Το επίμαχο νομοσχέδιο με τις αλλαγές στην αγορά εργασίας δίνει έμφαση στο ελαστικό ωράριο που θα εφαρμόζεται με επιλογή του ίδιου του εργαζόμενου, κατόπιν γραπτής του αίτησης όπως ακριβώς και με την ετήσια άδεια αναψυχής.

Η λεγόμενη διευθέτηση του χρόνου εργασίας με το συμψηφισμό των υπερωριών με μειωμένο ωράριο, ρεπό ή άδεια «ξεκλειδώνει» τη δυνατότητα 4ήμερης απασχόλησης την εβδομάδα.

Τον τρόπο που θα προκύψει το τετραήμερο περιέγραψε ο υπουργός Εργασίας Κωστής Χατζηδάκης: «Οι 5 ημέρες με 8ωρη εργασία θα μπορούν να αντιστοιχούν σε 4 ημέρες με 10ωρη και μια ημέρα ανάπαυσης. Το σύστημα ωφελεί τους εργαζόμενους, που επιθυμούν να εργαστούν περισσότερο κάποιες ημέρες, προκειμένου π.χ. να μπορούν να λάβουν άδεια, ή να δουλέψουν λιγότερο άλλες ημέρες, ή τους εργαζόμενους που επιθυμούν να δουλέψουν για 4 ημέρες την εβδομάδα! Χωρίς ούτε να μειώνονται οι αποδοχές τους ούτε να αυξάνεται ο μέσος όρος εργασίας που δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβεί τις 5 ημέρες την εβδομάδα και 8 ώρες την ημέρα. Διερωτόμαστε, αυτοί που μας κατηγορούν θέλουν άραγε να στερήσουν την τετραήμερη εργασία από τον εργαζόμενο αν την θέλει ο ίδιος; Η διευθέτηση του χρόνου εργασίας θα μπορεί να εφαρμόζεται μόνο με συλλογική συμφωνία (όπως ισχύει σήμερα) ή με αίτηση του εργαζόμενου για συμφιλίωση της προσωπικής με την επαγγελματική του ζωή».

Το κείμενο 17 ερωτήσεων- απαντήσεων του Υπουργείου Εργασίας για το νομοσχέδιο επισημαίνει τη σημαντική συμβολή της ψηφιακής κάρτας εργασίας στη θωράκιση του 8ώρου , στην καταπολέμηση της μαύρης και αδήλωτης εργασίας καθώς και των αδήλωτων υπερωριών. Παράλληλα επεξηγεί τους λόγους εκσυγχρονισμού του συνδικαλιστικού νόμου και την αναγκαιότητα διασφάλισης του ελάχιστου αναγκαίου προσωπικού κατά τη διάρκεια των απεργιών των ΔΕΚΟ.

Για τη λειτουργία της ψηφιακής κάρτας, το υπουργείο Εργασίας διευκρινίζει τα εξής:

Ο εργαζόμενος θα «χτυπά» την κάρτα του όταν ξεκινά και όταν τελειώνει την εργασία του. Η κάρτα θα συνδέεται απ’ ευθείας με online σύστημα του ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και, με τον τρόπο αυτό, θα καταγράφεται αμέσως και σε πραγματικό χρόνο η απασχόληση του εργαζομένου, η υπέρβαση του νομίμου ωραρίου, οι υπερεργασίες και οι υπερωρίες του, κι έτσι θα επέρχονται άμεσα οι σχετικές συνέπειες (αξιώσεις για επιπλέον αμοιβή από τον εργαζόμενο και κυρώσεις στον εργοδότη, εάν η υπέρβαση του ωραρίου είναι παράνομη). Η εισαγωγή της ψηφιακής κάρτας είναι τελικά η καλύτερη προστασία του εργαζομένου από τις καταχρηστικές συμπεριφορές του εργοδότη και ένα βασικό μέσο για να μη νοθεύεται ο ανταγωνισμός μεταξύ των επιχειρήσεων από εργοδότες που χρησιμοποιούν αθέμιτες πρακτικές. Είναι επανάσταση στην αγορά εργασίας.

Για τις υπερωρίες που αυξάνονται έως τις 150 ετησίως επισημαίνει:

Το νομοσχέδιο επιφέρει αλλαγές και στο πλαφόν των υπερωριών με αύξηση αλλά και εξίσωση του αριθμού τους σε όλους τους κλάδους της οικονομίας.

Η υπερωριακή απασχόληση, που σήμερα δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 96 ώρες τον χρόνο στη βιομηχανία και τις 120 ώρες στους λοιπούς κλάδους, εναρμονίζεται με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο και μπορεί να φτάσει μέχρι και τις 150 ώρες. Με δεδομένο ότι θα γίνεται ακριβής καταγραφή της απασχόλησης μέσω της ηλεκτρονικής κάρτας εργασίας, διασφαλίζεται ότι οι υπερωρίες θα αμείβονται. Άλλωστε, η ηλεκτρονική κάρτα εργασίας θα αποκαλύπτει την πραγματική υπερωριακή απασχόληση, η οποία μέχρι τώρα έμενε κρυφή, αδήλωτη και απλήρωτη. Σκοπός του νόμου είναι οι επιχειρηματικές ανάγκες που επιβάλλουν τις υπερωρίες να μπορούν να γίνονται. Ως αντίβαρο, όμως, αυτές θα παρακολουθούνται, θα αμείβονται και, σε περίπτωση παράνομης υπέρβασης των ορίων των υπερωριών, οι εργοδότες θα είναι υποχρεωμένοι να καταβάλλουν σημαντικές προσαυξήσεις στα ωρομίσθια των εργαζομένων τους.

