Οι έρευνες αναμένεται να ανακοινωθούν τις επόμενες ώρες και θα δρομολογηθούν υπό το Άρθρο 301 του Νόμου Εμπορίου του 1974. Αυτή η διάταξη επιτρέπει στον πρόεδρο να επιβάλει δασμούς σε χώρες που κάνουν διακρίσεις κατά των αμερικανικών εταιρειών ή εμπορίου.

Οι έρευνες θα διεξαχθούν από το γραφείο του Αμερικανού Αντιπροσώπου Εμπορίου και θα απαιτούν διαβουλεύσεις με ξένες κυβερνήσεις. Η διαδικασία περιλαμβάνει επίσης ακροάσεις και ευκαιρίες για δημόσια σχόλια πριν από την επιβολή οποιωνδήποτε δασμών.

Οι δασμοί αυτοί του Άρθρου 301 προορίζονται να αντικαταστήσουν τους προσωρινούς δασμούς 10% που είχε επιβάλει ο Τραμπ τον περασμένο μήνα. Οι δασμοί αυτοί επιβλήθηκαν μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που έκρινε ότι πολλοί από τους δασμούς του δεύτερου εξαμήνου της προεδρίας του ήταν παράνομοι.

Θέμα χρόνου είναι να τεθούν σε ισχύ οι «οριζόντιοι» δασμοί 15% στα προϊόντα που εισάγουν οι ΗΠΑ από όλες τις χώρες του κόσμου, κάτι που τινάζει στον αέρα την εμπορική συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση και δημιουργεί ζήτημα νομιμότητας.

Αν και στη θεωρία οι νέοι δασμοί του Αμερικανού προέδρου «αντικαθιστούν» όσους καταργήθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, στην πράξη υπάρχουν διαφορές επί των επι μέρους συμφωνιών, ενώ τίθεται και πρακτικό θέμα.

Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, πως οι δασμοί «αντικατάστασης», επιβήλθηκαν βάσει του Άρθρου 122 του Εμπορικού Νόμου του 1974, και μπορούν να διαρκέσουν μόνο 150 ημέρες, εκτός εάν το Κογκρέσο εγκρίνει παράταση.

Κατά τη διάρκεια αυτού του διαστήματος, το Γραφείο του Εμπορικού Εκπροσώπου των ΗΠΑ και το Υπουργείο Εμπορίου θα ολοκληρώσουν μελέτες σχετικές με το εμπόριο που θα τους επιτρέψουν να επιβάλουν περισσότερους δασμούς, δήλωσε ο Μπέσεντ.

«Πιστεύω ακράδαντα ότι τα δασμολογικά ποσοστά θα επιστρέψουν στα παλιά τους επίπεδα εντός πέντε μηνών», δήλωσε ο Μπέσεντ σε συνέντευξή του στο πρόγραμμα «Squawk Box» του CNBC.

Μηνύσεις από τις πολιτείες για το 10%

Αξίζει να σημειωθεί πως μια ομάδα σχεδόν δώδεκα πολιτειών των ΗΠΑ μήνυσε την κυβέρνηση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για να μπλοκάρει τους παγκόσμιους δασμούς 10% που επιβλήθηκαν μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου για τους δασμούς.

Ο συνασπισμός πολιτειών, με επικεφαλής τη Γενική Εισαγγελέα της Νέας Υόρκης Λετίσια Τζέιμς, υπέβαλε αγωγή στο Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου των ΗΠΑ στις 5 Μαρτίου και στόχο έχει να εμποδίσει την εφαρμογή των δασμών του Άρθρου 122, ενώ απαιτεί από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να εκδώσει επιστροφές χρημάτων στις πολιτείες για το κόστος των δασμών που κατέβαλαν.

Υποστηρίζουν ότι οι δασμοί δεν πληρούν τις απαιτήσεις του Άρθρου 122 και παραβιάζουν την προστασία του Συντάγματος για τη διάκριση των εξουσιών, επισημαίνοντας ότι μόνο το Κογκρέσο έχει την εξουσία να φορολογεί και να επιβάλλει δασμούς, όχι ο πρόεδρος.

Τι ισχύει για την Εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ

Με φόντο τις τελευταίες εξελίξεις, το ευρωκοινοβούλιο αποφάσισε την αναβολή -για δεύτερη φορά- της ψηφοφορίας για την εμπορική συμφωνία της ΕΕ με τις ΗΠΑ.

Συγκεκριμένα, ο Bernd Lange, πρόεδρος της επιτροπής, δήλωσε ότι ο νέος προσωρινός δασμός των ΗΠΑ θα μπορούσε να σημαίνει αυξημένους δασμούς για ορισμένες εξαγωγές της ΕΕ.

Παράληλλα, ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν αρμόδιος για το εμπόριο, Μάρος Σεφκόβιτς, ενημέρωσε ευρωβουλευτές και πρεσβευτές των κρατών-μελών ότι ενδέχεται να απαιτηθεί μεταβατική περίοδος έως τεσσάρων μηνών για να αποσαφηνιστεί το νέο πλαίσιο δασμών, σύμφωνα με το Bloomberg.

