Η οργάνωση καταναλωτών αναφέρει ότι τις τελευταίες εβδομάδες έχουν διατυπωθεί απόψεις από «νομικούς κύκλους» εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, αλλά και από κυβερνητικούς αξιωματούχους και τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, οι οποίες κάνουν λόγο για ασάφειες ή κενά στην απόφαση της Ολομέλειας ως προς τον τρόπο υπολογισμού των τόκων, τη μη αναδρομικότητα της εφαρμογής της ή τις συνέπειές της για τους δανειολήπτες.

Η ΕΚΠΟΙΖΩ, η οποία συμμετείχε ως παρεμβαίνουσα στη σχετική δίκη, υποστηρίζει ότι η απόφαση του Αρείου Πάγου είναι σαφής και προβλέπει ότι το επιτόκιο υπολογίζεται επί κάθε μηνιαίας δόσης κατά τον χρόνο εξόφλησής της και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής. Κατά την οργάνωση, η ερμηνεία αυτή συνδέεται με τον σκοπό προστασίας της κύριας κατοικίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, καθώς διαφορετικός τρόπος υπολογισμού θα οδηγούσε σε υπέρμετρη επιβάρυνση των οφειλετών.

Παράλληλα, σημειώνει ότι, μολονότι η απόφαση δεν παράγει δεδικασμένο για όσους δεν συμμετείχαν στη συγκεκριμένη δίκη, οι κρίσεις της Ολομέλειας αποτελούν κατευθυντήρια ερμηνεία για τα δικαστήρια που θα κληθούν να εξετάσουν αντίστοιχες υποθέσεις.

Η οργάνωση υποστηρίζει επίσης ότι η απόφαση αφορά το σύνολο της δικαστικής ρύθμισης από την έναρξη εφαρμογής της και, ως εκ τούτου, έχει αναδρομικές συνέπειες ως προς τον υπολογισμό των τόκων, γεγονός που, κατά την άποψή της, μπορεί να θέσει ζήτημα επιστροφής ή συμψηφισμού αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.

Στην ανακοίνωσή της η ΕΚΠΟΙΖΩ επικρίνει τις δημόσιες παρεμβάσεις που ακολούθησαν την έκδοση της απόφασης, υποστηρίζοντας ότι ο σεβασμός στις δικαστικές αποφάσεις δεν θα πρέπει να εξαρτάται από το ποιος είναι ο ωφελημένος ή ο ζημιωμένος από αυτές.

Τέλος, καλεί τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων να ενημερώσουν τους οφειλέτες για τις καταβολές που έχουν πραγματοποιηθεί και για τον τρόπο προσαρμογής των δόσεων στα νέα δεδομένα, ώστε οι δανειολήπτες να μπορούν να ασκήσουν τα δικαιώματά τους βάσει της απόφασης.

Όπως επισημαίνει η ΤτΕ, το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ των νέων καταθέσεων και δανείων αυξήθηκε στις 4,45 εκατοστιαίες μονάδες.

Τον Απρίλιο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,30%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,60%.

Το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ των υφιστάμενων καταθέσεων και δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στις 4,30 εκατοστιαίες μονάδες.

1. Επιτόκια νέων καταθέσεων και δανείων

Νέες Καταθέσεις

Τον Απρίλιο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων καταθέσεων παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,31%, σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,03%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 4 μονάδες βάσης στο 0,09%.

Το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος από νοικοκυριά αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσης στο 1,13%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 1,76%.

Νέα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 37 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,76%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια (κατηγορία που περιλαμβάνει τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών, τα ανοικτά δάνεια και υπεραναλήψεις από τρεχούμενους λογαριασμούς) παρέμεινε αμετάβλητο στο 14,65%.

Το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 138 μονάδες βάσης στο 11,19%, ενώ το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,49%.

Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια αυξήθηκε κατά 6 μονάδες βάσεις στο 4,59%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων αυξήθηκε κατά 7 μονάδες βάσης στο 6,85%.

