Η ρύθμιση θα τεθεί προς ψήφιση σε μια από τις επόμενες Ολομέλειες του Ευρωκοινοβουλίου.

Ο ευρωβουλευτής και εκπρόσωπος Τύπου της ευρωομάδας της ΝΔ, Δημήτρης Τσιόδρας, μέλος της Επιτροπής για την Εσωτερική Αγορά και την Προστασία των Καταναλωτών ορίστηκε εισηγητής εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στη Γνωμοδότηση του Ευρωκοινοβουλίου σχετικά με τον αντίκτυπο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και του διαδικτυακού περιβάλλοντος στους νέους.

Η Έκθεση αυτή θα αποτυπώσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέοι στο διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως ο ψηφιακός εθισμός και η έκθεση σε ακατάλληλο ή παράνομο περιεχόμενο και θα καταλήξει σε σαφείς προτάσεις για τη διασφάλιση ενός ψηφιακού κόσμου ασφαλέστερου για παιδιά και νέους, όπως σημειώνεται σε σχετική ανακοίνωση.

Παρότι το χάσμα χρήσης μειώνεται σταδιακά, 3,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή το 38% του παγκόσμιου πληθυσμού, εξακολουθούν να ζουν σε περιοχές με κάλυψη κινητής ευρυζωνικότητας χωρίς να τη χρησιμοποιούν.

Τα βασικά εμπόδια στην υιοθέτηση του κινητού διαδικτύου περιλαμβάνουν την έλλειψη ενημέρωσης για την ύπαρξή του, την αδυναμία απόκτησης ενός κατάλληλου τηλεφώνου και την έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων. Ακόμη και μεταξύ των ανθρώπων που ήδη χρησιμοποιούν κινητό διαδίκτυο, πολλοί θα ήθελαν να το αξιοποιούν περισσότερο, αλλά συναντούν δυσκολίες, όπως ανησυχίες για την ασφάλεια και την προστασία των δεδομένων, το κόστος και την εμπειρία συνδεσιμότητας. Η έλλειψη αντίληψης σχετικά με την χρησιμότητα του διαδικτύου αποτελεί επίσης έναν παράγοντα περιορισμένης χρήσης.

Στο 96% του κόσμου υπάρχει ήδη η απαραίτητη υποδομή για να συνδεθεί κανείς μέσω κινητού δικτύου. Η άρση των εναπομεινάντων εμποδίων στη χρήση αυτών των υπηρεσιών είναι ουσιαστική, ώστε τα υπάρχοντα ψηφιακά χάσματα να μειωθούν και όχι να βαθύνουν. Ώστε πολλά περισσότερα από αυτά τα 3,1 δισεκατομμύρια άτομα να μπορέσουν να ωφεληθούν από τη συνδεσιμότητα που αλλάζει ζωές, αναφέρει ο Vivek Badrinath, γενικός διευθυντής του GSMA.

Η συνδεσιμότητα έχει ήδη αλλάξει το τοπίο. Περισσότεροι άνθρωποι από ποτέ συνδέονται στο διαδίκτυο μέσω κινητού, με 58% του παγκόσμιου πληθυσμού να είναι πλέον online από τη δική του συσκευή. Στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, το κινητό παραμένει ο βασικός και συχνά ο μοναδικός τρόπος πρόσβασης στο διαδίκτυο, αντιπροσωπεύοντας το 84% των ευρυζωνικών συνδέσεων το 2024. Ωστόσο, ενώ 4% του παγκόσμιου πληθυσμού παραμένει εκτός κάλυψης, το 38% βρίσκεται εντός κάλυψης αλλά εκτός χρήσης. Οι ομάδες που αποκλείονται περισσότερο είναι οι φτωχότεροι, οι λιγότερο μορφωμένοι, οι αγροτικοί πληθυσμοί, οι γυναίκες και τα άτομα με αναπηρία, εκείνοι δηλαδή που θα μπορούσαν να ωφεληθούν περισσότερο από τη συνδεσιμότητα.

Τα οφέλη από το κλείσιμο αυτών των κενών είναι τεράστια. Το κινητό διαδίκτυο ανοίγει δρόμους προς την υγεία, την εκπαίδευση, τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και το ηλεκτρονικό εμπόριο, αυξάνοντας τα εισοδήματα, μειώνοντας τη φτώχεια και βελτιώνοντας την ευημερία. Από το 2023 έως το 2030, η εξάλειψη του χάσματος χρήσης θα μπορούσε να προσθέσει 3,5 τρισεκατομμύρια δολάρια στο παγκόσμιο ΑΕΠ, εκ των οποίων 1,3 τρισεκατομμύρια μόνο από το κλείσιμο του χάσματος μεταξύ των φύλων.

Το 2024 κατέγραψε τη μεγαλύτερη αύξηση νέων χρηστών από το 2021, με 200 εκατομμύρια ανθρώπους να συνδέονται για πρώτη φορά. Ωστόσο, δισεκατομμύρια παραμένουν εκτός σύνδεσης (offline). Το χάσμα χρήσης είναι πλέον δέκα φορές μεγαλύτερο από το χάσμα κάλυψης, και η αντιμετώπισή του είναι καθοριστική για να συνδεθούν οι αποκλεισμένοι. Σε έναν ολοένα και πιο ψηφιακό κόσμο, η εξασφάλιση καθολικής και ουσιαστικής συνδεσιμότητας είναι πιο επείγουσα από ποτέ, αναφέρει ο Kalvin Bahia, Senior Director of Economics, GSMA Intelligence.

Από ηλεκτρονικά είδη μέχρι σχολικά είδη, οι θερινές προσφορές έγιναν το απόλυτο shopping event που θύμισε Black Friday – αλλά στην καρδιά του καλοκαιριού.

Οι Αμερικανοί έσπευσαν να εκμεταλλευτούν τις εκπτώσεις

Σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση της Adobe Analytics, οι online αγορές στις Ηνωμένες Πολιτείες σημείωσαν θεαματική αύξηση κατά 24,1 δισεκατομμύρια δολάρια την περίοδο 8 με 11 Ιουλίου – μια περίοδο που οι ειδικοί έχουν βαφτίσει «Black Friday του καλοκαιριού».

Η συνολική ανάπτυξη στις online πωλήσεις έφτασε το 30,3%, ξεπερνώντας την αρχική πρόβλεψη του 28,4%. Πέρυσι την ίδια εποχή, οι διαδικτυακές πωλήσεις στις ΗΠΑ ήταν αυξημένες κατά 11% στα 14,2 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η Prime Day

Η φετινή Prime Day της Amazon εξελίχθηκε σε καθιερωμένη στιγμή για αγορές «back-to-school», με χιλιάδες καταναλωτές να επωφελούνται από πρώιμες προσφορές ώστε να προετοιμαστούν εγκαίρως για τη νέα σχολική χρονιά. Παράλληλα, μεγάλες αλυσίδες όπως Walmart, Target και Best Buy μπήκαν δυναμικά στο παιχνίδι των εκπτώσεων, προσελκύοντας το ενδιαφέρον ακόμη και για προϊόντα υψηλότερης αξίας.

Η Amazon, για πρώτη φορά, επέκτεινε τη διάρκεια των εκπτώσεων της Prime Day από 48 σε 96 ώρες, παρουσιάζοντας δελεαστικές προσφορές σε κατηγορίες όπως ρούχα, gadgets και ηλεκτρονικά.

Όπως ανέφερε η Adobe, οι καταναλωτές προτίμησαν κατά κύριο λόγο τις αγορές μέσω κινητού, με το mobile commerce να αντιπροσωπεύει το 53,2% των συνολικών διαδικτυακών πωλήσεων, ποσοστό που ξεπέρασε και τις εκτιμήσεις (52,5%).

Οι συνολικές εκπτώσεις στις ΗΠΑ κυμάνθηκαν από 11% έως 24%, λίγο υψηλότερα από το προηγούμενο εύρος εκτιμήσεων. Τα μεγαλύτερα deals εντοπίστηκαν στον τομέα της ένδυσης με μέση έκπτωση 24%, ενώ τα ηλεκτρονικά κινήθηκαν κοντά στο 23%.

Το shopping boom ήρθε σε μια περίοδο αυξημένων εμπορικών εντάσεων και αβεβαιότητας λόγω των δασμών και εν όψει της νέας προθεσμίας της 1ης Αυγούστου για επαναδιαπραγμάτευση εμπορικών συμφωνιών με τις ΗΠΑ. Παρ’ όλα αυτά, οι προσφορές φαίνεται πως λειτούργησαν ως το ισχυρότερο αντίδοτο στην ανασφάλεια, οδηγώντας τους καταναλωτές σε ένα αληθινό καλοκαιρινό «ξέσπασμα» αγορών.

Σύνδεση στο διαδίκτυο από την κατοικία

Από τα στοιχεία της εν λόγω έρευνας προκύπτει ότι το 86,9% των νοικοκυριών έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο από την κατοικία τους. Σε σύγκριση με το 2013 καταγράφεται αύξηση 54,4% στην πρόσβαση στο διαδίκτυο από την κατοικία. Στο Γράφημα 2 απεικονίζεται η πρόσβαση στο διαδίκτυο κατά μεγάλη γεωγραφική περιοχή (NUTS1).