Σε ανακοίνωση της η Κομισιόν ανέφερε «η συμφωνία είναι συμφωνία» και υπογράμισε πως «η ΕΕ αναμένει από τις ΗΠΑ να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους που ορίζονται στην κοινή δήλωση».

Η ΕΕ είναι η μεγαλύτερη πηγή εισαγωγών στις ΗΠΑ:

Η συμφωνία αυτή δεν έχει ακόμη επικυρωθεί από την ΕΕ, καθώς οι νομοθέτες της ΕΕ αποφάσισαν να διατηρήσουν παγωμένη τη διαδικασία επικύρωσης, λέγοντας ότι ήθελαν περισσότερες πληροφορίες από την Ουάσινγκτον πριν προχωρήσουν.

Θα συνεδριάσουν ξανά στις 17 Μαρτίου για να επανεξετάσουν την κατάσταση.

Επιπλέον, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Bloomberg οι ΗΠΑ διαβεβαίωσαν την Ευρωπαϊκή Ένωση πως θα διατηρήσουν σε ισχύ τον δασμολογικό συντελεστή του 10%.

Μιλώντας στην εκπομπή «Squawk Box» του CNBC, ο Μπέσεντ προέβλεψε ότι οι δασμολογικοί συντελεστές θα επιστρέψουν ουσιαστικά στα προηγούμενα επίπεδα εντός πέντε μηνών, μετά την αναταραχή που προκάλεσε η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου να ακυρώσει τους πιο διευρυμένους δασμούς της κυβέρνησης.

Παράλληλα, ο επικεφαλής του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών αποκάλυψε ότι η Ουάσιγκτον ετοιμάζει μια σειρά μέτρων με στόχο τη σταθεροποίηση των μεταφορών πετρελαίου μέσω του Περσικού Κόλπου. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την ετοιμότητα της αμερικανικής κυβέρνησης να παρέμβει δραστικά, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις απειλούν έναν από τους πιο κρίσιμους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη. Ήδη από την Τρίτη, ανακοινώθηκε ότι ο οργανισμός DFC θα παρέχει ασφαλιστική κάλυψη τόσο για τα δεξαμενόπλοια όσο και για τα φορτηγά πλοία που δραστηριοποιούνται στην περιοχή του Κόλπου.

Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια στιγμή που οι διεθνείς αγορές παραμένουν σε κατάσταση συναγερμού λόγω της κλιμακούμενης σύγκρουσης με το Ιράν. Οι φόβοι για ολοκληρωτική διακοπή της ροής του πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προμήθειας αργού, έχουν θέσει την παγκόσμια οικονομία σε καθεστώς πίεσης, με την αμερικανική κυβέρνηση να επιχειρεί πλέον να καθησυχάσει τους επενδυτές μέσω κρατικών εγγυήσεων και νέων εμπορικών ρυθμίσεων.

Η αμερικανική κυβέρνηση έσπευσε να ανακοινώσει αμέσως μετά την απόφαση ότι θα χρησιμοποιήσει άλλες νομικές οδούς για να εφαρμόσει τη δασμολογική πολιτική της. Σε ανάρτησή της στην ιστοσελίδα του Λευκού Οίκου τόνισε επίσης ότι θα συνεχίσουν να ισχύουν οι εμπορικές συμφωνίες που έχει συνάψει με την ΕΕ και με άλλες χώρες – όπως τη Βρετανία, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα – ζητώντας και από τις αντισυμβαλλόμενες χώρες να τις σεβαστούν. Ωστόσο, με δεδομένη την αλλαγή του νομικού πλαισίου, οι συμφωνίες αυτές «είναι στον αέρα» και για τον λόγο αυτό το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε την αναστολή της διαδικασίας επικύρωσης της συμφωνίας μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο.

Οι εναλλακτικές δυνατότητες για επιβολή δασμών που έχει στη διάθεσή της η αμερικανική κυβέρνηση αποτελούν ένα παζλ για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία θέλει να εξασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει μία αλλαγή επί το δυσμενέστερο των όρων της συμφωνίας του περασμένου Αυγούστου (γνωστής και ως συμφωνίας του Τέρνμπερι), στην οποία έχουν προσαρμοστεί οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις,

Ήδη από την περασμένη Τρίτη, στις ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ δεν ισχύουν οι δασμοί 15%, που προβλέπονταν για τα περισσότερα προϊόντα με βάση τη συμφωνία του Τέρνμπερι. Εφαρμόζεται πλέον ένας νέος οριζόντιος δασμός 10%, με βάση τον νόμο για το εμπόριο των ΗΠΑ του 1974 που δίνει (άρθρο 122) τη δυνατότητα εφαρμογής για 150 ημέρες ενός τέτοιου μέτρου, εφόσον υπάρχουν σοβαρά προβλήματα στο ισοζύγιο πληρωμών. Μία παράταση πέραν του πενταμήνου θα είναι δυνατή μόνο με την έγκριση του Κογκρέσου.

