Παράλληλα ο ίδιος έστειλε μήνυμα για συνέχιση των μεταρρυθμίσεων. Όπως ανέφερε , δεν πρέπει να υπαναχωρήσουμε στις μεταρρυθμίσεις που αποδείχθηκαν αποτελεσματικές κατά τις προηγούμενες περιόδους αναταραχής.

Το εποπτικό και κανονιστικό μας πλαίσιο έχει ενισχύσει σημαντικά την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού μας συστήματος και δεν θα πρέπει να υπονομευθεί - θα πρέπει όμως να εφαρμόζεται με επαρκή ευελιξία ώστε να αυξηθεί η εποπτική αποτελεσματικότητα. «Ταυτόχρονα, πρέπει να επιταχύνουμε τις πρωτοβουλίες που μέχρι στιγμής φανήκαμε απρόθυμοι να υλοποιήσουμε πλήρως - κυρίως την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και τη θέσπιση ενός Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασφάλισης Καταθέσεων. Παράλληλα, πρέπει να προχωρήσουμε με ταχείς ρυθμούς στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, προκειμένου να προωθήσουμε τη βαθύτερη ολοκλήρωση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, να στηρίξουμε τις διασυνοριακές τραπεζικές, επενδυτικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες και, τελικά, να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της Ευρώπης» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τέλος, ο Στουρνάρας υπενθύμισε στους συνδαιτυμόνες του ότι έχει διατελέσει τακτικό μέλος της προκατόχου της, της Νομισματικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκπροσωπώντας το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών από το 1994 έως το 2000.

Ακολουθεί η ομιλία του Διοικητή της ΤτΕ

Με χαρά σας καλωσορίζω απόψε στο επίσημο δείπνο που διοργανώνει η Τράπεζα της Ελλάδος σε αυτό το όμορφο σημείο, πολύ κοντά στο νησί της Σαλαμίνας, όπου το 480 π.Χ. οι αρχαίοι Έλληνες νίκησαν τους Πέρσες σε μία από τις πιο καθοριστικές ναυμαχίες της ιστορίας, η οποία, σύμφωνα με τους ιστορικούς, κατέστησε δυνατή, και καθόρισε σε μεγάλο βαθμό, την ανάπτυξη του δυτικού πολιτισμού όπως τον γνωρίζουμε σήμερα. Εδώ που βρισκόμαστε τώρα, με αυτή τη θέα, μπορούμε ίσως να εκτιμήσουμε ακόμα καλύτερα πόσο περιορίζει η σημερινή σύρραξη κάτι που εμείς οι Έλληνες πάντα θεωρούσαμε αυτονόητο: το δικαίωμα της ελευθεροπλοΐας.

Χαίρομαι ιδιαίτερα που απευθύνομαι στα μέλη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής. Έχω διατελέσει τακτικό μέλος της προκατόχου της, της Νομισματικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκπροσωπώντας το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών από το 1994 έως το 2000. Και ενώ τα ζητήματα που αντιμετωπίζαμε εκείνη την περίοδο ήταν ίσως κάπως διαφορετικά, ο βασικός στόχος ήταν πολύ παρόμοιος με αυτόν που επιδιώκετε σήμερα: η προώθηση του συντονισμού των πολιτικών μεταξύ των κρατών-μελών προκειμένου να διευκολυνθεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, στην υπηρεσία του ευρωπαϊκού ιδεώδους και προς όφελος των Ευρωπαίων πολιτών.

Είμαι υπερήφανος για το έργο που επιτελέσαμε στο πλαίσιο της Νομισματικής Επιτροπής στην προσπάθειά μας να θέσουμε τις βάσεις για το ενιαίο νόμισμα και τη δημιουργία της ζώνης του ευρώ το 1999. Έκτοτε, ο αριθμός των χωρών-μελών της ζώνης του ευρώ έχει σχεδόν διπλασιαστεί, αποδεικνύοντας ότι το εγχείρημα έχει στεφθεί με επιτυχία. Χαίρομαι επίσης που η αυτή η Επιτροπή είχε συμβάλει στην ένταξη της Ελλάδος στη ζώνη του ευρώ το 2001. Τα οφέλη από την ένταξη στο ευρώ ήταν σημαντικά: η εξάλειψη του συναλλαγματικού κινδύνου διευκόλυνε τις εμπορικές συναλλαγές, τον τουρισμό και τις επενδύσεις. Ενισχύθηκε η νομισματική αξιοπιστία και επιτεύχθηκε καλύτερη σταθεροποίηση των προσδοκιών για τον πληθωρισμό. Επιπλέον, η χώρα απέκτησε πρόσβαση σε μια μεγάλη χρηματοπιστωτική αγορά με υψηλό βαθμό ρευστότητας. Συνολικά, η οικονομική και πολιτική ενοποίηση της Ελλάδος με την υπόλοιπη ΕΕ δημιούργησε τις κατάλληλες συνθήκες για την επίτευξη μακροπρόθεσμης ανάπτυξης και σταθερότητας.

Ωστόσο, σχεδόν μία δεκαετία μετά την ένταξή της, η Ελλάδα αντιμετώπισε σοβαρή κρίση δημόσιου χρέους, η οποία άσκησε επίσης πίεση στο τραπεζικό σύστημα. Η Ελλάδα δεν αξιοποίησε τις ευνοϊκές οικονομικές συνθήκες – τους ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης και τους χαμηλούς ρυθμούς πληθωρισμού – που συνόδευσαν την ένταξη στη ζώνη του ευρώ προκειμένου να αντιμετωπίσει μακροχρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες. Αντίθετα, οι υπερβολικά επεκτατικές δημοσιονομικές πολιτικές και οι αυξήσεις των πραγματικών μισθών με ρυθμούς που υπερέβαιναν κατά πολύ την αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας, σε συνδυασμό με τις χαλαρές χρηματοπιστωτικές συνθήκες, οδήγησαν σε δίδυμα ελλείμματα: το δημοσιονομικό και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Για την αντιμετώπιση της κρίσης και των διαρθρωτικών αδυναμιών της οικονομίας, η Ελλάδα εφάρμοσε τρία διαδοχικά προγράμματα οικονομικής προσαρμογής από το 2010 έως το 2018.