Το 85,0% του πληθυσμού ηλικίας 16 – 74 ετών έκανε χρήση του διαδικτύου κατά το Α΄ τρίμηνο του 2023, καταγράφοντας αύξηση 2,2% σε σύγκριση με το 2022.
Στο Γράφημα 3 παρουσιάζονται τα ποσοστά που αφορούν στη χρήση του διαδικτύου από τον πληθυσμό 16 – 74 ετών, από το 2002 που ξεκίνησε η έρευνα, μέχρι σήμερα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, καθημερινή ή σχεδόν καθημερινή χρήση του διαδικτύου πραγματοποιείται από το 94,1% όσων χρησιμοποίησαν το διαδίκτυο το Α΄ τρίμηνο του 2023.

Λόγοι χρήσης διαδικτύου

Αναφορικά με τους λόγους χρήσης του διαδικτύου, κυριότερες δραστηριότητες είναι η online ανάγνωση ειδήσεων σε ιστοσελίδες, εφημερίδες, περιοδικά και η αναζήτηση πληροφοριών για προϊόντα και υπηρεσίες (89,2% και 89,1%, αντίστοιχα). Τα ποσοστά αυτά αφορούν 9 στα 10 άτομα ηλικίας 16 – 74 ετών, που χρησιμοποίησαν το διαδίκτυο το Α΄ τρίμηνο του 2023.

Οι δραστηριότητες που κατέγραψαν τη μεγαλύτερη αύξηση, το τελευταίο έτος (Α΄τρίμηνο 2022 – Α΄τρίμηνο 2023) είναι η πώληση αγαθών ή υπηρεσιών (π.χ. στο e-Bay, Facebook Marketplace, Shpock) (+14,9%) και η αποστολή γνώμης για θέματα κοινωνικά ή πολιτικά (π.χ. σε ιστοσελίδες ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως Facebook, Twitter, Instagram, YouTube) (+10,9%). Οι μεγαλύτερες μειώσεις, το τελευταίο έτος, καταγράφηκαν στη συμμετοχή σε on-line διαβουλεύσεις ή ψηφοφορίες για κοινωνικά ή πολιτικά θέματα (-29,5%) και στην αναζήτηση πληροφοριών υγείας (-15,9%).

Ηλεκτρονική διακυβέρνηση

Με τον όρο Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση (eGovernment) χαρακτηρίζεται, γενικά, η εισαγωγή των Τεχνολογιών Πληροφόρησης και Επικοινωνίας (ΤΠΕ), και κυρίως του διαδικτύου, στη δημόσια διοίκηση και, ειδικότερα, οι νέες διοικητικές πρακτικές, τις οποίες οι τεχνολογίες αυτές εισάγουν.

Η επαφή και η αλληλεπίδραση των πολιτών με δημόσιες υπηρεσίες και αρχές περιλαμβάνει τη χρήση ιστοτόπων ή εφαρμογών για τη λήψη πληροφοριών, την άσκηση δικαιωμάτων ή την εκπλήρωση υποχρεώσεων σε διάφορους τομείς όπως οικογένεια, υγεία και πρόνοια, εκπαίδευση, περιουσία και φορολογία, εργασία και ασφάλιση, επιχειρηματική δραστηριότητα, στράτευση, γεωργία και κτηνοτροφία, κ.ά.

Με την έρευνα καταγράφηκαν οι ενέργειες που πραγματοποίησαν ηλεκτρονικά οι πολίτες στο πλαίσιο συναλλαγής με δημόσιες υπηρεσίες και αρχές. Περιλαμβάνονται συναλλαγές με δημόσιες υπηρεσίες, τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Οι βασικότεροι δείκτες που προέκυψαν παρατίθενται ακολούθως:

• Στον συνολικό πληθυσμό της Χώρας ηλικίας 16 – 74 ετών, περίπου δύο στους τρεις (67,0%) έκαναν χρήση υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, κατά τη χρονική περίοδο Απριλίου 2022 – Μαρτίου 2023, για προσωπικούς λόγους. Δεν παρατηρείται στατιστικά σημαντική αλλαγή (+0,9%) σε σχέση με τη χρονική περίοδο Απριλίου 2021 – Μαρτίου 2022 (66,4%). Διευκρινίζεται ότι, για τον υπολογισμό του ποσοστού μέχρι και το 2021, οι υπηρεσίες και οι ενέργειες που πραγματοποιούνταν στο πλαίσιο χρήσης των υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης δεν καταγράφονταν αναλυτικά. Στο Γράφημα 4 παρουσιάζονται τα σχετικά ποσοστά για τα έτη 2013 – 2023.

Όσον αφορά στον πληθυσμό ηλικίας 16 – 74 ετών που χρησιμοποίησε το διαδίκτυο κατά τη χρονική περίοδο Απριλίου 2022 – Μαρτίου 2023, το ποσοστό όσων έκαναν χρήση υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, για προσωπικούς λόγους, ανέρχεται σε 77,8% (-1,5%).

• Περίπου 6 στους 10 (61,8%) έλαβαν στον προσωπικό τους λογαριασμό επίσημα έγγραφα (πληρωμή φόρου, αντίγραφο ποινικού μητρώου, ληξιαρχικές πράξεις και πιστοποιητικά δημοτολογίου, βεβαίωση εμβολιασμού, αποτέλεσμα rapid test, ειδοποίηση και υπενθύμιση για ραντεβού εμβολιασμού, παραπεμπτικό συνταγογράφησης, αποτέλεσμα πανελλαδικών εξετάσεων κ.ά.) μέσω ιστοσελίδας ή εφαρμογής δημόσιας υπηρεσίας ή αρχής.

Ως προσωπικός λογαριασμός θεωρείται το προσωπικό email, το ψηφιακό γραμματοκιβώτιο στη θυρίδα πολίτη (my.gov.gr) ή/και στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (“myAADE”), το κινητό τηλέφωνο μέσω SMS που λαμβάνεται, αλλά και εφαρμογές στο κινητό, όπως το “myhealth” app.

• 4 στους 10 (39,1%) έκλεισαν ραντεβού με δημόσια υπηρεσία μέσω ιστοσελίδας ή εφαρμογής, για προσωπικούς λόγους. Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα αναφέρονται ραντεβού με ΚΕΠ, ΕΦΚΑ, ΟΑΕΔ, Εφορία (ΑΑΔΕ), με ιατρό του ΕΣΥ σε Μονάδα Πρωτοβάθμιας Μονάδας Υγείας – συμπεριλαμβανομένου του ραντεβού για εμβολιασμό κατά της Covid-19.

• Το 12,0% του πληθυσμού ηλικίας 16 – 74 ετών, που χρησιμοποίησαν το διαδίκτυο κατά τη χρονική περίοδο Απριλίου 2022 – Μαρτίου 2023 υπέβαλαν, οι ίδιοι, online, τη φορολογική τους δήλωση. Καταγράφεται μείωση 12,4% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Ένας ακόμη βασικός δείκτης προκύπτει από το ποσοστό του πληθυσμού που υποβάλλει ηλεκτρονικά αιτήσεις μέσω ιστοσελίδων ή εφαρμογών δημόσιων υπηρεσιών και αρχών. Τα παραδείγματα έχουν επιλεγεί με τρόπο που να αντικατοπτρίζουν τις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες υπηρεσίες, υπηρεσίες οι οποίες σε ένα «ώριμο» σύστημα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης είναι εφικτές διαδικτυακά, και δεν χρειάζεται ο πολίτης να πηγαίνει στις εγκαταστάσεις των δημόσιων υπηρεσιών.

• 5 στους 10 (49,8%) ηλικίας 16 – 74 ετών, που χρησιμοποίησαν το διαδίκτυο κατά τη χρονική περίοδο Απριλίου 2022 – Μαρτίου 2023, υπέβαλαν ηλεκτρονικά αίτηση για επίσημο έγγραφο, πιστοποιητικό, επίδομα (συμπεριλαμβανομένων των market pass, power pass, fuel pass, κ.ά.) ή υπέβαλαν καταγγελία / παράπονο /ένσταση. Καταγράφεται αύξηση 19,4% σε σύγκριση με το τελευταίο έτος (Απρίλιος 2021 – Μάρτιος 2022: 41,7%).

Συγκεκριμένα, στον πληθυσμό 16 – 74 ετών, που χρησιμοποίησε το διαδίκτυο κατά τη χρονική περίοδο Απριλίου 2022 – Μαρτίου 2023:

34,1% υπέβαλαν ηλεκτρονικά αίτηση για να λάβουν κάποιο επίδομα (στέγασης, θέρμανσης, ανέργων, market / fuel pass, κ.ά.) ή για να συνταξιοδοτηθούν,

• 33,0% υπέβαλαν ηλεκτρονικά αίτηση για να λάβουν επίσημο έγγραφο ή πιστοποιητικό (γέννησης, γάμου, οικογενειακής κατάστασης, απόσπασμα ποινικού μητρώου, ανανέωση διπλώματος οδήγησης, κ.ά.),

• 2,5% υπέβαλαν ηλεκτρονικά άλλη αίτηση ή καταγγελία παράπονο/ένσταση.