Στον συντελεστή 10% προστίθενται, όμως και οι δασμοί που τυχόν υπήρχαν πριν την εμπορική συμφωνία, οι οποίοι διαφέρουν ανάλογα με το προϊόν και ανέρχονται κατά μέσο όρο σε 3%-4%. Αυτό σημαίνει ότι για κάποια προϊόντα η συνολική επιβάρυνση θα είναι λίγο χαμηλότερη σε σχέση με το τελευταίο εξάμηνο και για κάποια άλλα λίγο υψηλότερη. Μία αβεβαιότητα που υπάρχει είναι αν η πρόθεση του Τραμπ να αυξήσει τον ενιαίο συντελεστή στο 15% – το ανώτατο επιτρεπόμενο ποσοστό με βάση το άρθρο 122 – ισχύσει και για τα ευρωπαϊκά προϊόντα καθώς σε μία τέτοια περίπτωση, η συντριπτική πλειονότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων θα αντιμετώπιζε μία δυσμενέστερη κατάσταση Ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ για το εμπόριο, Τζέιμσον Γκριρ, δήλωσε πάντως την Τετάρτη ότι ο συντελεστής 15% θα αφορά μόνο ορισμένες χώρες, υπονοώντας ότι δεν θα εφαρμοστεί για τις χώρες με τις οποίες υπάρχει εμπορική συμφωνία.

Ωστόσο, παραδέχθηκε και ο ίδιος ότι υπάρχουν νομικές δυσκολίες στη διατύπωση του σχετικού διατάγματος, το οποίο, όπως είπε, θα πρέπει να διαμορφωθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην προσβληθεί νομικά, Συνεπώς, μένει να φανεί αν θα υπάρξει μία τέτοια φόρμουλα, η οποία θα επανάφερε ως έναν βαθμό και το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων έναντι των επιχειρήσεων άλλων χωρών που δεν έχουν εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ.

Η αβεβαιότητα, όμως, δεν τελειώνει εδώ, καθώς το καθεστώς που ισχύει από την περασμένη Τρίτη αναμένεται να είναι προσωρινό. Θεωρείται απίθανο το Κογκρέσο να συμφωνήσει στην παράτασή του, με δεδομένη την αρνητική στάση όχι μόνο Δημοκρατικών αλλά και πολλών Ρεπουμπλικάνων στελεχών στους δασμούς. Γι’ αυτό και ο Τραμπ είπε στην ομιλία του στο Κογκρέσο ότι δεν θα ζητήσει μία τέτοια έγκριση. Αυτό που θα κάνει είναι να χρησιμοποιήσει άλλες διατάξεις νόμων για την επιβολή σε πιο μακροχρόνια βάση δασμών, οι οποίοι θα έχουν πάντως διαφορετική αιτιολογική βάση.

Οι δυνατότητες που έχει είναι κατά βάση δύο: Πρώτον, να επιδιώξει την επιβολή και άλλων κλαδικών δασμών – όπως έχει κάνει με τον χάλυβα, το αλουμίνιο και τα αυτοκίνητα – με βάση το άρθρο 232 του Νόμου για την Επέκταση του Εμπορίου από το 1962 που αφορά σε λόγους εθνικής ασφάλειας. Στην κατηγορία αυτή πιθανόν να περιληφθούν σημαντικά για την ΕΕ προϊόντα, όπως είναι τα μηχανήματα. Οι Βρυξέλλες, συνεπώς, πρέπει να διασφαλίσουν ότι θα τηρηθεί το πνεύμα της διμερούς συμφωνίας για μη επιβολή πρόσθετων δασμών αλλά και την επιδίωξη μείωσης ή κατάργησης των υφιστάμενων σήμερα κλαδικών δασμών. Αναφορικά με τους δασμούς 50% που ισχύουν για τις εξαγωγές χάλυβα και αλουμινίου, πρέπει να σημειωθεί ότι δημοσιεύματα έφεραν την αμερικανική κυβέρνηση να σκοπεύει να προχωρήσει σε μείωσή τους, επειδή έχουν οδηγήσει σε αύξηση του κόστους στη χώρα.

Δεύτερον, η αμερικανική κυβέρνηση μπορεί να προχωρήσει σε έρευνες, με βάση το άρθρο 301 του νόμου του 1974 για το εμπόριο, που θα οδηγούσαν σε επιβολή δασμών ή άλλων εμπορικών περιορισμών σε περιπτώσεις «αδικαιολόγητων, διακριτικών και επιβαρυντικών πολιτικών ή πρακτικών» από εμπορικούς εταίρους. Τέτοιους δασμούς έχουν επιβάλει τα τελευταία χρόνια οι ΗΠΑ στην Κίνα. Ο Γκριρ δήλωσε ότι αυτό το άρθρο θα εφαρμοστεί για τους περισσότερους μεγάλους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ και ειδικότερα για τομείς, όπως της τιμολόγησης φαρμάκων ή της διακριτικής μεταχείρισης εις βάρος αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών και της φορολογίας ψηφιακών υπηρεσιών. Η Κομισιόν είναι σε ετοιμότητα για να αποκρούσει και ενδεχόμενους τέτοιους δασμούς.

Η νέα πολιτική του Τραμπ θα αυξήσει τους δασμούς πάνω από το μέγιστο επιτρεπόμενο επίπεδο για ευρωπαϊκές εξαγωγές που περιλαμβάνουν τυρί, βούτυρο, ορισμένα γεωργικά προϊόντα, καθώς και διάφορα πλαστικά, υφάσματα και χημικά, σύμφωνα με πηγές του Bloomberg που είναι εξοικειωμένες με την αξιολόγηση των δασμών από την ΕΕ.