Αυτή είναι αναμφισβήτητα μια ιστορία που έχει τεκμηριωθεί επαρκώς στις θεμελιώδεις αρχές αυτής της Επιτροπής, καθώς τα μέλη της διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη μακρά περίοδο που ακολούθησε – ορισμένα από αυτά μάλιστα βρίσκονται μαζί μας απόψε, όπως η Χριστίνα Παπακωνσταντίνου και ο Πάνος Τσακλόγλου. Αυτή η Επιτροπή (και υπό τη σύνθεσή της ως Ομάδας Εργασίας του Eurogroup – EWG) επιφορτίστηκε με το έργο της αξιολόγησης, της υποβολής προτάσεων και της προετοιμασίας των αποφάσεων που θα λάμβαναν τελικά οι Υπουργοί Οικονομικών, σε μία συγκυρία όπου τα πάντα διακυβεύονταν: η πιθανή έξοδος μιας χώρας από τη ζώνη του ευρώ θα είχε καταστροφικές συνέπειες για τον πληθωρισμό, το βιοτικό επίπεδο και την πολιτική σταθερότητα της χώρας, αλλά και θα έπληττε σοβαρά την αξιοπιστία της ζώνης του ευρώ.

Ως Υπουργός Οικονομικών από το 2012 ως το 2014, έζησα από πρώτο χέρι το έργο της Επιτροπής, τόσο όσον αφορά τα ίδια τα ελληνικά προγράμματα όσο και τις ευρύτερες προσπάθειες για θωράκιση της ΕΕ κατά της επανεμφάνισης παρόμοιων κρίσεων στο μέλλον. Αξιοσημείωτα αποτελέσματα αυτού του έργου ήταν η Δανειακή Διευκόλυνση για την Ελλάδα, η δημιουργία του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και στη συνέχεια του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, η θέσπιση του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού, του Ενιαίου Μηχανισμού Εξυγίανσης και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, καθώς και η ενίσχυση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Χάρη σε αυτές τις πρωτοβουλίες, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα μέλη της κατάφεραν να αντιμετωπίσουν την κρίση, να επανέλθουν σε ρυθμούς ανάπτυξης, να αντιμετωπίσουν πολλές από τις ευπάθειες που αποκαλύφθηκαν εκείνη την περίοδο και, στη συνέχεια, να αντέξουν νέους σοβαρούς κλυδωνισμούς, με χαρακτηριστική την πανδημία COVID-19 και τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία.

Όταν η Ελλάδα ανέλαβε την Προεδρία της ΕΕ το 2014, η χώρα είχε ήδη καταβάλει υψηλό τίμημα λόγω των μέτρων λιτότητας. Ωστόσο, κατάφερε να θέσει τέρμα στις εικασίες για «Grexit», τουλάχιστον για ένα διάστημα. Κατά την άτυπη σύνοδο του Συμβουλίου ECOFIN τον Απρίλιο του 2014 στην Αθήνα, συνεκλήθη η Ευρωομάδα για να αποφασίσει σχετικά με την επιτυχή ολοκλήρωση της τέταρτης αξιολόγησης του δεύτερου προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής για την εκταμίευση 8,3 δισεκ. ευρώ. Στη συνέχεια, κατά την άτυπη σύνοδο του Συμβουλίου ECOFIN, οι υπουργοί Οικονομικών προέβησαν σε απολογισμό της προόδου όσον αφορά τον Κανονισμό για τον Ενιαίο Μηχανισμό Εξυγίανσης, προκειμένου να προχωρήσουν στη διακυβερνητική συμφωνία για τη μεταφορά των εισφορών στο Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης. Αυτό αποτέλεσε το επιστέγασμα της δέσμευσης που η Ελλάδα είχε αναλάβει κατά την έναρξη της Προεδρίας να προωθήσει τη βάθυνση της νομισματικής ένωσης και να ολοκληρώσει τις εργασίες για τη δημιουργία της τραπεζικής ένωσης, στις οποίες είχαν επίσης συμβάλει σημαντικά τα μέλη της Επιτροπής.

Μετά την κρίση, η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο σε όλα τα μέτωπα:

• Το πρωτογενές δημοσιονομικό έλλειμμα ύψους 10,1% του ΑΕΠ το 2009 μετατράπηκε σε πρωτογενές πλεόνασμα άνω του 4% του ΑΕΠ μέχρι το 2018.
• Την ίδια περίοδο το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε κατά περίπου 12 ποσοστιαίες μονάδες.
• Ο τραπεζικός τομέας υπέστη ριζική αναδιάρθρωση, με σταδιακή εξυγίανση των ισολογισμών και με παράλληλη ενίσχυση των κεφαλαιακών αποθεμάτων ασφαλείας και βελτίωση της ρευστότητας.
• Εφαρμόστηκαν σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στις αγορές προϊόντων και εργασίας, στη δημόσια διοίκηση, στη φορολογική διοίκηση και στο συνταξιοδοτικό.

Σε αυτή την εξαιρετικά δύσκολη περίοδο, η Τράπεζα της Ελλάδος διαδραμάτισε καίριο ρόλο στη διαφύλαξη της νομισματικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

Σήμερα, η Ελλάδα καταγράφει επί σειρά ετών αναπτυξιακές επιδόσεις που υπερβαίνουν τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ, παράλληλα με μείωση της ανεργίας και αύξηση του λόγου των επενδύσεων προς το ΑΕΠ. Οι επιδόσεις αυτές ενισχύθηκαν από τα ισχυρά δημοσιονομικά αποτελέσματα – τα οποία αντικατοπτρίζονται στη μείωση του λόγου χρέους/ΑΕΠ και στα συνεχή πρωτογενή πλεονάσματα – καθώς και τη βελτίωση των θεμελιωδών οικονομικών μεγεθών και τις ισχυρές επιδόσεις των ελληνικών τραπεζών. Ο συνδυασμός αυτών των εξελίξεων επανέφερε την Ελλάδα σε πορεία σύγκλισης προς τα ευρωπαϊκά εισοδήματα και αποκατέστησε την εμπιστοσύνη των επενδυτών, όπως αποδεικνύεται από την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας. Οι προοπτικές παραμένουν θετικές, παρά τους ισχυρούς εξωτερικούς κλυδωνισμούς και την αυξημένη αβεβαιότητα. Αψευδής μάρτυρας αυτής της προόδου είναι η εκλογή του Έλληνα Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη, στη θέση του Προέδρου της Ευρωομάδας – ποιος θα μπορούσε να το φανταστεί πριν από δέκα χρόνια;!

