Ένα βήμα πιο κοντά στην υλοποίηση της δράσης «Προληπτικές Διαγνωστικές Εξετάσεις για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου» προχωράει η Κυβέρνηση, μετά την Κοινή Υπουργική Απόφαση που υπέγραψαν ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη και ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης.

Ειδικότερα, στην ΚΥΑ καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις της διαδικασίας υλοποίησης της δράσης για τη δημόσια  υγεία «Προληπτικές Διαγνωστικές Εξετάσεις για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου», που εντάσσεται στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Προσυμπτωματικού Ελέγχου (ΕΠΠΕ) του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης, υλοποιείται από την ΗΔΙΚΑ ΑΕ, φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, και χρηματοδοτείται από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0.

Το πρόγραμμα στοχεύει στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου και απευθύνεται σε 2,8 εκατομμύρια άνδρες και γυναίκες, ηλικίας 50-69 ετών. Περιλαμβάνει δωρεάν εξέταση με ειδικά τεστ αυτοδιαγνωστικού ελέγχου (self-test) που θα μπορούν οι πολίτες να προμηθεύονται από τα συνεργαζόμενα φαρμακεία, δωρεάν επίσκεψη σε συνεργαζόμενο γαστρεντερολόγο/ενδοσκόπο για κλινική αξιολόγηση σε περίπτωση κατά την οποία προκύψει θετικό αποτέλεσμα από την αυτοδιαγνωστική δοκιμασία (self-test). Επιπλέον, ανάλογα με την κλινική αξιολόγηση,  περιλαμβάνει δωρεάν διενέργεια διαγνωστικής κολονοσκόπησης, καθώς και δωρεάν εξέταση βιοψίας σε περίπτωση ευρημάτων, σύμφωνα πάντα με τις συστάσεις της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας (ΕΕΔΥ).

Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση επενδύει συνολικά πάνω από 200 εκ ευρώ μέχρι το 2025 για προγράμματα δευτερογενούς πρόληψης που αφορούν στον καρκίνο και στην πλειονότητα τους προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε: «Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι από τους τύπους των καρκίνων που μπορούν να προληφθούν εάν διαγνωστούν έγκαιρα. Γι’ αυτόν τον λόγο, είναι απαραίτητος ο προσυμπτωματικός έλεγχος που αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες ίασης από τη νόσο. Με το Εθνικό Πρόγραμμα Προσυμπτωματικού Ελέγχου (ΕΠΠΕ) του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης θα είμαστε σε θέση να σώσουμε χιλιάδες ζωές μέσω της έγκαιρης διάγνωσης. Ενθαρρύνω όλους τους πολίτες να επωφεληθούν από τις δωρεάν αυτές εξετάσεις και να κλείσουν άμεσα ραντεβού για διαγωνιστικό  έλεγχο σε κάποιο από τα συνεργαζόμενα κέντρα, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση».

Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου δήλωσε: «Ένας κράτος ευρωπαϊκό που σέβεται τους πολίτες, ένα κράτος ψηφιακό που θέτει καθημερινά τον πολίτη στο επίκεντρο και συγχρόνως μεριμνά για το κρίσιμο τομέα της υγείας. Αυτό είναι το όραμα για το οποίο εργαζόμαστε συνολικά ως Κυβέρνηση. Με το Υπουργείο Υγείας υλοποιούμε σε αγαστή συνεργασία μια σειρά καινοτόμων έργων για την πρόληψη ασθενειών, όπως ο καρκίνος του παχέος εντέρου. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να σώσει ζωές, και αυτή είναι μια κοινή πεποίθηση που μας ενώνει. Αξιοποιώντας πολύτιμους πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης υλοποιούμε μέσω της ΗΔΙΚΑ όλα εκείνα τα τεχνολογικά εργαλεία που ενδυναμώνουν το Εθνικό Πρόγραμμα Προσυμπτωματικού Ελέγχου “ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ”, στηρίζοντας εμπράκτως τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών».

Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη δήλωσε: «Η Πρόληψη αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της στρατηγικής μας για τη δημόσια υγεία, και η ΚΥΑ που υπογράψαμε με τα συναρμόδια Υπουργεία ενισχύει την προσπάθειά μας προς αυτή την κατεύθυνση. Προχωράμε μπροστά, κάνοντας τις εξαγγελίες μας πράξη, αποδεικνύοντας τη δέσμευσή μας για τη βελτίωση της δημόσιας υγείας στη χώρα μας και την παροχή υψηλών υπηρεσιών υγείας για όλους τους πολίτες».

Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης δήλωσε: «Η σημερινή απόφαση αποτελεί μια ακόμα παρέμβαση της Κυβέρνησης στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της δημόσιας υγείας και της διεύρυνσης της πρόληψης ασθενειών, όπως οι καρκίνοι του μαστού, του τραχήλου της μήτρας, του παχέος εντέρου αλλά και καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα προγράμματα αυτά, που σώζουν ζωές, όπως και η γενικότερη αναβάθμιση νοσοκομείων και κέντρων υγείας σε ολόκληρη τη χώρα, χρηματοδοτούνται από εθνικούς αλλά και ευρωπαϊκούς πόρους, αποδομώντας τις αιτιάσεις περί διοχέτευσης των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αλλά και του ΕΣΠΑ, σε «λίγους». Αφήνουμε στην κρίση των πολιτών τα μυθεύματα της αντιπολίτευσης και προχωρούμε αποφασιστικά στην υλοποίηση των δεσμεύσεών μας για βιώσιμη ανάπτυξη με κοινωνική συνοχή και αλληλεγγύη για όλους».

Σε προηγούμενη συνάντηση με τους εκπροσώπους των ιατρικών φορέων, πάντως, είχε κατατεθεί εκ μέρους τους η πρόταση της καθιέρωσης ενός οικονομικού ορίου (πλαφόν) κατά την παραγωγή του παραπεμπτικού, πέραν του οποίου τα παραπεμπτικά θα εκδίδονταν με την ένδειξη «εκτελούνται μόνο σε Δημόσια Δομή», σε συνδυασμό με ελεγκτικούς μηχανισμούς (διαγνωστικά πρωτόκολλα, αριθμητικοί περιορισμοί κλπ), για τον περιορισμό στην ορθή και απαραίτητη συνταγογράφηση. Ωστόσο, ο Υπουργός φέρεται να απέρριψε την πρόταση στο σύνολό της, επικαλούμενος την αδυναμία εξυπηρέτησης των ασθενών από τις Δημόσιες Δομές μετά το κλείσιμο του πλαφόν.

«Κλείδωμα» πρωτοκόλλων

Στην ίδια κατεύθυνση, θα λειτουργήσει και η ψηφιοποίηση όλων των εξετάσεων. Όπως ανακοίνωσε ο Υπουργός, το σύστημα άντλησης των στοιχείων για τις διαγνωστικές εξετάσεις από το αποθετήριο ολοκληρώθηκε από την ΗΔΙΚΑ και είναι ήδη λειτουργικό. Τις επόμενες ημέρες αναμένεται να τροποποιηθεί η σχετική απόφαση Χρυσοχοϊδη, προκειμένου να επισπευσθεί η υποχρέωση των παρόχων να συνδεθούν και, για πρώτη φορά, θα μπορούν να «κλειδώσουν» τα διαγνωστικά πρωτόκολλα. Βάσει αυτών των πρωτοκόλλων τίθενται «κόφτες», προκειμένου να αποφευχθεί η αποζημίωση εξετάσεων, όταν αυτές δεν κρίνονται επιστημονικά αναγκαίες.

Ατομικό clawback

Με στόχο να αντιμετωπιστεί η προκλητή ζήτηση, έχει θεσμοθετηθεί επίσης το μέτρο του ατομικού clawback. Οι όροι δεν έχουν ακόμα καθοριστεί, ωστόσο, η πρόταση που έχει συζητηθεί με τον κλάδο είναι αφού διαχωριστεί ο προϋπολογισμός ανά Νομό και υποκατηγορίες (βιοπαθολογικά, ακτινολογικά κλπ), σε κάθε υποκατηγορία να ορισθεί ένας μηνιαίος μέσος όρος κόστους (βιοπαθολογικά) ή αριθμού εξετάσεων (ακτινολογικά), ανά ΑΜΚΑ ασθενούς, σύμφωνα με τα στοιχεία του προηγούμενου έτους.

