Μεταξύ των παρεμβάσεων ξεχωρίζει η καθιέρωση εφάπαξ οικονομικής ενίσχυσης ύψους 1.000 ευρώ για τις οικογένειες που αποκτούν τρίτο ή τέταρτο παιδί, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης δέσμης πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στη στήριξη της οικογένειας, την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

Επιπλέον ο κ. Αγγελούδης ανακοίνωσε μείωση κατά 70% των δημοτικών τελών για τρία χρόνια στα νέα ζευγάρια που αποκτούν το πρώτο τους παιδί, χωρίς να προβλέπονται εισοδηματικά ή άλλα περιουσιακά κριτήρια. Σύμφωνα με τη δημοτική αρχή, τα συγκεκριμένα μέτρα στοχεύουν στη μείωση του οικονομικού βάρους που συνεπάγεται η απόκτηση παιδιών και στη διευκόλυνση της καθημερινότητας των νέων γονέων.

Στις νέες παρεμβάσεις περιλαμβάνεται ακόμη η δημιουργία προγράμματος κατ’ οίκον υποστήριξης της μητρότητας. Στο πλαίσιο αυτό, κοινωνικός βοηθός θα πραγματοποιεί εβδομαδιαίες επισκέψεις σε νέες μητέρες, παρέχοντας συμβουλευτική υποστήριξη για τη φροντίδα του βρέφους, ενημέρωση για διαθέσιμες κοινωνικές παροχές και διασύνδεση με τις αρμόδιες δημόσιες υπηρεσίες.

Παράλληλα, ο Δήμος Θεσσαλονίκης θα ενισχύσει τη συμμετοχή του στο εθνικό πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς» του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, στο οποίο συμμετέχει πιλοτικά, διευκολύνοντας την πρόσβαση περισσότερων οικογενειών σε πιστοποιημένες υπηρεσίες φροντίδας βρεφών και μικρών παιδιών.

Παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο δήμαρχος και στις πρωτοβουλίες του δήμου για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, επισημαίνοντας ότι βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη τρία βασικά προγράμματα. Το πρώτο αφορά τη διάθεση 100 κατοικιών με προσιτό ενοίκιο σε ευάλωτα νοικοκυριά και οικογένειες που αντιμετωπίζουν στεγαστικές δυσκολίες.

Το δεύτερο προβλέπει την αξιοποίηση της δημοτικής ακίνητης περιουσίας μέσω του θεσμού της κοινωνικής αντιπαροχής, ενώ το τρίτο αφορά τη μετατροπή του πρώην σχολικού κτιρίου στην οδό Μητσάκη σε 20 διαμερίσματα κοινωνικά προσιτής κατοικίας. Το κτίριο, που παραμένει σήμερα ανενεργό, θα ανακαινιστεί πλήρως ώστε να μετατραπεί σε έναν σύγχρονο και λειτουργικό χώρο διαμονής για οικογένειες που έχουν ανάγκη στέγασης.

«Η στήριξη της οικογένειας, η ενίσχυση των νέων ζευγαριών και η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης δεν αποτελούν μόνο μέτρα κοινωνικής πολιτικής, αλλά επένδυση για το μέλλον της Θεσσαλονίκης», υπογράμμισε ο Στέλιος Αγγελούδης, σημειώνοντας ότι η στρατηγική της δημοτικής αρχής βασίζεται σε έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό με μόνιμες παρεμβάσεις και όχι σε αποσπασματικές πρωτοβουλίες που εξαντλούνται σε βραχυπρόθεσμες λύσεις.

Σύμφωνα με τη νέα έρευνα από την ΕΛΣΤΑΤ, το 2025 σε σχέση με το 2024, οι πιο σημαντικές μειώσεις καταγράφονται τους μήνες Νοέμβριο και Ιανουάριο, κατά 10,4% και 10% αντίστοιχα. Οι πιο σημαντικές αυξήσεις καταγράφονται τους μήνες Σεπτέμβριο και Μάιο, κατά 3% και 2,9% αντίστοιχα ενώ υπάρχει μια περιφέρεια η οποία άντεξε και παρουσίασε αύξηση στις γεννήσεις. Ο λόγος για την περιφέρεια Κρήτης, όπου παρατηρήθηκε αύξηση κατά 129 γεννήσεις.