Ωστόσο, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι όλα αυτά επιτεύχθηκαν με σημαντικό κόστος, σε όρους απώλειας προϊόντος, κοινωνικής συνοχής και ανθρώπινου και υλικού κεφαλαίου μακροπρόθεσμα. Απαιτήθηκαν επίσης πολύ δύσκολες και οδυνηρές αποφάσεις, ορισμένες από τις οποίες ελήφθησαν γύρω από το τραπέζι όπου συνεδριάζετε στις Βρυξέλλες. Εκείνη την εποχή κάναμε λάθη από τα οποία μπορούμε πλέον να διδαχθούμε. Αλλά κάναμε και συνετές επιλογές που συνέβαλαν όχι μόνο στην έξοδο της Ελλάδος – και άλλων χωρών που εντάχθηκαν σε προγράμματα προσαρμογής – από μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση, αλλά και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ΕΕ και κάθε επιμέρους κράτους-μέλους. Ως εκ τούτου, πιστεύω ότι το μήνυμα που θα διαβιβάσετε ως τεχνοκράτες και θεματοφύλακες του ευρωπαϊκού ιδεώδους προς τους πολιτικούς σας προϊσταμένους είναι ότι, στο σημερινό δύσκολο γεωπολιτικό περιβάλλον, η μελλοντική πορεία απαιτεί την ίδια προσέγγιση που τελικά μας οδήγησε στην έξοδο από την κρίση: χρειαζόμαστε περισσότερη Ευρώπη.

Είναι γεγονός πως η ανάγκη για βάθυνση της ολοκλήρωσης της ΕΕ σε όλους τους τομείς προβάλλει σήμερα ακόμη πιο επιτακτική. Η Ευρώπη χρειάζεται επειγόντως μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν περαιτέρω την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητά της: μια γνήσια ένωση κεφαλαιαγορών, ένα ευρωπαϊκό ασφαλές περιουσιακό στοιχείο και μια συντονισμένη επενδυτική στρατηγική. Επίσης, εξάλειψη των φραγμών στην κίνηση αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων και μεταρρυθμίσεις για την αύξηση της παραγωγικότητας και του ρυθμού δυνητικής ανάπτυξης.
Για τον λόγο αυτό, δεν πρέπει να υπαναχωρήσουμε στις μεταρρυθμίσεις που αποδείχθηκαν αποτελεσματικές κατά τις προηγούμενες περιόδους αναταραχής. Το εποπτικό και κανονιστικό μας πλαίσιο έχει ενισχύσει σημαντικά την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού μας συστήματος και δεν θα πρέπει να υπονομευθεί – θα πρέπει όμως να εφαρμόζεται με επαρκή ευελιξία ώστε να αυξηθεί η εποπτική αποτελεσματικότητα. Ταυτόχρονα, πρέπει να επιταχύνουμε τις πρωτοβουλίες που μέχρι στιγμής φανήκαμε απρόθυμοι να υλοποιήσουμε πλήρως – κυρίως την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και τη θέσπιση ενός Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασφάλισης Καταθέσεων. Παράλληλα, πρέπει να προχωρήσουμε με ταχείς ρυθμούς στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, προκειμένου να προωθήσουμε τη βαθύτερη ολοκλήρωση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, να στηρίξουμε τις διασυνοριακές τραπεζικές, επενδυτικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες και, τελικά, να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της Ευρώπης.

Τέλος, θα πρέπει να αξιοποιήσουμε την εμπειρία του NGEU, η οποία απέδειξε ότι η ΕΕ μπορεί να δανειστεί σε συλλογικό επίπεδο μεγάλα ποσά, προσελκύοντας παράλληλα ισχυρή παγκόσμια ζήτηση. Αυτή η ικανότητα θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση σαφώς καθορισμένων κοινών ευρωπαϊκών στόχων υψηλής προτεραιότητας, όπως η άμυνα, η πράσινη ενέργεια και οι στρατηγικές επενδύσεις. Επιπλέον, θα συμβάλει στην απορρόφηση της πλεονάζουσας αποταμίευσης, που επί του παρόντος επενδύεται στο εξωτερικό, στηρίζοντας έτσι τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς και ενισχύοντας τον διεθνή ρόλο του ευρώ. Ωστόσο, αυτός ο τελευταίος στόχος – η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ – απαιτεί επίσης δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα σε όλα τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης, ανάπτυξη του ψηφιακού ευρώ και σημαντική επέκταση των ανοικτών συμφωνιών ανταλλαγής νομισμάτων με ευρώ.

Εάν θέλουμε να πλέουμε στις ανοικτές θάλασσες ελεύθερα και με σιγουριά – όπως θα έπρεπε – τότε αυτή είναι η σωστή κατεύθυνση. Δεν υπάρχει βιώσιμη εναλλακτική λύση για την Ευρώπη σήμερα: τα κράτη-μέλη πρέπει να έρθουν πιο κοντά, προκειμένου να δώσουν και πάλι συλλογικές απαντήσεις σε κοινές προκλήσεις. Και δεν μπορώ να σκεφτώ κανέναν ικανότερο να κατανοήσει αυτή την επιτακτική ανάγκη από τις γυναίκες και τους άνδρες που είναι συγκεντρωμένοι απόψε εδώ.

Σας ευχαριστώ και ανυπομονώ να σας συναντήσω εκ νέου στο άτυπο Συμβούλιο ECOFIN της Αθήνας του χρόνου.

Ιδιαίτερη έμφαση στον καθοριστικό ρόλο της παραγωγικότητας, των επενδύσεων, των μεταρρυθμίσεων και της εκπαίδευσης για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας έδωσε ο Γιάννης Στουρνάρας, Διοικητής, Τράπεζα της Ελλάδος.

Ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι «η αύξηση της παραγωγικότητας είναι αυτή που στο τέλος της ημέρας καθιστά μια οικονομία πιο ανθεκτική και αυξάνει την ευημερία των πολιτών», επισημαίνοντας ότι αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Όπως ανέφερε, δύο είναι οι βασικοί παράγοντες που καθορίζουν την παραγωγικότητα: οι παραγωγικές επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν τον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης μιας οικονομίας.