Το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 50 μονάδες βάσης στο 4,41%. Το μέσο επιτόκιο των δανείων τακτής λήξης με κυμαινόμενο επιτόκιο προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) αυξήθηκε κατά 36 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,58%.

Όσον αφορά τη διάρθρωση των επιτοκίων ως προς το ύψος του δανείου σημειώνεται ότι το μέσο επιτόκιο για δάνεια μέχρι και 250.000 ευρώ αυξήθηκε κατά 27 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 5,08%, για δάνεια από 250.001 μέχρι 1 εκατ. ευρώ αυξήθηκε κατά 16 μονάδες βάσης στο 4,48%, ενώ για δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ αυξήθηκε κατά 54 μονάδες βάσης στο 4,37%.

2. Επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα καταθέσεων και δανείων

Υφιστάμενες Καταθέσεις

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων (συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων μίας ημέρας) παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,30%, τον Απρίλιο του 2026.

Ειδικότερα, τα μέσα επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 2 έτη από νοικοκυριά και από επιχειρήσεις παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα στο 1,14% και 1,71% αντίστοιχα.

Υφιστάμενα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,60%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,60%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα παρέμεινε επίσης σχεδόν αμετάβλητο στο 8,31%.

Το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των επιχειρηματικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,13%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων παρέμεινε επίσης σχεδόν αμετάβλητο στο 5,36%.

Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής του συνόλου των καταθέσεων αυξήθηκε στο 6,4%, τον Απρίλιο του 2026, από 5,8% τον προηγούμενο μήνα.

Οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα μειώθηκαν κατά 66 εκατ. ευρώ, τον Απρίλιο του 2026, έναντι αύξησης κατά 2.080 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

Μείωση κατά 935 εκατ. ευρώ παρουσίασαν οι καταθέσεις των επιχειρήσεων, έναντι αύξησης κατά 2.453 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα ενώ αύξηση κατά 869 εκατ. ευρώ παρουσίασαν οι καταθέσεις των νοικοκυριών και των ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων, έναντι μείωσης κατά 374 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

I. Χρηματοδότηση της εγχώριας οικονομίας

H μηνιαία καθαρή ροή της συνολικής τραπεζικής χρηματοδότησης ήταν αρνητική κατά 1.081 εκατ. ευρώ, τον Απρίλιο του 2026, έναντι θετικής καθαρής ροής 3.533 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

Ι.1 Χρηματοδότηση της γενικής κυβέρνησης

Η μηνιαία καθαρή ροή της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τη γενική κυβέρνηση, τον Απρίλιο του 2026, ήταν θετική κατά 135 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 1.124 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης της γενικής κυβέρνησης διαμορφώθηκε στο -0,7% από -0,8% τον προηγούμενο μήνα.

Ι.2 Χρηματοδότηση του ιδιωτικού τομέα

Τον Απρίλιο του 2026, o ετήσιος ρυθμός μεταβολής της συνολικής τραπεζικής χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα μειώθηκε στο 6,8% από 7,7% τον προηγούμενο μήνα. Η μηνιαία καθαρή ροή της συνολικής χρηματοδότησης προς τον ιδιωτικό τομέα ήταν αρνητική κατά 1.216 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 2.409 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

Ι.2.1 Χρηματοδότηση των επιχειρήσεων

Η μηνιαία καθαρή ροή της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις, τον Απρίλιο του 2026, ήταν αρνητική κατά 1.150 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 2.226 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής μειώθηκε στο 8,8% από 10,1% τον προηγούμενο μήνα. Ειδικότερα, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) μειώθηκε στο 9,5% από 10,4% τον προηγούμενο μήνα. Η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησής τους ήταν αρνητική κατά 731 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 2.158 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων μειώθηκε στο 2,8% από 7,4% τον προηγούμενο μήνα. Η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησής τους ήταν αρνητική κατά 419 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 68 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

Ι.2.2 Χρηματοδότηση των ελεύθερων επαγγελματιών, αγροτών και ατομικών επιχειρήσεων

Τον Απρίλιο του 2026, η μηνιαία καθαρή ροή της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τους ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις ήταν αρνητική κατά 54 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 48 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησής τους διαμορφώθηκε στο -2,0% από -1,5% τον προηγούμενο μήνα.

