Η εικόνα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς ροές και η παρουσία των θεσμικών επενδυτών αποτελούν βασικό παράγοντα για το Χρηματιστήριο Αθηνών.

Η ανάλυση της HSBC στηρίζεται σε ένα ιδιαίτερα μεγάλο δείγμα. Παρακολουθεί περίπου 300 ενεργά funds αναδυόμενων αγορών, με συνολικά υπό διαχείριση κεφάλαια 797 δισ. δολαρίων, καθώς και 359 global και global ex-US funds, συνολικού ενεργητικού 1,9 τρισ. δολαρίων.

Παράλληλα, η βάση δεδομένων περιλαμβάνει περιφερειακά funds και περίπου 2.500 παθητικά επενδυτικά κεφάλαια, τα οποία κατέχουν σχεδόν 2 τρισ. δολάρια σε μετοχές αναδυόμενων αγορών.

Μικρή υπερστάθμιση στην Ελλάδα

Τα ενεργά funds αναδυόμενων αγορών εμφανίζονται να διατηρούν μικρή υπερστάθμιση στην Ελλάδα έναντι των benchmarks τους, με τη χώρα να βρίσκεται στην υψηλότερη πλευρά της σχετικής κατάταξης.

Στην ίδια κατηγορία εμφανίζονται αγορές όπως η Βραζιλία, το Μεξικό, η Ουγγαρία και η Ινδονησία, την ώρα που αρκετές μεγαλύτερες αναδυόμενες αγορές εξακολουθούν να καταγράφουν υποσταθμίσεις.

Σύμφωνα με την HSBC, η σχετική θέση της Ελλάδας παραμένει θετική και σε σύγκριση με το εύρος της τελευταίας πενταετίας, ένδειξη ότι η παρουσία της χώρας στα χαρτοφυλάκια των διεθνών διαχειριστών δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι το ποσοστό των funds που έχουν πραγματική έκθεση στην ελληνική αγορά.

Περίπου δύο στα τρία ενεργά emerging-market funds του δείγματος της HSBC κατέχουν ελληνικές μετοχές. Η Ελλάδα βρίσκεται έτσι σχετικά ψηλά στην κατάταξη της συμμετοχής των διεθνών χαρτοφυλακίων, πίσω κυρίως από πολύ μεγαλύτερες αγορές, όπως η Κίνα, η Ταϊβάν, η Ινδία, η Νότια Κορέα και η Βραζιλία.

Η παρουσία της Ελλάδας είναι αξιοσημείωτη και στα παγκόσμια funds. Παρότι τα συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια έχουν πολύ ευρύτερο επενδυτικό σύμπαν και επομένως μικρότερη έκθεση στις επιμέρους αναδυόμενες αγορές, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται μεταξύ των αγορών με σημαντική παρουσία, υψηλότερα από αρκετές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής.

Η Εθνική Τράπεζα ξεχωρίζει

Το ισχυρότερο ελληνικό στοιχείο της ανάλυσης βρίσκεται, ωστόσο, σε επίπεδο μεμονωμένων μετοχών.

Η Εθνική Τράπεζα συγκαταλέγεται μεταξύ των μεγαλύτερων ενεργών υπερσταθμίσεων των funds αναδυόμενων αγορών που παρακολουθεί η HSBC.

Η μετοχή εμφανίζει ενεργό βάρος περίπου 10,4 μονάδων βάσης υψηλότερο από το benchmark, ενώ βρίσκεται στα χαρτοφυλάκια περίπου του 33% των funds του σχετικού δείγματος.

Το στοιχείο έχει διαφορετική σημασία από την απλή παρουσία μιας μετοχής σε ένα χαρτοφυλάκιο. Η ενεργή υπερστάθμιση δείχνει ότι οι διαχειριστές δεν περιορίζονται στην έκθεση που θα είχαν εάν ακολουθούσαν παθητικά τον δείκτη αναφοράς, αλλά έχουν τοποθετήσει μεγαλύτερο ποσοστό κεφαλαίων στην Εθνική από το βάρος της στο benchmark.