Από την ανάλυση του συνόλου των γεννήσεων ζώντων κατά ηλικιακή ομάδα της μητέρας το 2025 σε σχέση με το 2015, οι κυριότερες μειώσεις, σε απόλυτες τιμές, καταγράφονται για τις ηλικιακές ομάδες 30 έως 34 ετών (12.356 γεννήσεις), 25 έως 29 ετών (7.922 γεννήσεις) και 35 έως 39 ετών (4.597 γεννήσεις). Ενώ οι κυριότερες αυξήσεις παρατηρούνται για τις ηλικιακές ομάδες 40 έως 44 ετών (1.031 γεννήσεις) και 45 έως 49 ετών (445 γεννήσεις). Αντίστοιχα, σύμφωνα με τη συγκριτική ανάλυση του συνόλου των γεννήσεων ζώντων κατά ηλικιακή ομάδα της μητέρας το 2025 σε σχέση με το 2005, οι κυριότερες μειώσεις, σε απόλυτες τιμές, καταγράφονται για τις ηλικιακές ομάδες 25 έως 29 ετών (20.775 γεννήσεις), 30 έως 34 ετών (13.983 γεννήσεις) και 20 έως 24 ετών (10.177 γεννήσεις). Ενώ οι κυριότερες αυξήσεις παρατηρούνται για τις ηλικιακές ομάδες 40 έως 44 ετών (2.955 γεννήσεις) και 45 έως 49 ετών (852 γεννήσεις).

Η αναλογία γεννήσεων ζώντων από μητέρες με ελληνική ιθαγένεια προς τις γεννήσεις από αλλοδαπές μητέρες, διαμορφώθηκε σε 8,9 προς 1 το 2025, έναντι 6,7 προς 1 το 2015 και 5,1 προς 1 το 2005.

Από την ανάλυση του συνόλου των γεννήσεων ζώντων κατά περιφέρεια μόνιμης διαμονής της μητέρας το 2025 σε σχέση με το 2024, παρατηρείται μείωση των γεννήσεων στις 12 από τις 13 περιφέρειες της χώρας. Οι σημαντικότερες μειώσεις, σε απόλυτες τιμές, σύμφωνα με το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, καταγράφονται στις περιφέρειες Αττικής, Κεντρικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου, κατά 1.007, 656 και 273 γεννήσεις αντίστοιχα.

«Φεύγει ο μόνιμος πληθυσμός από τις περιοχές όπου υπάρχει υψηλή ανάπτυξη όπως για παράδειγμα τα νησιά  καθώς δεν μπορούν να σηκώσουν το υψηλό κόστος διαβίωσης. Φεύγει, όμως, ο πληθυσμός και από περιοχές που υστερούν σε ανάπτυξη. Πρέπει να βρούμε μια ισορροπία για να πετύχουμε δίκαιη και βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη. Η Ελλάδα δεν είναι ούτε Δανία ούτε Ολλανδία. Έχει, αντίθετα, δύσκολη γεωγραφία, που απαιτεί υψηλό κόστος υποδομών.

Αν μας τιμήσετε με την εμπιστοσύνη σας, ένα κρίσιμο θέμα είναι να διαπραγματευτούμε πόρους για τις υποδομές, που έχει ανάγκη η χώρα», επισήμανε ο Νίκος Ανδρουλάκης.

«Τα θέματα της ορεινότητας και της νησιωτικότητας πρέπει να μπουν στον πυρήνα διαπραγματεύσεων της χώρας σε σχέση με τα ευρωπαϊκά προγράμματα και κονδύλια για την περιφερειακή ανάπτυξη που πρέπει να υλοποιήσουμε. Αν αποτύχουμε, το δημογραφικό θα είναι η μεγάλη οικονομική και κοινωνική νάρκη τα επόμενα χρόνια.

Για εμάς τα θέματα της περιφερειακής ανάπτυξης είναι προτεραιότητα. Είναι εθνικό θέμα να υπάρχει δημογραφική ανάταξη και ορθολογική κατανομή του πληθυσμού. Αυτό δεν μπορεί να συμβεί με δυο μεγάλα αστικά κέντρα, όπου ούτε εκεί περνά καλά ο κόσμος, όταν τα ενοίκια και η ακρίβεια σαρώνουν τα εισοδήματα», πρόσθεσε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής.

Ακόμα, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναφέρθηκε στα προβλήματα του αγροτικού και κτηνοτροφικού τομέα.

