«Πιστεύουμε σε μια ισορροπημένη ανάπτυξη μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Άλλωστε, το 50% του τζίρου μας προέρχεται από ίδιες επενδύσεις, το 30% από τον ιδιωτικό τομέα και μόλις το 20% από δημόσια έργα. Θεωρούμε ότι η ύπαρξη ενός μίγματος έργων προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια στον επενδυτή», σημείωσε.

Αναλυτικότερα, ο κ. Περδικάρης υπογράμμισε ότι, παρότι το υφιστάμενο ανεκτέλεστο υπόλοιπο – της τάξεως των 17 δισ. ευρώ για τους μεγάλους επενδυτικούς και κατασκευαστικούς ομίλους – επαρκεί για ακόμη μία τριετία, δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού. Στο πλαίσιο αυτό:

• Αναμένεται να φανεί πώς θα αξιοποιηθούν τα τρία χρηματοδοτικά εργαλεία ύψους 8 δισ. ευρώ, των οποίων την ενεργοποίηση για το 2026 έχει εξαγγείλει η ηγεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης.
• Κρίσιμης σημασίας είναι η ενεργοποίηση των Πρότυπων Προτάσεων, ενός θεσμοθετημένου εργαλείου που μπορεί να καλύψει το χρηματοδοτικό κενό του Δημοσίου. Για παράδειγμα, όπως ανέφερε, στα έργα επέκτασης της Αττικής Οδού, εάν εφαρμόζονταν οι Πρότυπες Προτάσεις, η χρηματοδοτική συμβολή του Δημοσίου θα ξεκινούσε από το 2037 και μετά.
• Θα μπορούσε να αξιολογηθεί η αναδιανομή του ΕΣΠΑ και κατεύθυνσή του σε έργα υψηλής προστιθέμενης αξίας. Γι’ αυτό, όπως είπε ο Πρόεδρος της ΤΕΡΝΑ Γιώργος Περδικάρης, χρειάζεται ένα εθνικό πρόγραμμα υποδομών τουλάχιστον εικοσαετίας, στο οποίο – με μελέτες κόστους-οφέλους, περιβαλλοντικών επιπτώσεων και προστιθέμενης αξίας – θα επιλεγούν τα πιο χρήσιμα έργα για τη χώρα, ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη απόδοση των πόρων που θα επενδύσει η ελληνική πολιτεία στις κατασκευές. 

Τομείς προτεραιότητας

Ο κ. Περδικάρης τόνισε ότι, «την επόμενη μέρα», οι τομείς που πρέπει να τεθούν σε απόλυτη προτεραιότητα περιλαμβάνουν:

• Υποδομές ύδρευσης και ορθολογική διαχείριση νερού. Οι ανάγκες ύδρευσης στην Ελλάδα από το 2001 έως το 2025 έχουν αυξηθεί κατά 140%, ενώ τα αποθέματα νερού έχουν περιοριστεί – ήδη στην Υλίκη και στον Μόρνο ανέρχονται σε 400 εκατ. κυβικά, όσο δηλαδή είναι η ετήσια κατανάλωση της Αθήνας. Η συνολική χρήση νερού στη χώρα φτάνει το 1 δισ. κυβικά ετησίως.
• Διαχείριση απορριμμάτων. «Έγιναν την τελευταία πενταετία όσα δεν είχαν γίνει τα προηγούμενα 50 χρόνια, αλλά φαίνεται ότι έχει επέλθει μια κόπωση. Σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, όπου παράγεται το 50% των απορριμμάτων της χώρας, τα έργα είναι «παγωμένα» και δεν έχει προχωρήσει ούτε η αναβάθμιση των Μονάδων Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) σε Μονάδες Ανάκτησης Ανακύκλωσης (ΜΑΑ), ώστε να επιτευχθεί ο στόχος ταφής μόλις του 10% των απορριμμάτων έως το 2030».
• Υιοθέτηση σχεδίου προσαρμογής υποδομών στην κλιματική αλλαγή.
• Ενίσχυση παραγωγικότητας κατασκευαστικών εταιρειών. Η παραγωγικότητα έχει μειωθεί σημαντικά λόγω της περιόδου αποεπένδυσης που ακολούθησε την κρίση. Από το 2007 έως το 2021, οι επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό υπολείπονταν των αποσβέσεων.
• Ψηφιοποίηση λειτουργιών τεχνικών εταιρειών με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας.