Ι.2.3 Χρηματοδότηση των ιδιωτών και ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων

Αρνητική κατά 13 εκατ. ευρώ ήταν η μηνιαία καθαρή ροή της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τους ιδιώτες και τα ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα, τον Απρίλιο του 2026, έναντι θετικής καθαρής ροής 134 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησής τους διαμορφώθηκε στο 2,7% από 2,8% τον προηγούμενο μήνα.

II. Καταθέσεις της εγχώριας οικονομίας στα εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα

H μηνιαία καθαρή ροή του συνόλου των καταθέσεων ήταν αρνητική κατά 34 εκατ. ευρώ, τον Απρίλιο του 2026, έναντι θετικής καθαρής ροής 2.474 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

ΙΙ.1 Καταθέσεις από τη γενική κυβέρνηση

Αύξηση κατά 32 εκατ. ευρώ παρουσίασαν, τον Απρίλιο του 2026, οι καταθέσεις της γενικής κυβέρνησης, έναντι αύξησης κατά 394 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής αυξήθηκε στο 22,5% από 17,4% τον προηγούμενο μήνα.

ΙΙ.2 Καταθέσεις από τον ιδιωτικό τομέα

Οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα μειώθηκαν κατά 66 εκατ. ευρώ, τον Απρίλιο του 2026, έναντι αύξησης κατά 2.080 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής αυξήθηκε στο 5,8% από 5,4% τον προηγούμενο μήνα.

ΙΙ.2.1 Καταθέσεις από επιχειρήσεις

Μείωση κατά 935 εκατ. ευρώ παρουσίασαν, τον Απρίλιο του 2026, οι καταθέσεις των επιχειρήσεων, έναντι αύξησης κατά 2.453 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής αυξήθηκε στο 10,8% από 10,2% τον προηγούμενο μήνα. Ειδικότερα, οι καταθέσεις των MXE μειώθηκαν κατά 1.075 εκατ. ευρώ, έναντι αύξησης κατά 2.467 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Οι καταθέσεις των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων αυξήθηκαν κατά 139 εκατ. ευρώ, έναντι μείωσης κατά 14 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

ΙΙ.2.2 Καταθέσεις από νοικοκυριά και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα

Αύξηση κατά 869 εκατ. ευρώ παρουσίασαν, τον Απρίλιο του 2026, οι καταθέσεις των νοικοκυριών και των ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων, έναντι μείωσης κατά 374 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, και ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής αυξήθηκε στο 4,1% από 3,8% τον προηγούμενο μήνα.

Στην έκθεση για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού τομέα (FSAP), το ΔΝΤ διαπιστώνει ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν πλέον αφήσει πίσω τους την περίοδο της κρίσης, διαθέτουν ισχυρούς ισολογισμούς και εμφανίζονται ανθεκτικές ακόμη και σε δυσμενή γεωπολιτικά και μακροοικονομικά σενάρια. Οι βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα χαρακτηρίζονται περιορισμένοι, ενώ ακόμη και οι επιπτώσεις από μια παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή θεωρούνται διαχειρίσιμες.