«Το σημερινό κόστος παραγωγής δεν υπήρχε σε αυτό το απαγορευτικό επίπεδο τα προηγούμενα χρόνια. Αναφέρομαι κυρίως στην ενέργεια. Ποτέ ξανά δεν είχαν καταρρεύσει οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του υπουργείου. Έχουν σφαγιαστεί 700.000 ζώα σε όλη την Ελλάδα λόγω των ζωονόσων» τόνισε και έθεσε ως προτεραιότητα να ανακάμψει ο πρωτογενής τομέας.

«Δείτε το παράδειγμα με τα προγράμματα νέων αγροτών: 18.000 νέοι άνθρωποι έκαναν αιτήσεις τα προηγούμενα χρόνια στα αντίστοιχα προγράμματα. Σήμερα έχουμε μόλις 6.000 δηλώσεις και ακόμη δεν έχουν χρηματοδοτηθεί», είπε επιμένοντας στη διασύνδεση τουρισμού και πρωτογενούς τομέα.

Αν η Ελλάδα ήταν άνθρωπος, θα βάδιζε ολοταχώς για τα πρώτα –ήντα, αφού η διάμεση ηλικία στη χώρα μας είναι τα 47,2 έτη, όταν στην ΕΕ είναι τα 44,9.

Αυτό σημαίνει ότι ο μισός πληθυσμός της Ελλάδας είναι νεότερος από αυτή την ηλικία και ο άλλος μισός μεγαλύτερος.

Είμαστε δηλαδή 2,3 χρόνια μεγαλύτεροι από τον «διάμεσο» Ευρωπαίο, ενώ ο ρυθμός με τον οποίο γερνάμε σαν χώρα είναι ο τρίτος υψηλότερος στην ΕΕ.

Στην πρώτη θέση των πιο «γερασμένων» χωρών βρίσκεται η Ιταλία, με διάμεση ηλικία τα 49,1 έτη, και στη δεύτερη ισοβαθμούν, μια ανάσα πάνω από εμάς, η Πορτογαλία και η Βουλγαρία.

Οι παραπάνω ηλικιακοί δείκτες αναφέρονται αποκλειστικά σε όσους έχουν γεννηθεί εντός της χώρας, και δεν περιλαμβάνουν τους μετανάστες πρώτης γενιάς και τους πρόσφυγες, που κατά κανόνα προέρχονται από χώρες με πιο νεανικό πληθυσμό.

Γηραιά ήπειρος

Σε βάθος δεκαετίας η διάμεση ηλικία των Ευρωπαίων έχει αυξηθεί κατά 2,1 χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι το 2015, οι μισοί Ευρωπαίοι ήταν νεότεροι από 42,8 ετών και οι άλλοι μισοί μεγαλύτεροι.

Η πιο «νεανική» χώρα της ΕΕ είναι η Ιρλανδία, με διάμεση ηλικία τα 39,6 έτη. Οι πιο γερασμένη είναι η Ιταλία, με διάμεση ηλικία τα 49,1.

Η διάμεση ηλικία αυξήθηκε σε όλες σχεδόν τις χώρες της ΕΕ, με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται στη Σλοβακία και την Κύπρο κατά 4 έτη. Οι μόνες χώρες που «μίκρυναν» ηλικιακά είναι η Γερμανία (από 45,9 έτη το 2015 σε 45,5 έτη το 2025) και η Μάλτα (από 40,4 έτη το 2015 σε 40,0 έτη το 2025)

Μεταξύ 2024 και 2025, η μέση ηλικία αυξήθηκε σε 25 χώρες της ΕΕ, ενώ παρέμεινε σταθερή στη Γερμανία και τη Δανία.

Αυξάνονται οι ηλικιωμένοι

Ο πληθυσμός της ΕΕ την 1η Ιανουαρίου 2025 εκτιμάται σε 450,6 εκατομμύρια άτομα. Τα παιδιά ηλικίας 0-14 ετών αντιπροσώπευαν το 14,4% του πληθυσμού της ΕΕ, ενώ τα άτομα που θεωρούνται σε ηλικία εργασίας (15-64 ετών) αντιπροσώπευαν το 63,6% του πληθυσμού.

Οι ηλικιωμένοι (ηλικίας 65 ετών και άνω) αντιπροσώπευαν το 22% του πληθυσμού, με αύξηση 0,4 ποσοστιαίων μονάδων (π.μ.) σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος και αύξηση 2,9 π.μ. σε σύγκριση με 10 χρόνια νωρίτερα).

Στην Ελλάδα ο αριθμός των ηλικιωμένων, άνω των 65 ετών, αποτελεί το 23,7% του πληθυσμού και είναι το τέταρτο υψηλότερο ποσοστό, μετά την Ιταλία (24,7 %), την Πορτογαλία (24,3%) και η Βουλγαρία (24%).

