Το δανέζικο συνταξιοδοτικό ταμείο AkademikerPension ανέφερε σήμερα ότι μέχρι το τέλος του μήνα θα πουλήσει τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα που έχει στη διάθεσή του, αξίας περίπου 100 εκατομμυρίων δολαρίων.

Τον περασμένο μήνα, η πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν, σε ομιλία της στο κοινοβούλιο, τάχθηκε υπέρ της επιβολής περιορισμών στην πρόσβαση των παιδιών σε κοινωνικά δίκτυα, επικαλούμενη ανησυχίες για την πνευματική τους υγεία.

«Τα αποκαλούμενα κοινωνικά δίκτυα ανθούν κλέβοντας τον χρόνο, την παιδική ηλικία και την ευμάρεια των παιδιών μας, και εμείς θα το σταματήσουμε αυτό τώρα», δήλωσε η υπουργός Ψηφιοποίησης Καρολίνε Στάγκε Όλσεν. Τα περισσότερα κόμματα του κοινοβουλίου στηρίζουν το μέτρο.

Οι πλατφόρμες που χρησιμοποιούνται περισσότερο από τους ανηλίκους στη Δανία είναι οι Snapchat, YouTube, Instagram και TikTok, σύμφωνα με την κυβέρνηση. Τα παιδιά περνούν κατά μέσο όρο 2 ώρες και 40 λεπτά την ημέρα στα κοινωνικά δίκτυα.

Η Δανία ακολουθεί έτσι το παράδειγμα άλλων χωρών, όπως της Αυστραλίας, η οποία πέρυσι απαγόρευσε την πρόσβαση σε ανηλίκους κάτω των 16 ετών.

Μιλώντας στην έναρξη των εργασιών του δανικού κοινοβουλίου, η Φρέντερικσεν ανέφερε ότι η κυβέρνησή της θα προτείνει νόμο που θα επιτρέπει στους γονείς να εγκρίνουν τη χρήση των social media από τα 13 έτη, εφόσον το επιθυμούν.

«Είπαμε “ναι” στα κινητά τηλέφωνα για τα παιδιά μας με την καλύτερη πρόθεση — ώστε να μπορούν να επικοινωνούν με τους γονείς και τους φίλους τους», δήλωσε η πρωθυπουργός.
«Όμως, στην πραγματικότητα, έχουμε αφήσει ένα τέρας ελεύθερο. Ποτέ άλλοτε τόσα πολλά παιδιά και νέοι δεν υπέφεραν από άγχος και κατάθλιψη», πρόσθεσε.

Η Φρέντερικσεν σημείωσε ότι πολλά παιδιά δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν και να διαβάσουν, ενώ κάποια «βλέπουν πράγματα που δεν θα έπρεπε να βλέπουν» στο διαδίκτυο.
Παράλληλα, επικαλέστηκε στοιχεία που δείχνουν ότι το 60% των αγοριών ηλικίας 11–19 ετών δεν βλέπουν ούτε έναν φίλο δια ζώσης στον ελεύθερο χρόνο τους μέσα σε μία εβδομάδα — χωρίς, ωστόσο, να αναφέρει πηγή.

«Πιστεύετε ότι αυτό το ποσοστό θα ήταν τόσο υψηλό αν δεν υπήρχαν τα smartphones;» ρώτησε χαρακτηριστικά.
«Τα κινητά τηλέφωνα και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κλέβουν την παιδική ηλικία των παιδιών μας», είπε η Φρέντερικσεν, προσθέτοντας ότι ο νέος νόμος θα διασφαλίσει πως «στη Δανία θα φροντίζουμε καλύτερα τα παιδιά μας».

Η πρόταση έρχεται λίγο μετά την ψήφιση απαγόρευσης των κινητών τηλεφώνων στα δημοτικά σχολεία και στα απογευματινά προγράμματα, στα τέλη Σεπτεμβρίου — ένα μέτρο που πρότεινε η Επιτροπή Ψυχικής Ευημερίας που είχε συστήσει η πρωθυπουργός το 2023.

