Ο κ. Μητσοτάκης χρησιμοποίησε το παράδειγμα του Θεμιστοκλή και της απόφασης των αρχαίων Αθηναίων για την αξιοποίηση του πλούτου από το αργυρομετάλλευμα. Οπως ανέφερε, όταν τέθηκε το ερώτημα εάν τα χρήματα θα έπρεπε να μοιραστούν στους Αθηναίους ή να επενδυθούν, ο Θεμιστοκλής πρότεινε να διατεθούν για την κατασκευή τριήρεων.

«Τα επένδυσαν στην άμυνα λοιπόν και όλοι γνωρίζουμε στη συνέχεια πώς άλλαξε η Ιστορία του κόσμου από αυτήν την επιλογή», είπε, συνδέοντας το παράδειγμα με τη σημασία των επενδύσεων σε υποδομές που θα χρειαστεί η χώρα τα επόμενα χρόνια.

Αναφερόμενος στον «Δαίδαλο», σημείωσε ότι μπορεί σήμερα η σημασία μιας τέτοιας επένδυσης να μην είναι εμφανής σε όλους, ωστόσο πρόκειται για «την υποδομή που θα μας οδηγήσει στις λεωφόρους του μέλλοντος». Οπως είπε, χωρίς τέτοιες υποδομές η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να πραγματοποιήσει τα άλματα που επιδιώκει.

Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι απαιτείται προνοητικότητα και δυνατότητα σχεδιασμού σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου, καθώς και αντίσταση «στους εύκολους πειρασμούς και στις εύκολες ατάκες». Σημείωσε ότι σε αυτή τη λογική εντάσσεται η επιλογή της χώρας να επενδύσει στην τεχνητή νοημοσύνη, με στόχο να βρίσκεται μεταξύ των χωρών που πρωταγωνιστούν στην αξιοποίησή της.

Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελλάδα επιδιώκει να έχει ενεργό ρόλο όχι μόνο στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης αλλά και στον έλεγχό της. Ανακοίνωσε ότι την Πέμπτη θα ψηφιστεί στη Βουλή «ίσως το πιο προχωρημένο πλαίσιο προστασίας των παιδιών μας από τους αλγορίθμους των μέσων κοινωνικής δικτύωσης», οι οποίοι, όπως είπε, έχουν ως μόνο ενδιαφέρον να κρατούν τα παιδιά «κολλημένα στις οθόνες των κινητών».

Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι το επόμενο διάστημα θα υπάρξει μεγάλη συζήτηση για τον έλεγχο της τεχνητής νοημοσύνης, στην οποία, όπως είπε, η Ελλάδα «επιθυμεί και μπορεί και πρέπει» να είναι πρωταγωνιστής.

Αναφερόμενος στην πορεία της ψηφιακής μετάβασης της χώρας, σημείωσε ότι το 2019 η προσπάθεια ξεκίνησε με το gov.gr και με στόχο να γίνει ευκολότερη η επικοινωνία πολιτών και επιχειρήσεων με το κράτος. Όπως είπε, η Ελλάδα κατάφερε μέσα σε λίγα χρόνια να κάνει σημαντικό άλμα στην ψηφιακή διακυβέρνηση και να ξεπεράσει χώρες που βρίσκονταν πολύ πιο μπροστά.

Με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, πρόσθεσε, το επόμενο βήμα είναι η δημιουργία των υποδομών που θα επιτρέψουν στη χώρα να αξιοποιήσει τις νέες δυνατότητες. Εξήγησε ότι η ύπαρξη εγχώριας υπολογιστικής ισχύος είναι απαραίτητη ώστε το κράτος, οι επιχειρήσεις και οι ερευνητές να μην εξαρτώνται αποκλειστικά από υποδομές τρίτων.

Ως παράδειγμα ανέφερε την εξέλιξη του gov.gr, σημειώνοντας ότι ο πολίτης θα μπορεί πλέον να συνομιλεί με την πλατφόρμα, να υποβάλλει ερωτήσεις, να λαμβάνει απαντήσεις και να χρησιμοποιεί ακόμη και τη φωνή ως τρόπο επικοινωνίας. Παράλληλα, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ερευνητές θα μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στην υπολογιστική ισχύ του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» για την ανάπτυξη εφαρμογών και την πραγματοποίηση έρευνας.

Ο πρωθυπουργός διευκρίνισε ότι η Ελλάδα δεν επιδιώκει να ανταγωνιστεί τους μεγάλους αμερικανικούς τεχνολογικούς ομίλους στην ανάπτυξη των πιο προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. «Το παιχνίδι για την Ελλάδα θα παιχτεί κυρίως σε εφαρμογές», είπε, προσθέτοντας ότι το ζητούμενο είναι πόσες startups θα μπορέσουν να αναπτύξουν νέα προϊόντα και υπηρεσίες αξιοποιώντας την υποδομή του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ».

