Η έκθεση, με τίτλο: Euro Area Stability Watch, αξιολογεί τους μακροοικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς κινδύνους για την Ευρωζώνη και τις συνέπειες που έχουν στις δημοσιονομικές θέσεις των χωρών της και τις αγορές των ομολόγων τους. Η αξιολόγηση γίνεται με βάση ένα δυσμενές σενάριο που κατάρτισε ο ESM, το οποίο προβλέπει νέα κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή και άνοδο των τιμών ενέργειας με ταυτόχρονη σημαντική μείωση των τιμών των αμερικανικών μετοχών και ομολόγων, από την οποία θα υποστούν ζημιές και οι Ευρωπαίοι επενδυτές. Κάθε ένα από τα δύο αυτά σοκ θα αποτελούσε από μόνο του σημαντική πρόκληση, αλλά και τα δύο μαζί θα ωθούσαν την οικονομία της Ευρωζώνης σε ύφεση (μείωση του ΑΕΠ κατά 0,4% το 2027) και τον πληθωρισμό κοντά στο 5% (στο 3,4% σε μέσα επίπεδα το 2027).

Με βάση αυτό το δυσμενές σενάριο, χωρίς αλλαγή πολιτικής το δημόσιο χρέος θα αυξανόταν σε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης το 2035, με εξαίρεση την Ελλάδα και την Κύπρο, όπου θα μειωνόταν. Η αύξηση του δημόσιου χρέους της Ευρωζώνης θα ήταν περίπου 20 ποσοστιαίες μονάδες μεγαλύτερη σε σχέση με το βασικό σενάριο του ESM, το οποίο είναι ευθυγραμμισμένο με τις τελευταίες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πορεία της οικονομίας.

Με το βασικό σενάριο του ESM, το χρέος της Ευρωζώνης προβλέπεται να αυξηθεί την επόμενη δεκαετία και να φτάσει στο 103% του ΑΕΠ από σχεδόν 90% πέρυσι, λόγω του αντίκτυπου από τη δημογραφική γήρανση, της αύξησης των αμυντικών δαπανών στο 3,5% του ΑΕΠ, της αύξησης του κόστους δανεισμού και των υποτονικών ρυθμών ανάπτυξης. Για την Ελλάδα – και άλλες χώρες που ήταν σε προγράμματα του ESM την περασμένη 10ετία – αναμένεται, ωστόσο, να συνεχισθεί η μείωση του χρέους.

Το α’ τρίμηνο του 2026, το ελληνικό χρέος μειώθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό στην Ευρωζώνη, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, υποχωρώντας στο 143,5% του ΑΕΠ ή κατά 9,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με ένα χρόνο πριν (152,9%). Αντίθετα, στο σύνολο της Ευρωζώνης αυξήθηκε στο 88,9% από 87,2%, αντίστοιχα.

Σημαντική αποκλιμάκωση του ελληνικού χρέους τα επόμενα χρόνια προβλέπουν επίσης το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης. Tο ΔΝΤ προβλέπει ότι θα μειωθεί στο 110,9% του ΑΕΠ το 2031 από 145,7% πέρυσι, ενώ αναμένει ότι το γαλλικό χρέος θα αυξηθεί το ίδιο διάστημα στο 120,7% από 116% και το βελγικό στο 122,3% από 106,3%. Για το ιταλικό χρέος, το ΔΝΤ προβλέπει ότι θα μειωθεί οριακά στο 136,1% από 137,1% του ΑΕΠ. Το Ταμείο προβλέπει, δηλαδή, ότι στην επόμενη πενταετία το ελληνικό χρέος θα υπολείπεται όχι μόνο του ιταλικού, κάτι που αναμένεται να συμβεί ήδη από εφέτος, αλλά και του γαλλικού και του βελγικού.

Η συνεχιζόμενη ταχεία μείωση του χρέους διατηρεί σε χαμηλά επίπεδα το spread (τη διαφορά στην απόδοση) των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου έναντι των γερμανικών, σε μία περίοδο έντονης αστάθειας και αβεβαιότητας που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Μετά τη νέα άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν διεθνώς, με αυτή των γερμανικών 10ετών τίτλων να πλησιάζει το 3,20% την Πέμπτη. Για τα ελληνικά 10ετή ομόλογα, η απόδοση διαμορφώθηκε στο 3,92%, χαμηλότερα από των αντίστοιχων γαλλικών και ιταλικών που ξεπέρασαν το 4%.

