«Με τις νέες νομοθετικές ρυθμίσεις που προωθούνται στο κεφάλαιο Ε του ερανιστικού νομοσχεδίου, το οποίο αναμένεται να ψηφιστεί μέσα στο καλοκαίρι, επιδιώκεται η αποσαφήνιση του καθεστώτος εκτάσεων που δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία αλλά έχουν χαρακτηριστεί ως αναδασωτέες στους δασικούς χάρτες», επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο γενικός γραμματέας Δασών Κωνσταντίνος Αραβώσης. Οπως προσθέτει, «επιδιώκεται ακόμη η πάγια διασφάλιση των δικαιωμάτων των πολιτών μέσω της ρύθμισης που αφορά τα πρόδηλα σφάλματα με τη δυνατότητα να αναμορφώνονται οι δασικοί χάρτες είτε είναι ολικώς ή μερικώς κυρωμένοι, έτσι ώστε πάντα να διασφαλίζεται ότι δεν θα αδικούνται».

Σε ό,τι αφορά τα δασικά αυθαίρετα, με την ψήφιση του σχεδίου νόμου ανοίγει η σχετική πλατφόρμα του Κτηματολογίου, η οποία θα παραμείνει ενεργή έως τον Δεκέμβριο. Εως τότε, οιιδιοκτήτες αυτών των ακινήτων με την πληρωμή ηλεκτρονικού παραβόλου ύψους 250 ευρώ πετυχαίνουν – σε αυτή τη φάση -προσωρινή εξαίρεση από την κατεδάφιση, άμεση αναστολή καταλογισμένων προστίμων, «πάγωμα» νέων αλλά και συμψηφισμό αυτών, σε περιπτώσεις τακτοποιημένων αυθαιρέτων. Πρόκειται για ένα άλυτο εδώ και πολλά χρόνια πρόβλημα, το οποίο εκτιμάται πως αφορά ένα εκατομμύριο ιδιοκτήτες. Η εν λόγω ρύθμιση πρακτικά δεν αφορά τα μεμονωμένα αυθαίρετα, αλλά συγκεντρώσεις αυθαίρετων κτισμάτων που παρουσιάζουν «εν τοις πράγμασι» λειτουργική ενότητα σε δάση και δασικές εκτάσεις (εξού και ο όρος«οικιστικές πυκνώσεις»).

Δικαίωμα για να υποβάλουν αίτηση στην πλατφόρμα θα έχουν και όσοι ενδιαφερόμενοι έχουν υποβάλει αίτηση διόρθωσης προδήλου σφάλματος του δασικού χάρτη, αντιρρήσεις, αίτηση ακυρώσεως ή οποιοδήποτε άλλο διοικητικό ή ένδικο βοήθημα, με τα οποία αμφισβητούν ότι η ιδιοκτησία τους έχει δασικό χαρακτήρα.

Δικαιολογητικά

Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να γνωρίζουν πως στην αίτηση – που θα υποβληθείμέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας του Κτηματολογίου – περιλαμβάνονται (σε μορφήPDF) τα εξής δικαιολογητικά: υπεύθυνη δήλωση (υπογεγραμμένη), με την οποία ο ενδιαφερόμενος δηλώνει πως τα υποβαλλόμενα στοιχεία είναι αληθή, δήλωση μηχανικού (υπογεγραμμένη), με την οποία βεβαιώνεται η περιγραφή της κατοικίας και των συνοδευουσώνκατασκευών, κατά περίπτωση αίτηση διόρθωσης προδήλου σφάλματος ή αντίρρησης κατά τουδασικού χάρτη, το αποδεικτικό έκδοσης πληρωμής του ηλεκτρονικού παραβόλου καιφωτοαντίγραφο της αστυνομικής ταυτότητας / διαβατηρίου.

Οι προϋποθέσεις για να τακτοποιηθεί ένα κτίσμα εντός δασικής έκτασης είναι: η χρήση του κτιρίου να είναι κατοικία μόνιμης ή εποχικής διαμονής, η κατοικία να έχει ανεγερθεί μέχρι τις 27 Ιουλίου 2011, να μη βρίσκεται σε περιοχέςόπου ισχύουν προστατευτικές διατάξεις της φύσης ή του τοπίου, όπως του δικτύουΝatura 2000, εκτός κι αν κατασκευάστηκε πριν από τον χαρακτηρισμό των περιοχών αυτών.