Αναφέρθηκε επίσης στην ανάπτυξη νέων υπολογιστικών υποδομών, μεταξύ των οποίων ο «Ίκαρος» και ένας νέος υπολογιστής στην Κοζάνη, καθώς και στην ανάπτυξη μεγάλων data centers. Όπως σημείωσε, η διατήρηση κρίσιμων δεδομένων εντός της ελληνικής επικράτειας αποτελεί σημαντικό μέρος της τεχνολογικής κυριαρχίας.

Για τις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης στην Πολιτική Προστασία, ανέφερε ότι drones που χρησιμοποιούνται κατά την αντιπυρική περίοδο μπορούν ήδη, με τη χρήση ΑΙ, να διακρίνουν εάν ένας καπνός προέρχεται από πυρκαγιά ή από άλλη αιτία. Αναφέρθηκε επίσης στη δυνατότητα ανάπτυξης μοντέλων που θα προβλέπουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την εξέλιξη μιας φωτιάς.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην άμυνα, σημειώνοντας ότι στον συγκεκριμένο τομέα «αλλάζουν τα πάντα», όπως δείχνουν και οι εξελίξεις στον πόλεμο στην Ουκρανία. Ανέφερε ότι η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει προϊόντα και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και εκτίμησε ότι αρκετές startups από τον χώρο της άμυνας θα επιδιώξουν να αποκτήσουν πρόσβαση στις νέες υπολογιστικές υποδομές.

Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ακόμη ότι το μήνυμα προς ερευνητές και επιχειρήσεις δεν είναι πλέον μόνο «μείνε εδώ», αλλά «έλα εδώ», αναφέροντας ότι υπάρχει ενδιαφέρον ξένων εταιρειών για ανάπτυξη ερευνητικών δραστηριοτήτων στην Ελλάδα. Τόνισε ότι η χώρα διαθέτει πλέον τόσο τις υποδομές όσο και το ανθρώπινο δυναμικό, ενώ αναφέρθηκε και στους Έλληνες επιστήμονες που έφυγαν στο εξωτερικό κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης.

Ο πρωθυπουργός ανέφερε, τέλος, ότι ο ίδιος και το γραφείο του χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης και agents για τη συγκέντρωση και επεξεργασία πληροφοριών. Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στο Claude και στο ChatGPT, λέγοντας προς τους υπουργούς ότι μπορεί πλέον «πολύ εύκολα να επιβεβαιώσω αν αυτό το οποίο μου λέτε είναι ακριβές ή όχι, τουλάχιστον να έχω μια δεύτερη άποψη».

Τόνισε, ωστόσο, ότι η τελική απόφαση στη χάραξη πολιτικής παραμένει ανθρώπινη. «Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα εκπληκτικό υποστηρικτικό εργαλείο, αλλά οι αποφάσεις είναι δικές μας», είπε.

Ο κ. Μητσοτάκης καταλήγοντας σημείωσε ότι το επόμενο βήμα είναι η πλήρης αξιοποίηση της υπολογιστικής ισχύος του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» από τους Έλληνες ερευνητές, τις startups και τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, ώστε η επένδυση να αξιοποιηθεί στο μέγιστο των δυνατοτήτων της.

«Δαίδαλος»: Ο εθνικός υπερυπολογιστής

Ο «Δαίδαλος» διαθέτει μετρημένη υπολογιστική επίδοση 85,69 petaflops, καταλαμβάνοντας την 31η θέση παγκοσμίως στη λίστα TOP500 και την 23η θέση στην κατάταξη Green500 ως προς την ενεργειακή αποδοτικότητα.

Είναι εγκατεστημένος στο νέο Κέντρο Δεδομένων, στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού του Λαυρίου, και αποτελεί σημαντική υποδομή υπολογιστικής ισχύος για τη χώρα.

Το έργο υλοποιείται από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Ερευνας (ΕΔΥΤΕ – GRNET), με συνολικό προϋπολογισμό 58,9 εκατ. ευρώ.

Θα παρέχει υπολογιστικούς πόρους σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και δημόσιους φορείς, υποστηρίζοντας επιστημονικές προσομοιώσεις, επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων και εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.

Παράλληλα, αποτελεί τον υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού εργοστασίου τεχνητής νοημοσύνης PHAROS, το οποίο συνδέει την υποδομή με εργαλεία και τεχνογνωσία για την ανάπτυξη εφαρμογών από την ερευνητική και επιχειρηματική κοινότητα.