Αναφερόμενος στην πορεία των επενδύσεων στην Ελλάδα, σημείωσε ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, εξακολουθεί να υπάρχει επενδυτικό κενό σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

«Το 2019 οι επενδύσεις ήταν στο 11% του ΑΕΠ. Σήμερα βρίσκονται στο 18% του ΑΕΠ, ωστόσο παραμένουν περίπου τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, που είναι στο 22%», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας στάθηκε ιδιαίτερα στις διαρθρωτικές αδυναμίες που εξακολουθούν να επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα της χώρας. Όπως είπε, σημαντικά προβλήματα εξακολουθούν να εντοπίζονται στις υποδομές, στις καθυστερήσεις στην απονομή της δικαιοσύνης, αλλά και στην αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στην αγορά εργασίας.

Παράλληλα, έκανε ειδική αναφορά στο δημογραφικό πρόβλημα, χαρακτηρίζοντάς το ως μία ακόμη κρίσιμη πρόκληση για την ελληνική οικονομία.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στην εκπαίδευση, την οποία χαρακτήρισε ως καθοριστικό παράγοντα για την προσαρμογή της κοινωνίας στη νέα εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.

«Η εκπαίδευση μπορεί να λύσει πολλά από αυτά τα προβλήματα. Είναι εξαιρετικά σημαντικό η τεχνητή νοημοσύνη να μη μείνει μια τεχνολογία αιχμής, αλλά να διαχυθεί στην κοινωνία και στις επιχειρήσεις», τόνισε.

Ο κ. Στουρνάρας αναφέρθηκε επίσης στις θετικές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια, σημειώνοντας ότι η χώρα έχει επιτύχει σημαντική πρόοδο μετά την περίοδο της κρίσης.

Όπως είπε, η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται σήμερα με ρυθμό σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ενώ το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώνεται με ταχείς ρυθμούς.

«Η Ελλάδα έχει αλλάξει πλήρως», σημείωσε, τονίζοντας ότι οι εξαγωγές έχουν αυξηθεί σημαντικά, όχι μόνο στον τουρισμό και τη ναυτιλία αλλά και στη βιομηχανία, στα φαρμακευτικά προϊόντα, στο τσιμέντο και στα καλώδια.

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας προειδοποίησε ότι η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς την εργασία και όχι εις βάρος της κοινωνικής συνοχής, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη για ποιοτική εκπαίδευση.

«Αν η τεχνητή νοημοσύνη υποκαταστήσει την εργασία, τότε μόνο το κεφάλαιο θα ωφεληθεί. Αν όμως λειτουργήσει συμπληρωματικά προς την εργασία, τότε μπορεί να ανοίξει μια νέα εποχή για την ανθρωπότητα», ανέφερε.

Ph. Rogge: «Kρίσιμη προτεραιότητα είναι το skilling, δηλαδή η ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων». Στη σημασία της ουσιαστικής αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης, της ανάπτυξης δεξιοτήτων και του πρωταγωνιστικού ρόλου του δημόσιου τομέα στην ψηφιακή μετάβαση εστίασε ο Philippe Rogge, Πρόεδρος του Worldwide Public Sector της Microsoft, κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του στο Delphi Economic Forum.

Ο Philippe Rogge υπογράμμισε ότι τα πραγματικά οφέλη της τεχνολογίας δεν προκύπτουν στο στάδιο της εφεύρεσης, αλλά στο στάδιο της αξιοποίησής της. «Τα πραγματικά οφέλη ξεκινούν όχι εκεί όπου εφευρίσκονται οι τεχνολογίες, αλλά εκεί όπου χρησιμοποιούνται», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η επιτυχία στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης θα κριθεί από το πόσο γρήγορα οι οικονομίες και οι κοινωνίες θα ενσωματώσουν τις νέες δυνατότητες.

Όπως σημείωσε, χώρες όπως η Νορβηγία, η Ιρλανδία και η Γαλλία επενδύουν ήδη δυναμικά στα δικά τους γλωσσικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης (LLMs), στην εφαρμογή της τεχνολογίας στη βασική έρευνα, καθώς και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις επενδύσεις στις υποδομές, επισημαίνοντας ωστόσο ότι αυτές από μόνες τους δεν αρκούν. Όπως ανέφερε, οι επενδύσεις σε data centers είναι σημαντικές, αλλά δεν αποτελούν πανάκεια, καθώς το κρίσιμο στοιχείο είναι η ευρεία διάχυση της τεχνολογίας στην κοινωνία και στην οικονομία.

Ο ίδιος παρουσίασε μάλιστα την Ελλάδα ως μία χώρα με σημαντικές προοπτικές στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. «Οι νέοι στην Ελλάδα, ηλικίας 19 έως 24 ετών, κατατάσσονται στην πρώτη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση στη χρήση γενετικής τεχνητής νοημοσύνης. Πρόκειται για μια τεράστια ευκαιρία», ανέφερε.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μειώνεται στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες, γεγονός που, όπως είπε, αναδεικνύει την ανάγκη για περαιτέρω εκπαίδευση και κατάρτιση.

Ο Philippe Rogge τόνισε ότι η επόμενη κρίσιμη προτεραιότητα είναι το skilling, δηλαδή η ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων, προκειμένου να διασφαλιστεί ισότιμη πρόσβαση στις νέες τεχνολογίες.

«Το επόμενο βήμα είναι η ανάπτυξη δεξιοτήτων. Αυτό οδηγεί στην εξίσωση των ευκαιριών και στην ισότιμη πρόσβαση», σημείωσε.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε και στον ρόλο του δημόσιου τομέα, υπογραμμίζοντας ότι μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής για ολόκληρη την οικονομία. Όπως ανέφερε, όταν το κράτος υιοθετεί πρώτο τις νέες τεχνολογίες, βελτιώνει τις υπηρεσίες προς τους πολίτες, περιορίζει τη γραφειοκρατία και ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. «Αν ο δημόσιος τομέας ηγηθεί, τότε θα ωφεληθεί ολόκληρη η οικονομία», τόνισε.

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο επικεφαλής του Worldwide Public Sector της Microsoft εμφανίστηκε αισιόδοξος για την πορεία της Ελλάδας στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Όπως είπε, η χώρα έχει ακόμη σημαντικά περιθώρια βελτίωσης, ωστόσο ήδη ξεχωρίζει σε έναν κρίσιμο τομέα: την υιοθέτηση τεχνολογίας από τον δημόσιο τομέα. «Αυτό είναι το κλειδί για να ξεκλειδώσει η Ελλάδα το πλήρες δυναμικό αυτών των τεχνολογιών», κατέληξε.

