Το βασικό τμήμα της θα αρχίσει να εφαρμόζεται από τις 16/9/2024 με την έναρξη του δικαστικού έτους, τα νέα δεδομένα όμως για την Αττική, τα μεγαλύτερα δηλαδή Πρωτοδικεία της χώρας, θα τα δούμε να εφαρμόζονται από την 1η/1/2026. Ο λόγος έχει να κάνει με την κτιριακή ανασυγκρότηση των δικαστηρίων (νέο πρωτοδικείο στον Άρειο Πάγο και νέα δικαστήρια στον Πειραιά) που οδηγεί σε ετεροχρονισμένη έναρξη λειτουργίας.

Το σχέδιο

Ειδικά λοιπόν για την Αττική, το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει:

Αθήνα

Στο Πρωτοδικείο Αθηνών ιδρύεται ποινικό τμήμα. Εν ολίγοις το Πρωτοδικείο Αθηνών διαχωρίζεται σε Πολιτικό και Ποινικό, με το πρώτο να λειτουργεί στο κτίριο του Ειρηνοδικείου Αθηνών και το δεύτερο στην Ευελπίδων.

– Στην περιφέρεια του Πρωτοδικείου Αθηνών εμπίπτουν οι Δήμοι των Περιφερειακών Ενοτήτων Ανατολικής Αττικής, Βορείου Τομέα Αθηνών, Κεντρικού Τομέα Αθηνών και οι Δήμοι Αγίων Αναργύρων-Καματερού, Ιλίου, Πετρούπολης και Περιστερίου της Περιφερειακής Ενότητας Δυτικού Τομέα Αθηνών, καθώς και ο Δήμος Φυλής της Περιφερειακής Ενότητας Δυτικής Αττικής.

Στην περιφέρεια του Πρωτοδικείου Πειραιώς εμπίπτουν οι Δήμοι των Περιφερειακών Ενοτήτων Πειραιώς, Δυτικής Αττικής πλην Δήμου Φυλής, Νήσων Αττικής και Νοτίου Τομέα Αθηνών, καθώς και οι Δήμοι Αγίας Βαρβάρας, Αιγάλεω και Χαϊδαρίου της Περιφερειακής Ενότητας Δυτικού Τομέα Αθηνών. Εν ολίγοις, όλο το παραλιακό μέτωπο περνάει στην αρμοδιότητα του Πειραιά και φεύγει από την Αθήνα.

Ποια Ειρηνοδικεία καταργούνται

Τα Ειρηνοδικεία Αθηνών, Πειραιώς, Αιγίνης, Αμαρουσίου, Αχαρνών, Ελευσίνας, Καλαυρίας (Πόρος), Καλλιθέας, Κρωπίας, Κυθήρων, Λαυρίου, Νέας Ιωνίας, Νικαίας, Ιλίου, Μαραθώνος, Μεγάρων, Περιστερίου, Σαλαμίνας, Σπετσών και Χαλανδρίου καταργούνται. Οι οργανικές θέσεις των υπηρετούντων δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών και δικαστικών υπαλλήλων στα Ειρηνοδικεία Αθηνών, Αμαρουσίου, Αχαρνών, Κρωπίας, Λαυρίου, Νέας Ιωνίας, Ιλίου, Μαραθώνος, Περιστερίου και Χαλανδρίου μεταφέρονται στο Πρωτοδικείο Αθηνών.

Οι οργανικές θέσεις των υπηρετούντων δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών και δικαστικών υπαλλήλων στα Ειρηνοδικεία Πειραιώς, Αιγίνης, Ελευσίνας, Καλαυρίας (Πόρος), Καλλιθέας, Κυθήρων, Νικαίας, Μεγάρων, Σαλαμίνας και Σπετσών μεταφέρονται στο Πρωτοδικείο Πειραιώς.