Για το προσωπικό ασφαλείας κατά την απεργία των ΔΕΚΟ διευκρινίζει:

Με τη διάταξη που εισάγεται , προβλέπεται προσωπικό ασφαλείας που διασφαλίζει την ελάχιστη εγγυημένη λειτουργία προστατεύει τα δικαιώματα των πολιτών ως προς την παροχή ενός μίνιμουμ (33%) επιπέδου υπηρεσιών σε κρίσιμους κλάδους κατά τη διάρκεια απεργιακών κινητοποιήσεων. Σημειώνουμε ότι τέτοιες ρυθμίσεις υπάρχουν σε χώρες όπως η Γαλλία, το Βέλγιο, ο Καναδάς, η Αυστραλία κλπ. Διευκρινίζεται ότι η ρύθμιση αυτή δεν αλλάζει το καθεστώς σε σχέση με το προσωπικό ασφαλείας και δεν αναφέρεται στο πλήθος των εργαζομένων που καλούνται να παράσχουν τις υπηρεσίες τους αλλά στο επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών. Για παράδειγμα στο μετρό, κατά τις ημέρες της απεργίας θα πρέπει να κυκλοφορεί το ένα τρίτο των συρμών, ανεξαρτήτως του αριθμού προσωπικού που πρέπει να απασχολείται, για να επιτευχθεί αυτό το αποτέλεσμα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών, η βέλτιστη χρήση αυτών των πόρων δεν είναι αυτονόητη και παραμένει ζητούμενο· όπως δεν είναι αυτονόητο το αποτέλεσμα που θα έχουν. Απαιτείται να βελτιστοποιηθεί η κατανομή τους προς παραγωγικές και κατάλληλα στοχευμένες επενδύσεις, ώστε να διασφαλίσουν όχι μόνο την πλήρη κάλυψη του επενδυτικού κενού, αλλά και τη «φυγή προς τα εμπρός» της ελληνικής οικονομίας σε μια πορεία μακροχρόνια διατηρήσιμης ανάπτυξης. Η ιστορική αυτή ευκαιρία δεν πρέπει να μείνει ανεκμετάλλευτη, τονίζουν.

Πιο αναλυτικά, στην εκτενή μελέτη για την Ελληνική Οικονομία άνω των 100 σελίδων με θέμα «Η πραγματική της κατάσταση, οι κίνδυνοι και οι προοπτικές της» που εκπονήθηκε από την διευθύντρια Ερευνών της διαΝΕΟσις  Δρ. Φαίη Μακαντάση και τον  Research Analyst Ηλία Βαλεντή, τονίζεται ότι είναι σκόπιμο να επιδιωχθεί η μέγιστη στρατηγική στόχευση στη διάθεση των πόρων του ΤΑΑ, αλλά και γενικότερα στην επενδυτική πολιτική της χώρας. Η στρατηγική αυτή στόχευση οφείλει να περιλαμβάνει πρώτα από όλα την εστίαση στους κλάδους εντάσεως εργασίας, την παροχή, δηλαδή, σχετικά υψηλότερης προτεραιότητας και ισχυρότερων κινήτρων στις επενδύσεις σε επιχειρηματικές δραστηριότητες που στηρίζονται δηλαδή συγκριτικά περισσότερο στην εργασία έναντι των υπόλοιπων συντελεστών παραγωγής.

Όπως τονίζουν οι ερευνητές της  διαΝΕΟσις κάθε μονάδα επιπλέον φυσικού κεφαλαίου θα δημιουργεί περισσότερες νέες θέσεις εργασίας, απομειώνοντας γρηγορότερα το απόθεμα αναξιοποίητου πόρου που ονομάζεται ανεργία. Επίσης, οι ερευνητές δίνουν έμφαση στην ειδική μέριμνα που πρέπει να δοθεί για τη σχετικά μεγαλύτερη τόνωση των επενδύσεων που θα συνεισφέρουν περισσότερο στην ανταγωνιστικότητα και την εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας.

Οι σημαντικές ευκαιρίες και οι προκλήσεις του μέλλοντος για την ελληνική οικονομία δεν έρχονται χωρίς αντίστοιχα σημαντικούς κινδύνους και αβεβαιότητες, διευκρινίζουν, επισημαίνοντας ότι πρώτα από όλα, η πανδημία δεν έχει τελειώσει· και παρά την παρατηρούμενη φθίνουσα επίπτωση που έχει στις οικονομίες όλου του κόσμου, δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα τι μας επιφυλάσσει το μέλλον, εκτιμούν οι Δρ. Φαίη Μακαντάση και ο Ηλίας Βαλεντής.

Αναλύοντας τις αβεβαιότητες, επισημαίνουν ότι εξαιτίας της πανδημικής κρίσης αλλά και άλλων ανεξάρτητων παραγόντων προέκυψε μετά τα μέσα του 2021 μια εκρηκτική άνοδος των τιμών της ενέργειας σε συνδυασμό με αμφιβολίες για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Η ενέργεια είναι ένα πρακτικά αναντικατάστατο ενδιάμεσο αγαθό που χρησιμοποιείται στην παραγωγή όλων των υπόλοιπων αγαθών και συνεπώς μπορεί να χαρακτηριστεί ως το «ψωμί της οικονομίας», σύμφωνα με τους ερευνητές της διαΝΕΟσις.

Η διατήρηση υψηλών ποσοστών ενεργειακής φτώχειας στην Ελλάδα επιβάλλει τη λήψη στοχευμένων μέτρων ενίσχυσης των ευάλωτων «τελικών καταναλωτών» της. Όμως τα μέτρα αυτά έχουν μειωμένο όφελος, διότι δεν μπορούν να προστατέψουν τα αδύναμα νοικοκυριά από τις έμμεσες επιδράσεις της ενεργειακής κρίσης. Καθώς το κόστος της ενέργειας υπεισέρχεται σε όλους τους κρίκους κάθε αλυσίδας αξίας, οι τεράστιες αυξήσεις της τιμής του αναπόφευκτα μετακυλίονται στην τιμή όλων των τελικών και ενδιάμεσων αγαθών. Τίθεται, επομένως, η ανάγκη για τον γενικότερο περιορισμό της «μετάδοσης» του «ιού» του υπέρογκου ενεργειακού κόστους μεταξύ των ιστών της οικονομίας, και ιδιαίτερα της παραγωγικής οικονομίας, υποστηρίζουν οι ερευνητές.