Το 56,8% όσων δεν υπέβαλαν ηλεκτρονικά αίτηση για επίσημο έγγραφο ή πιστοποιητικό, επίδομα και δεν υπέβαλαν καταγγελία / παράπονο / ένσταση, δεν το έκαναν επειδή δεν χρειάστηκε να υποβάλουν αίτηση, καταγγελία κ.λπ. Οι λόγοι που αναφέρθηκαν από όσους χρειάστηκε να υποβάλουν αίτηση, καταγγελία κ.λπ. και δεν υπέβαλαν είναι ότι:

− κάποιος άλλος (λογιστής, φίλος, συγγενής) υπέβαλε την αίτησή τους online (73,9%),
− δεν είχαν τις απαραίτητες γνώσεις / δεξιότητες (24,8%),
− ανησυχούσαν για την ασφάλεια των προσωπικών στοιχείων ή των στοιχείων πιστωτικής κάρτας που θα έπρεπε να δώσουν (2,2%) και,
− δεν διέθεταν ηλεκτρονική υπογραφή ή ενεργή ηλεκτρονική ταυτοποίηση (eID) (1,8%).

Ηλεκτρονικό εμπόριο

• Το 55,3% του πληθυσμού ηλικίας 16 – 74 ετών, που έχουν οποτεδήποτε χρησιμοποιήσει, έστω και μία φορά, το διαδίκτυο, πραγματοποίησαν, κατά το Α΄ τρίμηνο του 2023, κάποια ηλεκτρονική αγορά ή παραγγελία αγαθών ή υπηρεσιών μέσω του διαδικτύου, για προσωπική χρήση.

Σε σύγκριση με το αντίστοιχο ποσοστό ένα έτος πριν (53,2%) καταγράφεται αύξηση 4,0%, ενώ αύξηση 104,8% καταγράφεται σε σύγκριση με το 2013.
Αναφορικά με τα άτομα που αγόρασαν ή παρήγγειλαν μέσω διαδικτύου φυσικά προϊόντα (δηλαδή, προϊόντα που δεν είναι σε ψηφιακή μορφή) κατά το Α΄ τρίμηνο του 2023, για προσωπική χρήση, παρατηρείται ότι:

• 73,6% των ατόμων ηλικίας 16 – 74 ετών, αγόρασαν είδη ένδυσης (συμπεριλαμβανομένων αθλητικών ενδυμάτων), είδη υπόδησης και αξεσουάρ (τσάντες, κοσμήματα κ.ά.),

• 44,1% των ατόμων αγόρασαν φαγητό που διανέμεται (delivery) από εστιατόρια, αλυσίδες ταχυφαγείων, catering κ.λπ.,

• 27,3% των ατόμων αγόρασαν αθλητικά είδη, εξαιρουμένων των αθλητικών ενδυμάτων και υποδημάτων που συμπεριλαμβάνονται στα είδη ένδυσης και υπόδησης,

• 27,2% των ατόμων αγόρασαν ηλεκτρονικούς υπολογιστές, tablets, κινητά τηλέφωνα και αξεσουάρ αυτών (εκτυπωτές, καλώδια, θήκες, ακουστικά κ.ά.)

• 25,3% των ατόμων αγόρασαν καλλυντικά, προϊόντα ομορφιάς ή υγείας και,

• 19,0% των ατόμων αγόρασαν τρόφιμα ή ποτά από σούπερ μάρκετ (φυσικά ή διαδικτυακά καταστήματα).

Όσον αφορά σε προϊόντα που αγοράζονται σε ψηφιακή μορφή:

• 26,3% των ατόμων ηλικίας 16 – 74 ετών που πραγματοποίησαν ηλεκτρονικές αγορές το Α΄ τρίμηνο του 2023, αγόρασαν ταινίες ή σειρές, είτε ως υπηρεσία μετάδοσης (streaming) είτε ως ψηφιακό αρχείο που μεταφορτώνεται,

• 13,1% των ατόμων αγόρασαν μουσική, είτε ως υπηρεσία μετάδοσης (streaming) είτε ως ψηφιακό αρχείο που μεταφορτώνεται, 8,4% των ατόμων αγόρασαν λογισμικό για Η/Υ ή άλλες συσκευές, συμπεριλαμβανομένων αναβαθμίσεων,

• 6,0% των ατόμων αγόρασαν παιχνίδια για κινητά, tablet, Η/Υ ή κονσόλες παιχνιδιών.

Αναφορικά με τις υπηρεσίες που αγοράζονται περισσότερο:

• 37,3% των ατόμων ηλικίας 16 – 74 ετών που πραγματοποίησαν ηλεκτρονικές αγορές το Α΄ τρίμηνο του 2023, αγόρασαν συνδρομές internet ή συνδέσεις κινητής τηλεφωνίας,

• 32,3% των ατόμων αγόρασαν εισιτήρια για πολιτιστικά γεγονότα ή αναψυχή (κινηματογράφο, θέατρο, συναυλίες κ.ά.),

• 22,0% των ατόμων ηλικίας 16 – 74 ετών αγόρασαν συνδρομή για ηλεκτροδότηση, ύδρευση, φυσικό αέριο κ.λπ.,

• 11,8% των ατόμων ηλικίας 16 – 74 ετών αγόρασαν εισιτήρια για αθλητικά γεγονότα.

Αναλυτικά τα προϊόντα, σε φυσική ή ψηφιακή μορφή, και οι υπηρεσίες που αγοράστηκαν, παρουσιάζονται, με φθίνουσα σειρά, στον Πίνακα 3 του Παραρτήματος.

Με την έρευνα καταγράφηκαν, επίσης, πληροφορίες αναφορικά με την αγορά υπηρεσιών μεταφοράς /μετακίνησης και υπηρεσιών διαμονής, τόσο από επιχειρήσεις όσο και από φυσικά πρόσωπα/ιδιώτες, στο πλαίσιο της συνεργατικής οικονομίας. Οι αγορές των υπηρεσιών αυτών κατέγραψαν αύξηση κατά το Α’ τρίμηνο του 2023 σε σύγκριση με το Α’ τρίμηνο του 2022. Ειδικότερα:

• 38,3% των ατόμων ηλικίας 16 – 74 ετών που πραγματοποίησαν ηλεκτρονικές αγορές το Α΄ τρίμηνο του 2023, αγόρασαν υπηρεσίες μεταφοράς / μετακίνησης από επιχειρήσεις μέσων μαζικής μεταφοράς, όπως ΚΤΕΛ, αστικές συγκοινωνίες, εταιρείες ταξί (συμπεριλαμβανομένης της UBER), αεροπορικές και ακτοπλοϊκές εταιρείες κ.λπ. Αύξηση 37,3% καταγράφηκε το Α’ τρίμηνο του 2023 σε σχέση με το Α΄ τρίμηνο του 2022 (27,9%).

• 1,6% των ατόμων αγόρασαν υπηρεσίες μεταφοράς / μετακίνησης από φυσικά πρόσωπα / ιδιώτες μέσα από διαδικτυακές πλατφόρμες ή εφαρμογές. Αύξηση 14,3% καταγράφηκε το Α’ τρίμηνο του 2023 σε σχέση με το Α΄ τρίμηνο του 2022 (1,4%).

• 25,9% των ατόμων αγόρασαν υπηρεσίες διαμονής (κατάλυμα) από επιχειρήσεις όπως ξενοδοχεία ή ταξιδιωτικά πρακτορεία. Αύξηση 53,3% καταγράφηκε το Α’ τρίμηνο του 2023 σε σχέση με το Α΄ τρίμηνο του 2022 (16,9%).

• 16,8% των ατόμων αγόρασαν υπηρεσίες διαμονής από φυσικά πρόσωπα / ιδιώτες μέσα από διαδικτυακές πλατφόρμες ή εφαρμογές, όπως Airbnb, Homeaway, ihaHolidays. Αύξηση 110,0% καταγράφηκε το Α’ τρίμηνο του 2023 σε σύγκριση με το 2022 (8,0%).

Ψηφιακές δεξιότητες (e-skills)

Οι ψηφιακές δεξιότητες ορίζονται ως ένα σύνολο γνώσεων (knowledge), δεξιοτήτων (skills) και στάσεων (behaviors) οι οποίες προσδίδουν στο χρήστη ψηφιακή ικανότητα (digital competence) με συγκεκριμένα αποτελέσματα. Επιτρέπουν στους ανθρώπους να αναζητούν πληροφορίες και δεδομένα, να δημιουργούν και να μοιράζονται ψηφιακό περιεχόμενο, να επικοινωνούν, να αλληλεπιδρούν και να συνεργάζονται στο ψηφιακό περιβάλλον.

• 6 στους 10 (59,1%) ηλικίας 16 – 74 ετών έχουν τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες.

Το 54,0% όσων χρησιμοποίησαν το διαδίκτυο το Α’ τρίμηνο του έτους και είδαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή σε ειδησεογραφικές ιστοσελίδες πληροφορίες, video, φωτογραφίες που θεώρησαν αναληθή ή αμφισβητήσιμα (40,6%), τα έλεγξαν. 80,1% αυτών τα έλεγξαν μέσω άλλων πηγών στο διαδίκτυο, 23,8% συμμετείχαν σε συζητήσεις στο διαδίκτυο και 45,9% έψαξαν σε πηγές εκτός διαδικτύου.