Η Δανία εντάσσεται έτσι σε μια σειρά χωρών που περιορίζουν την πρόσβαση των ανηλίκων στα κινητά και στα social media.
Τον Νοέμβριο του 2024, η Αυστραλία ψήφισε τον πρώτο παγκοσμίως νόμο που απαγορεύει τα social media σε παιδιά κάτω των 16 ετών, υποχρεώνοντας τις τεχνολογικές εταιρείες να λαμβάνουν «εύλογα μέτρα» για να εμποδίζουν ανήλικους χρήστες, αλλιώς αντιμετωπίζουν πρόστιμα έως 50 εκατ. αυστραλιανά δολάρια (33 εκατ. δολάρια ΗΠΑ).

Παρά τις αντιδράσεις των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης, όπως η TikTok, που προέβαλε τον «εκπαιδευτικό» της ρόλο, η τάση για αυστηρότερη νομοθεσία προστασίας ανηλίκων εξαπλώνεται διεθνώς.

Αντίστοιχα, ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στόρε, πρότεινε παρόμοιο νόμο για απαγόρευση σε χρήστες κάτω των 15 ετών, με δημόσια διαβούλευση που ξεκίνησε τον Ιούνιο.

«Αυτή είναι η μεγαλύτερη μεμονωμένη επένδυση για την ανασυγκρότηση των συστημάτων άμυνας της Δανίας μέχρι σήμερα», υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση.

Η κατάσταση σε ό,τι αφορά την ασφάλεια καθιστά την αντιαεροπορική άμυνα «απόλυτη προτεραιότητα» για την ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων, τόνισε ο δανός υπουργός Άμυνας Τρόελς Λουντ Πόουλσεν.

«Η εμπειρία από την Ουκρανία δείχνει ότι τα επίγεια συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην προστασία του άμαχου πληθυσμού από ρωσικές αεροπορικές επιθέσεις», επισημαίνεται.

Η Δανία σκοπεύει να αποκτήσει συνολικά οκτώ συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, μεγάλου και μεσαίου βεληνεκούς. Εξετάζει μεταξύ άλλων το γερμανικό σύστημα IRIS-T, το οποίο έχει χρησιμοποιηθεί στην Ουκρανία. Τα πρώτα εξ αυτών αναμένεται να αναπτυχθούν στη Δανία μέχρι το τέλος της χρονιάς.

Ογδόντα ένας βουλευτές ψήφισαν υπέρ και 21 κατά, σύμφωνα με την ανακοίνωση που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Βουλής.

Στην Δανία, από την μεταρρύθμιση του 2006, το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης συνδέεται με το προσδόκιμο ζωής και αναθεωρείται κάθε πέντε χρόνια.

Ο νέος νόμος ορίζει στα 70 έτη την ηλικία συνταξιοδότησης για όλους όσοι έχουν γεννηθεί μετά τις 31 Δεκεμβρίου 1970, δηλαδή για όλους όσοι θα είναι 69 ετών το 2040 και μετά.

Το περασμένο καλοκαίρι, η 47χρονη πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν δήλωσε έτοιμη για την επανεξέταση του συστήματος όταν το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης θα έχει φθάσει τα 70 χρόνια.

«Δεν πιστεύουμε πλέον στον αυτοματισμό της αύξησης του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης», είχε δηλώσει τον Αύγουστο στην εφημερίδα Berlingske.

Ογδόντα ένας βουλευτές ψήφισαν υπέρ και 21 κατά, σύμφωνα με την ανακοίνωση που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Βουλής.

Στην Δανία, από την μεταρρύθμιση του 2006, το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης συνδέεται με το προσδόκιμο ζωής και αναθεωρείται κάθε πέντε χρόνια.