Σε εκτενή αναφορά τους για το χρέος οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η καλύτερη επιλογή για την αντιμετώπιση του ζητήματος του χρέους δεν είναι άλλη από την ταχεία «φυγή προς τα εμπρός» της ελληνικής οικονομίας, με την επίτευξη σημαντικών και διατηρήσιμων ρυθμών ανάπτυξης τα προσεχή έτη. Κατ' αυτόν τον τρόπο, γίνεται ακόμα πιο επιτακτική η ανάγκη για άμεσες μεταρρυθμίσεις που θα απαλλάξουν δια παντός την οικονομία μας από τις θεμελιώδεις της αδυναμίες.

Στον επίλογο της έρευνας εκτιμάται ότι παρά την ελπίδα για την καλυτέρευση της εικόνας στο πανδημικό μέτωπο πριν από το καλοκαίρι χρειάζεται πολύ δρόμος να διανυθεί προκειμένου η Ελλάδα να εισέλθει σε βιώσιμη οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά, αναπτυξιακή τροχιά. Στην κατεύθυνση της αποφυγής ενός νέου δημοσιονομικού εκτροχιασμού της χώρας μας, εκτιμούν οι ερευνητές, είναι σημαντικό οι οικονομικοί πόροι που θα εισέλθουν τα επόμενα χρόνια να μην δημιουργήσουν την ψευδαίσθηση ότι «λεφτά υπάρχουν» και έτσι οδηγήσουν σε αδράνεια, αλλά να μας κινητοποιήσουν ώστε τα «λεφτά να πιάσουν τόπο». Να κατευθυνθούν σε παραγωγικές και καινοτόμες επενδύσεις που θα αυξήσουν τις εξαγωγές της χώρας, θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας και θα έχουν το μέγιστο αναπτυξιακό αποτύπωμα. Για την επίτευξη αυτού δε οι μεταρρυθμίσεις στον δημόσιο τομέα και τις αγορές είναι μονόδρομος, όπως και η αντιμετώπιση σημαντικών προκλήσεων που ναρκοθετούν την ανάπτυξη, όπως ο ταχέως γηράσκων δημογραφικά πληθυσμός της Ελλάδας ή αλλιώς ο υπερβολικά μικρός αριθμός των μωρών που γεννιούνται και άρα των νέων που φθάνουν αργότερα σε εργάσιμη ηλικία να προστεθούν στη δεξαμενή του οικονομικά ενεργού πληθυσμού.

Όπως τεκμηριώνει η μελέτη, κοινοτικά κονδύλια ύψους 13,2 δισ. ευρώ παραμένουν ανεκμετάλλευτα από την Ελλάδα. Αυτοί οι πόροι προέρχονται από το ΕΣΠΑ της περιόδου 2014-2020 το οποίο αν και έχει μια απορρόφησή που κινείται στο 91%, η εκτέλεσή του όμως είναι μόλις στο 40,3%. Πιο απλά η Ελλάδα έχει απορροφήσει 23,8 δισ. ευρώ, αλλά τα 13,2 δισ. ευρώ εξ αυτών δεν έχουν πάει στην αγορά, αναφέρει το protothema. 

Είναι χαρακτηριστικό ότι στο αντίστοιχο χρονικό σημείο του πρώτου ΕΣΠΑ, τρία έτη πριν από την τελική του λήξη, το 2012, η εκτέλεση βρισκόταν σε σαφώς καλύτερο επίπεδο (περίπου στο 49%).

Η καθυστέρηση αυτή οφείλεται αφενός στην ένταξη κάποιων έργων με πολύ μεγάλη αισιοδοξία ως προς τον χρόνο ολοκλήρωσής τους (όπως η τέταρτη γραμμή του μετρό της Αθήνας), και αφετέρου στην απρόσμενα αργή υλοποίηση κάποιων άλλων παρεμβάσεων.

Κατά συνέπεια, ένα πολύ μεγάλο μέρος των κονδυλίων του ΕΣΠΑ, περίπου €13,2 δισ., λιμνάζει στα δημόσια ταμεία, τα οποία δεν μπορούν να το διαθέσουν στην οικονομία πριν από την υλοποίηση των σχετικών προγραμμάτων. Η κατάσταση θα ήταν πολύ χειρότερη, εάν δεν εντάσσονταν στο ΕΣΠΑ επιπλέον προγράμματα, λόγω του κορωνοϊού, με σχετική ευκολία στην απορρόφηση και την εκτέλεση, όπως το Ταμείο Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων COVID-19.

Ποιες είναι, όμως, οι κύριες δυσλειτουργίες του ΕΣΠΑ που δεν επιτρέπουν τη βέλτιστη αξιοποίηση των χρηματοδοτικών πόρων; Ποιες είναι οι κυριότερες αλλαγές που θα πρέπει να γίνουν ώστε να αντιμετωπιστούν οι αδυναμίες αυτές στις επόμενες προγραμματικές περιόδους;

Έλλειψη στρατηγικού στόχου και μεγάλος κατακερματισμός

Σύμφωνα με τη διαΝΕΟσις η αναποτελεσματικότητα του συστήματος οφείλεται στο ότι χαρακτηριστικό πρόβλημα για κάθε έργο ή δράση του ΕΣΠΑ είναι η εξαιρετικά απαιτητική και εκτεταμένη εγγενής γραφειοκρατία που απαιτείται ήδη σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η γραφειοκρατία αυτή συνεπάγεται ένα κόστος για τον δικαιούχο, το οποίο δεν εξαρτάται ιδιαίτερα από το μέγεθος της επιδότησης.
Δεν είναι τυχαίο πως έχει δημιουργηθεί μια αγορά χιλιάδων ειδικών τεχνικών γραφείων και συμβούλων για την ένταξη επιχειρήσεων στο ΕΣΠΑ.