Μειωμένο κατά 9,4 μονάδες μέσα σε έναν χρόνο εμφανίζεται το ελληνικό δημόσιο χρέος, με τη χώρα μας να πετυχαίνει τον υψηλότερο ρυθμό μείωσης του χρέους στην ΕΕ και στον ΟΟΣΑ κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία, τo δημόσιο χρέος στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 9,4 ποσοστιαίες μονάδες το πρώτο τρίμηνο του 2026, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, που συνιστά την καλύτερη επίδοση μεταξύ των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το χρέος υποχώρησε στο 143,5% του ΑΕΠ, που σημαίνει ότι η Ελλάδα έχει καταφέρει να βελτιώσει την αναλογία του χρέους προς το ΑΕΠ κατά 69,4 μονάδες σε διάστημα μόλις πέντε ετών, σε σύγκριση με το υψηλό που καταγράφηκε στο απόγειο της πανδημίας, το πρώτο τρίμηνο του 2021, όταν οι οφειλές της χώρας μας ισοδυναμούσαν με το 212,9% της ελληνικής οικονομίας.

Πρόκειται για τον ταχύτερο ρυθμό μείωσης του χρέους τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο στην ιστορία των χωρών μελών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).

Μετά την εξέλιξη αυτή, η Ελλάδα έχει καλύψει σημαντικό μέρος της διαφοράς που τη χωρίζει από τα υπόλοιπα κράτη μέλη. Μολονότι παραμένει η χώρα με το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην ΕΕ, ως συνέπεια των δανείων στήριξης που έλαβε την εποχή των μνημονίων, πλέον απέχει λιγότερες από πέντε μονάδες από την Ιταλία, όπου το χρέος αντιστοιχεί σήμερα στο 138,9% του ΑΕΠ.

Ακολουθούν η Γαλλία με 117,6%, το Βέλγιο (109,1%) και η Ισπανία (101,6%).

Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι σύντομα η χώρα μας δεν θα έχει το υψηλότερο χρέος στην ΕΕ.

Επισημαίνεται μάλιστα ότι η μείωση του δημοσίου χρέους στη χώρα μας δεν επιτυγχάνεται μόνο ως προς ποσοστό του ΑΕΠ αλλά και σε απόλυτα μεγέθη, αφού στο α’ τρίμηνο του έτους μειώθηκε κατά περισσότερα από 6 δισεκατομμύρια ευρώ, με αποτέλεσμα να διαμορφωθεί στα 360 δισεκατομμύρια ευρώ, έναντι 366 δισ. τον περσινό Μάρτιο.

Η μείωση του ελληνικού χρέους έρχεται σε μία περίοδο που οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες δυσκολεύονται να θέσουν υπό έλεγχο τα δημοσιονομικά τους. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Eurostat, σε 19 κράτη μέλη καταγράφηκε αύξηση του λόγου χρέος-ΑΕΠ, με αποτέλεσμα ο μέσος όρος να είναι αυξημένος κατά 1,5 μονάδες στο επίπεδο των «27».

Η Ελλάδα, στον αντίποδα, ανήκει στα μόλις οκτώ κράτη όπου υπήρξε μείωση χρέους, έχοντας μάλιστα την καλύτερη επίδοση. Όπως σημείωναν κυβερνητικά στελέχη, η μείωση του χρέους έχει πολλαπλά οφέλη για την ελληνική οικονομία και κοινωνία, πρωτίστως διότι περιορίζει το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου δανεισμού και ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας στη διεθνή επενδυτική κοινότητα.

Όπως έχει τονίσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, η μείωση του χρέους αποτελεί τη σημαντικότερη επιτυχία της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης, διότι πλέον δεν μεταφέρονται στην επόμενη γενιά νέα δυσθεώρητα βάρη, σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε τις προηγούμενες δεκαετίες.

«Μικρότερο δημόσιο χρέος, σημαίνει λιγότεροι τόκοι για την εξυπηρέτησή του και λιγότερες επιβαρύνσεις για τις επόμενες γενιές», σημείωσε χαρακτηριστικά πηγή με γνώση του κυβερνητικού οικονομικού σχεδιασμού.

Το πρώτο αφορά τη φετινή χρονιά, καθώς το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει κάτω από το 140% του ΑΕΠ, για πρώτη φορά από το 2010. Πρόκειται για ένα επίπεδο που σηματοδοτεί την επιστροφή κάτω από το όριο με το οποίο ξεκίνησε η περίοδος των μνημονίων. Υπενθυμίζεται ότι το 2010 το ελληνικό χρέος είχε διαμορφωθεί στο 146% του ΑΕΠ, μετά την αύξησή του από 112% το 2008 σε 127% το 2009, γεγονός που οδήγησε τη χώρα στην πολυετή δημοσιονομική κρίση.

Το δεύτερο σημαντικό ορόσημο τοποθετείται το 2029, όταν, σύμφωνα με τις προβλέψεις, το δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ. Το συγκεκριμένο επίπεδο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό από τις διεθνείς αγορές και τους οίκους αξιολόγησης, καθώς αποτελεί βασικό δείκτη της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους και της δημοσιονομικής σταθερότητας της χώρας.