Ωστόσο, το Ταμείο επισημαίνει ότι η εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών δεν έχει μεταφραστεί πλήρως σε εξυγίανση της οικονομίας. Η στεγαστική πίστη παραμένει υποτονική, η χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων εξακολουθεί να κινείται σε χαμηλά επίπεδα και ένα τεράστιο απόθεμα ιδιωτικού χρέους βρίσκεται εκτός τραπεζικού συστήματος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, περίπου 2,9 εκατομμύρια προβληματικά δάνεια που αφορούν 2,4 εκατομμύρια δανειολήπτες εξακολουθούν να βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια των servicers και των επενδυτικών funds, αποτελώντας ένα σημαντικό εμπόδιο για την οικονομική δραστηριότητα και την πιστωτική επέκταση.

Για τον λόγο αυτό το ΔΝΤ στρέφει για πρώτη φορά τόσο έντονα την προσοχή του στον κλάδο της διαχείρισης απαιτήσεων. Οι εταιρείες διαχείρισης δανείων ελέγχουν πλέον χαρτοφυλάκια που αντιστοιχούν στο 37,4% του ελληνικού ΑΕΠ, με το Ταμείο να ζητά ενισχυμένη εποπτεία, μεγαλύτερη διαφάνεια και ισχυρότερο έλεγχο από την Τράπεζα της Ελλάδος ως προς τις πρακτικές και την αποτελεσματικότητά τους.

Παράλληλα, η έκθεση εντοπίζει έναν ακόμη διαρθρωτικό κίνδυνο. Η χρηματοδότηση της οικονομίας εμφανίζει υψηλή συγκέντρωση σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων. Όπως σημειώνει το ΔΝΤ, τα δέκα μεγαλύτερα κοινά επιχειρηματικά ανοίγματα των τεσσάρων συστημικών τραπεζών αντιστοιχούν στο 81% των συνολικών κεφαλαίων Tier 1 του συστήματος. Αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζες έχουν σημαντική έκθεση στους ίδιους μεγάλους δανειολήπτες και στους ίδιους κλάδους δραστηριότητας.

Το μοντέλο αυτό λειτουργεί όσο η οικονομία αναπτύσσεται και οι μεγάλοι όμιλοι παραμένουν ισχυροί. Ωστόσο, σε περίπτωση που κάποιος μεγάλος επιχειρηματικός όμιλος αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να μεταδοθούν ταυτόχρονα σε ολόκληρο το τραπεζικό σύστημα.

Παρά τις επισημάνσεις αυτές, τα αποτελέσματα των stress tests του ΔΝΤ είναι ιδιαίτερα θετικά για τις ελληνικές τράπεζες. Ακόμη και υπό ακραία σενάρια που περιλαμβάνουν γεωπολιτικές εντάσεις, επιβράδυνση της οικονομίας και αύξηση των προβλέψεων, οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας παραμένουν πάνω από τα ελάχιστα εποπτικά όρια, με την υψηλή καθαρή επιτοκιακή κερδοφορία να λειτουργεί ως σημαντικό «μαξιλάρι» προστασίας.

Το Ταμείο, πάντως, επαναφέρει στο προσκήνιο το θέμα των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (DTCs), οι οποίες εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό μέρος των εποπτικών κεφαλαίων των τραπεζών. Αν και ο άμεσος κίνδυνος αξιολογείται ως περιορισμένος, το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι σε μια μελλοντική σοβαρή κρίση οι DTCs και οι κρατικές εγγυήσεις του προγράμματος «Ηρακλής» θα μπορούσαν να αναζωπυρώσουν τη διασύνδεση μεταξύ τραπεζών και Δημοσίου.

Για τον λόγο αυτό προτείνει την επιτάχυνση της σταδιακής απομείωσης των DTCs, ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα των κεφαλαίων των τραπεζών και να μειωθεί περαιτέρω η εξάρτησή τους από κρατικές εγγυήσεις.

Σε ό,τι αφορά τις μικρότερες τράπεζες, το ΔΝΤ αξιολογεί θετικά την εποπτική προσέγγιση της Τράπεζας της Ελλάδος, χαρακτηρίζοντάς την συστηματική και παρεμβατική, ενώ συστήνει περαιτέρω ενίσχυση της εταιρικής διακυβέρνησης και ιδιαίτερα της παρουσίας ανεξάρτητων μελών στα διοικητικά συμβούλια.

Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι σαφές: οι ελληνικές τράπεζες έχουν πλέον ανακτήσει τη χρηματοπιστωτική τους ανθεκτικότητα, όμως η πλήρης αποκατάσταση της οικονομίας απαιτεί ακόμη λύσεις για το ιδιωτικό χρέος, αποτελεσματικότερη διαχείριση των κόκκινων δανείων και μεγαλύτερη διάχυση της χρηματοδότησης προς νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Bloomberg, η Αθήνα σχεδιάζει ήδη για τον επόμενο μήνα την πρόωρη εξόφληση δανείων ύψους 6,9 δισ. ευρώ, ωστόσο εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο η αποπληρωμή να είναι ακόμη μεγαλύτερη, εφόσον οι συνθήκες χρηματοδότησης παραμείνουν ευνοϊκές και οι αποδόσεις των ελληνικών τίτλων κινηθούν σε ελεγχόμενα επίπεδα.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι στο οικονομικό επιτελείο αξιολογούνται εναλλακτικά σενάρια διαχείρισης του χρέους, μεταξύ των οποίων και πιθανή επαναγορά υφιστάμενων ομολόγων από την αγορά, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί οριστική απόφαση. Η τελική στρατηγική θα εξαρτηθεί από το κόστος δανεισμού, τις ανάγκες αναχρηματοδότησης και τις γενικότερες συνθήκες στις διεθνείς αγορές.

Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη συνολική στρατηγική της κυβέρνησης για τη σταδιακή απεξάρτηση της χώρας από το “βαρύ” αποτύπωμα της μνημονιακής περιόδου, στέλνοντας παράλληλα ισχυρό μήνυμα προς τους επενδυτές και τους οίκους αξιολόγησης ότι η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στη δημοσιονομική πειθαρχία και στη συνεχή αποκλιμάκωση του χρέους.

Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει ήδη προχωρήσει σε σειρά πρόωρων αποπληρωμών, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους εξόφλησης των δανείων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ενώ στόχος παραμένει η πλήρης αποπληρωμή του πρώτου πακέτου διάσωσης έως το 2031, δηλαδή περίπου μία δεκαετία νωρίτερα από την αρχική λήξη του.

Η στρατηγική αυτή έχει ενισχυθεί σημαντικά από τη βελτίωση των μακροοικονομικών επιδόσεων της ελληνικής οικονομίας. Το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ ακολουθεί σταθερή πτωτική τροχιά, η ανάπτυξη παραμένει υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ενώ το ισχυρό ταμειακό απόθεμα της χώρας επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία στις κινήσεις διαχείρισης χρέους.

Παράλληλα, η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας από την Ελλάδα έχει μειώσει αισθητά το κόστος δανεισμού και έχει διευρύνει τη βάση των διεθνών επενδυτών που τοποθετούνται σε ελληνικούς τίτλους. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους να εξετάζει πιο επιθετικές κινήσεις, με στόχο τη βελτιστοποίηση του προφίλ του χρέους και τη μείωση του κόστους εξυπηρέτησης σε βάθος χρόνου.

Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις κινήσεις της Αθήνας, καθώς η πρόωρη αποπληρωμή δανείων θεωρείται ένδειξη αυξημένης οικονομικής σταθερότητας και ενίσχυσης της αξιοπιστίας της χώρας. Σε ένα διεθνές περιβάλλον που παραμένει εύθραυστο λόγω γεωπολιτικών εντάσεων, υψηλών επιτοκίων και μεταβλητότητας στις αγορές ομολόγων, η Ελλάδα επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τη θετική δυναμική που έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς οι τελικές αποφάσεις θα συνδεθούν τόσο με την πορεία των διεθνών αγορών όσο και με τη στρατηγική χρηματοδότησης του ελληνικού Δημοσίου για το δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Τον Μάρτιο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,30%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,57%. Το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ των υφιστάμενων καταθέσεων και δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στις 4,27 εκατοστιαίες μονάδες.