Η διαΝΕΟσις εντοπίζει στις αδυναμίες του ΕΣΠΑ τον πολύ μεγάλο κατακερματισμό του σε πολλά μικρά έργα και σε πολλούς δικαιούχους, κάτι που αυξάνει τις δυσχέρειες και τον όγκο των διαγωνιστικών και ελεγκτικών διαδικασιών, αλλά και δημιουργεί συνθήκες επώασης αδιαφάνειας και διαφθοράς.

Έτσι, αν και υπάρχουν προσδοκίες πως από το νέο ΕΣΠΑ 2021-2027 θα χρηματοδοτηθεί ο εκσυγχρονισμός του παραγωγικού εξοπλισμού και η δημιουργία νέων καινοτόμων και τεχνολογικά προηγμένων προϊόντων και υπηρεσιών, εάν δεν διορθωθούν τα κακώς κείμενα θα μιλάμε ξανά για χαμένες ευκαιρίες.

Τα παραπάνω είναι ερωτήματα που επιχειρεί να απαντήσει το World Internet Project. Η διαΝΕΟσις δημοσίευσε τα αποτελέσματα που αφορούν στην Ελλάδα για το 2019, ενώ διοργανώνει διαδικτυακή συνομιλία με τον που αφορούν στην Ελλάδα και σας καλούμε σε μια διαδικτυακή συζήτηση με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκο Πιερρακάκη την Τετάρτη στις 19:00 το απόγευμα.

Στόχος της διαδικτυακής αυτής συζήτησης είναι να δοθούν απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα. Γιατί είναι απαραίτητος ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους; Πώς διευκολύνει την καθημερινότητα των πολιτών αλλά και ποια είναι τα οφέλη για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων; Ποια βήματα έχουν γίνει μέχρι σήμερα και ποια πρέπει να γίνουν ακόμα;

Την ίδια ώρα, η έκθεση αποτυπώνει την εξέλιξη της χρήσης του ίντερνετ στη χώρα μας, μαζί με μια πλήρη δημογραφική ανάλυση των τάσεων που διαμορφώνονται. Το World Internet Project αποτελεί μια διεθνή ερευνητική σύμπραξη που από το 1999 μελετά τη χρήση του ίντερνετ σε πάνω από 30 χώρες του κόσμου. Η Ελλάδα συμμετέχει στη σύμπραξη αυτή από το 2015, με τον συντονισμό του ΕΘνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών - ΕΚΚΕ.

Ακόμα, σε όσες γέφυρες έχουν κατασκευαστεί πριν το 1993 δεν υπάρχει επαρκής αντισεισμικός σχεδιασμός, ούτε πρόβλεψη για αύξηση του όγκου φορτίων εξαιτίας της κυκλοφοριακής κίνησης.

Τα παραπάνω αναφέρει μελέτη την οποία πραγματοποίησε ο ερευνητικός ανεξάρτητος οργανισμός διαΝΕΟσις, με αφορμή την κατάρρευση της γέφυρας Μοράντι στη Γένοβα, τον περασμένο χρόνο, με 43 νεκρούς, αλλά και κατάρρευση γεφυρών σε περιοχές της χώρας μας όπως στην Κρήτη, στην Καβάλα και αλλού.

Η μελέτη της διαΝΕΟσις που εκπονήθηκε από ομάδα του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδος υπό τον συντονισμό του Δρ. Βασίλειου Μπαρδάκη, καταγράφει τη σημερινή κατάσταση στη χώρα μας, επισημαίνει τους τρόπους με τους οποίους αντιμετωπίζουν το πρόβλημα οι άλλες χώρες και καταλήγει σε μια σειρά από προτάσεις για την ενίσχυση των οδικών υποδομών.

Πόσες γέφυρες υπάρχουν στην Ελλάδα και ποια είναι η κατάστασή τους;

Βάσει εκτιμήσεων σήμερα στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 17.000 γέφυρες.

Οι γέφυρες που κατασκευάστηκαν πριν από το 1961 δεν ακολουθούσαν κανένα συγκεκριμένο κανονιστικό πλαίσιο.

Οι γέφυρες που κατασκευάστηκαν αργότερα και μέχρι και τη δεκαετία του ’80 ακολουθούσαν παρωχημένους (πια) γερμανικούς κανονισμούς.

Όλες οι γέφυρες που κατασκευάστηκαν πριν από το 1993 δεν είχαν επαρκείς αντισεισμικές προβλέψεις στον σχεδιασμό τους. Αλλά και τα πρότυπα του ’93 κρίνονται παρωχημένα.

Οι κανονισμοί των προηγούμενων δεκαετιών δεν περιελάμβαναν σωστές προβλέψεις για τη μελλοντική εξέλιξη της κίνησης στους δρόμους και της αύξησης του όγκου των φορτίων.

Υπάρχει έλλειμμα συντήρησης και αναβάθμισης.

Πολλές γέφυρες έχουν ξεπεράσει το προσδόκιμο όριο ζωής.

Συγκεκριμένες προτάσεις:

1. Μεσοπρόθεσμα, δημιουργία ενός ολοκληρωμένου Εθνικού Μητρώου Γεφυρών, με πλήρη στοιχεία για την κατασκευή και το ιστορικό κάθε γέφυρας, καθώς και αξιολόγηση της κατάστασής της με βαθμό αντοχής, με τακτικές επιθεωρήσεις και ετήσιο πρόγραμμα συντήρησης.

2. Αμεση επέμβαση στις «οιονεί επικίνδυνες γέφυρες» με τη δημιουργία μιας πλατφόρμας στην οποία εθελοντές μηχανικοί θα μπορούν να καταχωρούν στοιχεία που αφορούν ευπαθείς γέφυρες της περιοχής τους, οι οποίες κρίνουν ότι θα πρέπει να ελεγχθούν με σύγχρονα τεχνικά μέσα.