ΥΠΟΙΚ: Στο 136,8% του ΑΕΠ το δημόσιο χρέος το 2026 - Κάτω από το 120% έως το 2029

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τις προβλέψεις του υπουργείου Οικονομικών, το δημόσιο χρέος αναμένεται περιοριστεί φέτος στο 136,8% του ΑΕΠ (357,515 δισ. ευρώ) από 146,1% του ΑΕΠ το 2025. Το 2027 προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω στο 131,5% του ΑΕΠ ( 355,8 δισ. ευρώ) για να υποχωρήσει το 2028 στο 124,6% του ΑΕΠ (349,820 δισ. ευρώ) και στο 119% του ΑΕΠ ( 346,045 δισ. ευρώ) το 2029.

Η εξέλιξη αυτή, όπως σημειώνει στην τελευταία έκθεσή του το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο ( ΕΔΣ), οφείλεται πρωτίστως στην ισχυρή ανάπτυξη της οικονομίας και στη διατήρηση ισχυρών πρωτογενών πλεονασμάτων. Είναι ενδεικτικό ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της Ετήσιας Έκθεσης Προόδου 2026 για τη δυναμική του χρέους, η συνεισφορά των πρωτογενών πλεονασμάτων στην μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ ανήλθε σε 4,9 ποσοστιαίες μονάδες το 2025, με την ίδια να εκτιμάται σε 3,2 ποσοστιαίες μονάδες το 2026. Παράλληλα, με τη θετική επίδραση του υψηλού ρυθμού ανάπτυξης στη μείωση του χρέους σημαντική ήταν και η συμβολή της πολιτικής πρόωρων αποπληρωμών του χρέους που ακολούθησαν το υπουργείο Οικονομικών και Οργανισμός Διαχείρισης του Χρέους (ΟΔΔΗΧ).

ΕΔΣ: Η "ακτινογραφία" του δημόσιου χρέους και το σχέδιο αποπληρωμής έως το 2070

Την ακτινογραφία του δημοσίου χρέους παρουσιάζει η έκθεση του ΕΔΣ: Η εφαρμογή των τριών προγραμμάτων μακροοικονομικής προσαρμογής (2010-2018) συνοδεύτηκε από την λήψη δανειακών κεφαλαίων συνολικού ύψους 288,7 δισ. ευρώ που αντλήθηκαν από διμερή δάνεια με χώρες της ευρωζώνης (Greek Loan Facility, GLF), από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (European Financial Stability Facility, EFSF), από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (European Stability Mechanism, ESM), αλλά και από το ΔΝΤ με σχετικά ευνοϊκούς όρους (χαμηλά επιτόκια, μακρά περίοδο αποπληρωμής). Η αποπληρωμή αυτού του χρέους θα απαιτήσει δημοσιονομικά πλεονάσματα τις επόμενες δεκαετίες. Ειδικότερα τα δανειακά κεφάλαια που προήλθαν από το ΔΝΤ (32,1 δισ. ευρώ) έχουν πλήρως αποπληρωθεί (Απρίλιος 2022), επομένως το ανεξόφλητο υπόλοιπο αφορά αποκλειστικά δανειακά κεφάλαια των κρατών μελών της ευρωζώνης που αντλήθηκαν από το Μηχανισμό Στήριξης (GLF, EFSF, ESM) και το ύψους του ανέρχεται σε 211,4 δισ. ευρώ με την αποπληρωμή τους να εκτείνεται έως το 2070.

Από το ποσό αυτό τα 52,9 δισ. ευρώ αφορά διμερή διακρατικά δάνεια που χορηγήθηκαν στην Ελλάδα από χώρες της ευρωζώνης (GLF), με το υπόλοιπο ανεξόφλητο κεφάλαιο τους να ανέρχεται σήμερα σε 26,3 δισ. ευρώ.. Στο πλαίσιο της στρατηγικής ενεργής διαχείρισης του δημοσίου χρέους, πραγματοποιήθηκαν διαδοχικές πρόωρες αποπληρωμές μέρους των δανείων αυτών. Συγκεκριμένα, τον Δεκέμβριο του 2024 αποπληρώθηκαν οφειλές ύψους 7,935 δισ. ευρώ για λήξεις που αφορούσαν τα έτη 2026, 2027 και 2028. Αντίστοιχα, τον Δεκέμβριο του 2025 πραγματοποιήθηκε πρόωρη αποπληρωμή 5,29 δισ. ευρώ, καλύπτοντας τμήμα των υποχρεώσεων με προγραμματισμένη λήξη την περίοδο 2033-2041. Ο ΟΔΔΗΧ ανακοίνωσε νέα πρόωρη εξόφληση ύψους περίπου 7 δισ. ευρώ η οποία καλύπτει δόσεις με αρχικές λήξεις το 2029 και τα έτη 2033-2035. Εκτιμάται ότι στο τέλος του 2026 θα απομένουν περίπου 19 δισ. ευρώ τα οποία και θα αποπληρωθούν πρόωρα με καταβολές 5 δισ. ευρώ ετησίως περίπου τα τέσσερα χρόνια που θα ακολουθήσουν με ημερομηνία αποπληρωμής το 2031. Η επιτάχυνση στην αποπληρωμή αναμένεται να έχει άμεση θετική επίδραση στην μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, τη συγκράτηση των δαπανών τόκων, καθώς και στην σταθεροποίηση του προφίλ χρηματοδοτικών αναγκών μεσοπρόθεσμα, ενισχύοντας τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα και το πιστωτικό προφίλ της χώρας σημειώνει το ΕΔΣ.