Επιτόκια νέων καταθέσεων και δανείων σε ευρώ

Νέες Καταθέσεις

Τον Μάρτιο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων καταθέσεων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,31%, σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά παρέμεινε  αμετάβλητο στο 0,03%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο από επιχειρήσεις διαμορφώθηκε στο 0,13% από 0,10% τον προηγούμενο μήνα.

Το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος από νοικοκυριά παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 1,09%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο από επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 1,75%.

Νέα Δάνεια 

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 18 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,39%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια (κατηγορία που περιλαμβάνει τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών, τα ανοικτά δάνεια και υπεραναλήψεις από τρεχούμενους λογαριασμούς) μειώθηκε κατά 7 μονάδες βάσης στο 14,65%.

Το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο μειώθηκε κατά 126 μονάδες βάσης στο 9,81%, ενώ το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 14 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 3,50%.

Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσεις στο 4,53%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων μειώθηκε κατά 5 μονάδες βάσης στο 6,78%.

Το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο μειώθηκε κατά 12 μονάδες βάσης στο 3,91%. Το μέσο επιτόκιο των δανείων τακτής λήξης με κυμαινόμενο επιτόκιο προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,22%.

Όσον αφορά τη διάρθρωση των επιτοκίων ως προς το ύψος του δανείου σημειώνεται ότι το μέσο επιτόκιο για δάνεια μέχρι και 250.000 ευρώ αυξήθηκε κατά 5 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,81%, για δάνεια από 250.001 μέχρι 1 εκατ. ευρώ μειώθηκε κατά 4 μονάδες βάσης στο 4,32%, ενώ για δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ μειώθηκε κατά 11 μονάδες βάσης στο 3,83%.

Επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα καταθέσεων και δανείων σε ευρώ

Υφιστάμενες Καταθέσεις 

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων (συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων μίας ημέρας) παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,30%, τον Μάρτιο του 2026.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 2 έτη από νοικοκυριά παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 1,13%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο από επιχειρήσεις παρέμεινε αμετάβλητο στο 1,70%.

Υφιστάμενα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,57%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,59%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα παρέμεινε επίσης σχεδόν αμετάβλητο στο 8,28%.

Το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των επιχειρηματικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε αμετάβλητο στο 4,10%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 5,33%.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε μέσω ανάρτησής του την επικείμενη κατάθεση του νομοσχεδίου, τονίζοντας ότι σταματά οριστικά το φαινόμενο όπου καταναλωτές αναγκάζονται να αποπληρώσουν το διπλάσιο ή και το τριπλάσιο του ποσού που δανείστηκαν αρχικά. Σύμφωνα με τις διατάξεις, το συνολικό ποσό αποπληρωμής, συμπεριλαμβανομένων τόκων, εξόδων και προμηθειών, δεν θα υπερβαίνει το 30% έως 50% του αρχικού κεφαλαίου.

Πώς λειτουργεί το πλαφόν στην πράξη - Παράδειγμα

Για να γίνει κατανοητός ο τρόπος εφαρμογής, ας εξετάσουμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Εάν κάποιος λάβει καταναλωτικό δάνειο 15.000 ευρώ και εφαρμοστεί πλαφόν 40%, το μέγιστο ποσό που θα κληθεί να καταβάλει δεν θα ξεπερνά τις 19.500 ευρώ, ανεξάρτητα από τη διάρκεια αποπληρωμής. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν καθυστερήσει σε κάποιες δόσεις, το συνολικό κόστος παραμένει ελεγχόμενο. Επιπλέον, το νομοσχέδιο εισάγει δικαίωμα υπαναχώρησης εντός 14 ημερών από τη σύναψη του δανείου, δίνοντας στους καταναλωτές χρόνο να επανεξετάσουν την απόφασή τους χωρίς κυρώσεις. Η διάταξη αυτή ενισχύει την προστασία των δανειοληπτών και εξασφαλίζει μεγαλύτερη διαφάνεια στις συναλλαγές με τα πιστωτικά ιδρύματα.