Περαιτέρω, για πρώτη φορά, συλλέχθηκαν πληροφορίες για το κατά πόσο, όσοι χρησιμοποίησαν το διαδίκτυο το Α΄ τρίμηνο του έτους, είδαν μηνύματα και ειδήσεις για συγκεκριμένα άτομα ή συγκεκριμένες ομάδες ατόμων τα οποία θεώρησαν προσβλητικά ή και εχθρικά.

• 3 στους 10 (30,3%) ανέφεραν ότι είδαν σχετικά μηνύματα / ειδήσεις σε blogs, vlogs, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή σε ειδησεογραφικές σελίδες.

Στην Έρευνα Χρήσης Τεχνολογιών Πληροφόρησης και Επικοινωνίας από Νοικοκυριά και Άτομα ερευνήθηκαν 5.653 ιδιωτικά νοικοκυριά και ισάριθμα μέλη αυτών, σε ολόκληρη την Ελλάδα, με προϋπόθεση την ύπαρξη ενός, τουλάχιστον, μέλους ηλικίας 16 – 74 ετών σε κάθε νοικοκυριό.

Τους επόμενους μήνες ο «Μάικ» και ο Καΐμι θα αναπτύξουν μια φιλία που γρήγορα θα εξελιχθεί σε ειδύλλιο. Ο Καΐμι δεν είχε ιδέα ότι είχε παγιδευτεί σε μια ρομαντική απάτη γνωστή ως pig butchering. Η ονομασία προέρχεται από την κινεζική φράση sha zhu pan – την ιδέα δηλαδή, ότι οι απατεώνες πρέπει πρώτα να «παχύνουν» τα θύματά τους με κολακείες και ψεύτικο δέσιμο πριν τα κλέψουν.

Σύμφωνα μάλιστα, με τους ειδικούς, οι οποίοι μίλησαν στο CNBC, είναι εύκολο να χαρακτηρίσουμε τα θύματα των διαδικτυακών απατών, ανίδεα ή ανόητα, όμως, κάτι τέτοιο υποτιμά το πόσο χειριστικοί είναι οι απατεώνες.

Πιο αναλυτικά, ο Ματ Φρίντμαν, διευθύνων σύμβουλος της Mekong Club, ενός οργανισμού με έδρα το Χονγκ Κονγκ που συνεργάζεται με εταιρείες για την καταπολέμηση της σύγχρονης δουλείας, εξηγεί: «η απάτη συχνά ξεκινά με ένα απλό μήνυμα κειμένου: «Γεια!». Πολλοί άνθρωποι αγνοούν τα μηνύματα που στέλνουν οι απατεώνες. Αλλά αν ανταποκριθούν, οι απατεώνες κινούνται γρήγορα για να δημιουργήσουν μια σχέση».

Οι απατεώνες συχνά, προσποιούνται ότι είναι πλούσιοι. Θα μοιραστούν εικόνες από τον πλούσιο τρόπο ζωής τους. Τελικά, θα προσπαθήσουν να δημιουργήσουν έναν ουσιαστικό ρομαντικό δεσμό με το εκάστοτε θύμα ο οποίος μπορεί να διαρκέσει από μερικές εβδομάδες έως μερικούς μήνες. Στο τρίτο στάδιο, οι απατεώνες προθυμοποιούνται να «διδάξουν» στο θύμα πώς να εμπορεύεται κρυπτονομίσματα ή ξένα νομίσματα. Τα δίκτυα απατεώνων λειτουργούν ψεύτικες πλατφόρμες συναλλαγών που φαίνονται «ακριβώς όπως θα έπρεπε να φαίνονται», δηλώνει ο Φρίντμαν.

Τα θύματα «διδάσκονται» πώς να συναλλάσσονται από τον απατεώνα τους και οι ψεύτικες ανταλλαγές σχεδιάζονται έτσι ώστε να παρουσιάζουν ανύπαρκτα κέρδη από 15% έως 20%. Όταν τα θύματα προσπαθούν να αποσύρουν χρήματα ή έχουν ξεμείνει από νέα κεφάλαια, τα πλαστά χρηματιστήρια κλείνουν τους λογαριασμούς και απαιτούν πληρωμή. Τα θύματα μπορεί να χρειαστούν ακόμη και μερικές εβδομάδες μέχρι να καταλάβουν ότι έχουν εξαπατηθεί μην μπορώντας να συνειδητοποιήσουν τι ακριβώς τους έχει συμβεί. 

Οι αναφερόμενες ζημίες στις ΗΠΑ από επενδυτικές απάτες ανήλθαν σε 3,31 δισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι, σύμφωνα με το FBI, αλλά οι ειδικοί λένε ότι πολλά θύματα ντρέπονται να αναφέρουν τις πραγματικές απώλειές τους. Ο Ντένις, ιδιοκτήτης μικρής επιχείρησης στο Μέριλαντ αποκάλυψε πως ο απατεώνας του, η «Σάρα» επικοινώνησε μαζί του στο Facebook, την ίδια περίοδο, που ο Μάικ επικοινώνησε για πρώτη φορά με τον Καΐμι.

Το CNBC άλλαξε τα ονόματα των θυμάτων σε αυτήν την ιστορία για να προστατεύσει την ταυτότητά τους, καθώς τόσο ο Ντένις όσο και ο Καΐμι μοιράστηκαν προσωπικά αναγνωρίσιμα στοιχεία και έγγραφα ταυτότητας με τους απατεώνες τους και καθώς ο Καΐμι δεν έχει αποκαλύψει τον σεξουαλικό του προσανατολισμό σε όλους στη ζωή του. Ο Καΐμι έχασε περισσότερα από 120.000 δολάρια από τον απατεώνα του την ίδια, στιγμή, που ο Ντένις μετρά απώλειες ύψους περίπου 500.000 δολαρίων. 

Οι απάτες με τα Forex

Ο Μάικ έστειλε για πρώτη φορά, μήνυμα στον Καΐμι στα τέλη Δεκεμβρίου, με αφορμή ένα αστείο για έναν Ιάπωνα πίθηκο που είχε δημοσιεύσει ο Καΐμι. «Όταν κοίταζα ποιος είχε στείλει μήνυμα, είπα: «Δεν ξέρω αν αυτό το άτομο είναι αληθινό», εξομολογείται ο Καΐμι. Μετά από λίγες μέρες, ο Καΐμι έστειλε ένα επιπόλαιο μήνυμα. Ο Μάικ απάντησε αμέσως και ασχολήθηκε με ενθουσιασμό με τον Καΐμι, προτού του προτείνει να μεταβούν σε μια εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων που ονομάζεται Line.

Έδεσαν λόγω της κοινής τους αγάπης για τα ταξίδια και ο Μάικ τελικά, κάλεσε τον Καΐμι να τον επισκεφτεί στη Σεούλ. Ο Καΐμι είπε στον Μάικ ότι το πρόγραμμά του ως δάσκαλος δεν τον άφηνε απλώς να ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο και ότι θα έπρεπε να εξοικονομήσει χρήματα για ένα διεθνές ταξίδι. Όταν πιέστηκε, ο Καΐμι είπε στον Μάικ για τις οικονομικές του δυσκολίες λόγω προηγούμενων χρεών από πιστωτικές κάρτες. Ο Μάικ τού πρότεινε να τον διδάξει πώς να κάνει εμπόριο σε ξένα νομίσματα, ώστε να μπορεί να ταξιδέψει στη Σεούλ και να εξοφλήσει το χρέος του.

«Η αγάπη μου για σένα θα κρατήσει για πάντα», του έγραφε ο Μάικ. Ο Καΐμι συναίνεσε τον Ιανουάριο και δημιούργησε έναν λογαριασμό στην πλατφόρμα forex που ο Μάικ ισχυρίστηκε ότι χρησιμοποιούσε, που ονομάζεται DPEX. Το DPEX δεν ήταν μια πραγματική ανταλλαγή, αλλά ένα μέτωπο που ελέγχεται από την ίδια ομάδα απάτης στην οποία ανήκε ο Μάικ. Τις επόμενες εβδομάδες, ο Καΐμι έστειλε χιλιάδες δολάρια από την τράπεζά του στο Crypto.com, ένα κεντρικό χρηματιστήριο. Το χρησιμοποίησε για να αγοράσει αιθέρα και στείλτε το στα πορτοφόλια της DPEX.

Ο Μάικ προσφέρθηκε να βοηθήσει τον  Καΐμι να δομήσει ένα σχέδιο για τη χρήση κερδών από το DPEX για την εξόφληση 300.000 δολαρίων σε φοιτητικά δάνεια, στεγαστικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες. Τον Φεβρουάριο, ο Μάικ «έστειλε» ακόμη και 30.000 δολάρια από τον δικό του λογαριασμό DPEX στον Καΐμι για να τον βοηθήσει να πλησιάσει τον στόχο του χωρίς χρέη. «Θέλω να σε ξεπληρώσω το συντομότερο δυνατό, να μειώσω το μεγαλύτερο μέρος του χρέους και μετά να προγραμματίσω ένα ταξίδι στην Κορέα για να σε δω», είπε ο Καΐμι στον Μάικ. Ο Μάικ πίεσε τον Καΐμι να προσθέσει περισσότερα στον λογαριασμό του και να τον συμμετάσχει σε μεγαλύτερα στοιχήματα. Συνολικά, ο Καΐμι έστειλε στο DPEX αιθέρα αξίας άνω των 100.000 δολαρίων.