Από τα δανειακά κεφάλαια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) ύψους 141,8 δισ. ευρώ, το ανεξόφλητο υπόλοιπο ανέρχεται σε περίπου 125,7 δισ. ευρώ. Με βάση το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα, η καταβολή των ετήσιων δόσεων θα επεκταθεί έως το 2070. Η χρηματοδοτική βοήθεια ύψους 58,8 δισ. ευρώ που αντλήθηκε από τον ESM κατά τη διάρκεια του τρίτου προγράμματος, αναμένεται να αποπληρωθεί από το 2034 έως το 2060.

Το Χρέος της Γενικής Κυβέρνησης μειώθηκε στα 362,9 δισ. ευρώ από 364,9 δισ. ευρώ αντιστοίχως ενώ σωρευτικά μειώθηκε κατά περίπου 63 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μεταξύ 2020-2025 για να φτάσει το 146% το 2025 (έναντι 209% το 2020).

Σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία του ΟΔΔΗΧ οι μικτές χρηματοδοτικές ανάγκες του Κρατικού Προϋπολογισμού κατά το έτος 2025 (εξαιρουμένου του stock του βραχυπρόθεσμου χρέους εντόκων και repos) ανήλθαν στο ποσό των 17,649 δισ. ευρώ και καλύφθηκαν:

• Από μεσομακροπρόθεσμο δανεισμό ύψους 9,38 δισ. ονομαστικής αξίας και με αξία διακανονισμού (ταμειακή εισροή) ύψους 9,579 δισ. ευρώ
• Έσοδα από χρηματοοικονομικές συναλλαγές 2,483 δισ. ευρώ
• Αύξηση βραχυπρόθεσμου δανεισμού 5,461 δισ. ευρώ.

Ειδικότερα όσον αφορά στην αύξηση του βραχυπρόθεσμου δανεισμού, το απόθεμα των εντόκων γραμματίων μειώθηκε κατά 446 εκατ. και ανήλθε στα 7,969 δισ. ευρώ ενώ τα Repos αυξήθηκαν κατά 5,907 δισ. ευρώ, διαμορφώνοντας το συνολικό απόθεμα των Repos στο τέλος του 2025 στα 62,851 δισ. ευρώ.

Η μεσοσταθμική διάρκεια του νέου δανεισμού μεσομακροπρόθεσμου χρέους για το 2025 διαμορφώθηκε στα 14,6 έτη ενώ το μεσοσταθμικό κόστος του νέου δανεισμού – εκτός των συμφωνιών REPO – διαμορφώθηκε σε 2,89%.

Ο ΟΔΔΗΧ υιοθέτησε μια συντηρητική προσέγγιση διαχείρισης χρέους, αξιοποιώντας τις ευνοϊκές συνθήκες της αγοράς για να συγκεντρώσει συνολικά 7,7815 δισ. ευρώ μέσω εκδόσεων ομολόγων, εκ των οποίων 7,0145 δισ. μέσω κοινοπρακτικών συναλλαγών (νέες εκδόσεις 10ετών, 15ετών και 30ετών ομολόγων) και 727,1 εκατ. μέσω δημοπρασιών από επανεκδόσεις υφιστάμενων τίτλων.

Ο ΟΔΔΗΧ συνέχισε επίσης την προληπτική διαχείριση του χαρτοφυλακίου χρέους της Ελλάδας με την πρόωρη αποπληρωμή 5,3 δισ. ευρώ δανείων GLF, όπως είχε προγραμματιστεί στη Χρηματοδοτική Στρατηγική του 2025. Αυτό επέτρεψε να επιβεβαιωθεί η σταθερή πτωτική τροχιά του λόγου του χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ της Ελλάδας, το οποίο μειώθηκε κατά περίπου 63 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μεταξύ 2020-2025 για να φτάσει το 146% το 2025 (έναντι 209% το 2020).