Μέσω των νέων ρυθμίσεωνπροστέθηκε η δυνατότητα αναμόρφωσης του μερικώς ή ολικώς κυρωμένου δασικού χάρτη λόγω διόρθωσης προδήλου σφάλματος. Επιπλέον, επιτυγχάνεται η αναδιαμόρφωση της Επιτροπής Δασολογίου, διασφαλίζεται η κάλυψη των δαπανών αποζημίωσης των μελών των Επιτροπών Εξέτασης Αντιρρήσεων που έχουν ήδη ολοκληρώσει το έργο τους και ενισχύεται το ανθρώπινο δυναμικό για την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών από τις πυρκαγιές. Στους στόχους συγκαταλέγονται και η απλοποίηση / σύντμηση της διαδικασίας αποκατάστασης σφαλμάτων επί δασικών χαρτών (πρόδηλα σφάλματα), καθώς και η παράταση της προθεσμίας υποβολής αιτημάτων για την εξαίρεση από την κατεδάφιση κατοικιών που βρίσκονται στις οικιστικές πυκνώσεις.

Με το σχέδιο νόμου επιδιώκεται, όπως αναφέρεται, η αποσαφήνιση του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τη δημιουργία εγκαταστάσεων τουριστικού χαρακτήρα (χιονοδρομικών κέντρων, εγκαταστάσεων αξιοποίησης ιαματικών πηγών, εγκαταστάσεων ιατρικού τουρισμού και ξενοδοχειακών καταλυμάτων και γκολφ) σε εκτάσεις δασικού χαρακτήρα. Ειδικότερα, δίνεται η δυνατότητα επέκτασης της υφιστάμενης τουριστικής εγκατάστασης ή δημιουργίας νέων από τον αρχικό δικαιούχο επέμβασης.

Πότε ανοίγει η πλατφόρμα
Τους τελευταίους μήνες, όπως αναφέρει η ίδια πηγή, καθορίστηκαν από το ΥΠΕΝ η διαδικασία για την υποβολή των αιτήσεων και τα τυχόν απαιτούμενα δικαιολογητικά, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια. «Το μόνο που εκκρεμεί είναι η ψήφιση μιας ρύθμισης η οποία θα αλλάζει όλες τις ημερομηνίες που προέβλεπε ο ν. 4685/20 καθώς έχουν πλέον παρέλθει. Η ρύθμιση βρίσκεται ήδη στο γραφείο του υπουργού Κώστα Σκρέκα και, αφού εγκριθεί, θα εισαχθεί σε κάποιο από τα επόμενα νομοσχέδια που θα πάνε στη Βουλή», σημειώνει, δίχως να μπορεί να δεσμευθεί ως προς τον χρόνο έναρξης λειτουργίας της πλατφόρμας. Ωστόσο, εκκρεμούν ακόμη η ρύθμιση που θα ξεκαθαρίζει το μέλλον των δασωμένων αγρών και η ανάρτηση των αναμορφωμένων δασικών χαρτών.

Ωστόσο, τόσο ο αρμόδιος υφυπουργός κ. Αμυράς, μιλώντας στις 18 Ιανουαρίου, στο περιθώριο συνέντευξης Τύπου για το πρόγραμμα των απάτητων βουνών, όσο και ο γενικός γραμματέας Δασών του ΥΠΕΝ κ. Κωνσταντίνος Αραβώσης από το βήμα του συνεδρίου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), πριν από περίπου μία εβδομάδα, δεσμεύθηκαν ότι η πλατφόρμα να ανοίξει άμεσα. Είναι αξιοσημείωτο ότι, το Ελληνικό Κτηματολόγιο την έχει έτοιμη ήδη από την περασμένη άνοιξη.

Ποια αυθαίρετα περιμένουν στην… ουρά
Αίτηση (όταν θα ανοίξει η πλατφόρμα) για εξαίρεση από την κατεδάφιση μπορεί να υποβληθεί για αυθαίρετα που βρίσκονται εντός των λεγόμενων οικιστικών πυκνώσεων – δηλαδή των χωριών αυθαιρέτων που έχουν χτιστεί κυρίως σε περιοχές με υψηλή αξία γης, όπου πλέον έχουν διαμορφωθεί… τετελεσμενα. Αυτά θα μπορούν να δηλωθούν για να σωθούν προσωρινά από τις «δαγκάνες» της μπουλντόζας, μεταθέτοντας το πρόβλημα στο μέλλον. Δικαίωμα έχουν και όσοι έχουν υποβάλει αίτηση διόρθωσης πρόδηλου σφάλματος του δασικού χάρτη, αντιρρήσεις, αίτηση ακυρώσεως ή άλλη διοικητική ή νομική κίνηση με την οποία αμφισβητούν το δασικό χαρακτήρα της ιδιοκτησίας τους.