Άλλα προϊόντα, όπως κάποια αλκοολούχα ποτά, θα αντιμετωπίσουν δασμούς χαμηλότερους από 15%, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι οποίες μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Αφού το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε τη χρήση της έκτακτης νομοθετικής εξουσιοδότησης από τον Τραμπ για την επιβολή των λεγόμενων αμοιβαίων δασμών σε όλο τον κόσμο, ο πρόεδρος ανακοίνωσε νέο παγκόσμιο φόρο 10%, τον οποίο απείλησε να αυξήσει στο 15%, χωρίς ωστόσο να πράξει προς το παρόν.

Οι επιπτώσεις της νέας φορολογικής πολιτικής και οι αντιδράσεις της ΕΕ
Ο φόρος αυτός προστίθεται στους ήδη υπάρχοντες δασμούς και μπορεί να παραμείνει σε ισχύ για πέντε μήνες.
Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ολοφ Γκίλ, επανέλαβε δήλωση από τις 24 Φεβρουαρίου, ότι «τα προϊόντα της ΕΕ πρέπει να συνεχίσουν να επωφελούνται από την πιο ανταγωνιστική μεταχείριση, χωρίς αύξηση των δασμών πέρα από το ξεκάθαρο και πλήρες όριο που είχε συμφωνηθεί προηγουμένως».

Ο Γκίλ πρόσθεσε ότι, υπό το νέο καθεστώς δασμών των ΗΠΑ, περίπου το 7% των ευρωπαϊκών εξαγωγών θα υπερβαίνουν το μέγιστο όριο του 15%.

Η συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ και οι διαπραγματεύσεις για την εφαρμογή της
Η συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ, που επιτεύχθηκε το περασμένο καλοκαίρι μεταξύ του Τραμπ και της Προέδρου της Επιτροπής της ΕΕ, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προβλέπει την επιβολή δασμών 15% στις περισσότερες ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα καταργεί τους δασμούς σε πολλές αμερικανικές εξαγωγές προς την ΕΕ.

Οι ΗΠΑ θα συνεχίζουν να επιβάλλουν δασμούς 50% στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ τα αυτοκίνητα θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν δασμούς 15% ως μέρος ξεχωριστών συμφωνιών για το συγκεκριμένο τομέα.

Επιπτώσεις και χρονοδιάγραμμα εφαρμογής της συμφωνίας
Ο Επικεφαλής Εμπορικής Πολιτικής της ΕΕ, Μάρος Σέφκοβιτς, είχε πολλές συνομιλίες με τον Τζέιμι Γκρίερ, Εμπορικό Αντιπρόσωπο των ΗΠΑ, και τον Υπουργό Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ για να συζητήσουν τις επιπτώσεις από την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου.

Τόσο η Επιτροπή όσο και τα κράτη μέλη επιθυμούν να τηρήσουν τη συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ που διαπραγματεύτηκαν το περασμένο καλοκαίρι, παρά την υπάρχουσα αβεβαιότητα, σύμφωνα με τις πηγές.

Ο Γκρίερ δήλωσε ότι θα χρειαστεί λίγος ακόμη χρόνος για να συμμορφωθούν οι ΗΠΑ με τη συμφωνία.

«Θα χρειαστούμε δύο-τρεις μήνες για να αναδιοργανώσουμε τους δασμούς με τρόπο που να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις μας από τη συμφωνία», είπε ο Γκρίερ στο Bloomberg Television την Τετάρτη. «Και αναμένουμε ότι η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο θα τηρήσουν επίσης τη δική τους πλευρά της συμφωνίας».

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ εξήγησε ότι αποφάσισε να αυξήσει τον δασμό στο «πλήρως επιτρεπόμενο και νομικά δοκιμασμένο» 15% έπειτα από «πολλούς μήνες σκέψης».

Εκφράζοντας για μια ακόμη φορά την οργή του για τη χθεσινή δικαστική απόφαση για τους δασμούς, ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρει στην ανάρτησή του:

«Με βάση μια διεξοδική, λεπτομερή και πλήρη ανασκόπηση της γελοίας, κακογραμμένης και εξαιρετικά αντιαμερικανικής απόφασης σχετικά με τους δασμούς που εκδόθηκε χθες, μετά από ΠΟΛΛΟΥΣ μήνες σκέψης, από το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών, παρακαλώ να θεωρηθεί η παρούσα δήλωση ως δήλωση ότι εγώ, ως Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, θα αυξήσω, με άμεση ισχύ, τον παγκόσμιο δασμό 10% σε χώρες, πολλές από τις οποίες «εκμεταλλεύονταν» τις Ηνωμένες Πολιτείες για δεκαετίες, χωρίς αντίποινα (μέχρι που ήρθα εγώ!), στο πλήρως επιτρεπόμενο και νομικά ελεγμένο επίπεδο του 15%. Κατά τη διάρκεια των επόμενων λίγων μηνών, η κυβέρνηση Τραμπ θα καθορίσει και θα εκδώσει τους νέους και νομικά επιτρεπόμενους δασμούς, οι οποίοι θα συνεχίσουν την εξαιρετικά επιτυχημένη διαδικασία μας για να κάνουμε την Αμερική ξανά μεγάλη - ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΟ ΠΟΤΕ!!! Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα. Πρόεδρος ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΡΑΜΠ»

Οι εισαγωγές παιγνιδιών από την Κίνα, τον κορυφαίο κατασκευαστή στον κόσμο, υπόκεινται προσωρινά σε ειδικούς δασμούς 145%. «Οι τιμές μας αυξάνονται και δεν μπορώ να ανταγωνιστώ τους μεγάλους παίκτες της αγοράς», λέει η Μπέργκμαν. «Με τους δασμούς, τα πράγματα έγιναν τρομακτικά », προσθέτει.