«Νομίζω το να γίνουν εκλογές σήμερα θα ήταν ένα τεράστιο λάθος, αν μου επιτραπεί. Δεν μπορώ να κάνω πολιτικά σχόλια από τη θέση μου, αλλά αυτήν τη στιγμή η Ελλάδα θεωρείται ένα πολύ επιτυχημένο παράδειγμα εξόδου από μια πολύ μεγάλη κρίση, ίσως τη μεγαλύτερη κρίση που η Ευρώπη έζησε τα τελευταία χρόνια και πηγαίνει πολύ καλά. Δεν θα έλεγα άριστα, γιατί είμαι απ’ αυτούς που πιστεύουν ότι το άριστο είναι ο εχθρός του καλού. Πηγαίνουμε όμως καλά. Για ποιο λόγο να κάνουμε εκλογές τώρα εν μέσω πολέμου και τόσο μεγάλης αναστάτωσης; Δεύτερον, η πολιτική σταθερότητα είναι το μεγαλύτερο άυλο κεφάλαιο που έχει μία χώρα. Της επιτρέπει να παίρνει αποφάσεις κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες», είπε ο κεντρικός τραπεζίτης σε συνέντευξή του στο ραδιόφωνο των Παραπολιτικών.

Σε ό,τι αφορά τα μέτρα που ελήφθησαν προς αντιμετώπιση των επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο κ. Στουρνάρας είπε ότι η ελληνική οικονομία μπήκε σε αυτή την κρίση έχοντας αρκετά «μαξιλαράκια» και πρωτογενή πλεονάσματα. Επίσης, είπε, τα αποθεματικά του Δημοσίου στην Τράπεζα της Ελλάδας είναι πολύ υψηλά, οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές εταιρείες είναι επαρκώς κεφαλαιοποιημένες, καλύτερα από κάθε άλλη φορά. «Τώρα, αν ο μη γένοιτο, συνεχιστεί αυτός ο πόλεμος, τότε αναγκαστικά θα πρέπει να παρθούν και άλλα μέτρα. Σαφώς», τόνισε.

Κίνδυνος ύφεσης στην Ευρώπη αν το πετρέλαιο περάσει τα 150 δολάρια

Ο κ. Στουρνάρας είπε ότι φυσικά και τον φοβίζει ο στασιμοπληθωρισμός. Μιλώντας επίσης για την Ευρώπη είπε: «Κανείς δεν λέει ότι θα μπούμε σε ύφεση, προς το παρόν τουλάχιστον, αλλά εάν συνεχιστεί, αν πάμε σε σενάρια πάνω από 150 δολάρια το βαρέλι, δεν αποκλείεται τίποτα». Για την Ελλάδα, αντιθέτως, διευκρίνισε ότι είναι ακόμα δυσκολότερο να περιπέσει σε ύφεση, γιατί έχει ήδη ένα θετικό παραγωγικό κενό, με ανάπτυξη περίπου 1% ταχύτερη σε σύγκριση με την Ευρώπη.

«Στην Ευρώπη, αυτήν τη στιγμή, το ήπιο σενάριο λέει ότι η ανάπτυξη θα πέσει στο 0,9% από 1,2% που θεωρούσαμε. Εμείς εδώ στην Τράπεζα της Ελλάδος θεωρούμε ότι με αυτό το σενάριο βάσης από 2,1% θα πάμε στο 1,9%. Αλλά, επαναλαμβάνω, είναι το σενάριο βάσης αυτό που στηρίζεται σε μέση τιμή πετρελαίου 81 δολάρια το βαρέλι για όλον τον χρόνο βέβαια. Θα μου πείτε, μα είναι 100 τώρα. Ναι, αλλά είναι τώρα. Δεν σημαίνει ότι θα είναι για όλον τον χρόνο τόσο», σημείωσε.

Με τη δήλωση αυτή, ο Γιάννης Στουρνάρας απάντησε στις αιτιάσεις ότι η Αθήνα υπερασπίζεται τα εθνικά της οικονομικά συμφέροντα, εμποδίζοντας την Ευρωπαϊκή Ένωση να προχωρήσει σε απαγόρευση της εξυπηρέτησης πλοίων που μεταφέρουν ρωσικό αργό πετρέλαιο.

Κυρώσεις στη Ρωσία: Η απάντηση Στουρνάρα

Η απαγόρευση βρίσκεται στο επίκεντρο του τελευταίου σχεδίου δέσμης κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά της πολεμικής οικονομίας της Μόσχας, καθώς ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία πλησιάζει τα τέσσερα χρόνια. Οι διαπραγματευτές στις Βρυξέλλες δείχνουν την Ελλάδα και τη Μάλτα ως τις κύριες χώρες με αντιρρήσεις σχετικά με την απαγόρευση της θαλάσσιας εξυπηρέτησης, την ώρα που σπεύδουν να συμφωνήσουν στο πακέτο πριν από την επίσημη παρουσίασή του. Εντωμεταξύ, η Ουγγαρία σχεδιάζει να μπλοκάρει την έγκριση του 20ού πακέτου ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας εξαιτίας της διακοπής των παραδόσεων ρωσικού πετρελαίου μέσω του αγωγού Droujba.

Ο ναυτιλιακός τομέας της Ελλάδας εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει περίπου το 7% του οικονομικού της προϊόντος σύμφωνα με τον Γιάννη Στουρνάρα που απορρίπτει τους ισχυρισμούς ότι η ναυτιλία – πόσο μάλλον η ναυτιλία που σχετίζεται με τη Ρωσία – στηρίζει την ανάπτυξη της χώρας.

«Δεν είναι όπως στο παρελθόν. Δεν είναι μόνο ο τουρισμός και η ναυτιλία (που στηρίζουν την οικονομία)», δήλωσε ο Στουρνάρας στο Politico σε συνέντευξή του από το γραφείο του. Τόνισε ότι η κυβέρνηση της χώρας, υπό την ηγεσία του Κυριάκου Μητσοτάκη, έχει υποστηρίξει πλήρως τις Βρυξέλλες ως προς την Ουκρανία.

Επισήμανε επίσης την ασταθή ζήτηση για ναυτιλιακές υπηρεσίες. Τα έσοδα δείχνουν ότι ο κλάδος είναι πολύ ασταθής για να στηρίξει την επιτυχημένη οικονομία της Ελλάδας, η οποία σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπεται ότι θα αναπτυχθεί κατά 2,1% φέτος.