Με άλλα λόγια, ένα μέρος των ενεργών διαχειριστών έχει επιλέξει συνειδητά αυξημένη έκθεση στη μετοχή.

Η παρουσία της Εθνικής στη σχετική κατάταξη την τοποθετεί δίπλα σε ορισμένους από τους τίτλους που συγκεντρώνουν σημαντικές ενεργές τοποθετήσεις στις αναδυόμενες αγορές της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Ευρώπης.

Τα 2 τρισ. δολάρια των passive funds

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει η HSBC και στη μεγάλη αύξηση του μεγέθους των παθητικών κεφαλαίων.

Περίπου 2.500 passive funds που παρακολουθεί η τράπεζα κατέχουν πλέον σχεδόν 2 τρισ. δολάρια σε μετοχές αναδυόμενων αγορών. Το ποσό έχει αυξηθεί κατά περίπου 1 τρισ. δολάρια σε σχέση με το 2024, καταδεικνύοντας την ταχύτατη διεύρυνση του ρόλου των ETFs και των υπόλοιπων προϊόντων παθητικής διαχείρισης.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία και για μικρότερες χρηματιστηριακές αγορές, καθώς οι παθητικές ροές μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές κινήσεις στις τιμές.

Σε αντίθεση με τους ενεργούς διαχειριστές, τα passive funds πραγματοποιούν αγορές και πωλήσεις κυρίως βάσει των εισροών και εκροών που δέχονται και των μεταβολών στους δείκτες τους και όχι κατ' ανάγκη βάσει της αποτίμησης μιας συγκεκριμένης εταιρείας.

Ως αποτέλεσμα, οι αλλαγές στις συνθέσεις των δεικτών, οι μεταβολές των σταθμίσεων και οι διεθνείς ροές προς ETFs αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τη βραχυπρόθεσμη συμπεριφορά των μετοχών.

Θα πρέπει να σημειώσουμε και τις εισροές ύψους 5 δισ. ευρώ (2,9 δισ. σε μετοχές και 2,1 δισ. σε ομόλογα), σύμφωνα με την ΤτΕ πριν την αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας, από το δ΄ 3μηνο του 2022 έως και το γ' 3μηνο του 2023 .

Ενδεικτικό της ζήτησης είναι και το γεγονός ότι μόνο το 2024 υπήρξαν μεγάλες προσφορές για ελληνικά assets, που προσέγγισαν τα 120 δισ. ευρώ.

Την ίδια ώρα, όπως παρατηρούν παράγοντες της αγοράς, μία νέα γενιά επενδυτών περισσότερων "ποιοτικών" και μακροπρόθεσμων, δημιουργείται για τα ελληνικά assets, μετά την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας. Ο τίτλος investment grade επιτρέπει σε ένα πολύ μεγαλύτερο κοινό επενδυτών να επενδύσει σε περιουσιακά στοιχεία της Ελλάδας.

Ομόλογα

Οι πιστοληπτικές αξιολογήσεις διαδραματίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση των τοποθετήσεων από μεγάλους διεθνείς επενδυτές. Έτσι, η ζήτηση ελληνικών κρατικών ομολόγων εκ μέρους διεθνών επενδυτών έχει ενισχυθεί, ήδη αφότου διαφάνηκε η προοπτική αναβάθμισης της ελληνικής οικονομίας στην επενδυτική κατηγορία, με αποτέλεσμα τη μεγάλη αύξηση των επενδυτικών θέσεων σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου .

Ειδικότερα, με βάση τα στοιχεία της Διεθνούς Επενδυτικής Θέσης, από το α΄ τρίμηνο του 2023, δηλ. λίγο πριν την πρώτη αναβάθμιση στη επενδυτική κατηγορία, έως το δ΄ τρίμηνο του 2024, οι θέσεις διεθνών επενδυτών σε ελληνικά κρατικά ομόλογα έχουν αυξηθεί κατά 5,5 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την ΤτΕ

Οι αναβαθμίσεις, καθώς αυξάνουν τη ζήτηση ελληνικών τίτλων, ασκούν μειωτική επίδραση στις αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων, μέσω της μείωσης της συνιστώσας πιστωτικού κινδύνου των ελληνικών ομολόγων.

Αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι οι διαφορές αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων έναντι άλλων κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης έχουν περιοριστεί και βρίσκονται σε επίπεδα συγκρίσιμα με εκείνα προ της κρίσης χρέους.

Συγκεκριμένα, η διαφορά αποδόσεων (spread) του ελληνικού 10ετούς ομολόγου έναντι του αντίστοιχου γερμανικού τίτλου ήταν 73 μ.β. στις 5.6.2025, περίπου 125 μ.β. χαμηλότερη σε σχέση με το μέσο επίπεδό της το α΄ τρίμηνο του 2023, δηλ. πριν από τη διαμόρφωση προσδοκιών για επικείμενη αναβάθμιση στην επενδυτική κατηγορία. Επίσης, οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων συνεχίζουν να είναι μειωμένες και έναντι άλλων ομολόγων της ευρωζώνης με συγκρίσιμη πιστοληπτική αξιολόγηση, όπως τα ιταλικά κρατικά ομόλογα.

Η ρευστότητα στη δευτερογενή αγορά ομολόγων του ΕΔ παρουσιάζεται αυξημένη για το 2025, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Συγκεκριμένα, τους πέντε πρώτους μήνες του 2025 η μέση ημερήσια αξία συναλλαγών στην Ηλεκτρονική Δευτερογενή Αγορά Τίτλων (ΗΔΑΤ) διαμορφώθηκε σε 187,3 εκατ. ευρώ μεσοσταθμικά, έναντι 80,2 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2024.

Τέλος, στο Σύστημα 'Αυλων Τίτλων (ΣΑΤ), μέσω του οποίου διακανονίζονται τόσο εγχώριες όσο και διεθνείς συναλλαγές σε ομόλογα του ΕΔ, η μέση ημερήσια αξία αγοραπωλησιών τους πέντε πρώτους μήνες του 2025 διαμορφώθηκε σε 756 εκατ., ενώ το αντίστοιχο διάστημα του 2024 η μέση ημερήσια αξία αγοραπωλησιών ήταν 557 εκατ. αντίστοιχα.

Χρηματιστήριο

Η σημαντική ενίσχυση της ζήτησης ελληνικών αξιογράφων εκ μέρους διεθνών επενδυτών έχει οδηγήσει σε αύξηση των επενδυτικών θέσεων σε ελληνικές μετοχές κατά 11 διs. ευρώ από το α΄ τρίμηνο του 2023, σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Επενδυτικής Θέσης, διευκολύνοντας μεταξύ άλλων τη χρηματοδότηση ελληνικών εταιριών μέσω του χρηματιστηρίου. Έτσι, από τις αρχές του 2025 καταγράφηκαν τρεις εισαγωγές και τρεις διαγραφές στην κύρια αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών, ενώ πραγματοποιήθηκε μεγαλύτερο ύψος αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου από εισηγμένες εταιρίες του μη χρηματοπιστωτικού τομέα. Συμπεριλαμβανομένων των νέων εισαγωγών, το συνολικό ύψος των κεφαλαίων που αντλήθηκαν το διάστημα Ιανουαρίου-Μαΐου 2025 ήταν 531,4 εκατ. ευρώ, έναντι 240,8 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2024.

H συναλλακτική δραστηριότητα στο Χρηματιστήριο Αθηνών (μέσος ημερήσιος όγκος συναλλαγών) ανήλθε σε 196 εκατ. ευρώ από τις αρχές του 2025, ενισχυμένη κατά 35% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024.

Η χρηματιστηριακή αγορά από τον Απρίλιο του 2023, που σύμφωνα με την ΤτΕ ουσιαστικά άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, καταγράφει κέρδη πάνω από 70%.

Σύμφωνα με χρηματιστηριακούς αναλυτές η προεξόφληση της επενδυτικής βαθμίδας άρχισε από τα χαμηλά του Σεπτεμβρίου - Οκτωβρίου 2022, έχοντας δώσει μία άνοδο άνω του 130% στον βασικό χρηματιστηριακό δείκτη.