3. Καθιέρωση αυστηρότερων όρων χρήσης και λειτουργίας, που θα συμβάλουν στην ενίσχυση της ασφάλειας των κατοίκων, στην απρόσκοπτη λειτουργία της οικονομίας και των μεταφορών και στη μείωση του κόστους λόγω πρόληψης των πιθανών ζημιών αντί της εκ των υστέρων επέμβασης.

4. Πρόβλεψη των αναγκών αξιολόγησης και συντήρησης των γεφυρών της χώρας στον εξαρχής σχεδιασμό τους.

Η κατάσταση των γεφυρών σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες

Ιταλία

Στην Ιταλία διαπιστώνεται ότι όλες οι γέφυρες από σκυρόδεμα που κατασκευάστηκαν στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 έχουν φτάσει ή και ξεπεράσει το προσδόκιμο της ζωής τους.

Κάθε χρόνο 15-20 γέφυρες καταρρέουν στη χώρα λόγω έλλειψης συντήρησης ή λόγω ηλικίας.

Μετά την κατάρρευση της γέφυρας Μοράντι στη Γένοβα, η κυβέρνηση ξεκίνησε ένα έργο αξιολόγησης της κατάστασης δεκάδων χιλιάδων γεφυρών στη χώρα.

Γερμανία

Σύμφωνα με έρευνα του 2017, στη Γερμανία, το 12,4% των γεφυρών της χώρας είναι σε κακή κατάσταση και μόνο ένα αντίστοιχο ποσοστό (12,5%) δεν έχει κανένα πρόβλημα.

Λιγότερο έντονο είναι το πρόβλημα στην Ανατολική Γερμανία.

Γαλλία

Στη Γαλλία, η Κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσφατα ένα σχέδιο ελέγχου και συντήρησης με τακτικές επιθεωρήσεις προϋπολογισμού 1 δισεκατομμυρίου ευρώ, ενώ το αρμόδιο υπουργείο δημοσίευσε μια λίστα 23 μεγάλων γεφυρών που απαιτούν διορθωτικές επεμβάσεις.

ΗΠΑ

Στις ΗΠΑ, από το 1971 υπάρχουν θεσμοθετημένα πρότυπα συντήρησης γεφυρών.

Οι 614.387 γέφυρες της χώρας είναι καταχωρημένες σε ένα λεπτομερές μητρώο.

Το 9,1% των γεφυρών το 2016 κρίνονταν ως δομικά ανεπαρκείς.

Πρόκειται για σχεδόν 56.000 γέφυρες, που έχουν 188 εκατομμύρια διελεύσεις την ημέρα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ποιοτικά συμπεράσματά της, σύμφωνα με τα οποία η κρίση έπληξε περισσότερο τους εργαζόμενους από ότι τους συνταξιούχους, περισσότερο τις οικογένειες με έως δύο παιδιά από ότι τις άτεκνες ή τις τρίτεκνες, αλλά και ότι το μέγεθος των απωλειών φθίνει με την ηλικία, αναφέρει το in.gr.

Αποκαρδιωτικά και τα στοιχεία για τις βαθιές πληγές της κρίσης σε απασχόληση και αμοιβές. Από την έρευνα διαπιστώθηκε πως μεταξύ του 2008 και του 2016 χάθηκαν 854.106 θέσεις εργασίας (-23%) με τη μέση αμοιβή να μειώνεται κατά 21,8%.

Σοκαριστικά δε είναι τα στοιχεία που αφορούν την οικονομική αιμορραγία που προκαλεί το φαινόμενο Brain Drain: το ελληνικό κράτος δαπάνησε 8 δισ. ευρώ για τη μόρφωσή τους, ενώ οι ίδιοι παρήγαγαν στις χώρες που μετανάστευσαν προϊόν αξίας 50 δισ. ευρώ καταβάλλοντας φόρους ύψους 12,9 δισ. ευρώ.

Το πλήγμα βάσει μόρφωσης, οικογενειακής κατάστασης, ηλικίας

Κατά 42% μειώθηκε το εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών την πενταετία 2009-2014, σύμφωνα με έρευνα της ΔΙΑΝΕΟΣΙΣ, με τη μέση μείωση των εισοδημάτων να ανέρχεται σε 513 ευρώ.

Στα βασικά συμπεράσματα της έρευνας είναι πως:

α) η κρίση έπληξε περισσότερο τους εργαζόμενους απ’ ό,τι τους συνταξιούχους,

β) το μέγεθος των εισοδηματικών απωλειών φθίνει με την ηλικία,

γ) η απώλεια των εισοδημάτων αυξάνει ανεβαίνοντας τις εκπαιδευτικές βαθμίδες,

δ) οι απώλειες είναι μεγαλύτερες για τις οικογένειες με 1 ή 2 παιδιά απ’ ό,τι για τις οικογένειες χωρίς παιδιά ή με τρία παιδιά και πάνω και

ε) αυξήθηκε σημαντικά και ο σχετικός κίνδυνος φτώχειας των παιδιών και μειώθηκε των ηλικιωμένων.

Χάθηκε το 23% των θέσεων εργασίας, κατέρρευσαν οι αμοιβές

Από την έρευνα διαπιστώθηκε ακόμη πως μεταξύ του 2008 και του 2016 χάθηκαν 854.106 θέσεις εργασίας (-23%) με τη μέση αμοιβή να μειώνεται κατά 21,8%.

Η ανεργία έπληξε περισσότερο τους άνδρες από τις γυναίκες, τους νέους έως 29 ετών από τις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες, τους απόφοιτους δημοτικού ως προς το επίπεδο μόρφωσης, τους μισθωτούς ως προς το καθεστώς απασχόλησης, τις κατασκευές ως προς τον οικονομικό κλάδο και τις επιχειρήσεις 1-10 εργαζομένων ως προς το μέγεθος.

Κορυφώθηκε το Brain Drain

Ισχυρές ήταν την ίδια περίοδο, όπως θα ανέμενε κανείς, οι τάσεις του Brain Drain.