Το έργο εντάσσεται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και χρηματοδοτείται με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ενωσης μέσω του NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC JU.

Αντικείμενο του Διαγωνισμού είναι η προμήθεια και η εγκατάσταση προηγμένου υπολογιστικού εξοπλισμού, αποθηκευτικού χώρου και λογισμικού, για την υλοποίηση του νέου υπολογιστικού συστήματος υψηλών επιδόσεων «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» (DAEDALUS) στο νέο Κέντρο Δεδομένων στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου (ΤΠΠΛ).

Ο Διαγωνισμός έχει καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών την 02.09.2024 και θα διεξαχθεί ηλεκτρονικά μέσω του συστήματος «Προμηθεύς» του ΕΣΗΔΗΣ στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.promitheus.gov.gr, με κωδικό Διαγωνισμού: 352893. Την ευθύνη για την ανάπτυξη και λειτουργία του υπερ-υπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ έχει το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET), φορέας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Το έργο χρηματοδοτείται από το Εθνικό  Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, καθώς και από τον ευρωπαϊκό οργανισμό European High Performance Computing Joint Undertaking – EuroHPC JU,  με συνολικό προϋπολογισμό 41,9 εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.).

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο νέος εθνικός υπερ-υπολογιστής ΔΑΙΔΑΛΟΣ θα είναι ο μεγαλύτερος στη χώρα, και από τους ισχυρότερους στην Ευρώπη, ενώ αναμένεται να συμπεριληφθεί στην λίστα των κορυφαίων 500 συστημάτων παγκοσμίως σε επιδόσεις (ΤΟP500) και αποδοτικής χρήσης ενέργειας (GREEN500).

Η αρχιτεκτονική του νέου υπερ-υπολογιστή είναι ιδανική για να φιλοξενήσει τις μεγαλύτερες και πιο ετερογενείς εφαρμογές, συνδυάζοντας υπολογιστικές εφαρμογές υψηλής απόδοσης με την Τεχνητή Νοημοσύνη, την μηχανική μάθηση και την ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων.  Αναμένεται να έχει κεντρικό ρόλο, μεταξύ άλλων, στην έρευνα για την ανάπτυξη νέων πιο αποτελεσματικών και αξιόπιστων υπηρεσιών για την εξυπηρέτηση των πολιτών μέσω αιτημάτων σε φυσική γλώσσα, για την εξατομικευμένη ιατρική, την πυροπροστασία, τον χωροταξικό σχεδιασμό, αλλά και για την έξυπνη κινητικότητα και τα αυτόνομα οχήματα.

Επισημαίνεται ότι ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ, θα τροφοδοτείται από συστήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και θα γίνεται χρήση σύγχρονων συστημάτων ψύξης, ώστε να υπάρχει χαμηλό ενεργειακό κόστος και ελάχιστη περιβαλλοντική επιβάρυνση.  Αναμένεται να έχει ισχύ >60 Petaflops και θα είναι 120 φορές ισχυρότερος από τον υφιστάμενο υπέρ-υπολογιστή ARIS, εκτελώντας εξήντα εκατομμύρια δισεκατομμύρια (δηλαδή εξήντα τετράκις εκατομμύρια – 60.000.000.000.000.000) πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο. Επιπλέον θα είναι υβριδικός, διαθέτοντας τόσο κεντρικές μονάδες επεξεργασίας (CPUs) υψηλής πυκνότητας, όσο και μονάδες επιταχυντών.

Ο σχεδιασμός της εγκατάστασης του υπερ-υπολογιστή θα γίνει στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, σε χώρο που παραχωρεί η Εταιρεία Αξιοποιήσεως και Διαχειρίσεως της Περιουσίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΑΔΙΠ-ΕΜΠ). Η προετοιμασία για τη διαμόρφωση του χώρου ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού και εγκαταστάσεων του νέου Κέντρου Δεδομένων στο κτήριο του πρώην Ηλεκτρικού σταθμού πραγματοποιείται σε μία από κοινού προσπάθεια μεταξύ, εξειδικευμένου προσωπικού της ΕΔΥΤΕ – GRNET, με πολυετή εμπειρία στη λειτουργία Κέντρων Δεδομένων, ομάδας επίλεκτων αρχιτεκτόνων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) και στελεχών του Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου (ΤΠΠΛ) που διαθέτει τους χώρους.

Το έργο αποτελεί μέρος της στρατηγικής ενίσχυσης των Δημόσιων ψηφιακών υποδομών της χώρας, δράση της Βίβλου Ψηφιακού Μετασχηματισμού 2020-2025 του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.