Ως περιφερειακές έδρες του Πρωτοδικείου Αθηνών ορίζονται το Μαρούσι, το Κορωπί και το Περιστέρι, στην κατά τόπο αρμοδιότητα των οποίων εμπίπτουν:

α) στην Περιφερειακή Έδρα Αμαρουσίου, οι Δήμοι Αμαρουσίου, Λυκόβρυσης-Πεύκης, Ηρακλείου, Νέας Ιωνίας, Μεταμόρφωσης και Χαλανδρίου,

β) στην Περιφερειακή Έδρα Κορωπίου, οι Δήμοι Κρωπίας, Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Μαρκόπουλου-Μεσογαίας, Σαρωνικού και Λαυρεωτικής,

Δύο Περιφερειακά Πρωτοδικεία Πειραιά

Ως περιφερειακές έδρες του Πρωτοδικείου Πειραιώς ορίζονται η Καλλιθέα και τα Μέγαρα, στην κατά τόπο αρμοδιότητα των οποίων εμπίπτουν:

α) στην περιφερειακή έδρα Καλλιθέας, οι Δήμοι Καλλιθέας, Μοσχάτου- Ταύρου, Νέας Σμύρνης και Παλαιού Φαλήρου, και

β) στην περιφερειακή έδρα Μεγάρων, οι Δήμοι Ασπροπύργου, Ελευσίνας, Μεγαρέων και Μάνδρας-Ειδυλλίας. Οι οργανικές θέσεις δικαστών και εισαγγελέων του Πρωτοδικείου Πειραιώς ορίζονται ως ακολούθως: α) Πρόεδροι Πρωτοδικών: δεκαεννέα (19), β) Πρωτοδίκες: εκατόν είκοσι πέντε (125), γ) Δικαστικοί Πάρεδροι: δώδεκα (12), δ) Εισαγγελείς Πρωτοδικών: οκτώ (8), ε) Αντεισαγγελείς Πρωτοδικών: δεκατέσσερις (14), στ) Εισαγγελικοί Πάρεδροι: δύο (2). Οι οργανικές θέσεις των δικαστικών υπαλλήλων του Πρωτοδικείου Πειραιώς ανέρχονται σε τριακόσιες δεκατέσσερις (314).

Δημοσιεύθηκαν στην Εθνική Σχολή Λειτουργών οι πίνακες για τις μόνιμες προσλήψεις υπαλλήλων στα δικαστήρια, μέσω ΑΣΕΠ, στα πλαίσια εξετάσεων του ‘Α Εισαγωγικού Διαγωνισμού 2023.

Τη σύμβαση για την ωρίμανση του έργου «Χρηματοδότηση, Μελέτη, Κατασκευή και Τεχνική Διαχείριση του κτηρίου του Πρωτοδικείου Αθηνών και της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών» που εντάσσεται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας υπέγραψαν σήμερα, Τρίτη 22 Φεβρουαρίου 2022, ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Κώστας Τσιάρας και ο Εντεταλμένος Σύμβουλος του ΤΑΙΠΕΔ, Παναγιώτης Σταμπουλίδης.

Στο πλαίσιο υλοποίησης του έργου, το ΤΑΙΠΕΔ αναλαμβάνει την τεχνική υποστήριξη για τις ενέργειες ωρίμανσης που απαιτούνται μέχρι και την ένταξη του Έργου στον κατάλογο εγκεκριμένων έργων ΣΔΙΤ για την υπαγωγή του στο Ν. 3389/2005.

Ο Υπουργός Δικαιοσύνης Κώστας Τσιάρας δήλωσε:

«Με τη σημερινή υπογραφή της σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Δικαιοσύνης και του ΤΑΙΠΕΔ, το πλέον εμβληματικό έργο για τη λειτουργία της Δικαιοσύνης μπαίνει οριστικά σε τροχιά υλοποίησης.

Με την τεχνική υποστήριξη του ΤΑΙΠΕΔ, εκκινεί η διαδικασία για την μεταστέγαση των πολιτικών – ποινικών δικαστηρίων της πρώην Σχολής Ευελπίδων σε νέες, υψηλής αισθητικής και λειτουργικότητας εγκαταστάσεις, όπως αρμόζει σε ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό Κράτος Δικαίου, και παράλληλα δημιουργείται στην περιοχή ένα αρχιτεκτονικό και πολεοδομικό σημείο αναφοράς καθώς και ένας ισχυρός πόλος ανάπτυξης.»