Οι χώρες με το χαμηλότερο ποσοστό ηλικιωμένων είναι το Λουξεμβούργο (15,2 %), η Ιρλανδία (15,7 %) και η Κύπρος (18,3 %). Το 2025, σε σύγκριση με το 2024, το ποσοστό των ηλικιωμένων αυξήθηκε σε 26 χώρες της ΕΕ, ενώ η Μάλτα είχε σταθερό ποσοστό.

Τα παιδιά μειώνονται

Σε σύγκριση με το 2024, μόνο δύο χώρες της ΕΕ (Λουξεμβούργο και Γερμανία) είχαν σταθερό ποσοστό παιδιών στον πληθυσμό το 2025, ενώ στις άλλες χώρες το ποσοστό αυτό μειώθηκε.

Σε όλες τις χώρες της ΕΕ, τα υψηλότερα ποσοστά παιδιών στον συνολικό πληθυσμό το 2025 παρατηρήθηκαν στην Ιρλανδία (18,5 %), τη Σουηδία (16,8 %) και τη Γαλλία (16,6 %), ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στην Ιταλία (11,9 %), τη Μάλτα (12,1 %) και την Πορτογαλία (12,6 %).

Στην Ελλάδα έχουμε επίσης πολύ χαμηλή αναλογία παιδιών στο σύνολο του πληθυσμού, μόλις 12,8%. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι τα ποσοστά του παιδικού πληθυσμού έχουν συρρικνωθεί αισθητά την τελευταία δεκαετία, καθώς το 2015 αποτελούσαν το 14,5% του ελληνικού πληθυσμού.

Λίγο περισσότερο από τρία άτομα σε ηλικία εργασίας για κάθε άτομο 65 ετών και άνω

Οι δείκτες εξάρτησης από την ηλικία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μελέτη του επιπέδου στήριξης που παρέχεται στους νεότερους και/ή τους ηλικιωμένους από τον πληθυσμό εργάσιμης ηλικίας.

Οι δείκτες αυτοί εκφράζονται σε όρους σχετικού μεγέθους των νεότερων και/ή των ηλικιωμένων πληθυσμών σε σύγκριση με τον πληθυσμό σε ηλικία εργασίας. Ο δείκτης εξάρτησης των ηλικιωμένων για την ΕΕ ήταν 34,5 % την 1η Ιανουαρίου 2025, με λίγο περισσότερα από τρία άτομα σε ηλικία εργασίας για κάθε άτομο ηλικίας 65 ετών και άνω.

Ο δείκτης εξάρτησης των ηλικιωμένων στις χώρες της ΕΕ κυμάνθηκε από το χαμηλό 22% στο Λουξεμβούργο, 23,8% στην Ιρλανδία και 26,6 % στη Μάλτα, με σχεδόν 5 άτομα σε ηλικία εργασίας για κάθε άτομο ηλικίας 65 ετών και άνω,.

Τα  υψηλότερα επίπεδα εξάρτησης είναι στην Ιταλία (39%), στη Βουλγαρία (38,7%) και  38,6 % στην Πορτογαλία, όπου υπήρχαν λιγότερα από 3 άτομα σε ηλικία εργασίας για κάθε άτομο ηλικίας 65 ετών και άνω. Εξίσου υψηλός είναι ο και ο δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων στην Ελλάδα, με 37,4%.

Μεταξύ 2024 και 2025, ο δείκτης εξάρτησης των ηλικιωμένων αυξήθηκε στην ΕΕ κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες, από 33,9 % το 2024 σε 34,5 % το 2025. Αύξηση σημειώθηκε σε όλες τις χώρες της ΕΕ.

Περισσότεροι δικαιούχοι και περισσότερες περιοχές «μπαίνουν» στο πρόγραμμα του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας για την μετεγκατάσταση πολιτών, με οικονομική ενίσχυση που φτάνει ακόμα και τις 10.000 ευρώ.

Η σταδιακή συρρίκνωση των συνταξιοδοτικών παροχών εγγυάται μεν τη βιωσιμότητα του συστήματος έως το 2070, ταυτόχρονα όμως αποδυναμώνει τη δυνατότητά του να καλύπτει βασικές ανάγκες. Ο κίνδυνος οι συντάξεις να μην επαρκούν ώστε να αποτρέπουν τη φτώχεια στη τρίτη ηλικία έχει επισημανθεί επανειλημμένα και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με την ΕΕ να προκρίνει ως λύση την ενίσχυση των συμπληρωματικών συντάξεων μέσω επαγγελματικών ταμείων υποχρεωτικής ασφάλισης.