«Μετά από μια ισχυρή ανάκαμψη μετά την πανδημία, (τα έσοδα) μειώθηκαν κατά περίπου 13% το 2023, παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερά το 2024 και αναμένεται να μειωθούν κατά περίπου 15% το 2025», είπε. «Η πορεία αποκλίνει σαφώς από τη συνολική αναπτυξιακή απόδοση της Ελλάδας».

Ο Στουρνάρας επισήμανε επίσης την μεγάλη ανάπτυξη του φαρμακευτικού τομέα ως απόδειξη της διαφοροποιημένης οικονομίας της Ελλάδας. Ο τομέας παρέχει περίπου το 10% των φαρμάκων της Ευρώπης.

Στο παρελθόν, οι ευρωβουλευτές είχαν καλέσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη να επιβάλει αυστηρότερα μέτρα κατά των Ελλήνων εφοπλιστών που κέρδισαν δισεκατομμύρια από την πώληση παλαιότερων δεξαμενόπλοιων σε ρωσικές εταιρείες που βοηθούν στη μεταφορά πετρελαίου εκτός του πλαισίου κυρώσεων. Η Αθήνα έχει διαμηνύσει ότι κάνει τα πάντα για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με τις κυρώσεις αλλά δεν συμφωνεί πλήρως με τα τελευταία μέτρα του 20ού πακέτου των Βρυξελλών κατά της Ρωσίας.

Η ελληνική θέση στις Βρυξέλλες είναι ότι η εφαρμογή πλήρους απαγόρευσης στις θαλάσσιες μεταφορές θα ωφελούσε την ινδική και κινεζική ναυτιλία, εις βάρος της Ευρώπης, σύμφωνα με διπλωμάτες που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις. Η διακοπή της παραγωγής και της μεταφοράς πετρελαίου θα οδηγήσει επίσης σε υψηλότερες τιμές, σύμφωνα με το επιχείρημα, ενισχύοντας τα ρωσικά έσοδα.

Ωστόσο, οι τρέχουσες και μελλοντικές ρωσικές κυρώσεις δεν αποτελούν σοβαρό κίνδυνο για τις εθνικές οικονομικές προοπτικές, σύμφωνα με τον Στουρνάρα. Η ανάπτυξη θα προέλθει κυρίως από την εγχώρια ζήτηση, τις επενδυτικές δαπάνες και την ιδιωτική κατανάλωση. Αναμένει ότι η οικονομία θα αναπτυχθεί με σταθερό ρυθμό περίπου 2% το 2027 και το 2028.

Αυτό θα διατηρούσε την Ελλάδα σε υψηλότερες επιδόσεις από το μεγαλύτερο μέρος των χωρών της ευρωζώνης, σε αυτό που αποκαλείται ως μια από τις πιο λαμπρές επιτυχίες της ελληνικής οικονομίας μετά τη συρρίκνωσή της κατά περίπου ένα τέταρτο κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους.

Όπως ανέφερε, μιλώντας χθες στο ραδιόφωνο της ΕΡΑ, η ΤτΕ αναμένει να καθαρογραφεί η συγκεκριμένη απόφαση διότι "οι λεπτομέρειες παίζουν σημαντικό ρόλο", προσθέτοντας ότι "θέλω να πιστεύω ότι έχουν ληφθεί όλες οι πρόνοιες για να μη θιγεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα της χώρας. Όσον αφορά τις ρυθμίσεις για το ελβετικό φράγκο, και εκεί πιστεύω ότι η κυβέρνηση έχει κάνει το καλύτερο για τους δανειολήπτες προστατεύοντας βεβαίως και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Σε κάθε περίπτωση η Τράπεζα της Ελλάδος είναι εδώ ακριβώς για να παράσχει τεχνική βοήθεια στα ζητήματα αυτά".

Απαντώντας σε ερώτηση για το κατά πόσο η πολιτική κατάσταση θα μπορούσε να επηρεάσει την οικονονομία, ο διοικητής της ΤτΕ ανέφερε ότι "η πολιτική σταθερότητα είναι ίσως το σημαντικότερο άυλο κεφάλαιο που έχει μια χώρα. Διότι σε ένα διεθνές περιβάλλον που ταράσσεται, βλέπετε, από γεωπολιτική αστάθεια, από δασμούς, από εμπορικούς πολέμους, η πολιτική σταθερότητα είναι προϋπόθεση για όλα τα άλλα. Άρα δεν μπορώ να διανοηθώ ότι θα μπορεί αυτό να τεθεί υπό αμφισβήτηση, ένα κεκτημένο δηλαδή που έχουμε, το οποίο μας οδήγησε έξω από την κρίση και κάτω από πάρα πολύ δύσκολες συνθήκες".

Αναφερόμενος στις κοινωνικές ανιστότητες, ο κ. Στουρνάρας επεσήμανε ότι είναι μεν ένα από τα βασικότερα προβλήματα της χώρας, ωστόσο, όπως εκτίμησε, "πάμε καλά", υπογραμμίζοντας χαρακτηρισιτκά ότι "κάθε χρόνο και οι κοινωνικές ανισότητες βελτιώνονται. Παρακολουθούμε ακόμα κι αυτά τα στοιχεία στην Τράπεζα της Ελλάδος, άρα πηγαίνουμε καλύτερα. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε ποτέ, όπως δεν πρέπει να ξεχνάμε που είχαμε βρεθεί 10 χρόνια πριν".

«Η πολιτική σταθερότητα είναι ίσως το σημαντικότερο άυλο κεφάλαιο που διαθέτει μια χώρα. Σε ένα διεθνές περιβάλλον που δοκιμάζεται από δασμούς, γεωπολιτικές εντάσεις, εμπορικούς πολέμους και αυξημένη αβεβαιότητα, η σταθερότητα αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για όλα τα υπόλοιπα», τόνισε αρχικά ο κ. Στουρνάρας, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα έχει πλέον αφήσει πίσω της την κρίση. Υπογράμμισε ακόμη πως «η ελληνική οικονομία κινείται σε θετική τροχιά και για να διατηρηθεί αυτή η πορεία, καθοριστικός παράγοντας είναι η πολιτική σταθερότητα».

Παράλληλα, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας ανέφερε ότι «θα αποτελούσε τιμή για τον ίδιο, εφόσον του προταθεί, η ανανέωση της θητείας του».