Συνολικά 427.000 εκτιμάται ότι μετανάστευσαν το διάστημα 2008-2016, κυρίως νέοι, άγαμοι, κάτοικοι αστικών κέντρων και υψηλής μόρφωσης.

Τα ¾ εξ αυτών είναι πτυχιούχοι πανεπιστημίου και το 1/3 κάτοχοι μεταπτυχιακών τίτλων.

Το 80% μετακινήθηκαν σε χώρα της ΕΕ με τη Γερμανία και τη Βρετανία να δέχεται από το 25% του συνόλου η κάθε μία.

Η οικονομική αιμορραγία που προκαλεί το φαινόμενο του Brain Drain αποτυπώνεται στην εικόνα που συνθέτουν τρία στοιχεία: το ελληνικό κράτος δαπάνησε 8 δισ. ευρώ για τη μόρφωσή τους, ενώ οι ίδιοι παρήγαγαν στις χώρες που μετανάστευσαν προϊόν αξίας 50 δισ. ευρώ καταβάλλοντας φόρους ύψους 12,9 δισ. ευρώ.

Διαγενεακή κινητικότητα και εισοδηματική ανισότητα

Αρνητική, όπως προκύπτει από την έρευνα, είναι η συσχέτιση μεταξύ διαγενεακής κινητικότητας και εισοδηματικής ανισότητας.

Συγκεκριμένα, το 59,2% των ατόμων ηλικίας 25-59 ετών που δήλωσαν ότι «τα έβγαζαν πέρα δύσκολα», μεγάλωσαν σε οικογένειες που «τα έβγαζαν πέρα δύσκολα».

Διαπιστώθηκε ακόμη ότι η κινητικότητα είναι χαμηλότερη στα υψηλά κλιμάκια αμοιβών μισθωτής εργασίας, υψηλότερη στους αυτοαπασχολούμενους σε σχέση με τους μισθωτούς, ενώ η κινητικότητα αυξήθηκε μεταξύ των γενεών (’50, ’60, ’70).

Στις προτάσεις της ΔΙΑΝΕΟΣΙΣ περιλαμβάνονται ο επαναπροσανατολισμός της οικονομικής πολιτικής με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας, τη δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας με καλύτερες αμοιβές και την άνοδο της στάθμης των δεξιοτήτων των εργαζομένων.

Προτείνονται ακόμη η αναβάθμιση της εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες, συστηματικότερη στήριξη των φτωχών και των ανέργων και ανάπτυξη των κοινωνικών υπηρεσιών ξεκινώντας από γεύματα στα σχολεία για όλους τους μαθητές και φτάνοντας έως την αποσύνδεση της περίθαλψης από την ασφάλιση.

Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσίασε η αναλύτρια ερευνών της ΔΙΑΝΕΟΣΙΣ Φαίη Μακαντάση.

Συναγερμός για το δημογραφικό

Ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία άλλης έρευνας που παρουσίασε ο διευθυντής περιεχομένου του ινστιτούτου Θεόδωρος Γεωργακόπουλος σύμφωνα με τα οποία για να παραμείνει σταθερός ο πληθυσμός της χώρας θα πρέπει ο μέσος όρος των γεννήσεων να είναι 2,1 ανά γυναίκα.

Με μέσο όρο γεννήσεων στο 1,5 παιδί ο πληθυσμός θα μειωθεί στο μισό μέσα στα επόμενα 65 χρόνια ενώ με μέσο όρο 1,3 η μείωση στο μισό θα επέλθει σε 44 χρόνια.

Ο μέσος όρος γεννήσεων στη χώρα μας ήταν 2,45 παιδιά το 1967 για περάσει στο 2,1 το 1981, στο 1,5 το 1987 και στο 1,23 το 1999 για να ανεβεί ελαφρά στη συνέχεια.

Στη χώρα μας, τέλος, είναι από τους πλέον υψηλούς στην Ευρώπη ο δείκτης ηλικίας απόκτησης του πρώτου παιδιού (άνω των 30) και από τους πλέον χαμηλούς εκείνος των κρατικών δαπανών για την προστασία του παιδιού και της οικογένειας.

Σύμφωνα με έρευνα της διαΝΕΟσις, την περίοδο 2009-2014 το εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών μειώθηκε κατά 42% ενώ η μέση μείωση του μηνιαίου εισοδήματος ήταν την ίδια χρονική περίοδο 513 ευρώ.

Ακόμα, η έρευνα τονίζει ότι η συζήτηση για την οικονομική κρίση συχνά παραβλέπει το γεγονός ότι η κρίση δεν βιώθηκε με ομοιόμορφο τρόπο από όλες τις κοινωνικές ομάδες.

Στη διάρκεια των τελευταίων ετών, κάποιοι (κατά τεκμήριο οι περισσότεροι) είδαν το εισόδημά τους να μειώνεται, κάποιοι να μένει σταθερό και κάποιοι άλλοι (έστω λίγοι) ακόμη και να αυξάνεται. Πέρα όμως από τις ανακατατάξεις στα εισοδήματα μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι επιπλέον όψεις του φαινομένου της κοινωνικής κοινωνικότητας των τελευταίων ετών: η εργασιακή κινητικότητα, η «νέα μετανάστευση», και η διαγενεακή κινητικότητα.

Ποιοι επλήγησαν περισσότερο από την οικονομική κρίση και πώς διαμορφώνεται το φαινόμενο της κοινωνικής κινητικότητας; Η νέα έρευνα της διαΝΕΟσις, με συντονιστή τον Καθηγητή στο Πολυτεχνείο του Μιλάνου, Μάνο Ματσαγγάνη, επιχειρεί να δώσει απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα, αναλύοντας διεξοδικά πλήθος στοιχείων και καταλήγοντας σε συγκεκριμένες προτάσεις για τον ανασχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών.

Ακολουθούν κάποια από τα βασικά ευρήματα της έρευνας.