Τα κέρδη του στα χαρτιά αυξήθηκαν πολύ: Σε μια εβδομάδα τον Μάρτιο, το υπόλοιπο του Καΐμι αυξήθηκε από 100.000 δολάρια σε 310.000 δολάρια. «Νόμιζα ότι ήμουν κάποιος που ήξερε πότε τον εξαπατούσαν, ότι ήμουν σε θέση να διακρίνω και να αντιληφθώ ορισμένα πράγματα», εξομολογείται ο Καΐμι. Αλλά όταν ο Καΐμι είπε στον Μάικ ότι σχεδίαζε να αποσύρει τα χρήματά του, τότε όλα άλλαξαν. Η DPEX πάγωσε τον λογαριασμό του Καΐμι, ισχυριζόμενη ότι το γενναιόδωρο «δώρο» των 30.000 δολαρίων του Μάικ ήταν μια ύποπτη συναλλαγή.

Ο Μάικ ισχυρίστηκε ότι ο λογαριασμός του είχε παγώσει επίσης. Η DPEX ζήτησε από τον Καΐμι να επιστρέψει αυτό το δώρο για να ξεκλειδώσει ολόκληρο το υπόλοιπο του λογαριασμού του. Ο Καΐμι είχε σχεδιάσει να το κάνει ούτως ή άλλως, αλλά έστειλε στην DPEX σχεδόν 30.000 δολάρια για να διευθετήσει το «χρέος».

Οι απατεώνες εγκαταστάθηκαν σε ένα προβλέψιμο μοτίβο, αντλώντας τον Καΐμι για όλο και περισσότερα τέλη και φόρους. Ο Καΐμι πλήρωσε 64.000 δολάρια σε προφανείς ποινές, με παρότρυνση του Μάικ. Όταν η επιχείρηση απάτης του ζήτησε άλλα 65.000 δολάρια, ο Καΐμι συνειδητοποίησε ότι δεν υπήρχε περίπτωση να έπαιρνε τα χρήματά του πίσω. Όταν ο Μάικ τον πίεσε να πληρώσει τα «τέλη» της DPEX, ο Καΐμι ξέσπασε. «Έχω καταθέσει μια αναφορά στο FBI και στην SEC», είπε στον Μάικ.

Μία ακόμη υπόθεση διαδικτυακής απάτης

Ο Ντένις δεν είχε κανένα λόγο να είναι καχύποπτος όταν η απατεώνας του, η Σάρα, τού έστειλε μήνυμα στο Facebook. «Απλώς είπα ένα γεια», αναφέρει ο Ντένις. «Αλλά εκείνη συνεχίζει να με πλησιάζει», προσθέτει. «Γίναμε φίλοι». Η Σάρα ισχυρίστηκε ότι ήταν ένα πλούσιο στέλεχος σε μια κινεζική εταιρεία κατασκευής ηλεκτρικών οχημάτων. Του έδειξε φωτογραφίες του «θείου» της με τον Τζακ Μα της Alibaba. Του έστελνε φωτογραφίες και βίντεο από πολυτελή καταστήματα και διαμερίσματα. Αλλά ήταν η επίδειξη στοργής και φροντίδας της περισσότερο από τον υλικό της πλούτο που τράβηξε τον Ντένις κοντά.

«Σου μιλάνε και σε χειραγωγούν», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Ντένις. Εκείνη την εποχή, χώριζε με τη γυναίκα του. Είχαν ένα παιδί μαζί και στα μηνύματά του με τη Σάρα, μοιράστηκε τα αισθήματα ανεπάρκειας του ως πατέρας. Η Σάρα πρόσφερε στον Ντένις παρηγοριά. Μιλούσαν για ώρες κάθε μέρα και πέρασαν εβδομάδες πριν προσφερθεί για πρώτη φορά να του διδάξει πώς να κάνει εμπόριο κρυπτογράφησης.

Η Σάρα είπε ότι ο ισχυρός θείος της διηύθυνε ένα συνδικάτο συναλλαγών αρκετά μεγάλο ώστε να επηρεάζει τις τιμές των κρυπτονομισμάτων και να εγγυάται ένα κέρδος. Οι ειδικοί λένε ότι οι απατεώνες θα αναφέρουν συχνά έναν συγγενή που έχει καλή σύνδεση ως μέρος της πλασματικής επιτυχίας τους. Η Σάρα του έδειξε μια «ανταλλαγή» που ονομάζεται Bigone-Eth, η οποία μπορούσε να προσπελαστεί μόνο μέσω μιας εφαρμογής iOS που ονομάζεται Trust Wallet. Ο Ντένις έστειλε χιλιάδες δολάρια από το Coinbase στο Trust Wallet και έδωσε στην ψεύτικη ανταλλαγή άδεια να ελέγχει την κρυπτογράφηση στο Trust Wallet του. Η Σάρα τον καθοδήγησε σε συναλλαγές που απέδιδαν αναμενόμενα 20%. Από τα τέλη Δεκεμβρίου έως τον Ιανουάριο, ο Ντένις αγόρασε bitcoin αξίας σχεδόν 160.000 δολαρίων για τον λογαριασμό του Bigone-Eth και επένδυσε το bitcoin του ξαδέρφου του αξίας 100.000 δολαρίων με το Bigone-Eth επίσης.

Δεν ήταν αρκετό για τη Σάρα, η οποία είπε στον Ντένις ότι έπρεπε να επενδύσει τουλάχιστον 500.000 δολάρια. Αλλά όπως ο Καΐμι, ο Ντένις ένιωσε ότι είχε κάνει αρκετά. Η απάτη άρχισε να αποκαλύπτεται όταν πήγε να αποσύρει τα κέρδη του. Η Bigone-Eth πάγωσε τον λογαριασμό του και ζήτησε 180.000 δολάρια για να αποδεσμεύσει το υπόλοιπό του 1,2 εκατομμυρίων δολαρίων. Μόλις τον Μάρτιο, μήνες αφότου άρχισε να μιλά με τη Σάρα, άρχισε να ερευνά ερωτικές απάτες και ψεύτικες μεσιτείες κρυπτογράφησης. Στην πορεία, έκανε μια αναζήτηση στο Διαδίκτυο και βρήκε μια εταιρεία που ονομάζεται Financial Fund Recovery ή FFR, η οποία είπε ότι ειδικεύεται στην ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων κρυπτογράφησης.

Προστατεύονται τα θύματα;

Σημειώνεται πως στις ΗΠΑ, οι αρχές επιβολής του νόμου εξακολουθούν να παλεύουν με τον τρόπο κατάσχεσης και αποκατάστασης των κεφαλαίων των θυμάτων. Στην Καλιφόρνια, η εισαγγελέας της κομητείας Σάντα Κλάρα, Έριν Γουέστ, πιέζει τις ρυθμιστικές αρχές και τις αρχές επιβολής του νόμου να κατανοήσουν καλύτερα πώς λειτουργούν αυτές οι απάτες. Η Γουέστ είχε κάποια επιτυχία σε τοπικό επίπεδο στην κατάσχεση μερικών εκατομμυρίων δολαρίων για μια χούφτα θύματα. Ωστόσο, λέει ότι χωρίς ομοσπονδιακή παρέμβαση και υποστήριξη του ιδιωτικού τομέα, θα είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να βάλει κανείς ουσιαστικό πρόβλημα στις απάτες. «Μακάρι να μπορούσα να τους σώσω όλους», είπε στο CNBC. Το 2022, το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας υπολόγισε τις απώλειες που σχετίζονται με απάτες άνω των 3,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων. 

Το περίεργο με την επίθεση του Πούτιν στην Ουκρανία ήταν ότι σαφώς δεν είχε συμβουλευτεί τον Βαλέρι Γκερασίμοφ, τον τύπο που το 2013 είχε αναδιαμορφώσει ριζικά το ρωσικό στρατιωτικό δόγμα κατ’ εντολή του – και τώρα είναι αρχηγός των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων.

Η Μόσχα σκέφτεται περισσότερο το Διαδίκτυο και λιγότερο τους αγωγούς

Η μεγάλη ιδέα του Γκερασίμοφ ήταν ότι ο πόλεμος σε μια διαδικτυακή εποχή θα πρέπει να συνδυάζει τις παραδοσιακές τακτικές με πολιτικές, οικονομικές, πληροφοριακές, ανθρωπιστικές και άλλες μη στρατιωτικές δραστηριότητες.

Αυτό θα σήμαινε, για παράδειγμα, ότι προτού ρίξετε έναν πυροβολισμό, σημειώνεται χαρακτηριστικά στο άρθρο του Guardian, θα πρέπει πρώτα να χρησιμοποιήσετε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και άλλα διαδικτυακά εργαλεία, για να παραπληροφορήσετε, να προκαλέσετε σύγχυση, να πολώσετε και να αποθαρρύνετε τον πληθυσμό του αντιπάλου σας. Με αυτόν τον τρόπο, τα δημοκρατικά καθεστώτα θα δυσκολεύονταν περισσότερο να παρακινήσουν τους πολίτες τους για μάχη.