Ειδική σημασία για τις πιστωτικές κάρτες

Η ρύθμιση αποκτά κρίσιμη σημασία στον τομέα των πιστωτικών καρτών, όπου τα επιτόκια αγγίζουν το 18% για αγορές και το 20% για αναλήψεις μετρητών. Αυτά τα υπερβολικά επιτόκια μετατρέπουν συχνά μικρές οφειλές σε ανεξέλεγκτα χρέη, ιδίως όταν οι κάρτες χρησιμοποιούνται ως μέσο αντιμετώπισης της αυξημένης ακρίβειας. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι τα υπόλοιπα πιστωτικών καρτών έχουν φτάσει τα 2,26 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ το σύνολο των καταναλωτικών δανείων ανέρχεται σε 8,53 δισεκατομμύρια ευρώ. Ακόμη και συνεπείς δανειολήπτες αντιμετωπίζουν δυσκολίες να μειώσουν τις οφειλές τους λόγω των συσσωρευμένων τόκων, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για ένα νέο πλαίσιο προστασίας.

Χρονοδιάγραμμα και εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό δίκαιο

Το νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση εντός του Μαΐου, ενώ η τελική διαμόρφωση του ποσοστού θα προκύψει μέσω υπουργικής απόφασης. Η νομοθετική πρωτοβουλία εντάσσεται στην υποχρέωση της χώρας να εναρμονιστεί με τις ευρωπαϊκές οδηγίες, αποτρέποντας καταστάσεις όπου οι δανειολήπτες υποχρεώνονται να επιστρέψουν πολλαπλάσια ποσά του αρχικού κεφαλαίου. Η κατάργηση των ασαφών όρων και των παράτυπων πρακτικών αποτελεί βασικό στόχο της ρύθμισης. Το τέλος των «ψιλών γραμμάτων» σημαίνει ότι οι καταναλωτές θα γνωρίζουν εξαρχής το ακριβές κόστος του δανεισμού τους, χωρίς κρυφές χρεώσεις ή απροσδόκητες επιβαρύνσεις.

Νομοσχέδιο για την προστασία των καταναλωτών με δάνεια έως 100.000 ευρώ χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις προαναγγέλλει μέσω της Κυριακάτικης ανάρτησής του ο Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας ότι με τη συγκεκριμένη κυβερνητική πρωτοβουλία «μπαίνει τέλος στα ψιλά γράμματα, αλλά και σε παράτυπες πρακτικές».

1. Χρηματοδότηση της εγχώριας οικονομίας

1. Καταθέσεις της εγχώριας οικονομίας στα εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα

Καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της πιστωτικής επέκτασης διαδραματίζει η στεγαστική πίστη, η οποία εμφανίζει εντυπωσιακή ανάκαμψη μετά από μακρά περίοδο ύφεσης. Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνική Ένωση Τραπεζών, τα νέα στεγαστικά δάνεια κατέγραψαν εκρηκτική άνοδο 77%, συνεχίζοντας την ανοδική πορεία που είχε ήδη διαμορφωθεί το 2025 με αύξηση 46%. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί τη σαφή επιστροφή της αγοράς σε τροχιά ανάπτυξης, μετά από περισσότερο από μία δεκαετία απομόχλευσης.