Εάν ο μέσος μηνιαίος όρος αιτούμενης δαπάνης του εργαστηρίου ανά ΑΜΚΑ ασθενούς , υπερβαίνει το προκαθορισμένο μέσο όρο (δαπάνης ή αριθμού εξετάσεων) του ΕΟΠΥΥ, τότε αυτός να περικόπτεται (σε ποσό ή αριθμό εξετάσεων) κατά το ποσό της υπέρβασης.

«Με το ατομικό clawback θα πληρώνει ο καθένας τη δική του προκλητή ζήτηση. Δεν μπορεί να μεταφέρει ο ένας την προκλητή του ζήτηση στον άλλον», τόνισε ο Υπουργός. Για την αντιμετώπιση της προκλητής ζήτησης έχει επίσης νομοθετηθεί η συνυπευθυνότητα των γιατρών, δηλαδή ο έλεγχος της συνταγογράφησης και η επιβολή κυρώσεων στους γιατρούς οι οποίοι υπερσυνταγογραφούν αδικαιολόγητα.

Όπως έχει ήδη ανακοινώσει ο Υπουργός, μία ακόμη παρέμβαση είναι ότι η ΗΔΙΚΑ θα «κλειδώνει» αυτόματα όλες τις εξετάσεις προσυμπτωματικού ελέγχου που συνταγογραφούν οι γιατροί στο πρόγραμμα «Σ. Δοξιάδης» και θα εξαιρούνται από το clawback.

Τέλος, από την 1η Απριλίου 2024 εφαρμόζεται ο νόμος, με τον οποίο οι ασφαλισμένοι υποχρεούνται να καταβάλουν από την τσέπη τους 1 ευρώ για την εκτέλεση διαγνωστικών εξετάσεων βιολογικού υλικού και 3 ευρώ για την εκτέλεση απεικονιστικών ελέγχων.

«Πράγματι, το clawback στα διαγνωστικά κέντρα και τους εργαστηριακούς γιατρούς είναι αδιανόητα μεγάλο, καίτοι ο αντίστοιχος προϋπολογισμός έχει αυξηθεί κατά 150 εκατ. σε δέκα χρόνια. Δηλαδή, έχει πάρει συν 50% απ’ όσο είχε πριν δέκα χρόνια. Είναι μεγάλη η αύξηση, όμως, είναι πολύ μικρότερη της αυξήσεως της δαπάνης», ανέφερε ο Υπουργός, εκφράζοντας την αισιοδοξία ότι με τα μέτρα που λαμβάνονται η κατάσταση θα βελτιωθεί σημαντικά στο δεύτερο εξάμηνο του έτους. Όσον αφορά στις συλλογικές συμβάσεις, ο κ. Γεωργιάδης δήλωσε ότι η διαδικασία θα προχωρήσει εντός του καλοκαιριού.

Ειδικότερα, τα συναρμόδια υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Υγείας διευθετούν ορισμένες τελευταίες ενέργειες και εκτιμάται ότι μέχρι τα μέσα Ιανουαρίου να ανακοινωθούν λεπτομέρειες σχετικά με τη λειτουργία των υπηρεσιών.

Τι θα αφορούν οι υπηρεσίες

Οι δύο υπηρεσίες αφορούν σε εξετάσεις και βεβαιώσεις που πραγματοποιούνται τόσο σε δημόσιες, όσο και σε ιδιωτικές δομές υγείας. Τα αποτελέσματα διαγνωστικών εξετάσεων που θα παρέχονται ψηφιακά μέσω της νέας υπηρεσίας θα αφορούν σε περισσότερες από 400 εξετάσεις, κατά κύριο λόγο αιματολογικές και βιοχημικές. Ουσιαστικά, αναμένεται να καλύψουν σε πρώτο χρόνο περίπου το 80% των πιο συχνών διαγνωστικών εξετάσεων, ενώ σταδιακά θα προστίθενται και επιπλέον δυνατότητες. Αντίστοιχα, οι βεβαιώσεις νοσηλείας θα αφορούν σε οποιοδήποτε περιστατικό καταγράφεται εντός μιας δομής υγείας, είτε, δηλαδή, πρόκειται για εισαγωγή, είτε απλά για επίσκεψη στα εξωτερικά ιατρεία.