Η προληπτική διαχείριση του χρέους επέτρεψε την επιτυχή εκτέλεση του προγράμματος χρηματοδότησης της Ελλάδας και την περαιτέρω βελτίωση του προφίλ του χρέους της, σε ένα περιβάλλον προκλήσεων, επιβεβαιώνοντας έτσι την ιδιότητα του κανονικού εκδότη.

Τα παραπάνω στοιχεία αφορούν το Δημόσιο Χρέος σε επίπεδο Κεντρικής Διοίκησης, στο οποίο προσμετρώνται τα κρατικά ομόλογα που έχουν αγοράσει εγχώριοι δημόσιοι φορείς (π.χ. ασφαλιστικά ταμεία, νοσοκομεία, δήμοι).

Αφορά δηλαδή στο συνολικό ποσό των οικονομικών υποχρεώσεων (δάνεια, ομόλογα, έντοκα γραμμάτια) που έχει αναλάβει απευθείας το κράτος μέσω των κεντρικών του οργάνων.

Σε επίπεδο Γενικής Κυβέρνησης (στο οποίο δεν περιλαμβάνεται το ενδοκυβερνητικό χρέος) το Δημόσιο Χρέος μειώθηκε στα 360,5 δισ. ευρώ από 362,95 δισ. στο τέλος του 2025.

Τα Ταμειακά διαθέσιμα της Κεντρικής Διοίκησης στο τέλος Μαρτίου μειώθηκαν στα 13,028 δισ. ευρώ από 16,1 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025.

Σημειώνεται ότι στα ταμειακά διαθέσιμα περιλαμβάνεται και o λογαριασμός ασφαλείας (cash buffer account) το λεγόμενο «σκληρό μαξιλάρι» με υπόλοιπο 5,4 δισ. ευρώ.

Το μέσο επιτόκιο με το οποίο εξυπηρετείται το Δημόσιο Χρέος διαμορφώθηκε στο 1,38% και στο 1,84% αν συμπεριληφθεί και ο αναβαλλόμενος φόρος.

Το μεγαλύτερο τμήμα του Δημόσιου Χρέους αντιπροσωπεύει διακρατικά δάνεια και δάνεια που έλαβε η χώρα με το μηχανισμό των Μνημονίων, τα οποία στο τέλος Μαρτίου είχαν μειωθεί στα 292,2 δισ. ευρώ από 297,45 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025.

Όπως σημείωσε, η κυβέρνηση θα παραδώσει μια χώρα που δεν θα είναι πλέον η πιο υπερχρεωμένη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τονίζοντας ότι το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ είχε αγγίξει το 210% μετά την πανδημία και πλέον κινείται προς το 136%, με προοπτική περαιτέρω αποκλιμάκωσης στο επόμενο διάστημα.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Τι είπε για μισθούς και επενδύσεις

Παράλληλα ανέφερε ότι ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε από τα 650 ευρώ το 2019 στα 920 ευρώ σήμερα, καταγράφοντας, όπως είπε, άνοδο 41% πάνω από τον πληθωρισμό. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι καθαρές κατά κεφαλήν αμοιβές αυξήθηκαν κατά 26%. Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε επίσης ότι οι επενδύσεις από το 11% του ΑΕΠ το 2019 κινούνται πλέον στο 17%-18%, ενώ οι εξαγωγές αυξήθηκαν στο 42% από τα προ κρίσης επίπεδα του 2020.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην αγορά εργασίας, εκτιμώντας ότι η ανεργία βρίσκεται κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Παρουσιάζοντας στοιχεία για το διαθέσιμο εισόδημα, ανέφερε ότι το πραγματικό κατά κεφαλήν διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 14,3% την περίοδο 2019-2024, έναντι μέσου όρου 6,6% στην Ευρωπαϊκή Ένωση και 5,5% στην Ευρωζώνη. Όπως είπε, η Ελλάδα καταγράφει την έκτη καλύτερη επίδοση στην ΕΕ ως προς τη σύγκλιση με την Ευρώπη.

Σε ό,τι αφορά την πραγματική κατά κεφαλήν κατανάλωση, σημείωσε ότι αυξήθηκε από το 78% του ευρωπαϊκού μέσου όρου το 2019 στο 81% σήμερα.

Ο υπουργός αναφέρθηκε και στα στοιχεία φτώχειας, υποστηρίζοντας ότι το ποσοστό του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας, με σταθερό το κατώφλι του 2019, μειώθηκε από 17,9% σε 11,3%, δηλαδή κατά περίπου 6,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Τα μέτρα στήριξης - Ειδική αναφορά έκανε στην επιδότηση καυσίμων

Απαντώντας στην κριτική για τα μέτρα στήριξης, ο κ. Πιερρακάκης επικαλέστηκε αξιολόγηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, σημειώνοντας ότι οι διεθνείς οργανισμοί εισηγούνται προσωρινά και στοχευμένα μέτρα υπέρ των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Ειδική αναφορά έκανε στην επιδότηση καυσίμων, υπογραμμίζοντας ότι η κρατική παρέμβαση αφορά επιδότηση 20 λεπτών ανά λίτρο στην αντλία και όχι μείωση φόρου.