Η δασμολογική πολιτική του προέδρου Τραμπ πλήττει ιδιαίτερα σκληρά τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στη Αμερική. «Σε έναν χρόνο, οι αμερικανικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που παράγουν το 44% του ΑΕΠ των Ηνωμένων Πολιτειών, έχουν επιβαρυνθεί συνολικά με 63,1 δισεκατομμύρια δολάρια, λόγω δασμών», αναφέρουν σε έκθεσή τους , τα μέλη της Επιτροπής Μικρών Επιχειρήσεων και Επιχειρηματικότητας της Γερουσίας. Αν οι δασμοί παραμείνουν ως έχουν, οι  μικρομεσαίες εταιρείες αντιμετωπίζουν ετήσιο κόστος 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με την έκθεση. ους υπολογισμούς.

Η δασμολογική πολιτική Τραμπ

Η επιβολή υψηλών δασμών στα εισαγόμενα προϊόντα αποτελεί κεντρικό πυλώνα της οικονομικής πολιτικής της αμερικανικής κυβέρνησης. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι βασίζεται στους δασμούς για να επαναφέρει την παραγωγή στις ΗΠΑ. Στόχος αυτών των δασμών είναι η δημιουργία πρόσθετων κρατικών εσόδων και η μετατόπιση της βιομηχανικής παραγωγής προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Τραμπ υποστηρίζει επανειλημμένα ότι οι δασμοί θα μετακυλιστούν κυρίως σε ξένους κατασκευαστές.

«Οι δασμοί μπορεί να αποτελούν βασικό μέσο της επιθετικής εμπορικής πολιτικής του Τραμπ, αλλά αποτελούν επίσης φόρο επί των εισαγωγών. Δεν καταβάλλονται από τον ξένο κατασκευαστή, αλλά από την εταιρεία ή το άτομο που εισάγει το προϊόν στη χώρα», λένε παράγοντες της αγοράς.

Αντικρούει η Fed τον Τραμπ

Ανάλυση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας δείχνει επίσης, ότι ο Τραμπ κάνει λάθος. «Οι Αμερικανοί επωμίζονται σχεδόν ολόκληρο το βάρος των δασμών που επέβαλε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ», σύμφωνα με ανάρτηση σε ιστολόγιο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης – της πιο ισχυρής περιφερειακής κεντρικής τράπεζας της Fed. Η μελέτη διαπίστωσε ότι πέρυσι, το 90% των δασμών απορροφήθηκε από Αμερικανούς καταναλωτές και επιχειρήσεις.

«Η δασμολογική πολιτική του Τραμπ ήταν  μέχρι τώρα εξαιρετικά ασταθής», λένε παράγοντες της αγοράς. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα ανακοινώσει, άρει, αναβάλει ή και αλλάξει ξαφνικά τους δασμούς σε σύντομο χρονικό διάστημα- συχνά, με νέες προθεσμίες.

Σε κάθε περίπτωση, οι εισαγωγείς έχουν τρεις επιλογές για να αντιμετωπίσουν τους δασμούς:

-Να μετακυλίσουν το επιπλέον κόστος στους πελάτες τους προσθέτοντας τους δασμούς στις τιμές.

-Να απορροφήσουν οι ίδιοι το κόστος ,αλλά αυτό θα μειώσει τα κέρδη τους

-Και τρίτον, να διαπραγματευθούν μείωση τιμής με τους κατασκευαστές, έτσι ώστε να απορροφήσουν το κόστος των υψηλότερων δασμών.

Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου

Τα ευρήματα της Fed της Νέας Υόρκης ευθυγραμμίζονται με έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO). «Οι υψηλότεροι δασμοί ανεβάζουν άμεσα το κόστος των εισαγόμενων αγαθών, αυξάνοντας έτσι τις τιμές για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ», αναφέρει η έκθεση. Το CBO καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι ξένοι εξαγωγείς επωμίζονται μόνο το 5% του κόστους. Από το μερίδιο του λέοντος, το 95%, το 30% απορροφάται από τις αμερικανικές εταιρείες μέσω χαμηλότερων περιθωρίων κέρδους. Αναγκάζονται μάλιστα να μετακυλίσουν το υπόλοιπο 70% στους πελάτες, αυξάνοντας τις τιμές. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα από το ανεξάρτητο think tank «Tax Foundation» διαπίστωσε ότι οι δασμοί πέρυσι ισοδυναμούσαν με μια μέση ετήσια αύξηση φόρων, ύψους 1.000 δολαρίων, για τα αμερικανικά νοικοκυριά. Φέτος, το ποσό αυτό αναμένεται να ανέλθει στα 1.300 δολάρια.

