταση με το χύμα τσίπουρο, που είναι μια βόμβα για την υγεία.

Δίκτυα κι έγκλημα
Η Cathy Haenlain, Research Fellow - Serious & Organized Crime, RUSI - Royal United Services Institute for Defence and Security Studies, ερευνητής στο παλαιότερο ανεξάρτητο think tank σε θέματα ασφάλειας τόνισε ότι πίσω από το παράνομο εμπόριο ειδικά για τα τσιγάρα βρίσκονται ομάδες οργανωμένου εγκλήματος. «Αναπτύσσονται όπου υπάρχει διαφθορά κενά νομοθεσίας ανεκτικότητα κοινωνίας. Στην Ελλάδα υπάρχουν αυτά. Πρέπει να αλλάξει η αντίληψη του κόσμου για το παράνομο εμπόριο. Χρειάζονται καμπάνιες ευαισθητοποίησης. Επίσης πρέπει να υπάρξουν μέτρα για τον περιορισμό εγχώριας παραγωγής» τόνισε.

Ο επικεφαλής του ΣΔΟΕ Τ. Θωμαδάκης σημείωσε ότι «κοντά στα 83 δισεκ. είναι ο τζίρος από απώλειες νόμιμου εμπορίου ενώ χάνονται 790 χιλιάδες θέσεις εργασίας χάνονται σε επίπεδο ΕΕ. Οι άμεσες απώλεια στην Ελλάδα είναι 2.1 δις ευρώ και χωρίς τις παράπλευρες επιπτώσεις περίπου 25 χιλιάδες θέσεις χάνονται από το παρεμπόριο.»