Αναφερόμενος στις τράπεζες, απέρριψε τα σενάρια έκτακτης φορολόγησης, τονίζοντας ότι τέτοιες παρεμβάσεις υπονομεύουν την αξιοπιστία της οικονομίας.

Τι είπε για τις τράπεζες

Παρουσιάζοντας στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2025, σημείωσε ότι τα λειτουργικά έσοδα των τραπεζών αυξήθηκαν μόλις κατά 0,5%, ενώ τα καθαρά έσοδα από τόκους μειώθηκαν κατά 15%. Την ίδια στιγμή, τα λειτουργικά έξοδα αυξήθηκαν κατά 7,2% και τα καθαρά λειτουργικά αποτελέσματα μειώθηκαν κατά 247 εκατομμύρια ευρώ.

Όπως εξήγησε, η αύξηση της τελικής κερδοφορίας των τραπεζών οφείλεται κυρίως στη μείωση των προβλέψεων για πιστωτικό κίνδυνο κατά περίπου 438 εκατομμύρια ευρώ και στη μείωση ζημιών απομείωσης κατά 158 εκατομμύρια ευρώ. Ο υπουργός σημείωσε ακόμη ότι ο ρυθμός χρηματοδότησης προς τον ιδιωτικό τομέα, από -0,4% το 2019, κινείται πλέον στο 10%, ενώ στα επιχειρηματικά δάνεια φτάνει το 15%.

H αναφορά στη ΔΕΗ

Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε στη ΔΕΗ, υποστηρίζοντας ότι η αξία της συμμετοχής του Δημοσίου αυξήθηκε θεαματικά μετά την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Όπως ανέφερε, το 2019 το Δημόσιο κατείχε το 51% της ΔΕΗ, με την αξία της συμμετοχής να ανέρχεται σε 150 εκατομμύρια ευρώ, ενώ σήμερα το ποσοστό έχει μειωθεί στο 34%, αλλά η αξία του ανέρχεται στα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ.

Στο τέλος του χρόνου η Ελλάδα, σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις, αναμένεται να κλείσει έναν μακροχρόνιο αρνητικό κύκλο σε ό,τι αφορά το ύψος του δημόσιου χρέους. Δεν θα είναι πλέον η χώρα με το υψηλότερο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρώπη. Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας μετά και την τελευταία αναθεώρηση αναμένεται να σημειώσει νέα σημαντική πτώση στο 136,8% του ΑΕΠ το 2026, καθιστώντας το χαμηλότερο από αυτό της Ιταλίας που προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 138,6% του ΑΕΠ.

Πρόκειται για νέα συνεχόμενη βουτιά του δημόσιου χρέους από τα επίπεδα του 145,9% του 2025 ενώ περαιτέρω μείωση προβλέπεται για το 2027 στο 130,3% του ΑΕΠ, ώστε να αγγίξει το 119% του ΑΕΠ το 2029 ( δηλαδή κάτω από το κρίσιμο όριο του 120%)

Αυτή η εικόνα αποτυπώνει την ταχύτερη αποκλιμάκωση δημοσίου χρέους από κάθε άλλη οικονομία τα τελευταία 40, όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην τελευταία συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Και αποτελεί ένα ρεκόρ για την Ελλάδα, το οποίο επισημαίνεται σε όλες τις τελευταίες εκθέσεις των διεθνών οίκων αξιολόγησης.

Στις 8 Μαΐου αναμένεται να κλείσει ο εφετινός πρώτος γύρος αξιολόγησης από τους ξένους οίκους με την δημοσιοποίηση της έκθεσης της Fitch. Θα ακολουθήσει ο δεύτερος γύρος από τον Σεπτέμβριο έως και τον Νοέμβριο του 2026 όπου η κυβέρνηση προσδοκά να επιτύχει νέες αναβαθμίσεις στην πιστοληπτική αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας, εφόσον βεβαίως το επιτρέψουν οι γεωπολιτικές εξελίξεις που σχετίζονται με την τροπή του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Σημειώνεται ότι για εφέτος έχουν προγραμματιστεί δύο πρόωρες αποπληρωμές του δημοσίου χρέους που αναλήφθηκε την περίοδο των μνημονίων. Συγκεκριμένα, μέσα στο καλοκαίρι θα αποπληρωθούν 7 δισ. ευρώ από το δάνειο των 52,9 δισ. ευρώ που είχε συνάψει η Ελλάδα με τις χώρες της ευρωζώνης.

Επίσης στόχος είναι στο τέλος του έτους, να αποπληρωθεί μέρος του δανείου ύψους 110 δισ. ευρώ που είχε λάβει η Ελλάδα από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας ( EFSF).