Το 2030 η ηλικία συνταξιοδότησης θα διαμορφωθεί στα 68 χρόνια και το 2035 στα 69.

Ο νέος νόμος ορίζει στα 70 έτη την ηλικία συνταξιοδότησης για όλους όσοι έχουν γεννηθεί μετά τις 31 Δεκεμβρίου 1970, δηλαδή για όλους όσοι θα είναι 69 ετών το 2040 και μετά.

Το περασμένο καλοκαίρι, η 47χρονη πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν δήλωσε έτοιμη για την επανεξέταση του συστήματος όταν το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης θα έχει φθάσει τα 70 χρόνια.

«Δεν πιστεύουμε πλέον στον αυτοματισμό της αύξησης του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης», είχε δηλώσει τον Αύγουστο στην εφημερίδα Berlingske.

Η ATP πρόσθεσε τη Zealand Pharma A/S στις συμμετοχές της για πρώτη φορά, αγοράζοντας 317.000 μετοχές τους τελευταίους έξι μήνες.

Οι μετοχές της Zealand Pharma έχουν αυξηθεί σχεδόν κατά 130% το 2024 και περίπου εννεαπλασιάστηκαν από τότε που ο Adam Steensberg ανέλαβε τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου τον Μάρτιο του 2022 με έντονη εστίαση στον τομέα της παχυσαρκίας της εταιρείας. Ο επικεφαλής μετοχών της ATP, Claus Wiinblad, δήλωσε ότι εξακολουθεί να βλέπει δυνατότητες στη μετοχή και στην ευρύτερη αγορά κατά παχυσαρκίας.

«Πρέπει να παραδεχτούμε ότι αργήσαμε λίγο να επενδύσουμε στη Zealand», είπε ο Wiinblad στο Bloomberg. Ωστόσο, «η παχυσαρκία είναι ένα τεράστιο πρόβλημα στις περισσότερες χώρες και τώρα αρχίζουμε να βλέπουμε αποτελεσματικές θεραπείες που φαίνεται να έχουν πολύ μεγάλη ζήτηση».

Η ATP κατέχει πλέον το 0,45% των υφιστάμενων μετοχών της Zealand, αξίας 280 εκατ. κορωνών (42 εκατ. δολαρίων), στις 30 Ιουνίου. Το συνταξιοδοτικό ταμείο κατέχει επίσης σημαντικά μερίδια στη Novo, η οποία επίσης παράγει το Wegovy, και τη μικρότερη Gubra A/S. Μάλιστα, οι συνολικές επενδύσεις σε μετοχές εταιρειών που ειδικεύονται στην απώλεια βάρους φθάνουν τώρα τα 2,79 δισ. κορώνες.

Αποδίδει η στρατηγική

Οι επιλογές της ΑΤΡ δείχνουν να αποδίδουν, καθώς οι μετοχές της Gubra έχουν αυξηθεί σχεδόν 350% σε ετήσια βάση, ενώ η Novo Nordisk έχει εκτιναχθεί περίπου 30%, ενισχύοντας την χρηματιστηριακή της αξία σε περίπου 600 δισ. δολάρια. Συγκριτικά, ο δείκτης αναφοράς της Δανίας OMX Copenhagen 25 Index σημειώνει άνοδο 8,1% από την αρχή του έτους.

Η μεγάλη άνοδος της Novo και της Gubra επέτρεψαν στην ATP να αποκομίσει κέρδη, περιορίζοντας τα μερίδιά της και στις δύο εταιρείες για να εξισορροπήσει το χαρτοφυλάκιο.

Βέβαια, αυτή η στρατηγική δεν έρχεται χωρίς κινδύνους. Πέρυσι, η Novo συνέβαλε στο να αντιπροσωπεύει περίπου το ήμισυ της οικονομικής ανάπτυξης της Δανίας, ενώ η κεφαλαιοποίηση της εταιρείας – τώρα μεγαλύτερη από ολόκληρη την οικονομία της Δανίας – έχει προκαλέσει ανησυχίες ότι η σκανδιναβική χώρα μπορεί να εμπλακεί πολύ στην ιστορία της απώλειας βάρους.