Αναφερόμενος συνολικά στην πορεία της οικονομίας, σημείωσε ότι «το τέλειο είναι συχνά ο εχθρός του καλού. Πηγαίνουμε καλά και αυτό αναγνωρίζεται. Θα μπορούσαμε να πηγαίνουμε ακόμη καλύτερα. Υπάρχουν ευάλωτοι συμπολίτες και εκεί πρέπει να εστιάσουμε. Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, οι κοινωνικές ανισότητες βελτιώνονται χρόνο με τον χρόνο. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε, όπως δεν πρέπει να ξεχνάμε και το σημείο στο οποίο βρισκόμασταν πριν από δέκα χρόνια».

Σε ό,τι αφορά στο ψηφιακό ευρώ, ο κ. Στουρνάρας επισήμανε ότι «η ΕΚΤ έχει σχεδόν ολοκληρώσει την προετοιμασία του ψηφιακού ευρώ, το οποίο θα θωρακίσει την ευρωπαϊκή οικονομία», προσθέτοντας πως «υπάρχουν χρηματοδοτικά εργαλεία και περιθώρια για αυξήσεις, αν και οι μεταρρυθμίσεις παραμένουν σημαντικότερες».

Για την αύξηση του κατώτατου μισθού που αναμένεται να εφαρμοστεί από την 1η Απριλίου, ο Γιάννης Στουρνάρας σημείωσε ότι «σύμφωνα με τις μελέτες της Τράπεζας της Ελλάδας, όσο η οικονομία αναπτύσσεται και η παραγωγικότητα βελτιώνεται, υπάρχουν ουσιαστικές δυνατότητες για αυξήσεις μισθών, ιδιαίτερα στον ιδιωτικό τομέα».

Τέλος, αναφερόμενος στο Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο ολοκληρώνεται στο τέλος του 2026, και στις ανησυχίες για την επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας, τόνισε ότι «δεν θα υπάρξει πρόβλημα. Έχουν γίνει οι σχετικές μελέτες και δεν ισχύει ότι τελειώνουν οι πόροι. Το πιο σημαντικό είναι ότι οι μεταρρυθμίσεις στην ψηφιακή οικονομία, στη μείωση της γραφειοκρατίας, στην εκπαίδευση και κατάρτιση των εργαζομένων και σε άλλους τομείς θα έχουν μόνιμο όφελος για την ελληνική οικονομία».

«Παρακολουθούμε τις συναλλαγματικές ισοτιμίες και όλες τις μεταβλητές που επηρεάζουν τη δραστηριότητα και τον πληθωρισμό», δήλωσε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος στην τηλεόραση του Bloomberg, υπογραμμίζοντας ότι η ενίσχυση του ευρώ από τον Μάρτιο του 2025 έχει ήδη ενσωματωθεί στo βασικό σενάριο της ΕΚΤ και ότι το κοινό νόμισμα παραμένει εντός του ιστορικού εύρους διακύμανσής του έναντι του δολαρίου.

«Το μεγαλύτερο μέρος της ανατίμησης πραγματοποιήθηκε στο πρώτο τρίμηνο του περασμένου έτους», είπε. «Δεν ήταν, λοιπόν, κάτι δραματικό που θα έπρεπε να μας οδηγήσει σε αλλαγή της πορείας δράσης μας».

Οι δηλώσεις έγιναν λιγότερο από μία ημέρα μετά την απόφαση της ΕΚΤ να διατηρήσει το επιτόκιο καταθέσεων στο 2% για πέμπτη συνεδρίαση, με την πρόεδρο Κριστίν Λαγκάρντ να επαναλαμβάνει την Πέμπτη ότι οι αξιωματούχοι θεωρούν πως βρίσκονται σε «καλό σημείο», υποβαθμίζοντας παράλληλα την πρόσφατη άνοδο του ευρώ.

Οι περισσότεροι επενδυτές και οικονομολόγοι δεν αναμένουν περαιτέρω μειώσεις στο κόστος δανεισμού μετά τις οκτώ που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί σε αυτόν τον κύκλο.

Ο Γ. Στουρνάρας εκτιμά ότι οι κίνδυνοι για τις προοπτικές του πληθωρισμού και της οικονομικής ανάπτυξης είναι ισορροπημένοι, χαρακτηρίζοντας τους αξιωματούχους «αρκετά βέβαιους».

«Δεν αισθανόμαστε ότι πρέπει να αλλάξουμε την πορεία δράσης μας», είπε. «Εξαρτόμαστε από τα δεδομένα. Έχει αποδειχθεί μια πολύ καλή πρακτική έως τώρα».

Η οικονομία έχει δείξει ανθεκτικότητα απέναντι στους δυσμενείς παράγοντες, όπως οι δασμοί, καταγράφοντας ανάπτυξη 0,3% στο τέταρτο τρίμηνο, καλύτερη των προσδοκιών. Η ανάπτυξη αναμένεται να στηριχθεί από αυξημένες κρατικές δαπάνες στη Γερμανία και αλλού.

Ωστόσο, οι κίνδυνοι παραμένουν. Η ασταθής εμπορική πολιτική των ΗΠΑ αποτελεί τον βασικότερο, ενώ ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ υποχώρησε στο 1,7% τον Ιανουάριο. Αυτό θα μπορούσε να ενθαρρύνει τα «περιστέρια» της μειοψηφίας του Διοικητικού Συμβουλίου, ακόμη κι αν η ΕΚΤ προβλέπει επιστροφή του πληθωρισμού στο 2% το 2028.

Ο Στουρνάρας δήλωσε ότι η ΕΚΤ έχει επιτύχει ομαλή προσγείωση, χαρακτηρίζοντας την τρέχουσα κατάσταση ως μια «σταθερή ισορροπία».

Όπως ανέφερε μιλώντας στο Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΒΕΑ, οι τράπεζες θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι η πιστωτική επέκταση στηρίζεται σε συντηρητικά κριτήρια και διαδικασίες, προκειμένου να διατηρήσουν την ποιότητα του ενεργητικού τους και να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις υπολειπόμενες εστίες πιστωτικού κινδύνου. Θα πρέπει επίσης να διαχειρίζονται αποτελεσματικά τα θέματα κόστους, και να προσαρμόζονται στο μεταβαλλόμενο οικονομικό περιβάλλον και τις τάσεις ψηφιοποίησης, για να επιτύχουν τη διατήρηση της κερδοφορίας τους τα επόμενα χρόνια. Οι συνεχείς επενδύσεις στην τεχνολογία είναι απαραίτητες προκειμένου να θωρακιστούν από κυβερνοεπιθέσεις, να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητά τους και να ανταποκριθούν καλύτερα στις εξελισσόμενες απαιτήσεις των καταναλωτών.