Οι Αμερικανοί εμφανίζονται μάλιστα ιδιαίτερα δυσαρεστημένοι με τον τρόπο που χειρίστηκε ο πρόεδρος Τραμπ τον πληθωρισμό. Περίπου το 60% αποδοκιμάζει τις πολιτικές του προέδρου, σε αυτόν τον τομέα.

Επιπτώσεις στις εκλογές

Οι τιμές καταναλωτή είναι πιθανό να αποτελέσουν βασικό παράγοντα στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου για την ανανέωση του Κογκρέσου. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μια αυξανόμενη ανησυχία ότι οι δασμοί όχι μόνο θα βλάψουν τους Αμερικανούς καταναλωτές, αλλά και θα επηρεάσουν αρνητικά τις προοπτικές εκλογής πολλών Ρεπουμπλικανών βουλευτών και γερουσιαστών του Τραμπ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος προσπαθεί να επηρεάσει την Ομοσπονδιακή Τράπεζα ώστε να μειωθούν τα επιτόκια, ώστε εν μέρει τουλάχιστον, να καταστούν φθηνότερα τα στεγαστικά δάνεια.

Ο Τραμπ επέβαλε δασμούς έως και 50% στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου πέρυσι, συμπεριλαμβανομένου του εθνικού συντελεστή για το μη χαλύβδινο και μη αλουμινένιο περιεχόμενο.

Παράλληλα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο περιορισμού της επέκτασης της λίστας των προϊόντων που επιβάλλονται δασμοί και σχεδιάζει αντ' αυτού να ξεκινήσει μια πιο στοχευμένη έρευνα εθνικής ασφάλειας σε συγκεκριμένα προϊόντα.

Αυξάνεται η «γκρίνια» για τη δασμολογική πολιτική

Η κίνηση για την άρση των χαλαρών δασμών στον χάλυβα και το αλουμίνιο έρχεται εν μέσω αυξανόμενης κριτικής για τους δασμούς του Τραμπ και τις επιπτώσεις στην αμερικανική οικονομία και την καθημερινότητα των πολιτών.

Μια μελέτη της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης που δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα έδειξε ότι οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές των ΗΠΑ πλήρωσαν σχεδόν το 90% του κόστους των δασμών του Τραμπ το 2025.

Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα ισχυριστεί ότι τα έσοδα από τους δασμούς του θα βοηθήσουν στον περιορισμό του εθνικού χρέους και έχει επανειλημμένα διατυμπανίσει την πιθανότητα δημόσιας πληρωμής από τα έσοδα των δασμών.

Παρ' όλα αυτά, ο πρόεδρος απέσυρε αρκετούς από τους αυστηρότερους δασμούς του πέρυσι ενώ πιέζει για μια εμπορική εκεχειρία με την Κίνα εν μέσω αυξανόμενου κόστους εισαγωγών για τους Αμερικανούς.

Η ψηφοφορία της Τετάρτης αυξάνει την πολιτική πίεση για αλλαγή πορείας στη βασική οικονομική πολιτική του Τραμπ, μόλις λίγους μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, αναγκάζοντας Ρεπουμπλικανούς από περιφέρειες που επηρεάζονται από τους δασμούς να αποφασίσουν αν και πότε θα στραφούν εναντίον της ατζέντας του προέδρου.

Η ψηφοφορία δείχνει επίσης αυξανόμενη ανησυχία για την οικονομική πολιτική του Λευκού Οίκου ενόψει εκλογών που αναμένεται να επικεντρωθούν έντονα στο κόστος ζωής. Οι Δημοκρατικοί έσπευσαν να επιτεθούν στους Ρεπουμπλικανούς που ψήφισαν υπέρ της διατήρησης των δασμών, κατηγορώντας τους ότι προστατεύουν πολιτικές που αυξάνουν το κόστος ζωής των ψηφοφόρων τους. Αν και ο Τραμπ είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα ασκήσει βέτο σε οποιοδήποτε νομοσχέδιο ζητά την κατάργηση της δασμολογικής του πολιτικής — καθιστώντας απίθανο να γίνει νόμος — η διαφοροποίηση έξι Ρεπουμπλικανών μαζί με την αντίθεση σχεδόν όλων των Δημοκρατικών υπογραμμίζει την ολοένα πιο εύθραυστη κυριαρχία του στην οριακή πλειοψηφία της Βουλής.

Οι Ρεπουμπλικανοί δίνουν μάχη για να διατηρήσουν τον έλεγχο τόσο της Βουλής όσο και της Γερουσίας τον Νοέμβριο, σε μια προσπάθεια που γίνεται δυσκολότερη από τη μείωση της δημοτικότητας του προέδρου στις δημοσκοπήσεις για την οικονομία και τη μετανάστευση.

Ο Τραμπ έχει προσωπικό συμφέρον να διατηρηθεί η πλειοψηφία των Ρπουμπλικανών στο Κογκρέσο — κάτι που θα διευκολύνει την προώθηση της νομοθεσίας που επιθυμεί και θα προστατεύσει την κυβέρνησή του από κοινοβουλευτικές έρευνες, όπως επισημαίνει το Bloomberg. 