Ποιοι ήταν οι χαμένοι της κρίσης;

Η κρίση έπληξε περισσότερο τους εργαζόμενους από ό,τι τους συνταξιούχους.

Αυξήθηκε σημαντικά ο σχετικός κίνδυνος φτώχειας των παιδιών. Το φτωχότερο δεκατημόριο του πληθυσμού το 2014 ήταν κατά 56% φτωχότερο από το αντίστοιχο δεκατημόριο το 2009.

Το πλουσιότερο δεκατημόριο το 2014 ήταν κατά 42% φτωχότερο από το αντίστοιχο δεκατημόριο το 2009.

Οι απώλειες ήταν μεγαλύτερες για τις οικογένειες με ένα ή δύο παιδιά από ό,τι για τις οικογένειες χωρίς παιδιά, ή με τρία παιδιά και άνω.

Ποιες ήταν οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας;

Η μείωση της απασχόλησης ήταν μεγαλύτερη για τους άνδρες και για τους κλάδους της οικοδομής (-63%), της βιομηχανίας, του ηλεκτρισμού και της ύδρευσης (-38%).

Μικρότερη στους τομείς της δημόσιας διοίκησης (-2%) και στον πρωτογενή τομέα (-9%).

Ο αριθμός εργαζομένων μειώθηκε περισσότερο στις μικρότερες ηλικίες, με τους εργαζόμενους έως 29 ετών να μειώνονται στο μισό. Οι εργαζόμενοι ηλικίας 45-64 μειώθηκαν μόνο κατά 9%.

Η μείωση της απασχόλησης ήταν αντιστρόφως ανάλογη με τομορφωτικό επίπεδο των εργαζομένων.

Οι εργαζόμενοι απόφοιτοι δημοτικού, γυμνασίου λυκείου ή κάποιας μεταλυκειακής εκπαίδευσης μειώθηκαν σημαντικά (από 53% έως 20%).

Οι εργαζόμενοι με μεταπτυχιακό ή διδακτορικό αυξήθηκαν κατά 57%

Σχετικά με την εξέλιξη των αμοιβών και την κοινωνική κινητικότητα:

Η μέση αμοιβή μειώθηκε κατά περισσότερο από ένα πέμπτο (-21,8%) ανά εργαζόμενο.

Η μέση μείωση αμοιβών ήταν 30% (σε αποπληθωρισμένα μεγέθη).

Στην Ελλάδα είναι 2,2 φορές πιθανότερο κάποιος που έχει μεγαλώσει σε οικογένεια που τα “βγάζει πέρα δύσκολα” να τα βγάζει πέρα δύσκολα και σήμερα ως ενήλικας. Η σχετική πιθανότητα στην ΕΕ είναι ακόμη μεγαλύτερη (2,8).

Τι θα μπορούσε να γίνει ώστε να αναστραφεί αυτή η κατάσταση;

Η μελέτη καταλήγει σε κάποιες προτάσεις πολιτικής που η εφαρμογή τους θα μπορούσε να βελτιώσει την υφιστάμενη κατάσταση και αυτές είναι:

Γενναίος αναπροσανατολισμός της οικονομικής πολιτικής με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας και τη δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας με καλύτερες αμοιβές.

Αναβάθμιση της στάθμης των δεξιοτήτων των εργαζομένων με βελτίωση της ποιότητας όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης από την προσχολική αγωγή μέχρι τη διά βίου μάθηση και εξασφάλιση ίσης πρόσβασης σε όλους.

Συστηματικότερη στήριξη του εισοδήματος των φτωχών και των ανέργων μέσα από:

• επέκταση των επιδομάτων ανεργίας ώστε να καλύπτουν περισσότερους ανέργους

• βελτίωση του σχεδιασμού του ενιαίου επιδόματος στήριξης τέκνων

• θεσμοθέτηση επιδόματος ενοικίου

• καλύτερη εφαρμογή του κοινωνικού εισοδήματος αλληλεγγύης

Ανάπτυξη των κοινωνικών υπηρεσιών με:

• γεύματα στα σχολεία για όλους τους μαθητές δημοτικού

• επέκταση της παιδικής φροντίδας σε όλες τις οικογένειες με παιδιά ηλικίας 2-5 ετών.

• αποκατάσταση του προγράμματος “Βοήθεια στο Σπίτι” για την εξυπηρέτηση των ηλικιωμένων

• αποσύνδεση της περίθαλψης από την ασφάλιση

Σήμερα όλοι μιλούν για τον καταλυτικό ρόλο που έπαιξε στην έξοδο από την κρίση η αύξηση των εξαγωγών, ως ποσοστό του ΑΕΠ, κατά περισσότερο από 10% την περίοδο 2008 – 2016.

Μπορεί να διδαχθεί κάτι η Ελλάδα από το παράδειγμα της Πορτογαλίας; Και αν ναι, τι;

Η διαΝΕΟσις ταξίδεψε στη χώρα και μέσα από μια εκτενή και διεισδυτική δημοσιογραφική έρευνα παρουσιάζει σήμερα στοιχεία για μια σειρά από κλάδους της οικονομίας με εξαγωγικό προσανατολισμό (κρασί, φελλοί, ελαιόλαδο, ρούχα, τρόφιμα, κ.ά), αλλά και μαρτυρίες ανθρώπων που συνέβαλαν στο «εξαγωγικό θαύμα» που έδωσε ώθηση στην οικονομία.

Πώς τα κατάφεραν οι Πορτογάλοι;

Εξασφάλισαν συναίνεση στο πολιτικό σύστημα για την ανάγκη υλοποίησης μεταρρυθμίσεων.

Αξιοποίησαν αποτελεσματικά τα χρήματα από τα διαρθρωτικά ταμεία της Ε.Ε.

Απλοποίησαν τις διαδικασίες και τις δομές του δημοσίου, εξαλείφοντας τη γραφειοκρατία.