Απαριθμώντας τα πολλαπλά οφέλη του κατασκευαστικού κλάδου για τη χώρα μας, ο κ. Γιώργος Περδικάρης σημείωσε πως η συμβολή των τεχνικών εταιρειών δημιουργεί πολλαπλασιαστική αξία που υπερβαίνει τους προφανείς τομείς της οικονομίας και της απασχόλησης, καθώς εκτείνεται και διαχέεται στο σύνολο της κοινωνικής ζωής.

«Έχουμε αποδείξει έμπρακτα πως είμαστε εδώ όταν η πατρίδα μας δοκιμάζεται, όπως έδειξε και η κινητοποίησή μας σε όλες τις φυσικές καταστροφές» είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως «η ελληνική κατασκευαστική αγορά, με όλα τα της τα προβλήματα και τις αδυναμίες, διαθέτει μία συσσωρευμένη εμπειρία και μία εξειδικευμένη γνώση που μπορεί να προσφέρει λύσεις και να συνδράμει με πολύ ανταγωνιστικές προσεγγίσεις».

Επιπλέον, ο κ. Περδικάρης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη για συνέργειες, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι απειλές που έρχονται με όλο και μεγαλύτερη συχνότητα και σφοδρότητα στον τομέα των υποδομών. «Ούτε οι εταιρείες πρέπει να υποκαταστήσουν την πολιτεία, ούτε οι τοπικοί άρχοντες πρέπει να υποκαταστήσουν την επιστημονική και μελετητική κοινότητα, ούτε ο λαϊκισμός πρέπει να υπαγορεύσει τις τεχνικές λύσεις. Δεν υπάρχουν ούτε άμεσες ούτε μαγικές λύσεις, κυρίως αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε ουσιαστικά και σε βάθος χρόνου τις προκλήσεις του περιβάλλοντος, παρούσες και μελλοντικές» ανέφερε, επισημαίνοντας πως «οι λύσεις απαιτούν συστράτευση και ειλικρινή συνεργασία, προσφέροντας ο καθένας αυτό που έχει ως συγκριτικό πλεονέκτημα».

Στο πλαίσιο αυτό και αναφερόμενος ειδικά στο ρόλο των υποδομών για την προστασία της ανθρώπινης ζωής από την κλιματική κρίση, ο Πρόεδρος της ΤΕΡΝΑ, στάθηκε στο γεγονός ότι ενώ καλούμαστε να «οχυρωθούμε» έναντι της κλιματικής κρίσης και να αναπτύξουμε σύγχρονες, πράσινες και ανθεκτικότερες υποδομές που θα προστατεύουν και θα βελτιώνουν τη ζωή των ανθρώπων, την ίδια στιγμή οι ευρωπαϊκοί πόροι διοχετεύονται πλέον κατά προτεραιότητα στις νεοεισερχόμενες στην Ευρωπαϊκή Ένωση χώρες, ή/και δεν προορίζονται πλέον για συγκεκριμένους τύπους έργων, όπως οι οδικοί άξονες. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τον κ. Περδικάρη, η ελληνική πολιτεία πρέπει να αξιοποιήσει το συγκριτικό πλεονέκτημα που διαθέτει, βασιζόμενη σε εκείνες τις ελληνικές τεχνικές εταιρείες που διαθέτουν όχι μόνο την τεχνογνωσία και την οικονομική επιφάνεια, αλλά κυρίως τη συνέπεια να επενδύουν στη χώρα και να υλοποιούν έργα που προσφέρουν ουσιαστικά στο κοινωνικό σύνολο.