Οι Δημοκρατικοί έχουν ξεπεράσει τις προσδοκίες σε μια σειρά εκλογών τους τελευταίους μήνες, συμπεριλαμβανομένης της αναμέτρησης για το Δήμο στο Μαϊάμι και των εκλογών κυβερνητών στο Νιου Τζέρσεϊ και τη Βιρτζίνια. Τις τελευταίες εβδομάδες, μια έδρα των Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία του Τέξας πέρασε στους Δημοκρατικούς, με μετατόπιση 31 μονάδων.

Η έγκριση του μέτρου έρχεται επίσης την ώρα που ο Τραμπ εξετάζει ιδιωτικά το ενδεχόμενο αποχώρησης από τη συμφωνία εμπορίου ΗΠΑ–Μεξικού–Καναδά που υπέγραψε στην πρώτη του θητεία, μια απόφαση που θα επιδείνωνε τις εμπορικές εντάσεις στη Βόρεια Αμερική. Περίπου το 80% των αγαθών που εισάγονται από τον Καναδά πληρούν τα κριτήρια της συμφωνίας USMCA και εξαιρούνται από δασμούς.

Πριν από τις εκλογές του Νοεμβρίου θα προηγηθούν οι προκριματικές εκλογές για Βουλή και Γερουσία, όπου οι ψηφοφόροι επιλέγουν τους υποψηφίους των κομμάτων. Ο Τραμπ, του οποίου οι δημόσιες στηρίξεις υποψηφίων έχουν μεγάλο βάρος, ξεκαθάρισε ακόμη και κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας το βράδυ της Τετάρτης ότι θα υπάρξουν πολιτικές συνέπειες για όσους Ρεπουμπλικανούς τον αμφισβητήσουν στο θέμα.

«Οποιοσδήποτε Ρεπουμπλικανός, στη Βουλή ή τη Γερουσία, ψηφίσει κατά των ΔΑΣΜΩΝ θα υποστεί σοβαρές συνέπειες την περίοδο των εκλογών, συμπεριλαμβανομένων των προκριματικών!» έγραψε σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Οι ΔΑΣΜΟΙ μας έδωσαν οικονομική και εθνική ασφάλεια και κανένας Ρεπουμπλικανός δεν πρέπει να καταστρέψει αυτό το προνόμιο».

Ο Νιούχαουζ δήλωσε αργότερα στους δημοσιογράφους ότι «οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ Καναδά και πολιτείας της Ουάσιγκτον είναι στενά συνδεδεμένες, με υψηλή αξία εξαγωγών και εισαγωγών. Υπάρχουν πολλοί Καναδοί εργοδότες στην περιφέρειά μου που απασχολούν πολλούς ανθρώπους».

Το γεγονός ότι πραγματοποιήθηκε η ψηφοφορία αποτέλεσε πλήγμα για τον πρόεδρο της Βουλής Μάικ Τζόνσον, στενό σύμμαχο του Τραμπ, ο οποίος επί μήνες μπλόκαρε την εισαγωγή σχεδίων νόμου για τους δασμούς στην ολομέλεια. Αυτό άλλαξε την Τρίτη, όταν τρεις Ρεπουμπλικανοί ενώθηκαν με τους Δημοκρατικούς για να απορρίψουν νέα παράταση του μπλοκαρίσματος.

Στη συνέχεια, ο Τζόνσον δήλωσε ότι είχε συναντηθεί με τον Τραμπ νωρίτερα την Τετάρτη και ότι αντιλαμβάνεται πως ο πρόεδρος μπορεί να ασκήσει βέτο αν το μέτρο εγκριθεί από τη Γερουσία. «Δεν επηρεάζει πραγματικά την πορεία των ενεργειών του», πρόσθεσε. «Υπάρχουν αποδείξεις ότι η εμπορική του πολιτική λειτουργεί». Ο πρόεδρος της Βουλής είχε υποστηρίξει ότι το σώμα πρέπει να διατηρήσει την απαγόρευση έως ότου το Ανώτατο Δικαστήριο αποφανθεί για τη νομιμότητα των παγκόσμιων δασμών που επέβαλε ο Τραμπ επικαλούμενος κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Η απόφαση θα μπορούσε να εκδοθεί ακόμη και στις 20 Φεβρουαρίου.

Ο ηγέτης των Δημοκρατικών στη Γερουσία Τσακ Σούμερ δήλωσε: «Και τα δύο σώματα έχουν πλέον απορρίψει τη δήθεν “έκτακτη ανάγκη” και τον κατασκευασμένο εμπορικό πόλεμο. Το Ανώτατο Δικαστήριο πρέπει να το λάβει υπόψη».

Ο Τραμπ υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι οι δασμοί δεν αποτελούν μόνο εργαλείο πολιτικής, αλλά ενισχύουν και τη διαπραγματευτική του θέση στις εμπορικές συμφωνίες.

«Ο Καναδάς εκμεταλλεύεται τις Ηνωμένες Πολιτείες στο εμπόριο εδώ και πολλά χρόνια. Είναι από τους δυσκολότερους εταίρους στον κόσμο, ειδικά σε ό,τι αφορά τα βόρεια σύνορά μας. Οι ΔΑΣΜΟΙ μας δίνουν εύκολη ΝΙΚΗ. Οι Ρεπουμπλικανοί πρέπει να το διατηρήσουν έτσι!» δήλωσε.