Κατά τον Wiinblad όμως, η ATP έχει «καλή ισορροπία» στο χαρτοφυλάκιο μετοχών της στη Δανία, αλλά αρνήθηκε να σχολιάσει τον αντίκτυπο των φαρμάκων για την απώλεια βάρους στην ευρύτερη οικονομία.

Ο Claus Berner Moller, αντιπρόεδρος της ATP, δήλωσε στο Bloomberg ότι η τεράστια επιτυχία της Novo μπορεί τελικά να επιτρέψει στη Δανία να απογαλακτιστεί από τον κατασκευαστή φαρμάκων, εδραιώνοντας τη θέση της χώρας ως ηγέτη στην ευρωπαϊκή φαρμακευτική.

«Αυτό θα μπορούσε να διευκολύνει στο μέλλον την προσέλκυση κεφαλαίων και επαγγελματικής τεχνογνωσίας από το εξωτερικό, κάτι που θα βοηθήσει ολόκληρο τον κλάδο και θα περιορίσει έτσι την εξάρτηση της Δανίας από τη Novo Nordisk μακροπρόθεσμα», είπε ο Moller.

Η Δανία δεν παρέβη ωστόσο την υποχρέωση καλόπιστης συνεργασίας.

Ειδικότερα, όπως ανακοινώθηκε σήμερα από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, η λέξη «φέτα» καταχωρίστηκε ως προστατευόμενη ονομασία προέλευσης (ΠΟΠ) το 2002.

Έκτοτε, η ονομασία «φέτα» επιτρέπεται να χρησιμοποιείται μόνο για τυρί που παράγεται στην οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή της Ελλάδας και πληροί τις σχετικές προδιαγραφές του προϊόντος.

Στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας λόγω παραβάσεως κράτους μέλους, η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από την Ελλάδα και την Κύπρο, ισχυρίστηκε ότι η Δανία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τον κανονισμό 1151/2012 2, παραλείποντας να λάβει μέτρα για την πρόληψη ή την παύση της χρήσης της ονομασίας «φέτα» για τυρί το οποίο παράγεται στη Δανία αλλά προορίζεται για εξαγωγή σε τρίτες χώρες.

Η Δανία αντέτεινε, από την πλευρά της, ότι ο κανονισμός 1151/2012 έχει εφαρμογή μόνο στα προϊόντα που πωλούνται εντός της Ένωσης και δεν καλύπτει τις εξαγωγές προς τρίτες χώρες.

Παραδέχεται, συνεπώς, ότι η ίδια ουδέποτε έλαβε μέτρα για να προλάβει ή να θέσει τέρμα στη χρήση της ονομασίας «φέτα» από τους εγχώριους παραγωγούς στις περιπτώσεις που τα προϊόντα τους προορίζονται για εξαγωγή σε τρίτες χώρες.

Με τη σημερινή του απόφαση, το Δικαστήριο κρίνει, πρώτον, ότι με βάση το γράμμα του κανονισμού 1151/2012 η χρήση καταχωρισμένης ονομασίας για τον προσδιορισμό μη καλυπτόμενων από την καταχώριση προϊόντων που παρασκευάζονται στην Ένωση και προορίζονται για εξαγωγή προς τρίτες χώρες δεν εξαιρείται από την απαγόρευση την οποία προβλέπει ο κανονισμός.

Όσον αφορά, δεύτερον, το όλο πλαίσιο του κανονισμού 1151/2012, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι ο κανονισμός προστατεύει τις ΠΟΠ και τις προστατευόμενες γεωγραφικές ενδείξεις (ΠΓΕ) ως δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας. Το σύστημα των ΠΟΠ και των ΠΓΕ θεσπίστηκε προκειμένου να παρασχεθεί στήριξη στους παραγωγούς προϊόντων συνδεόμενων με συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές, μέσω της διασφάλισης ομοιόμορφης προστασίας των ονομασιών ως δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας σε ολόκληρη την Ένωση.