Οι ιδιοκτήτες των κατοικιών θα πρέπει να υποβάλλουν αίτηση στην πλατφόρμα (είσοδος με κωδικούς του TAXISnet) ώστε να τεθούν σε ένα ειδικό καθεστώς προστασίας και να εξαιρεθούν προσωρινά από την κατεδάφιση (εξαιρούνται κτίρια που έχουν κριθεί ή θα κριθούν ως επικίνδυνα). Παράλληλα, προβλέπεται διαγραφή καταλογισμένων προστίμων και «πάγωμα» στην επιβολή νέων προστίμων.

Ποιοι εξαιρούνται
Δικαίωμα υποβολής αίτησης δεν έχουν ιδιοκτήτες κατασκευών που δεν είναι κατοικίες, κτίρια που ανεγέρθηκαν μετά την 28η Ιουλίου 2011, κατοικίες που βρίσκονται εντός αναδασωτέων περιοχών, ή εντός προστατευόμενων περιοχών (Natura 2000, Ramsar κ.ά.), εκτός εάν κατασκευάστηκαν πριν τον χαρακτηρισμό τους κλπ.

Για την υποβολή ψηφιακής αίτησης απαιτείται δήλωση μηχανικού, η οποία θα περιλαμβάνει περιγραφή της κατοικίας και των κατασκευών που πιθανώς τη συνοδεύουν, και τα στοιχεία που αφορούν στην κάλυψη, την δομημένη επιφάνεια και το ύψος. Μέσω της πλατφόρμας, θα είναι δυνατή η θέαση του δασικού χάρτη και θα μπορεί να γίνεται γεωχωρικός εντοπισμός της θέσης του γεωτεμαχίου και των κτισμάτων, όπως επίσης οριοθέτηση και υπολογισμός της επιφάνειά τους. Ο ιδιοκτήτης θα μαθαίνει εάν εγκρίθηκε η αίτησή του, με ηλεκτρονικό μήνυμα, εντός διμήνου από την ημέρα υποβολής της.

Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του ν. 4685/20, θα είναι, αφού συγκεντρωθούν όλα τα αιτήματα, να γίνει η καταγραφή της δόμησης εντός των εκτάσεων που περιλαμβάνονται στους δασικούς χάρτες, μέσω της εκπόνησης μιας οικονομοτεχνικής μελέτης ανά Περιφέρεια – πλην της Αττική όπου προβλέπονται τρεις (για την Ανατολική Αττική, τη Δυτική και τον Πειραιά) και της Κεντρικής Μακεδονίας όπου θα γίνουν ξεχωριστά, μία για Θεσσαλονίκη και μία για τη Χαλκιδική.

Πρόστιμο
Στις οικονομοτεχνικές μελέτες θα καταγράφονται ο αριθμός, το εμβαδόν και η κάλυψη των κτιρίων και κατασκευών, οι συνέπειες της διατήρησής τους (και των χρήσεών τους) στο περιβάλλον, θα εξετάζεται η αναγκαιότητα άμεσης κατεδάφισής τους και θα αναλύονται οι οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειες τόσο σε περίπτωση κατεδάφισης, όσο και σε περίπτωση …προσωρινής διατήρησης των αυθαίρετων κατασκευών.

Θα ακολουθήσει η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τις οικονομοτεχνικές μελέτες και θα ορίζει ποιες οικιστικές πυκνώσεις μπορούν να εξαιρεθούν προσωρινά από την κατεδάφιση. Η προσωρινή εξαίρεση θα μπορεί να φτάνει ακόμη και τα 30 χρόνια. Επίσης, θα ορίζεται o τρόπος υπολογισμού ενός ενιαίου δασικού προστίμου, ο τρόπος καταβολής του, όπως και οι δράσεις αντιστάθμισης για την επίτευξη ενός δασικού ισοζυγίου, σε σχέση με τις διατηρούμενες κατοικίες, δηλαδή τα έργα που θα απαιτηθούν για την αποκατάσταση του φυσικού οικοσυστήματος που καταστράφηκε από τις πολεοδομικές αυθαιρεσίες.