Η Γερουσία, όπου επίσης κυριαρχούν οι Ρεπουμπλικανοί, έχει ψηφίσει υπέρ της κατάργησης των δασμών του Τραμπ στη Βραζιλία και των παγκόσμιων δασμών έκτακτης ανάγκης, πέρα από τους δασμούς στον Καναδά.

Πολιτική πίεση

Ωστόσο, επειδή τα κοινά ψηφίσματα πρέπει να υπογραφούν από τον πρόεδρο για να γίνουν νόμος — ή να εγκριθούν με συντριπτική πλειοψηφία ώστε να παρακαμφθεί το βέτο — είναι απίθανο οι νομοθέτες να τον αναγκάσουν να εγκαταλείψει τη βασική οικονομική του πολιτική μόνο μέσω της νομοθετικής διαδικασίας.

Ο Δημοκρατικός βουλευτής της Νέας Υόρκης Γκρέγκορι Μικς αναμένεται να φέρει προς ψήφιση και άλλα μέτρα σχετικά με τους δασμούς, μεταξύ των οποίων προτάσεις για τον τερματισμό των δασμών του Λευκού Οίκου στη Βραζιλία και το Μεξικό.

«Ήρθε η ώρα να τελειώσουμε με τη λεγόμενη εθνική έκτακτη ανάγκη, γιατί η μόνη έκτακτη ανάγκη εδώ είναι η οικονομική που δημιουργούν οι δασμοί του Τραμπ», δήλωσε ο Μικς. «Οι Αμερικανοί πληρώνουν περισσότερα για την υγεία και τα βασικά αγαθά τους μέσα σε μια κρίση κόστους ζωής, εξαιτίας μιας κατασκευασμένης έκτακτης ανάγκης και του εγωισμού ενός ανθρώπου».

Η εταιρεία ανακοίνωσε καθαρές ζημίες 11,1 δισ. δολαρίων στο τέταρτο τρίμηνο, μετά από σημαντικές απομειώσεις στα προγράμματα ηλεκτρικών οχημάτων. Τα προσαρμοσμένα κέρδη ανά μετοχή ανήλθαν σε 13 σεντς, χαμηλότερα από τις εκτιμήσεις των αναλυτών για 19 σεντς.

Προβλέψεις και επιπτώσεις από δασμούς

Η Ford προβλέπει κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) μεταξύ 8 και 10 δισ. δολαρίων για το 2026, εύρος που ευθυγραμμίζεται με τις μέσες εκτιμήσεις των αναλυτών. Ωστόσο, εκτιμά ότι οι δασμοί του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ θα επιβαρύνουν τα αποτελέσματα φέτος κατά περίπου 2 δισ. δολάρια, κυρίως λόγω του κόστους αλουμινίου για το δημοφιλές F-150.

Οι δασμοί, σε συνδυασμό με σοβαρή πυρκαγιά σε εργοστάσιο αλουμινίου στη Νέα Υόρκη, οδήγησαν σε χαμηλότερα κέρδη το 2025. Η εταιρεία ανακοίνωσε ετήσια EBIT 6,8 δισ. δολάρια, ελαφρώς κάτω από τον αναθεωρημένο στόχο των 7 δισ.

Στα τέλη Δεκεμβρίου, νέα καθοδήγηση από την κυβέρνηση περιόρισε την αναμενόμενη ελάφρυνση από δασμούς σε εισαγόμενα εξαρτήματα, αυξάνοντας τα κόστη κατά περίπου 900 εκατ. δολάρια.

Παρά τις πιέσεις, η Ford κατέγραψε έσοδα 45,9 δισ. δολαρίων στο τέταρτο τρίμηνο, υπερβαίνοντας τις προβλέψεις.

Ο Φάρλεϊ εστιάζει στην επιτάχυνση ανάπτυξης νέων, υψηλής τεχνολογίας μοντέλων, συμπεριλαμβανομένης πλατφόρμας ηλεκτρικού οχήματος αξίας 30.000 δολαρίων. Από το 2026, η εταιρεία θα λανσάρει ηλεκτρικό pickup βασισμένο στη συγκεκριμένη πλατφόρμα, σχεδιασμένο από ομάδα στην Καλιφόρνια.

Πίεση από ζημίες EV και ανακλήσεις

Η μονάδα ηλεκτρικών και λογισμικού κατέγραψε ζημίες 4,8 δισ. δολαρίων πέρυσι και αναμένεται να εμφανίσει ζημίες 4–4,5 δισ. δολαρίων και φέτος. Η κατάργηση της φορολογικής έκπτωσης 7.500 δολαρίων για τους καταναλωτές επιβάρυνε τη ζήτηση.

Παράλληλα, η Ford αντιμετωπίζει μια σειρά από ανακλήσεις οχημάτων και υψηλό κόστος εγγυήσεων. Η μετοχή της έχει ενισχυθεί περίπου 47% τον τελευταίο χρόνο, φθάνοντας τα 14 δολάρια, έναντι ανόδου 72% της General Motors και πτώσης 42% της Stellantis.