Η εισβολή του Πούτιν τον Φεβρουάριο ήταν ευθέως αντίθετη με αυτό το δόγμα. Ίσως ο Γκερασίμοφ δεν ανήκε στον εσωτερικό κύκλο των έμπιστων φίλων του, στους οποίους αρχικά βασίστηκε ο Πούτιν.

Αντιθέτως, η επίθεση ήταν ένας αιφνιδιαστικός πόλεμος τύπου 1940, μόνο που ήταν σε… Technicolor αντί για ασπρόμαυρο! Και δεν απέδωσε.

Έτσι, καθώς επιστρέφει στο «σχεδιαστήριο», είναι πιθανό ο Ρώσος ηγέτης να έχει, τελικά, μιλήσει με τον Γκερασίμοφ. Αν είναι έτσι, τότε οι συζητήσεις τους θα έχουν στραφεί γρήγορα σε θέματα όπως η άρνηση, ο ασύμμετρος πόλεμος και ο εντοπισμός των κρίσιμων αδυναμιών των δυτικών αντιπάλων τους.

Πράγμα που με τη σειρά του σημαίνει ότι θα σκέφτονται λιγότερο τους αγωγούς και πολύ περισσότερο τα υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών, που αποτελούν πλέον το νευρικό σύστημα του διαδικτυακού κόσμου μας.

Υπάρχουν τώρα περίπου 475 από αυτά και μεταφέρουν πάνω από το 95% της συνολικής κίνησης δεδομένων στο παγκόσμιο διαδίκτυο – 10 εκατ. δολάρια σε μεταφορές χρημάτων και τουλάχιστον 15 εκατ. οικονομικές συναλλαγές κάθε μέρα.

Ο ιστότοπος Telegeography διατηρεί έναν καταπληκτικό, ενημερωμένο χάρτη όλων αυτών.

Υπάρχουν κάποιες περίεργες μεταφορικές ειρωνείες εδώ. Μιλάμε αδιάφορα για τη διατήρηση των δεδομένων μας στο «Cloud» – φέρνοντας στο μυαλό μας εικόνες από αφράτα σώματα υδρατμών (σύννεφα) κάπου πάνω από τα κεφάλια μας.

Στην πραγματικότητα, όμως, το μεγαλύτερο μέρος του διαδικτύου βρίσκεται κάτω από το νερό. Όταν ανεβάζετε μια φωτογραφία από το smartphone σας στο «Cloud», μπορεί πρώτα να πηγαίνει σε ένα κλιματιζόμενο υπόστεγο κάπου στη γη, αλλά στη συνέχεια μεταφέρεται ή δημιουργείται αντίγραφο ασφαλείας μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων σε ένα άλλο υπόστεγο κάπου αλλού στον πλανήτη.

Τα καλώδια αυτά αποτελούν την κρίσιμη υποδομή του δυτικού κόσμου. Διοχετεύονται στη θάλασσα μέσω – συχνά ανεπαρκώς προστατευμένων – σημείων εισόδου σε απομακρυσμένες ωκεάνιες ακτές.

Για τα πρώτα λίγα μίλια, φαίνονται αρκετά σημαντικά, λόγω της προστατευτικής επίστρωσης που απαιτείται για την προστασία τους από τις παλίρροιες, τους βράχους και τα ρηχά νερά, αλλά μόλις βγει στη θάλασσα ένα καλώδιο, μπορεί να έχει το πάχος ενός λάστιχου κήπου.

Έχουν παραμεληθεί και προστατεύονται ανεπαρκώς

Τα καλώδια ανήκουν κυρίως σε ένα μεγάλο αριθμό ιδιωτικών εταιρειών και έτσι – μέχρι τώρα, τουλάχιστον – έχουν παραμεληθεί ή αγνοηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις κυβερνήσεις.

Ορισμένα από αυτά ανήκουν σε τεχνολογικούς κολοσσούς: Το Facebook, για παράδειγμα, είναι ο ιδιοκτήτης και ο εγκαταστάτης του μακρύτερου καλωδίου από όλα – το καλώδιο 2Africa θα έχει μήκος 45.000 χιλιομέτρων όταν ολοκληρωθεί και θα συνδέει απευθείας την Αφρική, την Ευρώπη και την Ασία.

Από τη στιγμή που τα καλώδια βρίσκονται σε διεθνή ύδατα, το Ναυτικό Δίκαιο – το οποίο εξακολουθεί να έχει τις ρίζες του σε μια εποχή όπου τα καλώδια επικοινωνιών ήταν περιφερειακά και όχι κεντρικά – δεν παρέχει πολλά για την ασφάλειά τους.

Στην ανοικτή θάλασσα, επομένως, τα εμπόδια για κακόβουλες παρεμβάσεις είναι σχετικά χαμηλά – ειδικά για το Ναυτικό των εθνικών κρατών.

Τα καλώδια που βρίσκονται στον πυθμένα του ωκεανού είναι προφανώς ευάλωτα σε τυχαίες ζημιές.

Μια πηγή του κλάδου ισχυρίζεται ότι μόνο περίπου 100 σπασίματα ετησίως προκαλούνται από αλιευτικά σκάφη και μηχανότρατες.

Μέχρι το 2017, φαίνεται ότι οι κακόβουλες επιθέσεις ήταν σπάνιες.

Μελέτη για τον «υπαρκό» κίνδυνο επίθεσης στο σύστημα

Εκείνη τη χρονιά, σημειώθηκαν δύο σε υπερατλαντικά καλώδια – του Ηνωμένου Βασιλείου προς τις ΗΠΑ και της Γαλλίας προς τις ΗΠΑ – για τις οποίες δεν υπήρξαν επαρκείς αναφορές εκείνη την εποχή, όμως μπορεί να αποτέλεσαν το έναυσμα για μια μελέτη που συνέταξε ο υποψήφιος για την πρωθυπουργία της Βρετανίας, Rishi Sunak, για το think tank «Policy Exchange», η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ευπάθεια του υποθαλάσσιου δικτύου καλωδίων ήταν βαθιά ανησυχητική και ότι ο κίνδυνος μιας επίθεσης στο σύστημα ήταν «τίποτα λιγότερο από υπαρκτός».

Στον πρόλογό του για την έκθεση, ο ναύαρχος Τζέιμς Σταυρίδης, πρώην ανώτατος διοικητής των συμμάχων του ΝΑΤΟ, επεσήμανε ότι «οι ρωσικές υποβρύχιες δυνάμεις έχουν αναλάβει λεπτομερείς δραστηριότητες παρακολούθησης και στόχευσης κοντά στην υποδομή των βαθέων καλωδίων του Βόρειου Ατλαντικού».

Κάτι που είναι ενδιαφέρον για δύο λόγους: Ο ένας είναι οι συζητήσεις που αναμφίβολα γίνονται τώρα στο Κρεμλίνο.

Το θρίλερ του ομογενή Σταυρίδη και η πιθανότητα να το κάνει πράξη ο Πούτιν

Ο δεύτερος είναι ότι ο Σταυρίδης είναι ένας από τους συγγραφείς ενός συναρπαστικού θρίλερ, με τον τίτλο «2034: Ένα μυθιστόρημα για τον επόμενο Παγκόσμιο Πόλεμο», στο οποίο το έναυσμα για την καταστροφή έρχεται όταν ένα ρωσικό πλοίο κόβει 30 υποθαλάσσια καλώδια, αποκόπτοντας έτσι τις ΗΠΑ από τον κόσμο.

Αμφιβάλλω αν το έχει διαβάσει ο πρόεδρος Πούτιν. Αλλά στοιχηματίζω ότι ο στρατηγός Γκερασίμοφ το έχει διαβάσει, καταλήγει χαρακτηριστικά το άρθρο του Guardian.

Τον Απρίλιο του 2022, η Google προσέθεσε νέες επιλογές για τη διαγραφή των προσωπικών πληροφοριών από τη μηχανή αναζήτησής της, όπως στοιχεία ταυτότητας ή φωτογραφίες, στοιχεία τραπεζικών λογαριασμών, επαφών, προσωπικών πληροφοριών και συγκεκριμένων δεδομένων, όπως είναι τα ιατρικά αρχεία. Η Google δεν θα αφαιρέσει όμως τα προσωπικά στοιχεία που περιλαμβάνονται σε δημοσιευμένα άρθρα ή σε βάσεις δεδομένων δημόσιων αρχείων.

Η λειτουργία αυτή ήλθε να προστεθεί στην ήδη υπάρχουσα επιλογή για τη διαγραφή περιεχομένου από την αναζήτηση που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για οποιαδήποτε πρόκληση βλάβης, όπως πορνογραφικό υλικό χωρίς συναίνεση, εικόνες ανηλίκων ή παραβιάσεις πνευματικών δικαιωμάτων. Για τους κατοίκους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Google συμμορφώθηκε με το Άρθρο 17 του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων για Δικαίωμα διαγραφής («δικαίωμα στη λήθη»), το οποίο κατευθύνει όλες τις εταιρείες στην ΕΕ να διαγράφουν τα προσωπικά δεδομένα των ατόμων κατόπιν αιτήματος.