Ο Εντεταλμένος Σύμβουλος του ΤΑΙΠΕΔ, Παναγιώτης Σταμπουλίδης, ανέφερε:

«Το ΤΑΙΠΕΔ ανταποκρίνεται με ταχύτητα και προσήλωση στον ρόλο που του έχει ανατεθεί από την Ελληνική Πολιτεία για την ωρίμαση έργων στρατηγικής σημασίας, που έχουν ενταχθεί για χρηματοδότηση στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η αναβάθμιση των υφιστάμενων και η δημιουργία νέων δικαστικών κτηρίων, καθώς και η βελτίωση συνολικά των ελληνικών δικαστικών υποδομών θα οδηγήσει σε αναβάθμιση του κύρους της Ελληνικής Δικαιοσύνης προς όφελος των πολιτών και των επιχειρήσεων. Η στέγαση του Πρωτοδικείου Αθηνών και της Εισαγγελίας θα γίνει σε ένα σύγχρονο κτήριο που θα πληροί τις σύγχρονες απαιτήσεις για τη λειτουργία της Δικαιοσύνης. Ευχαριστούμε το Υπουργείο Δικαιοσύνης για την εμπιστοσύνη που δείχνει στο ΤΑΙΠΕΔ και για την αποδοτική συνεργασία που έχουμε αναπτύξει. Συνεχίζουμε δυναμικά και με τα υπόλοιπα έργα που έχουν ενταχθεί στη Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας – PPF του Ταμείου».

• Θα συζητούνται προσωρινές διαταγές (αν απουσιάζει ο ένας διάδικος θα αναβάλλεται)
• Υποθέσεις Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου και Μονομελούς και Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων, εκδικάζονται εφόσον υπάρχει συμπλήρωση 18μηνου εντός 3μήνου
• Κακουργήματα στα οποία συμπληρώνεται ο χρόνος παραγραφής τους μέχρι την 31η.12.2023 στον πρώτο βαθμό ή μέχρι την 31η.12.2022 στο δεύτερο βαθμό, εκδικάζονται
• Δίκες που έχουν διακοπεί για τις δικασίμους της 25ης.01.2022 και 26ης.01.2022 και δεν υπάγονται στις ως άνω εξαιρέσεις, οπότε το δικαστήριο αποφασίζει σε συνεδρίαση, χωρίς να είναι αναγκαία η παρουσία των διαδίκων, την εκ νέου διακοπή.
• Οι συνεδριάσεις θα αρχίζουν στις 10 και στα Αυτόφωρα στις 12. θα γίνονται επίσης κανονικά απολογίες κατηγορουμένων (από τις 11 το πρωί)
• Στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας που υπάρχουν προβλήματα θα αποφασίζουν οι διοικήσεις των Δικαστηρίων και Εισαγγελιών.

Κατά την τηλεδιάσκεψη αυτή, οι διοικήσεις των δικαστικών σχηματισμών ενημέρωσαν ότι «τα όποια προβλήματα έχουν ανακύψει είναι αντιμετωπίσιμα και μικρής σχετικά έκτασης και είναι δυνατή η ασφαλής επαναλειτουργία των δικαστηρίων από αύριο».

Παράλληλα, ο υπουργός Δικαιοσύνης ενημέρωσε ότι έχουν εγκριθεί οι πιστώσεις για την ανανέωση των συμβάσεων των εταιρειών φύλαξης και οι διοικήσεις των δικαστικών σχηματισμών δήλωσαν ότι θα πραγματοποιείται κανονικά ο έλεγχος.

Κοινός τόπος όλων των αρμοδίων φορέων, σύμφωνα με την ανακοίνωση, «αποτελεί η ανάγκη αυστηρού ελέγχου των εισερχομένων στους χώρους των δικαστηρίων και η τήρηση των προβλεπόμενων μέτρων πρόληψης και προστασίας, όπως επίσης και η χρονική κατανομή των πινακίων προς αποφυγή συγχρωτισμού», ενώ «οι εκπρόσωποι του δικηγορικού σώματος επεσήμαναν την ανάγκη ευελιξίας των δικαστικών σχηματισμών προς αποφυγή ερημοδικιών και απώλειας δικαιωμάτων των πολιτών».