Βασικός παράγοντας, εκτός από τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, για την μεγάλη μείωση του δημοσίου χρέους είναι οι δημοσιονομικές επιδόσεις της χώρας τα τελευταία χρόνια. Το πρωτογενές πλεόνασμα το 2025 σημείωσε νέα υπέρβαση σε σχέση με τον αρχικό στόχο. Ανήλθε στο 4,9% του ΑΕΠ έναντι στόχου 3,7% του ΑΕΠ ενώ και εφέτος, με βάση τις νέες αναθεωρημένες προβλέψεις, προβλέπεται να ανέβει στο 3,2% του ΑΕΠ έναντι αρχικής πρόβλεψης 2,8%.

Για ακόμη ένα έτος, το 2025, σημαντική για το ισχυρό πρωτογενές πλεόνασμα, ήταν η συμβολή των εσόδων από την πάταξη της φοροδιαφυγής. Ειδικότερα εκτιμάται ότι πέρυσι τα επιπλέον έσοδα από την πάταξη της φοροδιαφυγής ανήλθαν σε 3 δισ. ευρώ, ενώ το 2024 ανέρχονταν σε 2 δισ. ευρώ συμβάλλοντας καθοριστικά στην αύξηση του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 4,7% του ΑΕΠ.

Σύμφωνα με τον απολογισμό του ΟΔΔΗΧ για το 2025, που παρουσίασε στο Υπουργικό Συμβούλιο ο Κυριάκος Πιερρακάκης, το Δημόσιο κάλυψε πλήρως τις χρηματοδοτικές του ανάγκες και άντλησε 7,7 δισ. ευρώ από τις αγορές με ευνοϊκούς όρους. Την ίδια στιγμή μειώθηκε τόσο το συνολικό χρέος κατά περίπου 2,2 δισ. ευρώ όσο και το «καθαρό» χρέος –μετά την αφαίρεση των διαθεσίμων– κατά 5,5 δισ. ευρώ.

Διαβάστε περισσότερα στο Lykavitos.gr

Tαυτόχρονα τα ρευστά διαθέσιμα της Γενικής Κυβέρνησης αυξήθηκαν στα 39,5 δισ. ευρώ από 36,2 δισ. ευρώ αντιστοίχως. Εάν αφαιρεθούν από το συνολικό χρέος - δεδομένου ότι αποτελούν μέρος του - το καθαρό χρέος της Γενικής Κυβέρνησης περιορίζεται στα 323,22 δισ. ευρώ, από 328,68 δισ. ευρώ στο τέλος του 2024.

Τα στοιχεία για το Δημόσιο Χρέους δείχνουν επίσης μία αύξηση των repos του Δημοσίου στα 62,8 δισ. ευρώ από 56,9 δισ. ευρώ που ήταν στο τέλος του 2024. Το ποσό αυτό αφορά βραχυπρόθεσμα δάνεια, ανακυκλούμενα που χορηγούν φορείς της Γενικής Κυβέρνησης προς το Ελληνικό Δημόσιο.

Οι εγγυήσεις του ελληνικού Δημοσίου κατέγραψαν μείωση κατά 724 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο του 2024, στα 25,07 δισ. ευρώ από 25,8 δισ. ευρώ στο τέλος του τρίτου τριμήνου εκείνης της χρονιάς. Οι εγγυήσεις που έχει χορηγήσει το Δημόσιο στο πλαίσιο του προγράμματος ΗΡΑΚΛΗΣ για την ελάφρυνση των κόκκινων δανείων από τις τράπεζες διαμορφώθηκαν στα 17,1 δισ. ευρώ από 17,3 δισ. ευρώ που ήταν στο τέλος του 2024.

Κατά τη διάρκεια του 2025 δόθηκαν νέες εγγυήσεις 2,3 δισ. ευρώ για την τιτλοποίηση των δανείων της Attica Bank (Rhodium , Domus1) Εθνικής Τράπεζας (Leon) και στην Alpha Bank για τα πακέτα δανείων Gaia I και ΙΙ, . Τα έσοδα που εισέπραξε το Δημόσιο από τις προμήθειες των εγγυήσεων αυτών το 2025 ανήλθαν σε 293 εκατ. ευρώ.

Όσον αφορά τις εγγυήσεις για τα δάνεια της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, αυτές παρέμειναν ουσιαστικά σταθερές, φθάνοντας τα 2,09 δισ. ευρώ το 2025, έναντι 2,07 δισ. ευρώ στο τέλος Σεπτεμβρίου του προηγούμενου έτους.