Να αναφερθεί ότι διαγνωστικές εξετάσεις και βεβαιώσεις νοσηλείας θα είναι διαθέσιμες ψηφιακά με δύο τρόπους: είτε μέσω της εφαρμογής MyHealth, είτε μέσω του gov.gr. Συγκεκριμένα, όσον αφορά το MyHealth, θα προστεθούν δύο επιπλέον καρτέλες και, έτσι, ο πολίτης θα έχει πρόσβαση στις δύο νέες δυνατότητες με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που μέχρι στιγμής βλέπει ιατρικές συνταγές, παραπεμπτικά και βεβαιώσεις. Αναφορικά με το gov.gr, η διαδικασία θα θυμίζει την έκδοση πιστοποιητικού εμβολιασμού: αφού ο πολίτης ταυτοποιηθεί με τους κωδικούς του στο Taxisnet, θα εισάγει τον ΑΜΚΑ του και θα μπορεί να επιλέξει μεταξύ των πρόσφατων εξετάσεων και νοσηλειών του.

Οι δύο νέες υπηρεσίες σύντομα θα είναι διαθέσιμες για το σύνολο των δομών υγείας της χώρας. Την πρώτη περίοδο λειτουργίας των δύο υπηρεσιών, θα παρέχονται για βεβαιώσεις και νοσηλείες από συγκεκριμένες δομές, όπως δηλαδή είχε συμβεί με τη διαδικασία της δήλωσης γέννησης, που σταδιακά επεκτάθηκε σε όλα τα μαιευτήρια. Ήδη, όμως, έχει προβλεφθεί οι δομές που θα συμμετέχουν στο πρώτο βήμα των δύο υπηρεσιών να καλύπτουν το σύνολο της επικράτειας.

Οι νέες υπηρεσίες αποτελούν την επόμενη διεύρυνση του ηλεκτρονικού φακέλου υγείας, στον οποίο έχει αναφερθεί πολλές φορές ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, τονίζοντας την προστιθέμενη αξία που παράγει στον τομέα της πρόληψης και της αντιμετώπισης ασθενειών και περιστατικών. Όπως και όλα τα έργα που αφορούν στον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας, έτσι και οι νέες υπηρεσίες χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς είναι ενταγμένες στο Σχέδιο «Ελλάδα 2.0». Την υλοποίηση των υπηρεσιών έχουν αναλάβει η Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης (ΗΔΙΚΑ ΑΕ) και το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ ΑΕ), εποπτευόμενοι φορείς του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

 Η εφαρμογή MyHealth

Η εφαρμογή MyHealth τέθηκε σε λειτουργία τον Αύγουστο του 2021 και στη σημερινή της εκδοχή αποτελεί το πρόπλασμα του ηλεκτρονικού φακέλου υγείας. Αποστολή της είναι να δώσει στους πολίτες τη δυνατότητα να ανατρέχουν γρήγορα και εύκολα από το κινητό τους τηλέφωνο στο σύνολο του ιατρικού τους ιστορικού. Ήδη περισσότεροι από 320.000 πολίτες έχουν εγκαταστήσει την εφαρμογή. Μάλιστα, τον Δεκέμβριο του 2022 η ΗΔΙΚΑ βραβεύτηκε από τον Παγκόσμιο Σύνδεσμο Υπηρεσιών Καινοτομίας και Τεχνολογίας WITSA για την εφαρμογή MyHealth το 1ο βραβείο στην κατηγορία «Καινοτόμες Λύσεις για την Υγεία» (Innovative Health Solutions) για τον δημόσιο τομέα.