Κατόπιν αυτών, από αύριο Παρασκευή, τα δικαστήρια θα λειτουργήσουν σύμφωνα με τις προβλέψεις της ισχύουσας κοινής υπουργικής απόφασης.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση «για την ασφαλή πρόσβαση στο χώρο της Δικαιοσύνης και για την απρόσκοπτη είσοδο στα δικαστήρια, τις εισαγγελίες, τα στρατιωτικά δικαστήρια, τα έμμισθα και άμισθα υποθηκοφυλακεία, καθώς και στα κτηματολογικά γραφεία και υποκαταστήματα του φορέα «Ελληνικό Κτηματολόγιο» και στην Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών, δικαστικοί λειτουργοί, δικαστικοί υπάλληλοι, δικηγόροι, εργαζόμενοι, πολίτες υποχρεούνται να επιδεικνύουν πιστοποιητικό εμβολιασμού ή πιστοποιητικό νόσησης ή βεβαίωση αρνητικού εργαστηριακού ελέγχου για κορωνοϊό COVID-19».

Πότε επιτρέπεται κατ' εξαίρεση το self-test

Κατ’ εξαίρεση, αρκεί η επίδειξη δήλωσης αποτελέσματος self-test για αυτοδιαγνωστικό έλεγχο που έχει διενεργηθεί σε χρονικό διάστημα 24 ωρών πριν από την είσοδο των φυσικών προσώπων στις ως άνω υπηρεσίες, στις εξής περιπτώσεις:

-Κατάθεση στα αστικά ή στα διοικητικά δικαστήρια, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν εξαιρετικά επείγοντα χαρακτήρα:

α) αίτησης προσωρινής δικαστικής προστασίας (ασφαλιστικά μέτρα, αίτηση αναστολής κ.λπ.) με αίτημα προσωρινής διαταγής ή

β) αίτησης εκούσιας δικαιοδοσίας με αίτημα προσωρινής διαταγής ή

γ) αυτοτελούς αιτήματος προσωρινής διαταγής,

- Συζήτηση προσωρινής διαταγής,

- Κατάθεση και συζήτηση αγωγών του άρθρου 22 του ν. 1264/1982,

- Παράσταση πληρεξουσίων δικηγόρων, κατηγορουμένων και μαρτύρων ενώπιον Εισαγγελέα ή και Ανακριτή σε ποινικές υποθέσεις διαδικασίας αυτοφώρου, πλημμελημάτων και κακουργημάτων.

Διευκρινίζεται, ότι τα πιστοποιητικά καθώς και η δήλωση αποτελέσματος self-test επιδεικνύονται είτε σε έγχαρτη μορφή είτε ηλεκτρονικά μέσω κινητής συσκευής του φυσικού προσώπου στην είσοδο των ως άνω υπηρεσιών σε προσωπικό εταιρειών φύλαξης (security) ή σε εξουσιοδοτημένο προσωπικό της εκάστοτε υπηρεσίας.

Η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση δεν καταλαμβάνει τα Διοικητικά Δικαστήρια και το Ελεγκτικό Συνέδριο, τα οποία θα συνεχίζουν την λειτουργία τους όπως προβλέπεται σήμερα.

Ειδικότερα, στο χώρο των δικαστηρίων της Ποινικής και Πολιτικής Δικαιοσύνης της Αθήνας που είναι στο «επίπεδο πολύ αυξημένου κινδύνου», σύμφωνα με νέα ΚΥΑ, θα διενεργούνται οι δίκες ενδίκων μέσων ενώπιον των Εφετείων, οι οποίες έχουν εκδικασθεί στον πρώτο βαθμό κατ’ αντιμωλία των διαδίκων και παύει η αναστολή των προθεσμιών για τη διενέργεια διαδικαστικών πράξεων και άλλων ενεργειών καθώς και της παραγραφής των συναφών αξιώσεων.