Πόσα χρόνια δουλεύουμε και πόσα χρόνια πληρωνόμαστε

Η ελληνική πραγματικότητα αποτυπώνει καθαρά την πίεση του συστήματος. Ο μέσος εργαζόμενος στη χώρα απασχολείται περίπου 41 χρόνια και λαμβάνει σύνταξη για 20,1 έτη. Με βάση τα στοιχεία του Ageing Report 2024, το 2023 η μέση ηλικία συνταξιοδότησης ήταν τα 64 έτη, ενώ το προσδόκιμο ζωής σε αυτή την ηλικία ανερχόταν στα 20 έτη. Με απλά λόγια, ο μέσος ασφαλισμένος ξεκινά να εργάζεται στα 23, συνταξιοδοτείται στα 64 και για κάθε έτος σύνταξης έχει εργαστεί δύο χρόνια.

Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2023 η μέση διάρκεια συνταξιοδότησης στην ΕΕ ήταν 21 έτη, ελαφρώς μειωμένη σε σχέση με το 2019 λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας στο προσδόκιμο ζωής. Ο μέσος εργασιακός βίος, ωστόσο, διαμορφώθηκε στα 41,3 έτη. Και στην Ευρώπη, δηλαδή, οι πολίτες εργάζονται περίπου δύο χρόνια για κάθε χρόνο σύνταξης.

Η διάρκεια της συνταξιοδότησης αποτελεί μόνο μία από τις τρεις βασικές παραμέτρους που καθορίζουν την επάρκεια των συνταξιοδοτικών παροχών. Οι άλλες δύο είναι εξίσου κρίσιμες.

Η πρώτη αφορά την προστασία από τη φτώχεια. Στην Ελλάδα, το ποσοστό των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών που βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας αυξήθηκε από 19,3% το 2021 σε 23,3% το 2024, καταγράφοντας άνοδο περίπου 20% μέσα σε τέσσερα χρόνια.

Η δεύτερη σχετίζεται με το επίπεδο διαβίωσης πριν και μετά τη συνταξιοδότηση, δηλαδή το κατά πόσο το εισόδημα μετά την έξοδο από την εργασία αντικαθιστά επαρκώς τον μισθό. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το μέσο εισόδημα των ατόμων άνω των 65 ετών ως ποσοστό του εισοδήματος των ηλικιών 18–64 μειώθηκε την περίοδο 2013–2023 από 91,5% σε 86,3%. Στην Ελλάδα, πάντως, το 2023 ο σχετικός δείκτης διαμορφώθηκε στο 95,3%, υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και τρίτος υψηλότερος μετά το Λουξεμβούργο και την Ισπανία.

Γιατί μειώνονται οι μελλοντικές συντάξεις

Η υποχώρηση των μελλοντικών συντάξεων στη χώρα μας αποδίδεται σε δύο βασικούς παράγοντες. Ο πρώτος είναι η μείωση των συντελεστών αναπλήρωσης που θεσπίστηκαν με τους νόμους 4387/2016 και 4670/2020, σε σύγκριση με το προμνημονιακό καθεστώς, όπου με 40 έτη εργασίας ο συντελεστής αναπλήρωσης της ανταποδοτικής σύνταξης έφτανε το 50%.

Ο δεύτερος και πιο καθοριστικός παράγοντας είναι η αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών. Αντί για τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, λαμβάνεται πλέον υπόψη ο μέσος όρος ολόκληρου του εργασιακού βίου, με αναπροσαρμογή βάσει πληθωρισμού. Αυτή η μεταβολή, που εισήχθη με το πρώτο μνημόνιο και διατηρήθηκε στους επόμενους νόμους, οδηγεί σε έμμεση μείωση των συντάξεων κατά περίπου 17%, υπονομεύοντας την επάρκεια των μελλοντικών παροχών.

Σύμφωνα με την ΕΚΤ, η συνταξιοδοτική δαπάνη στην Ελλάδα θα μειωθεί από 14,5% του ΑΕΠ το 2022 στο 12% το 2070, την ώρα που ο μέσος όρος της ΕΕ-27 θα αυξηθεί από 11,4% σε 11,8%. Παρά τη γήρανση του πληθυσμού —ο δείκτης γήρανσης εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 39% σε 66%— το κόστος θα συγκρατηθεί μέσω τριών μηχανισμών: της μείωσης των συντάξεων, της συρρίκνωσης του αριθμού των συνταξιούχων ως ποσοστό του πληθυσμού και της αύξησης των εργαζομένων έως τα 74 έτη.