Η χρήση όμως μιας ΠΟΠ ή ΠΓΕ για τον προσδιορισμό προϊόντος που παρασκευάζεται μεν εντός της Ένωσης αλλά δεν πληροί τις ισχύουσες προδιαγραφές προσβάλλει, στην Ένωση, την αντίστοιχη ΠΟΠ ή ΠΓΕ ως δικαίωμα διανοητικής ιδιοκτησίας, ακόμη και αν το προϊόν αυτό προορίζεται για εξαγωγή σε τρίτες χώρες.

Τρίτον, ως προς τους σκοπούς που επιδιώκονται με τον κανονισμό 1151/2012, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι ο σκοπός των ΠΟΠ και των ΠΓΕ έγκειται στην παροχή συνδρομής στους παραγωγούς προϊόντων συνδεόμενων με συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές μέσω της εξασφάλισης δίκαιων αποδόσεων, ανάλογων με την ποιότητα των προϊόντων τους, στην κατοχύρωση ενιαίας προστασίας των ονομασιών ως δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας σε ολόκληρη την Ένωση και στην παροχή σαφούς ενημέρωσης στους καταναλωτές για τις ιδιότητες των προϊόντων οι οποίες τους προσδίδουν προστιθέμενη αξία. Η δε χρήση της ΠΟΠ «φέτα» για τον προσδιορισμό προϊόντων που παρασκευάζονται μεν εντός της Ένωσης αλλά δεν πληρούν τις προδιαγραφές της σχετικής ΠΟΠ θίγει τους προαναφερθέντες σκοπούς, ακόμη και αν τα προϊόντα αυτά προορίζονται για εξαγωγή προς τρίτες χώρες.

Συνεπώς, τόσο από το γράμμα όσο και από το όλο πλαίσιο και τους σκοπούς του κανονισμού 1151/2012 προκύπτει ότι μια τέτοια χρήση καταλέγεται μεταξύ των ενεργειών που απαγορεύονται από τον κανονισμό.

Το Δικαστήριο καταλήγει επομένως στο συμπέρασμα ότι η Δανία, παραλείποντας να λάβει μέτρα ώστε να προλάβει και να σταματήσει αυτού του είδους τη χρήση στο έδαφός της, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τον κανονισμό 1151/2012.

Σε απάντηση της δεύτερης αιτίασης την οποία προέβαλε η Επιτροπή, το Δικαστήριο κρίνει ότι η Δανία δεν παρέβη τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας, στην οποία αναφέρεται το άρθρο 4, παράγραφος 3, ΣΕΕ. Ειδικότερα, η εν λόγω αιτίαση της Επιτροπής βάλλει κατά της ίδιας συμπεριφοράς την οποία αφορούσε και η πρώτη αιτίαση, ήτοι της παράλειψης να ληφθούν μέτρα για την πρόληψη και την παύση της χρήσης της ΠΟΠ «φέτα» από Δανούς παραγωγούς για τον προσδιορισμό τυριού που δεν πληροί τις ισχύουσες προδιαγραφές.

Μολονότι αληθεύει ότι η εξαγωγή, από παραγωγούς της Ένωσης προς τρίτες χώρες, προϊόντων σε σχέση με τα οποία χρησιμοποιείται παρανόμως μια ΠΟΠ μπορεί να αποδυναμώσει τη θέση της Ένωσης σε διεθνείς διαπραγματεύσεις με αντικείμενο την κατοχύρωση των ενωσιακών συστημάτων προστασίας της ποιότητας, δεν διαπιστώνεται εν προκειμένω ότι η Δανία προέβη σε πράξεις ή σε δηλώσεις που θα μπορούσαν να επιφέρουν τη συνέπεια αυτή, κάτι που όντως θα στοιχειοθετούσε συμπεριφορά διακριτή από εκείνη την οποία αφορούσε η πρώτη αιτίαση.

