Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του Κρατικού Προϋπολογισμού που κατάθεσε χθες στη Βουλή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, ο καθαρός δανεισμός του Δημοσίου για το 2026 θα φθάσει τα 13 δισ. ευρώ από περίπου 8 δισ. ευρώ που ήταν φέτος. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά αφενός τις υψηλότερες ταμειακές χρηματοδοτικές ανάγκες του Δημοσίου, οι οποίες υπολογίζεται να φθάσουν τα 30,1 δισ. ευρώ το 2026, από 14,08 δισ. ευρώ φέτος, και τα ποσά που θα διατεθούν τη νέα χρονιά για την πρόωρη αποπληρωμή Χρέους. Υπενθυμίζεται ότι το 2025 το Ελληνικό Δημόσιο διέθεσε περίπου 5,3 δισ. ευρώ για την πρόωρη αποπληρωμή διακρατικών δανείων (GLF) καθώς στόχος της κυβέρνησης είναι τα δάνεια αυτά να εξοφληθούν έως το 2031.

Όσον αφορά στο πρόγραμμα δανεισμού του Δημοσίου για τη νέα χρόνια τα στοιχεία του Προϋπολογισμού δείχνουν ότι ο μακροπρόθεσμος δανεισμός θα φθάσει τα 12,7 δισ. ευρώ από 11 δισ. ευρώ το 2025. Με τον δανεισμό αυτό αλλά και με τη χρήση μέρος του «μαξιλαριού» (ρευστά διαθέσιμα), ύψους 18,4 δισ. ευρώ, θα καλυφθούν οι ταμειακές χρηματοδοτικές ανάγκες του Δημοσίου τη νέα χρονιά. Για τον ίδιο σκοπό πέρυσι το Δημόσιο είχε χρησιμοποιήσει διαθέσιμα μόνο 3 δισ. ευρώ.

Ο μακροπρόθεσμος δανεισμός του Δημοσίου και το 2026 θα καλυφθεί στο μεγαλύτερο μέρος του με προσφυγή στις αγορές. Η δανειακή στρατηγική τού Δημοσίου για τη νέα χρονιά προβλέπεται να είναι περιορισμένη. Συγκεκριμένα, η στόχευση της δανειακής στρατηγικής συνίσταται στη διασφάλιση της συνεχούς εκδοτικής παρουσίας του Ελληνικού Δημοσίου στις διεθνείς αγορές κεφαλαίων, στην περαιτέρω παροχή εκδόσεων υψηλής ρευστότητας με διατήρηση κατά το δυνατόν της ήδη εκτεταμένης φυσικής ωρίμανσής τους, στη μείωση των περιθωρίων δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου καθώς και στην επιπρόσθετη διασφάλιση της συνέπειας του Ελληνικού Δημοσίου ως κρατικού εκδότη με χαρακτηριστικά χώρας της Ευρωζώνης.

Ταυτόχρονα, στο πλαίσιο των ευκαιριών που παρέχονται στο βραχυχρόνιο τμήμα της ευρωπαϊκής καμπύλης, θα αξιοποιηθούν στον μέγιστο δυνατό βαθμό οι υφιστάμενες θέσεις και τα χαρακτηριστικά του ελληνικού χαρτοφυλακίου δημόσιου χρέους. Τέλος, θα συνεχιστεί η πολιτική πρόωρων αποπληρωμών χρέους με χρήση και μέρους των ταμειακών διαθεσίμων - και συγκεκριμένα η αποπληρωμή των δανείων που προέρχονται από τον επίσημο τομέα, περιλαμβανομένων των διμερών δανείων με τις χώρες της Ευρωζώνης. Κύριος στόχος είναι η αποπληρωμή των εν λόγω διμερών δανείων μία δεκαετία νωρίτερα από την τελική ημερομηνία λήξης τους, ήτοι το αργότερο έως το 2031, ούτως ώστε το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης να μειωθεί τόσο ως απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Όπως υπογράμμισε χθες ο κ. Πιερρακάκης, «η πρόωρη αποπληρωμή χρέους ενισχύει τη βιωσιμότητά του, μας δίνει μεγαλύτερη ευελιξία, μειώνει το κόστος δανεισμού και ίσως το πιο σημαντικό, μας επιτρέπει να ανακτούμε την οικονομική κυριαρχία την οποία είχαμε χάσει για πολλά χρόνια».

Πάντως σε απόλυτα μεγέθη το Δημόσιο Χρέος της Γενικής Κυβέρνησης πρόκειται να μειωθεί το 2026 κατά 3,5 δισ. ευρώ στα 359,3 δισ. ευρώ από 362,8 δισ. ευρώ το 2025.