Χωρίς αυτές τις παρεμβάσεις, η συνταξιοδοτική δαπάνη θα εκτινασσόταν στο 21% του ΑΕΠ. Αντ’ αυτού, περιορίζεται στο 12%, κυρίως επειδή το επίπεδο των παροχών πέφτει δραστικά — από το 76% του 2022 στο 53% το 2070. Έτσι, το σύστημα θεωρείται μακροπρόθεσμα δημοσιονομικά βιώσιμο, αλλά κοινωνικά ανεπαρκές, καθώς μετακυλίει το κόστος της γήρανσης στους ίδιους τους συνταξιούχους, υποβαθμίζοντας το βιοτικό τους επίπεδο.

Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ, ο μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδας ανήλθε σε 10.372.335 κατοίκους την 1η Ιανουαρίου 2025, καταγράφοντας οριακή υποχώρηση 0,03% σε σύγκριση με τους 10.375.764 κατοίκους που είχαν καταγραφεί ένα χρόνο νωρίτερα. Από το σύνολο αυτό, 5.094.094 είναι άνδρες και 5.278.241 γυναίκες.

Η μικρή αυτή μείωση αποδίδεται, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, στη συνέχιση της φυσικής συρρίκνωσης του πληθυσμού. Το ισοζύγιο γεννήσεων και θανάτων παρέμεινε αρνητικό κατά 57.564 άτομα, καθώς καταγράφηκαν 68.309 γεννήσεις έναντι 125.873 θανάτων. Αντισταθμιστικά λειτούργησε η καθαρή μετανάστευση, η οποία εκτιμάται θετική και ανήλθε σε 54.135 άτομα, περιορίζοντας τις συνολικές απώλειες.

Η κατανομή του πληθυσμού ανά ηλικιακή ομάδα αναδεικνύει τη δημογραφική πρόκληση. Ποσοστό 12,8% του πληθυσμού είναι ηλικίας έως 14 ετών, το 63,5% εντάσσεται στο παραγωγικό ηλικιακό φάσμα των 15-64 ετών, ενώ το 23,7% αφορά άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω. Ο δείκτης γήρανσης, δηλαδή η αναλογία των ηλικιωμένων προς τα παιδιά, ανήλθε στο 185,4, αποτυπώνοντας την έντονη πληθυσμιακή γήρανση.

Σε ό,τι αφορά τις μεταναστευτικές ροές το 2024 καταγράφηκε καθαρή εισροή 54.135 ατόμων. Συγκεκριμένα, οι εισερχόμενοι στη χώρα ανήλθαν σε 132.149, ενώ οι εξερχόμενοι διαμορφώθηκαν σε 78.014. Παράλληλα, η ΕΛΣΤΑΤ αναθεώρησε τα στοιχεία του 2023, ανεβάζοντας την καθαρή μετανάστευση σε 29.816 άτομα, με 116.591 εισόδους και 86.775 εξόδους.

Σημειώνεται ότι στα δεδομένα της εισερχόμενης μετανάστευσης περιλαμβάνονται και άτομα που διέμεναν στη χώρα με καθεστώς διεθνούς ή προσωρινής προστασίας, γεγονός που επηρεάζει ουσιαστικά τη συνολική πληθυσμιακή εικόνα.

Όπως διευκρινίζεται από τη ΔΥΠΑ, η ρύθμιση λειτουργεί ως εργαλείο στήριξης τόσο της οικογένειας όσο και του εργαζόμενου γονέα και συνδέεται άμεσα με τη γονική άδεια διάρκειας τεσσάρων μηνών. Η άδεια αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί είτε ενιαία είτε τμηματικά και από τους δύο γονείς, ανάλογα με τις ανάγκες της οικογένειας.

Ποιοι δικαιούνται το επίδομα

Για την καταβολή της ενίσχυσης απαιτείται η συνδρομή συγκεκριμένων προϋποθέσεων:

– Ο δικαιούχος να απασχολείται στον ιδιωτικό τομέα.
– Να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 12 συνεχόμενους μήνες εργασίας στον ίδιο εργοδότη.
– Να έχει παιδί ή παιδιά ηλικίας έως οκτώ ετών.
– Να έχει καταθέσει αίτηση γονικής άδειας μέσω του εργοδότη στο σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ» (έντυπο Ε14 «Γονική Άδεια»).