Τι μπορείτε να κάνετε

Από τη στιγμή που κάτι βρίσκεται στο διαδίκτυο, δεν είναι εύκολο να το διαγράψετε. Υπάρχουν όμως μερικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να «καθαρίσετε» την παρουσία σας στο διαδίκτυο. Οι ειδικοί της ESET προτείνουν επτά βήματα:

1. Αναζητήστε τον εαυτό σας στη Google. Πρώτα πρέπει να μάθετε πόσα γνωρίζει το διαδίκτυο για εσάς. Πληκτρολογήστε το ονοματεπώνυμό σας στις μηχανές αναζήτησης, ελέγξτε τα αποτελέσματα στις πέντε πρώτες σελίδες και συνδυάστε την αναζήτηση ονόματός σας με τον αριθμό τηλεφώνου ή τη διεύθυνση κατοικίας σας για να δείτε τι εμφανίζεται.

2. Ελέγξτε τις ρυθμίσεις απορρήτου των υπηρεσιών που χρησιμοποιείτε. Ορισμένες πλατφόρμες, όπως το Facebook ή το Twitter, διαθέτουν μια επιλογή στις ρυθμίσεις απορρήτου που σας επιτρέπει να προστατεύσετε το περιεχόμενο και τις επαφές σας από την εμφάνιση στις μηχανές αναζήτησης.

3. Επικοινωνήστε με τον ιδιοκτήτη του website. Αν θέλετε να αφαιρέσετε μια συγκεκριμένη αναφορά σε ένα website, φροντίστε να το ζητήσετε από τον ιδιοκτήτη του. Οι περισσότερες ιστοσελίδες διαθέτουν τα στοιχεία επικοινωνίας τους στην ενότητα «Επικοινωνήστε μαζί μας».

4. Διαγράψτε ό,τι δεν είναι απαραίτητο – πολλοί το παρακάνουν! Αν ανησυχείτε για το τι γνωρίζει όλος ο κόσμος για εσάς, ξεκινήστε διαγράφοντας παλιές αναρτήσεις στο Facebook, tweets, φωτογραφίες από την εποχή που ήσασταν 17 ετών ή ο,τιδήποτε άλλο μπορεί να σας εκθέτει. Η ιδιωτικότητα είναι εξίσου σημαντική για τους φίλους και την οικογένειά σας, οπότε διαγράψτε τις φωτογραφίες στις οποίες εμφανίζονται μαζί σας.

5. Ζητείστε από Google και Bing να αφαιρέσουν τις προσωπικές σας πληροφορίες. Αφού έχετε καθαρίσει κάποια προσωπικά στοιχεία μόνοι σας, χρησιμοποιήστε το νέο εργαλείο που διαθέτει η Google για να αφαιρέσετε προσωπικές πληροφορίες από τα αποτελέσματα αναζήτησης. Μέχρι στιγμής, η μηχανή αναζήτησης Bing επιτρέπει μόνο την αφαίρεση μη συναινετικών εικόνων ή σπασμένων συνδέσμων και παλιού περιεχομένου. Οι κάτοικοι της ΕΕ μπορούν να χρησιμοποιήσουν το έντυπο «Δικαίωμα στη λήθη» της Google και το έντυπο «Αίτημα αποκλεισμού αναζήτησης» της Bing.

6. Σκεφτείτε πριν μοιραστείτε στο μέλλον. Η εικονική σας ζωή συνεχίζεται- ίσως εξακολουθείτε να θέλετε να είστε στο Instagram, στο LinkedIn ή σε οποιαδήποτε άλλη πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης. Αναθεωρήστε τις προτιμήσεις απορρήτου του λογαριασμού σας, επιλέξτε με σύνεση ποιός μπορεί να δει τις αναρτήσεις σας και αποφύγετε να μοιράζεστε περιττό περιεχόμενο που μπορεί αργότερα να μετανιώσετε.

7. Χρησιμοποιήστε δίκτυο VPN. Αυτό το επιπλέον επίπεδο προστασίας θα διασφαλίσει ότι η σύνδεσή σας είναι κρυπτογραφημένη και η τοποθεσία σας καλυμμένη. Πάνω απ’ όλα, αυτό θα σας βοηθήσει να αποτρέψετε τους χάκερ από το να χώσουν τη μύτη τους στις προσωπικές σας πληροφορίες.

Αν τα κάνετε όλα αυτά, θα έχετε τον πλήρη έλεγχο των δεδομένων σας; Πιθανότατα όχι. Πάντως εάν ανησυχείτε για την ιδιωτικότητά σας και έχετε περιορισμένη παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είναι πιθανό να μπορείτε να διαγράψετε το μεγαλύτερο μέρος του ψηφιακού σας αποτυπώματος.

Αντίθετα, αν τα δεδομένα σας βρίσκονται παντού, ο παραπάνω στόχος είναι πολύ δύσκολος. Οι φίλοι σας έχουν σίγουρα δημοσιεύσει φωτογραφίες σας στα κοινωνικά μέσα και έχετε χάσει το μέτρημα πόσες φορές χρησιμοποιήσατε τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και τον αριθμό τηλεφώνου σας για να συνδεθείτε σε διάφορες ιστοσελίδες και εφαρμογές, συν όλα τα δεδομένα που αφορούν τη διαδικτυακή σας δραστηριότητα και τα οποία οι υπηρεσίες αυτές πωλούν σε τρίτους – με τη συγκατάθεσή σας.

Στην έρευνα συμμετείχαν 918 χρήστες του διαδικτύου μέσω online ερωτηματολογίου. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, ποσοστό 49% δηλώνει ότι θα συνεχίζει να αγοράζει μέσω διαδικτύου ακόμα και μετά το άνοιγμα των φυσικών καταστημάτων. Τα ποσοστά είναι εξίσου μεγάλα στην εξειδικευμένη αγορά των ηλεκτρονικών σούπερ μάρκετ και αυξημένα στην περίπτωση της αγοράς του έτοιμου φαγητού. Εκτιμάται, ότι η αλλαγή που έχει επέλθει στις αγοραστικές συνήθειες θα διατηρηθεί σε ένα μεγάλο βαθμό και μετά την επίλυση του υγειονομικού προβλήματος.

Η έρευνα έδειξε ότι ποσοστό 61% των χρηστών διαδικτύου προέβη σε κάποια αγορά μέσω διαδικτύου το τελευταίο 15ήμερο, ποσοστό υπερδιπλάσιο σε σχέση με το προηγούμενο έτος (Δεκέμβριος 2019). Υψηλά ποσοστά καταγράφονται σε δύο άλλες μεγάλες κατηγορίες online αγορών, συγκεκριμένα για τις online αγορές τροφίμων μέσω διαδικτύου σε ποσοστό 14% και των αγορών έτοιμου φαγητού-delivery σε ποσοστό 45%, αριθμοί πολλαπλάσιοι των μετρήσεων σε σχέση με το 2019.

Τα ποσοστά ικανοποίησης από τις υπηρεσίες παράδοσης εξακολουθούν να είναι ένας πιθανώς ανασταλτικός παράγοντας για την περαιτέρω ανάπτυξη των ηλεκτρονικών αγορών. Στην γενική ερώτηση σε σχέση με την ικανοποίηση από τις υπηρεσίες παράδοσης για όλα τα είδη μόλις το 38% δηλώνει πολύ ικανοποιημένο. Το 36% δηλώνει λίγο ικανοποιημένο και το 25% καθόλου ικανοποιημένο. Τα ποσοστά ικανοποίησης είναι πολύ υψηλά στις δύο άλλες κατηγορίες online αγορών, όπου κατά κανόνα την παράδοση την διαχειρίζονται οι εταιρείες με ίδια μέσα.

Παρά το πρόβλημα αυτό η πρόθεση αγοράς μέσω διαδικτύου είναι έντονα ενισχυμένη. Η πρόθεση αγοράς μέσω διαδικτύου τον Δεκέμβριο του 2020 σε σχέση με τον Ιούνιο του 2020, έχει αυξηθεί σημαντικά. Όλες οι κατηγορίες προϊόντων παρουσιάζουν αύξηση με σημαντικότερες τα ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά είδη, από 35% σε 46% και τα παιχνίδια και είδη δώρων από 12% σε 27%.

Με πρωτοβουλία του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κυριάκου Πιερρακάκη ψηφιοποιούνται και θα χορηγούνται μέσω διαδικτύου πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης, πιστοποιητικά κληρονομιάς.

Ακόμα, θα υποβάλλονται μέσω διαδικτύου τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την έκδοση της προσωρινής άδειας οδήγησης για νέους οδηγούς, την αρχική άδεια οδήγησης και την ανανέωση της άδειας οδήγησης.