Η μέση σταθμική διάρκεια του χρέους διαμορφώθηκε στα 18,37 έτη, ελαφρώς χαμηλότερα από τα 18,97 έτη που ίσχυαν στο τέλος του 2024, εξέλιξη που συνδέεται με τη σταδιακή εξόφληση βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων της περιόδου της οικονομικής κρίσης. Παρά τη μικρή αυτή μεταβολή, το μέσο επιτόκιο εξυπηρέτησης παρέμεινε σταθερό στο 1,33%, συγκαταλεγόμενο στα χαμηλότερα επίπεδα εντός της ΕΕ. Το ιδιαίτερα χαμηλό κόστος δανεισμού οφείλεται κυρίως στα δάνεια ύψους 230 δισ. ευρώ από τους επίσημους πιστωτές - κυρίως την Ευρωζώνη, τον EFSF και τον ESM - τα οποία έχουν μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής (25-30 έτη) και μέσο επιτόκιο 1,1%.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, το χρέος της Κεντρικής Κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των ενδοκυβερνητικών υποχρεώσεων (δηλαδή των οφειλών του Κεντρικού Δημοσίου προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης), ανήλθε στα 406,18 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025, έναντι 402,2 δισ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου έτους.

Έχοντας λάβει το «πράσινο φως» από τον ESM, αποπληρώθηκαν ευρωπαϊκά δάνεια του Greek Loan Facility (GLF), με κυμαινόμενο επιτόκιο και λήξεις μεταξύ 2033 και 2041, ύψους 5,287 δισ. ευρώ.

Η συγκεκριμένη κίνηση προστέθηκε στις προηγούμενες πρόωρες αποπληρωμές, οι οποίες συνολικά έχουν υπερβεί τα 15 δισ. ευρώ, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη βελτίωση της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους και στη μείωση της έκθεσης σε κυμαινόμενο επιτόκιο.

Ειδικότερα:

• Τον Δεκέμβριο 2024 καταβλήθηκαν υποχρεώσεις 7,935 δισ. ευρώ

• Τον Δεκέμβριο 2023 αποπληρώθηκαν 5,29 δισ. ευρώ

• Τον Δεκέμβριο 2022 είχαν καταβληθεί 2,645 δισ. ευρώ

Παράλληλα, προγραμματίζεται νέα πρόωρη αποπληρωμή ύψους 8,8 δισ. ευρώ εντός του 2026, με στόχο τη περαιτέρω μείωση των ακριβών υποχρεώσεων του πρώτου μνημονίου.

Επιπλέον, 7,9 δισ. ευρώ έχουν διατεθεί για την πρόωρη αποπληρωμή δανείων προς το ΔΝΤ, οδηγώντας στη διαγραφή του αντίστοιχου χρέους.

Συνολικά, η Ελλάδα έχει αποπληρώσει πρόωρα δάνεια ύψους 29 δισ. ευρώ, εξοικονομώντας έως σήμερα περισσότερα από 3,5 δισ. ευρώ σε τόκους.
Μόνο από την αποπληρωμή της 15ης Δεκεμβρίου, η ελάφρυνση από τόκους υπολογίζεται σε 1,6 δισ. ευρώ.

Μετά τα διμερή δάνεια (GLF), σειρά παίρνουν οι υποχρεώσεις προς τον EFSF, συνολικού ύψους 141,8 δισ. ευρώ, με λήξη το 2070.

Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και στον ΟΔΔΗΧ εξετάζονται σενάρια για περαιτέρω ελάφρυνση, καθώς από το 2034 θα προστεθούν και οι οφειλές 61,9 δισ. ευρώ προς τον ESM, με αποπληρωμή έως το 2060.

Καθοριστικό ρόλο παίζει το ταμειακό “μαξιλάρι”, που ανέρχεται σε περίπου 44,8 δισ. ευρώ, σε συνδυασμό με τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα (3,8% του ΑΕΠ φέτος).
Η χώρα μπορεί έτσι να καλύπτει τους τόκους και να προχωρά σε παράλληλες προεξοφλήσεις, μειώνοντας το συνολικό κόστος δανεισμού.

Σύμφωνα με τον ΟΔΔΗΧ, οι συνολικές χρηματοδοτικές ανάγκες για το 2026 ανέρχονται σε 24,7 δισ. ευρώ:

• 8,9 δισ. ευρώ για χρεολύσια

• 5,2 δισ. ευρώ για τόκους

• 4,2 δισ. ευρώ από άλλες πηγές (Ταμείο Ανάκαμψης, ΕΤΕπ)

• 618 εκατ. ευρώ από συμμετοχές σε μετοχές και επενδυτικά κεφάλαια

Ως αποτέλεσμα, δεν υπάρχει πίεση για εσπευσμένες εξόδους στις διεθνείς αγορές, με τις κινήσεις του ΟΔΔΗΧ να παραμένουν στοχευμένες στη διατήρηση της κανονικότητας στις εκδόσεις, στη σταθερή παρουσία στις αγορές και στη βελτίωση της ρευστότητας στη δευτερογενή αγορά.