Το ύψος του επιδόματος

• Η οικονομική ενίσχυση αντιστοιχεί κάθε φορά στον ισχύοντα κατώτατο μισθό και καλύπτει τους δύο πρώτους μήνες της γονικής άδειας.
• Για κάθε παιδί προβλέπεται επιχορήγηση διάρκειας δύο μηνών.
• Στις περιπτώσεις διδύμων, τριδύμων ή πολυδύμων, ο γονέας λαμβάνει συνολικά δύο επιπλέον μήνες επιδότησης, ανεξάρτητα από τον αριθμό των παιδιών.

Ειδικές περιπτώσεις

-Οι μονογονεϊκές οικογένειες δικαιούνται διπλάσιο χρόνο τόσο σε άδεια όσο και σε επιδότηση. Ενδεικτικά, μητέρα με ένα παιδί μπορεί να λάβει οκτώ μήνες άδεια και τέσσερις μήνες οικονομική ενίσχυση.

-Σε περιπτώσεις υιοθεσίας ή αναδοχής παιδιού έως οκτώ ετών, η γονική άδεια και η επιχορήγηση ξεκινούν από τη στιγμή που το παιδί εντάσσεται στην οικογένεια.

-Όσοι εργαζόμενοι είχαν ήδη λάβει γονική άδεια με βάση το προηγούμενο καθεστώς και αυτή δεν είχε ολοκληρωθεί έως τις 19 Ιουνίου 2021, υπάγονται στο νέο πλαίσιο και δικαιούνται το επίδομα.

-Ο χρόνος της άδειας που επιδοτείται από τη ΔΥΠΑ θεωρείται χρόνος ασφάλισης για κύρια σύνταξη, ασθένεια και επικουρική κάλυψη.

-Οι ασφαλιστικές εισφορές καταβάλλονται εξ ολοκλήρου από τη ΔΥΠΑ.

-Η περίοδος απουσίας λογίζεται ως πραγματική υπηρεσία και προσμετράται κανονικά για αποδοχές, άδειες, επαγγελματική εξέλιξη και αποζημίωση απόλυσης.

Επιστροφή στην εργασία

Με τη λήξη της γονικής άδειας, ο εργαζόμενος διατηρεί το δικαίωμα:

– Να επιστρέψει στην ίδια ή σε ισοδύναμη θέση.
– Να διατηρήσει στο ακέραιο όλα τα επαγγελματικά του δικαιώματα.
– Να επωφεληθεί από τυχόν βελτιώσεις στις συνθήκες εργασίας που θεσπίστηκαν κατά την απουσία του.

Επιπλέον δυνατότητες

Η γονική άδεια μπορεί να χορηγηθεί:

– Είτε συνεχόμενα είτε τμηματικά.
– Ως μειωμένο ημερήσιο ωράριο, κατόπιν συμφωνίας με τον εργοδότη.
– Ή με τη μορφή ημερών άδειας, χωρίς απώλεια του δικαιώματος στο επίδομα.

Το 2050 η αναλογία αναμένεται να φτάσει τα 520 ανά 1.000 – δηλαδή 2 εργαζόμενοι για κάθε συνταξιούχο. Ως αποτέλεσμα, η δημόσια δαπάνη για συντάξεις στην Ελλάδα εκτιμάται ότι θα αντιστοιχεί το 2050 στο ένα έβδομο του ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ θα προσεγγίζει το ένα δέκατο.

Τις δυσοίωνες αυτές προβλέψεις κάνει ο ΟΟΣΑ στη φετινή του έκθεση «Pensions at a Glance». Η γήρανση του πληθυσμού είναι παγκόσμιο πρόβλημα, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, το ελληνικό συνταξιοδοτικό σύστημα εμφανίζεται σαφώς πιο γενναιόδωρο από τα περισσότερα άλλα, προβλέποντας χαμηλότερα ελάχιστα όρια συνταξιοδότησης και υψηλά ποσοστά αναπλήρωσης των απολαβών κατά τον εργασιακό βίο.