Ποια είναι τα τρία νέα πιστοποιητικά που θα χορηγούνται ψηφιακά

1. Πιστοποιητικά κληρονομιάς

Σε συνεργασία με τη γενική γραμματεία του υπουργείου Δικαιοσύνης και τον γενικό γραμματέα Πάνο Αλεξανδρή ολοκληρώνονται εντός των επόμενων ημερών η ηλεκτρονική παραλαβή 3 πιστοποιητικών που αφορούν στην κληρονομιά από solon.gov.gr

-Περί μη δημοσίευσης Διαθήκης

-Περί μη αποποίησης Κληρονομιάς

-Περί μη προσβολής/ αμφισβήτησης κληρονομικού δικαιώματος

Η πιλοτική παραγωγική λειτουργία θα είναι σύντομη και θα αφορά στα ανωτέρω πιστοποιητικά που εκδίδονται από τα δικαστικά καταστήματα: Εφετείο Πειραιά, Πρωτοδικείο Πειραιά, Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και Ειρηνοδικείο Αθηνών.

Στην παραγωγική λειτουργία διαθέσιμα θα είναι τα πιστοποιητικά κληρονομιάς που εκδίδουν 13 Ειρηνοδικεία και 4 Πρωτοδικεία της χώρας και τα οποία καλύπτουν το μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων.

Μετά τα τρία προαναφερόμενα πιστοποιητικά, θα δοθούν ηλεκτρονικά και τα υπόλοιπα πιστοποιητικά που εκδίδονται από δικαστήρια μεταξύ των οποίων θα είναι και τα πιστοποιητικά φερεγγυότητας, όπως για παράδειγμα το πιστοποιητικό περί μη πτώχευσης, αλλά όλα τα υπόλοιπα πιστοποιητικά που εκδίδονται από τα δικαστήρια .

2. Πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης

Σε σύντομο διάστημα θα είναι διαθέσιμα μέσω του gov.gr τα πιστοποιητικά που εκδίδουν οι δήμοι περί αστικής κατάστασης. Επιπλέον, των πιστοποιητικών γέννησης και οικογενειακής κατάστασης που ήδη οι πολίτες μπορούν να αιτηθούν και να παραλάβουν μέσω της πύλης ΕΡΜΗΣ, διαθέσιμο θα είναι και το εγγυτέρων συγγενών (πιστοποιητικό που βγαίνει μετά το θάνατο κάποιου κυρίως για κληρονομικούς λόγους). Τέλος, οι πολίτες θα μπορούν να αιτηθούν και να παραλάβουν ληξιαρχικές πράξεις γέννησης, γάμου, συμφώνου συμβίωσης και θανάτου που καταρτίστηκαν σε ληξιαρχεία της ελληνικής επικράτειας.

3. Προσωρινή άδεια οδήγησης για νέους οδηγούς

Ήδη, σε συνεργασία βρίσκονται τα υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Υποδομών και Μεταφορών για τη διοικητική και ψηφιακή αναβάθμιση του ΥΜΕ. Οι πρώτες δράσεις έχουν αρχίσει ήδη να υλοποιούνται από ομάδες εργασίας στελεχών της γενικής γραμματείας Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Απλούστευσης Διαδικασιών και του υπουργείου Μεταφορών και αφορούν στην έκδοση της προσωρινής άδειας οδήγησης για νέους οδηγούς, την ανανέωση της άδειας οδήγησης, αλλά την αρχική άδεια οδήγησης για την οποία

α) οι ιατρικές εξετάσεις θα είναι ψηφιακές, θα καταχωρούνται στη συνταγογράφηση και από εκεί θα αναρτώνται, άρα δεν θα χρειάζεται να ο πολίτης να τις προσκομίζει

β) Η φωτογραφία θα είναι μόνο ψηφιακή

γ) σχεδιάζονται εφαρμογές ώστε να μπορεί ο πολίτης να κλείνει το ραντεβού για τις εξετάσεις απρόσωπα και απομακρυμένα χωρίς την εμπλοκή των σχολών οδηγών που μέχρι σήμερα κλείνουν ραντεβού για τις εξετάσεις μέσω της Περιφέρειας

Και για τις τρεις διαδικασίες οι πολίτες θα υποβάλλουν ψηφιακά τα απαιτούμενα δικαιολογητικά με αποτέλεσμα να ελαχιστοποιείται η μετάβαση των πολιτών στις αρμόδιες υπηρεσίες. Όσον αφορά στην προσωρινή άδεια οδήγησης, ο πολίτης θα μπορεί να οδηγήσει μετά τις επιτυχείς εξετάσεις, χωρίς διάστημα εβδομάδων αναμονής για να λάβει το δίπλωμά του.

Ψηφιακή δήλωση γέννησης

Χωρίς κόπο και μακριά από ουρές και συνωστισμό δηλώθηκαν ψηφιακά 5669 γεννήσεις νεογνών από την πρώτη μέρα της πιλοτικής λειτουργίας της απλούστευσης μέχρι σήμερα. Για όλες αυτές τις γεννήσεις συντάχθηκε ληξιαρχική πράξη γέννησης, αποδόθηκε ΑΜΚΑ, ορίστηκε ο ασφαλιστικός φορέας, σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία, ενώ για όσες μητέρες το δικαιούνταν έγινε και η αίτηση για το επίδομα γέννησης.

H απλούστευση δεν αφορά μόνο στις γεννήσεις που γίνονται στα μαιευτήρια, αλλά για όλα τα παιδιά που γεννήθηκαν μετά τις 17 Φεβρουαρίου, στα οποία αποδόθηκε ΑΜΚΑ κατά την κατάρτιση της Ληξιαρχικής Πράξης Γέννησης στο ληξιαρχείο.

Σε κοινή τους ανακοίνωση, οι εταιρείες Facebook, Google, Twitter, Microsoft, Reddit, το YouTube (ιδιοκτησία της Google) και το LinkedIn (που ανήκει στη Microsoft) διαβεβαιώνουν πως «θα εργασθούν από κοινού και σε στενή συνεργασία για την απάντηση που θα πρέπει να δώσουμε στον COVID-19.»

«Θα βοηθήσουμε εκατομμύρια ανθρώπους να παραμείνουν συνδεδεμένα στο δίκτυο, την ώρα που θα πολεμούμε την παραπληροφόρηση για τον ιό, προτάσσοντας αξιόπιστα περιεχόμενα στις πλατφόρμες μας και συμμεριζόμενοι τις βασικές πληροφορίες για τον συντονισμό μας με τις παγκόσμιες υγειονομικές υπηρεσίες», τονίζουν οι μεγάλες εταιρείες του διαδικτύου.

«Προσκαλούμε κι άλλες επιχειρήσεις να συστρατευθούν με εμάς για να συνεχίσουμε να προστατεύουμε τις κοινότητές μας», προσθέτουν.

Το Facebook διαθέτει 100 εκατ. δολάρια για τις πληττόμενες μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Μάλιστα,από την πλευρά του το Facebook ανακοίνωσε ένα πρόγραμμα 100 εκατ. δολαρίων για να βοηθήσει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε όλον τον κόσμο, που οι δραστηριότητές τους έχουν πληγεί από την κρίση του κοροναϊού.

«Έχουμε κατανοήσει πως μία οικονομική αρωγή μπορεί να βοηθήσει τις μικρές επιχειρήσεις να συνεχίσουν να πληρώνουν τον κόσμο που δεν μπορεί να μεταβεί στον χώρο εργασίας τους. Ιδού γιατί ανακοινώνω σήμερα πως το Facebook επενδύει 100 εκατ. δολάρια για να βοηθήσει 30.000 μικρές εταιρείες σε πάνω από 30 χώρες του κόσμου, όπου οι υπάλληλοί μας ζουν και εργάζονται», τονίζει η δεύτερη στην ιεραρχία του Facebook Σέριλ Σάντμπεργκ, σε δημοσίευσή της στο δημοφιλές μέσο κοινωνικής δικτύωσης.

Συμμαχία Facebook – AFP για την καταπολέμηση των fake news

Το ίδιο μέσον εντάχθηκε σήμερα σε συνεργασία με το διεθνές δίκτυο επαλήθευσης δεδομένων (IFCN) του Ινσιτούτου Poynter, σε μία πρωτοβουλία στην οποία συμμετέχει και το Γαλλικό Πρακτορείο κι η οποία διαθέτει έναν προϋπολογισμό 1 δισεκ. δολαρίων και προβλέπει την επιδότηση με ένα ποσόν, το ανώτερο 50.000 δολάρια, για προγράμματα σε όλον τον κόσμο με περιεχόμενο την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης για τον κοροναϊό.

Μεταξύ των άλλων μέτρων που το Facebook ανακοίνωσε, ξεχωρίζει η απαγόρευση των διαφημίσεων και δημοσιευμάτων που επιδιώκουν να διασπείρουν τον πανικό για τον κορονοϊό, ή να προωθήσουν θεραπείες των οποίων η αποτελεσματικότητα δεν έχει επιβεβαιωθεί.

Επίσης απαγορεύεται η ανάρτηση στο δίκτυο αυτό σε διαφημίσεις για ιατρικές μάσκες. Αποφάσεις που καθίστανται αναγκαίες τη στιγμή που εντείνονται οι παγκόσμιες προσπάθειες για την καταπολέμηση του ιού και όταν οι ψευδείς πληροφορίες, που σπείρουν αμφιβολίες για την ασθένεια, κυκλοφορούν αδιάκοπα στο Διαδίκτυο.