Επιπλέον, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι που σχετίζονται και με τις διεθνείς εξελίξεις συνεχίζουν να αποτελούν τον πιο απρόβλεπτο και εν δυνάμει σημαντικό παράγοντα κινδύνου, κάτι το οποίο θα πρέπει οι τράπεζες να λαμβάνουν υπόψη τους στον καθορισμό της μερισματικής πολιτικής τους καθώς και στη διατήρηση των κεφαλαιακών αποθεμάτων. Η ανθεκτικότητα που έχει επιτευχθεί δεν πρέπει να οδηγεί σε εφησυχασμό και αποφάσεις με βραχυπρόθεσμο ορίζοντα.

Για τις μικρότερες - μη συστημικές τράπεζες - ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι η ΤτΕ δίνει έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού τους. Στο πλαίσιο αυτό η Τράπεζα της Ελλάδος έχει επικοινωνήσει με τις επηρεαζόμενες τράπεζες νωρίς εντός του 2025, έχει ζητήσει την υποβολή σχετικών σχεδίων δράσης αναφορικά με την δημιουργία ενός ελάχιστου ποσοστού εποπτικών προβλέψεων - και παρακολουθεί την υλοποίησή τους.

Όπως ανέφερε ο κ. Στουρνάρας τα λιγότερο σημαντικά πιστωτικά ιδρύματα βελτίωσαν την ποιότητα του δανειακού τους χαρτοφυλακίου ως αποτέλεσμα τόσο της εσωτερικής διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων όσο και της εκκαθάρισης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων της Παγκρήτιας Τράπεζας και της Attica Bank στο πλαίσιο της συγχώνευσής τους και της συμμετοχής τους στον Ηρακλή ΙΙΙ.

Ως αποτέλεσμα, οι λιγότερο σημαντικές τράπεζες παρουσιάζουν υψηλό βαθμό πιστωτικής επέκτασης, παρέχοντας χρηματοδότηση στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της Ελληνικής Οικονομίας), παρουσιάζοντας βελτιωμένη λειτουργική κερδοφορία και υψηλή ρευστότητα. Επισημαίνεται ότι η είσοδος νέων επενδυτών και η λειτουργική κερδοφορία των ΛΣΠΙ έχουν επιτρέψει τη βελτίωση της κεφαλαιακής επάρκειας των ΛΣΠΙ, ενώ συνεχίζει να υφίσταται ενδιαφέρον επενδυτών για την είσοδο στο μετοχικό κεφάλαιο τους.

Για τις χορηγήσεις δανείων ο διοικητής της ΤτΕ αναγνώρισε ότι ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης προς τα νοικοκυριά παραμένει χαμηλός, αν και επιταχυνόμενος το τελευταίο διάστημα. Τα καταναλωτικά δάνεια αυξάνονται με ρυθμό ελαφρώς υψηλότερο από το ρυθμό αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ, ενώ ο ρυθμός μεταβολής των στεγαστικών δανείων - που έγινε πρόσφατα ελαφρά θετικός για πρώτη φορά μετά από 15 έτη - αναμένεται να ενισχυθεί τροφοδοτούμενος εν μέρει από τις εκταμιεύσεις του προγράμματος "Σπίτι μου ΙΙ".

Ακολουθεί αυτούσια η δήλωση του Γ. Στουρνάρα:

«Ως Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, χαιρετίζω την εκλογή του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη, στη θέση του Προέδρου του Eurogroup.

Η εκλογή του αντανακλά τόσο την επιτυχία της ελληνικής οικονομίας όσο και τη δική του προσωπική συμβολή. Η επιτυχία αυτή έχει σημασία για όλους μας: αποτελεί ένδειξη της ενισχυμένης αξιοπιστίας της χώρας και του ρόλου της στην ευρωπαϊκή οικονομική διακυβέρνηση.

Οφείλουμε να ανταποκριθούμε στο ύψος αυτής της εξαιρετικά θετικής εξέλιξης, εργαζόμενοι με συνέπεια ώστε να τον στηρίξουμε επαξίως στα νέα του καθήκοντα και να συμβάλουμε από την πλευρά μας στην περαιτέρω πρόοδο της ελληνικής οικονομίας».

Ο κ. Στουρνάρας προέβλεψε ότι οι επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ θα φθάσουν στο 18% το 2027 από 11% που είχαν μειωθεί το 2019, εξέλιξη η οποία σύμφωνα με τον ίδιο αποτελεί και την κύρια αιτία για τον τον υπερδιπλάσιο ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης της Ελλάδας σε σχέση με αυτόν της ευρωζώνης κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

Όμως, όπως επεσήμανε παρά την αδιαμφισβήτητη πρόοδο, σήμερα απέχουμε ακόμα σημαντικά, περίπου πέντε ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, από το να κλείσουμε το επενδυτικό κενό με την Ευρώπη που δημιουργήθηκε στην ελληνική οικονομία από την οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας. «Επιταχύνοντας το ρυθμό αύξησης των επενδύσεων, ιδίως σε καινοτόμες δραστηριότητες, αλλά και την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων, επιταχύνουμε τη σύγκλιση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας με αυτό της ευρωζώνης, δηλαδή της ευημερίας του ελληνικού λαού με εκείνη της υπόλοιπης Ευρώπης, της πλέον ευημερούσας ηπείρου του πλανήτη. Έχουμε μια μοναδική ευκαιρία μπροστά μας. Είναι στο χέρι μας να μην τη σπαταλήσουμε» ανέφερε ο διοικητής της ΤτΕ

Ο κ. Στουρνάρας ανέπτυξε τους τομείς που παρουσιάζονται επενδυτικές ευκαιρίες στην ελληνική οικονομία (υποδομίες, αμυντική βιομηχανία, καινοτομία, εφοδιαστικές αλυσίδες) υπό την προυπόθεση να συνεχιστεί η υπεύθυνη δημοσιονομική πολιτική και η χρηματοπιστωτική σταθερότητα που χαρακτηρίζουν την ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια. Δεύτερη προυποθέση αποτελεί η εντατικοποίηση της προσπάθειας εφαρμογής ενός αριθμού ανειλημμένων ήδη μεταρρυθμίσεων, τόσο αυτών που θεωρούνται προϋποθέσεις για την εκταμίευση των πόρων του Ταμείου Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας, όσο και άλλων που προωθεί η κυβέρνηση για την υλοποίηση του οικονομικού της προγράμματος.