Όπως αναφέρει η Απογευματινή, μετά τις αλλαγές που επέβαλαν οι δανειστές την περίοδο των μνημονίων, ένας εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα με 40 χρόνια εργασίας μπορεί να βγει στη σύνταξη περί τα 62 έτη. Στο Δημόσιο μπορεί νωρίτερα, κατά μέσο όρο μεταξύ 60 και 61 ετών. Στα περισσότερα άλλα ευρωπαϊκά κράτη το ελάχιστο όριο συνταξιοδότησης πλησιάζει τα 65 έτη και σε πολλές περιπτώσεις (σκανδιναβικές χώρες, Γερμανία) έχει ήδη φτάσει τα 67 έτη. Η σύνδεση με το προσδόκιμο ζωής θα οδηγήσει σε αύξηση, με τον ΟΟΣΑ να εκτιμά ότι η μέση ηλικία συνταξιοδότησης για τους σημερινούς 22χρονους στην Ελλάδα θα είναι τα 66 έτη.

Όσο για το ύψος των συντάξεων, στην Ελλάδα για εργαζόμενο με μέσες αποδοχές (περίπου 1.400 ευρώ) προσεγγίζει το 85% του τελευταίου μισθού και είναι το 4ο υψηλότερο ποσοστό αναπλήρωσης. Για χαμηλότερες αποδοχές (μισός μέσος μισθός) το ποσοστό αυξάνεται σε 96,5% και είναι το 3ο υψηλότερο. Σε Ελβετία, Μ. Βρετανία και ΗΠΑ τα αντίστοιχα ποσοστά υπολείπονται του 50%, στη Γερμανία είναι 50%-55%, ενώ περί το 70% είναι τα ποσοστά σε Ολλανδία, Δανία και Γαλλία.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για τη φυσική κίνηση πληθυσμού, οι γεννήσεις στην Ελλάδα το 2024 ανήλθαν σε 68.467 γεννήσεις (35.216 αγόρια και 33.251 κορίτσια) καταγράφοντας μείωση 4,2% σε σχέση με το 2023 που ήταν 71.455 γεννήσεις (36.622 αγόρια και 34.833 κορίτσια). Στις γεννήσεις δεν συμπεριλαμβάνονται οι γεννήσεις νεκρών, οι οποίες το 2024 ανήλθαν σε 454, αυξημένες κατά 5,1% σε σχέση με το 2023 που ήταν 432.

Οι θάνατοι ανήλθαν σε 126.916 τον αριθμό (64.144 άνδρες και 62.772 γυναίκες), καταγράφοντας μείωση 0,9% σε σχέση με το 2023 που ήταν 128.101 θάνατοι (64.900 άνδρες και 63.201 γυναίκες). Οι θάνατοι βρεφών ηλικίας κάτω του έτους ανήλθαν σε 261, αυξάνοντας τον δείκτη βρεφικής θνησιμότητας (θάνατοι βρεφών ηλικίας κάτω του έτους ανά 1.000 γεννήσεις ζώντων) από 3,5 το 2023 σε 3,8 το 2024.

Οι γάμοι ανήλθαν σε 36.649 (19.695 θρησκευτικοί και 16.954 πολιτικοί), παρουσιάζοντας μείωση κατά 9,2% σε σχέση με το 2023, κατά το οποίο είχαν πραγματοποιηθεί 40.351 γάμοι (21.402 θρησκευτικοί και 18.949 πολιτικοί). Τα σύμφωνα συμβίωσης ανήλθαν σε 14.486, παρουσιάζοντας μείωση 3,9% σε σύγκριση με το 2023 που ήταν 15.069. Στους γάμους του 2024 περιλαμβάνονται 101 γάμοι μεταξύ ανδρών και 81 μεταξύ γυναικών. Αντίστοιχα, στα σύμφωνα συμβίωσης του ίδιου έτους περιλαμβάνονται 192 σύμφωνα συμβίωσης μεταξύ ανδρών και 96 μεταξύ γυναικών.

Τα διαζύγια ανήλθαν σε 15.532, παρουσιάζοντας αύξηση 2,8% σε σχέση με το 2023 (15.114 διαζύγια). Αναφορικά με τον τύπο διαζυγίου, το 2024 εκδόθηκαν 12.805 συναινετικά (82,4%) και 1.886 κατ’ αντιδικία διαζύγια (12,1%), ενώ για 841 διαζύγια (5,4%) δεν δηλώθηκε ο τύπος διαζυγίου. Το 66,4% των διαζυγίων που εκδόθηκαν το 2024 αφορά σε γάμους που διήρκησαν 10 και πλέον έτη (10.314 διαζύγια).

Η αναλογία διαζυγίων ανά 100 γάμους ήταν 42,4 το 2024, έναντι 37,5 το 2023, έναντι 33,4 το 2022, από 34,2 το 2021 και έναντι 41,2 το 2020.