Ο «τσακωμός» ξεκίνησε το 1971, όταν οι δύο χώρες έσπευσαν να διεκδικήσουν την κυριότητα του νησιού Χανς, στο πλαίσιο του λεγόμενου «Πολέμου του Ουίσκι». Ονομάστηκε έτσι, καθώς οι αντιμαχόμενες πλευρές δήλωναν την κυριαρχία τους, αφήνοντας μπουκάλια… από το δημοφιλές ποτό.

Έπειτα από πέντε δεκαετίες, λοιπόν, Κοπεγχάγη και Οτάβα αποφάσισαν να καταλήξουν σ’ έναν αμοιβαίο συμβιβασμό, μοιράζοντας σχεδόν στη μέση το μικροσκοπικό νησί (έχει έκταση 1,2 τετραγωνικού χιλιομέτρου).  

Το 1984, όπως υπενθυμίζει το BBC, η ένταση κλιμακώθηκε σημαντικά, καθώς η Οτάβα αποφάσισε να στείλει στρατεύματα στο νησί. Αφού οι Καναδοί τοποθέτησαν τη σημαία τους, στη συνέχεια έθαψαν στο έδαφος ένα μπουκάλι καναδικού ουίσκι, δηλώνοντας μ’ αυτό τον τρόπο την κυριαρχία τους.

Η Κοπεγχάγη δεν άφησε την πρόκληση αναπάντητη. Λίγες εβδομάδες αργότερα (και ενώ τα καναδικά στρατεύματα είχαν αποχωρήσει) αξιωματούχοι από τη Γροιλανδία έφθασαν στο σημείο και αντικατέστησαν την καναδική σημαία με μία δανέζικη, ενώ άφησαν στο σημείο ένα ντόπιο μπουκάλι αλκοόλ. Προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα, τοποθέτησαν ένα πανό, το οποίο ανέγραφε «Καλώς ήρθατε στο Δανέζικο Νησί». 

Ένδειξη της αυξημένης μεταδοτικότητας είναι το γεγονός ότι η νέα υποπαραλλαγή εκτόπισε στη Δανία την αρχική βερσιόν της παραλλαγής Όμικρον, γνωστή ως BA.1, η οποία σε παγκόσμιο επίπεδο αντιστοιχεί στο 98% των κρουσμάτων της παραλλαγής Όμικρον.

Προκαταρκτικά δεδομένα δείχνουν ότι η ΒΑ.2 είναι 1,5 φορές πιο μεταδοτική από την ΒΑ.1, ανακοίνωσε το ινστιτούτο λοιμωδών νοσημάτων Statens Serum Institut.

Παρόλα αυτά, η πρώτη ανάλυση του ινστιτούτου δεν βρήκε ενδείξεις για αύξηση του κινδύνου νοσηλείας.

«Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι είναι πιο μεταδοτική, ειδικά στους ανεμβολίαστους, αλλά και ότι μπορεί επίσης να μολύνει πιο εύκολα ανθρώπους που έχουν εμβολιαστεί», ανέφερε η τεχνική διευθύντρια του SSI Τάιρα, Γκροβ Κράουζε.

Κάτι που ίσως σημαίνει ότι η κορύφωση της πανδημίας στη Δανία θα παραταθεί λίγο περισσότερο τον Φεβρουάριο από ό,τι αναμενόταν, είπε η επιδημιολόγος.

Παρόλα αυτά, η Δανία ανακοίνωσε την Τετάρτη σχέδιο για άρση και των τελευταίων περιοριστικών μέτρων, παρά το ρεκόρ ημερήσιων κρουσμάτων.