Για το 2026, το ύψος των χρεολυσίων που προβλέπει ο Προϋπολογισμός για την εξυπηρέτηση του Δημοσίου Χρέους συμπεριλαμβανομένων των δανείων του Μνημονίου από τον EFSF (εξαιρουμένων των Εντόκων Γραμματίων), υπολογίζεται σε περίπου 8,5 δισ. ευρώ από 5,5 δισ. ευρώ που ήταν το 2025. Το Δημόσιο Χρέος (Γενικής Κυβέρνησης) θα επιβαρυνθεί με 6,7 δισ. ευρώ από 3,4 δισ. ευρώ το 2025, τα οποία αντιπροσωπεύουν τα δάνεια σε επιχειρήσεις από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης.

Αυξημένο δανεισμό και πρόωρη αποπληρωμή χρέους προβλέπει η δανειακή στρατηγική του Δημοσίου για το 2026

Εφέτος το Ελληνικό Δημόσιο άντλησε από τις αγορές μέσω δημοπρασιών και κοινοπρακτικών εκδόσεων ομολόγων , περίπου 11,250 δισ. ευρώ.

Επίσης θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο βραχυπρόθεσμος δανεισμός του Δημοσίου ο οποίος περιλαμβάνει το ανεξόφλητο υπόλοιπο των εντόκων γραμματίων και τα repos, στο τέλος του 2023 έφθασε τα 61,8 δις. ευρώ από 24,8 δισ. ευρώ που ήταν το 2015. Στις 30.09.2023 το ανεξόφλητο υπόλοιπο των Εντόκων Γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου (ΕΓΕΔ) ανερχόταν σε 11.753,20 εκατ. ευρώ, ενώ τα repos ανήλθαν σε 48.296,00 εκατ. ευρώ.

Ο βραχυπρόθεσμος δανεισμός διαμορφώνεται σύμφωνα με τις ταμειακές ανάγκες που προκύπτουν στη διάρκεια του έτους, ανανεώνεται και αναχρηματοδοτείται πολλές φορές μέσα στο έτος, ιδιαίτερα τα repos και ως εκ τούτου τόσο τα πιστωτικά έσοδα όσο και τα χρεολύσια (έξοδα) εμφανίζονται αυξημένα, χωρίς όμως να αντικατοπτρίζουν ουσιαστική μεταβολή στο ύψος του χρέους.

Η δανειακή στρατηγική για το επόμενο έτος αναμένεται να είναι περιορισμένη, αναφορικά με το συνολικό ποσό εκδόσεων. Συγκεκριμένα, η στόχευση της δανειακής στρατηγικής θα είναι η διασφάλιση της συνεχούς εκδοτικής παρουσίας του ΕΔ στις διεθνείς αγορές κεφαλαίων σε συνδυασμό με την αξιοποίηση των ευκαιριών που παρέχονται από τη συμμετοχή της χώρας στο Pandemic emergency purchase programme (PEPP) της ΕΚΤ, καθ’ όλη τη διάρκειά του, ήτοι την 31η.12.2024 που επέρχεται και η λήξη της περιόδου επανεπένδυσης, η περαιτέρω παροχή εκδόσεων υψηλής ρευστότητας με διατήρηση κατά το δυνατόν της ήδη εκτεταμένης φυσικής ωρίμανσής τους, η μείωση των περιθωρίων δανεισμού του ΕΔ καθώς και η περαιτέρω διασφάλιση της συνέπειας του ΕΔ ως κρατικού εκδότη με χαρακτηριστικά χώρας της Ευρωζώνης.

Ταυτόχρονα, θα επιχειρηθεί η αξιοποίηση των ευκαιριών που παρέχονται στο βραχυχρόνιο τμήμα της ευρωπαϊκής καμπύλης σε περιβάλλον αυξανόμενων επιτοκίων, αξιοποιώντας στον μέγιστο δυνατό βαθμό τις υφιστάμενες θέσεις και τα χαρακτηριστικά του ελληνικού χαρτοφυλακίου δημόσιου χρέους. Τέλος, αναλόγως των συνθηκών των αγορών, κατά το νέο έτος θα επιχειρηθεί και έκδοση ελληνικών κρατικών χρεογράφων με προσανατολισμό των δανειακών τους προσόδων στην «πράσινη» και «βιώσιμη» ανάπτυξη, με στόχο την επέκταση της επενδυτικής βάσης και τη βελτίωση της εικόνας της χώρας στις διεθνείς αγορές.

Έχει ήδη ξεκινήσει η νομική διαδικασία με τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης για την περαιτέρω πρόωρη αποπληρωμή δανείων ύψους 5.290 εκατ. ευρώ, που λήγουν το 2024 και το 2025 έως το τέλος του τρέχοντος έτους.