Διαφοροποίησαν τα προϊόντα τους από τα αντίστοιχα αγορών που δεν μπορούσαν να ανταγωνιστούν λόγω χαμηλού κόστους παραγωγής (π.χ. Κίνα) επενδύοντας στην ποιότητα και στο design με στόχο υψηλότερες τιμές πώλησης.

Δημιούργησαν νέες ενώσεις εξαγωγέων ή ενίσχυσαν ήδη υπάρχουσες.

«Είπαμε ότι θα μειώσουμε τον χρόνο ίδρυσης μιας επιχείρησης σε μία μέρα. Ύστερα είπαμε, όχι, σε μία ώρα. Αποτέλεσμα; Για τη δημιουργία μιας επιχείρησης χρειάζονται τώρα 47 λεπτά!», Μανουέλ Καλντέιρα Καμπράλ, υπουργός Οικονομίας της Πορτογαλίας

«Ο στόχος μας είναι να αυξήσουμε το ποσοστό των εξαγωγών επί του ΑΕΠ από 42% που είναι σήμερα στο 50% μέχρι το 2025%».
Λουίς Κάστρο Ενρίκες, πρόεδρος του Πορτογαλικού Οργανισμού Επενδύσεων

Ποια ήταν τα αποτελέσματα;

43,1% του ΑΕΠ έφτασε το ποσοστό των εξαγωγών το 2017

Ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε
(θα φτάσει τα 600 ευρώ το 2019)

Η ανεργία έπεσε κάτω από 9%

Οι μισθολογικές απώλειες των δημοσίων υπαλλήλων αποκαταστάθηκαν

Οι συντάξεις αυξήθηκαν

Η ανάπτυξη έφτασε το 2,7% το 2017

Τα στοιχεία που εμποδίζουν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας είναι το χρέος, το προβληματικό ασφαλιστικό σύστημα, το αναποτελεσματικό φορολογικό σύστημα, η καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης και το διπλό πολύπλοκο πρόβλημα της πολυνομίας/κακονομίας και για να επιλυθούν αυτά τα προβλήματα και να έρθει η πολυπόθητη ανάπτυξη, ο οργανισμός διαΝΕΟσις έχει ξεκινήσει έναν κύκλο ερευνών, δημοσιεύσεων και εκδηλώσεων για τη συνολική αντιμετώπισή τους, αναφέρει το in.gr.

Στην τελευταία μελέτη διατυπώνεται μία τριπλή πρόταση για την αντιμετώπιση των τριών προβλημάτων που είναι το χρέος, το ασφαλιστικό και το φορολογικό σύστημα.

Η τριπλή πρόταση στην οποία καταλήγουν οι συγγραφείς Νίκος Χριστοδουλάκης, Μιλτιάδης Νεκτάριος και Χάρης Θεοχάρης είναι ένα νέο μείγμα δημοσιονομικών και αναπτυξιακών πολιτικών από το οποίο μπορούν να προκύψουν:350.000 νέες θέσεις εργασίας μέχρι το 2030 και 2 δισ. ευρώ νέα φορολογικά έσοδα.

Τα τρία βασικά σημεία των προτάσεων είναι:

1. Επίτευξη ενός συμβιβασμού για τα πρωτογενή πλεονάσματα για τα οποία η χώρα μας έχει δεσμευτεί κατά την περίοδο 2019-2022. Σύμφωνα με την πρόταση, η χώρα θα πρέπει να διεκδικήσει τη δυνατότητα ένα 2% του ΑΕΠ να κατευθύνεται στη χρηματοδότηση παραγωγικών επενδύσεων και υποδομών κάθε χρόνο, τουλάχιστον μέχρι το 2029.

2. Ριζική μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος με μείωση των συνολικών εισφορών (από 27% σε 19%) και με τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου Νέου Συστήματος Συντάξεων που θα περιλαμβάνει ένα ενιαίο ταμείο κύριων συντάξεων, ένα πλήρως κεφαλαιοποιημένο ενιαίο ταμείο επικουρικών συντάξεων και προαιρετικά επαγγελματικά ταμεία συντάξεων.

3. Απλοποίηση της φορολογίας με ενοποίηση και μείωση συντελεστών. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ενιαίος συντελεστής 20% στα καθαρά κέρδη των επιχειρήσεων, φορολογία εισοδήματος από 20% έως 30% για τα φυσικά πρόσωπα και τους αυτοαπασχολούμενους και τις ατομικές επιχειρήσεις, ενιαίο ΦΠΑ 20% (και χαμηλό 10%) και μια σειρά από θεσμικές αλλαγές που θα αυξήσουν την εισπραξιμότητα και θα βοηθήσουν στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.

Σύμφωνα με τη μελέτη τα αναμενόμενα αποτελέσματα της τριπλής αυτής πρότασης θα είναι:

- μείωση του χρέους κάτω από το 100% του ΑΕΠ μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2020 και δημιουργία αποθεματικών τουλάχιστον 50 δισ. ευρώ στην πρώτη δεκαετία λειτουργίας του συστήματος.

- Ένα δίκαιο, βιώσιμο ασφαλιστικό σύστημα, που θα εξασφαλίζει επαρκή κάλυψη στους ασφαλισμένους και θα αντιμετωπίζει του πολίτες ισότιμα. Ταυτόχρονα θα επιτευχθεί μειωμένη επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού από τις συντάξεις και μηδαμινή από το 2045 και μετά.

- Μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και τόνωση της απασχόλησης με τη δημιουργία 350.000 νέων θέσεων εργασίας μέχρι το 2030 και μείωση της ανεργίας στο 7,1% μέσα σε 10 χρόνια.

- Μείωση του φορολογικού βάρους μισθωτών, επιχειρήσεων και επαγγελματιών με ενθάρρυνση νέων επενδύσεων και νέων εξαγωγικών δραστηριοτήτων για τις επιχειρήσεις, καθώς και πραγματική αύξηση των εισοδημάτων όλων των πολιτών και ενίσχυση της ρευστότητας στην αγορά.