Η δυναμική αυτή ενισχύεται από το ευνοϊκό περιβάλλον επιτοκίων. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το μέσο επιτόκιο στεγαστικών δανείων σταθερής διάρκειας έως πέντε ετών υποχώρησε τον Φεβρουάριο του 2026 στο 2,95%, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων εννέα ετών στη χώρα. Το επίπεδο αυτό καθιστά την Ελλάδα μία από τις πιο ανταγωνιστικές αγορές στην ευρωζώνη, ενισχύοντας περαιτέρω τη ζήτηση για νέα δάνεια, ιδιαίτερα στα προϊόντα σταθερού επιτοκίου που αποτελούν πλέον την κυρίαρχη επιλογή των δανειοληπτών.

Σε επίπεδο εκταμιεύσεων, χορηγήθηκαν 13.756 στεγαστικά δάνεια συνολικού ύψους 672,8 εκατ. ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος να αφορά καθαρά τραπεζική χρηματοδότηση. Συγκεκριμένα, περίπου 438 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν σε 4.860 νοικοκυριά χωρίς τη συμμετοχή επιδοτούμενων προγραμμάτων, γεγονός που καταδεικνύει την αυτόνομη ενίσχυση της ζήτησης. Παράλληλα, σημαντική ήταν και η συμβολή των κρατικών πρωτοβουλιών, καθώς μέσω του προγράμματος ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ ΙΙ εκταμιεύθηκαν 1.791 δάνεια ύψους 191 εκατ. ευρώ, ενώ επιπλέον χιλιάδες δάνεια διοχετεύθηκαν μέσω άλλων επιδοτούμενων σχημάτων.

Στον επιχειρηματικό τομέα, η εικόνα παραμένει σταθερή, με ήπιες διακυμάνσεις. Οι χρηματοδοτήσεις προς μικρές επιχειρήσεις παρουσίασαν οριακή μείωση 0,6%, μετά τη σημαντική άνοδο που είχαν καταγράψει το 2025. Ωστόσο, η ζήτηση παραμένει ισχυρή, καθώς σχεδόν 8 στις 10 επιχειρήσεις που αιτήθηκαν χρηματοδότηση έλαβαν τελικά δάνειο. Συνολικά, εκταμιεύθηκαν 9.132 δάνεια ύψους 546 εκατ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι η πρόσβαση στη ρευστότητα παραμένει σχετικά ευνοϊκή για τις μικρές επιχειρήσεις.

Ανοδική τροχιά καταγράφεται και στην καταναλωτική πίστη, η οποία ενισχύεται τόσο από την αύξηση της κατανάλωσης όσο και από τη διεύρυνση των ψηφιακών καναλιών. Συνολικά 94.169 δανειολήπτες έλαβαν καταναλωτικά δάνεια ύψους 385 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 12%, με σημαντικό μέρος να αφορά χρηματοδοτήσεις για αγορά οχημάτων. Ενδεικτικά, περισσότερα από 102 εκατ. ευρώ διοχετεύθηκαν στην αγορά αυτοκινήτων και μοτοσικλετών, υποδηλώνοντας την ενίσχυση της ζήτησης για διαρκή αγαθά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αλλαγή στον τρόπο διάθεσης των δανείων. Τα ψηφιακά κανάλια κερδίζουν συνεχώς έδαφος, με σχεδόν διπλάσιο αριθμό δανειοληπτών να επιλέγει το e-banking σε σχέση με τα φυσικά καταστήματα. Παράλληλα, τα τραπεζικά δίκτυα μετασχηματίζονται, εγκαταλείποντας τον παραδοσιακό ρόλο των απλών συναλλαγών και εστιάζοντας πλέον σε υπηρεσίες συμβουλευτικής και εξατομικευμένης εξυπηρέτησης.

Η συνολική εικόνα της αγοράς αποτυπώνει μια σαφή μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο τραπεζικής. Ο συνδυασμός χαμηλών επιτοκίων, ψηφιακού μετασχηματισμού και στοχευμένων προϊόντων χρηματοδότησης δημιουργεί τις προϋποθέσεις για διατηρήσιμη πιστωτική επέκταση, επαναφέροντας τη λιανική τραπεζική σε ρόλο βασικού μοχλού ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.