«Εμείς είμαστε εδώ και είμαστε παρόντες πάνω από 50 χρόνια, έχοντας την κοινωνική ευημερία στον πυρήνα κάθε μας έργου» τόνισε ο κ. Περδικάρης, αναφέροντας μάλιστα πως η ΤΕΡΝΑ σήμερα αντλεί μόλις το 35% του ανεκτέλεστου των έργων της από το ελληνικό δημόσιο, ενώ το 65% - δηλαδή έργα αξίας περίπου 3,8 δισ. ευρώ - αντιστοιχεί σε ιδιωτικά έργα ή έργα που εκτελεί η ΤΕΡΝΑ και αποτελούν ιδιωτικές επενδύσεις του Ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, όπως πχ το Ολοκληρωμένο Τουριστικό Συγκρότημα (IRC) στο Ελληνικό, ο Νέος Διεθνής Αερολιμένας Ηρακλείου Κρήτης στο Καστέλι, η Εγνατία Οδός, η Αντλησιοταμίευση στην Αμφιλοχία κ.α.

Συγκεκριμένα, είπε πως δεν πρέπει να παραβλέπουμε πως οι εταιρείες καλούνται να ανταγωνιστούν για να εξασφαλίσουν έργα που μελετήθηκαν και κοστολογήθηκαν σε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον από αυτό στο οποίο καλούνται να δημοπρατηθούν, και πρέπει άρα να βρουν τη χρυσή τομή ανάμεσα στην ενίσχυση του κατασκευαστικού τους αντικειμένου και στο ρίσκο να αναλάβουν έργα που θα τους οδηγήσουν σε ζημίες.

«Σε αυτό το περιβάλλον, αναδεικνύεται περισσότερο από ποτέ η σημασία των ποιοτικών χαρακτηριστικών του ανεκτέλεστου κάθε εταιρείας» σημείωσε ο κ. Περδικάρης, θέτοντας τρία καίρια ερωτήματα:

1. Έχει χτιστεί το ανεκτέλεστο με κριτήριο τη βιωσιμότητα της εταιρείας ή με αυτοσκοπό την αύξηση του ανεκτέλεστου, γεγονός που οδηγεί στην παραγωγή ζημιών;
2. Έχει χτιστεί το ανεκτέλεστο με κριτήριο την πραγματική παραγωγική δυνατότητα της εταιρείας ή με σκοπό την «συσσώρευση» έργων πέρα από τις δυνατότητες κατασκευής;
3. Διαμορφώνει η εταιρεία ένα υγιές μείγμα έργων στο χαρτοφυλάκιο της μετριάζοντας το ρίσκο και διαφοροποιώντας την έκθεσή της ανάμεσα σε δημόσια, ιδιωτικά και αυτοχρηματοδοτούμενα έργα ή το ανεκτέλεστο προέρχεται μόνο από μια πηγή;

«Όποιος απαντά ικανοποιητικά σε αυτές τις τρεις ερωτήσεις, έχει θέσει υγιείς βάσεις για την ανάπτυξη του και έχει βιώσιμες προοπτικές» υπογράμμισε ο κ. Περδικάρης.

Επιπλέον, ο κ. Περδικάρης έκανε ειδική μνεία στο πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο κλάδος λόγω της έλλειψης επαρκούς τεχνικού προσωπικού. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι η χώρα μας σήμερα δεν διαθέτει επαρκές τεχνικό δυναμικό για να καλύψει τις ανάγκες του κλάδου, αλλά και των έργων που σχεδιάζονται και δημοπρατούνται.

«Αυτό δεν είναι ένα θεωρητικό πρόβλημα. Ούτε είναι απλά ζήτημα αμοιβών. Το διαθέσιμο τεχνικό δυναμικό στην Ελλάδα είναι πεπερασμένο και δεν επαρκεί. Μια πιθανή πλειοδοσία στις αμοιβές απαντά μόνο στο ποιος θα κατορθώσει να προσελκύσει αυτούς τους τεχνίτες. Αυτό δεν αλλάζει όμως το γεγονός ότι το σύνολο παραμένει ελλειμματικό» ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως αυτό είναι το κρισιμότερο πρόβλημα βιωσιμότητας του κλάδου, ακριβώς γιατί δεν είναι συγκυριακό και η όποια λύση απαιτεί ένα συνδυασμό από πρωτοβουλίες σε βάθος χρόνου σε επίπεδο εκπαίδευσης, φορολογίας, ασφαλιστικών εισφορών, εργασιακών πολιτικών κλπ.