Ειδικότερα, θα:

-διενεργούνται οι δίκες ενδίκων μέσων ενώπιον των Εφετείων που αφορούν εργατικές διαφορές, ανακοπές κατά της εκτελεστικής διαδικασίας και διατροφές από τον νόμο, οι οποίες έχουν εκδικαστεί στον πρώτο βαθμό αντιμωλία των διαδίκων. Οι δίκες αυτές γίνονται είτε με αυτοπρόσωπη παράσταση των πληρεξουσίων δικηγόρων των διαδίκων είτε με δήλωση των άρθρων 242 και 524 ΚΠολΔ, η οποία υποβάλλεται έστω και από έναν εκ των πληρεξουσίων δικηγόρων των διαδίκων.

- διενεργούνται οι δίκες σε α΄ βαθμό ανακοπών κατά της εκτελεστικής διαδικασίας, εργατικών διαφορών και διατροφών από τον νόμο, στις οποίες δύνανται να εξετάζονται μάρτυρες στο ακροατήριο.

- οι δίκες ασφαλιστικών μέτρων που έχουν ως αντικείμενο εργατικές διαφορές, ανακοπές και αιτήσεις αναστολής κατά της εκτελεστικής διαδικασίας και διατροφές από τον νόμο, στις οποίες δύνανται να εξετάζονται μάρτυρες στο ακροατήριο.

- διενεργούνται οι δίκες εφέσεων κατά ερήμην αποφάσεων, εισαγομένων κατά το άρθρο 528 ΚΠολΔ, που αφορούν εργατικές διαφορές, ανακοπές κατά της εκτελεστικής διαδικασίας και διατροφές από τον νόμο, στις οποίες δύνανται να εξετάζονται μάρτυρες στο ακροατήριο.

- διενεργούνται οι δίκες εκουσίας δικαιοδοσίας πρώτου βαθμού, οι δίκες πρώτου βαθμού που αφορούν ειδικούς νόμους οι οποίες δικάζονται με τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας και οι δίκες πρώτου βαθμού του 3869/2010 («νόμος Κατσέλη») στις οποίες δεν εξετάζονται μάρτυρες, αποκλειστικά με τη δυνατότητα προσκόμισης ενόρκων βεβαιώσεων. Κατ΄ εξαίρεση στις δίκες εκουσίας δικαιοδοσίας που έχουν ως αντικείμενο τη θέση σε δικαστική συμπαράσταση, την κήρυξη ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας στις δίκες ακούσιας νοσηλείας, στις δίκες υιοθεσίας και στις δίκες των άρθρων 68 επ. του ν. 4307/ωδύνανται να εξετάζονται μάρτυρες στο ακροατήριο.

Στην ανωτέρω περίπτωση (όταν δεν εξετάζονται μάρτυρες), την προτεραία της δικασίμου υποβάλλεται έγγραφη δήλωση των πληρεξουσίων δικηγόρων των διαδίκων, ότι η συγκεκριμένη υπόθεση θα εκδικασθεί χωρίς την εξέταση μαρτύρων.

- διενεργούνται οι δίκες εκουσίας δικαιοδοσίας δευτέρου βαθμού, οι δίκες δευτέρου βαθμού που αφορούν ειδικούς νόμους οι οποίες δικάζονται με τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας και οι δίκες δευτέρου βαθμού του «νόμου Κατσέλη», οι οποίες γίνονται με αυτοπρόσωπη παράσταση των πληρεξουσίων δικηγόρων των διαδίκων και αποκλειστικά με τη δυνατότητα προσκόμισης ενόρκων βεβαιώσεων.

Ποινικά Δικαστήρια:

Στα Ποινικά δικαστήρια θα:

- εκδικάζονται αυτόφωρα πλημμελήματα, εφόσον αφορά κατηγορούμενο που κρατείται δυνάμει των διατάξεων περί αυτόφωρης διαδικασίας.

- εκδικάζονται κακουργήματα για τους προσωρινά κρατούμενους κατηγορουμένους, των οποίων συμπληρώνεται κατά περίπτωση το ανώτατο όριο προσωρινής κράτηση.

- εκδικάζονται κακουργήματα που παραγράφονται μέχρι και τις 31.12.2021 και πλημμελήματα που παραγράφονται μέχρι και τις 31.8.2021.

- εκδικάζονται αιτήσεις αναστολής εκτέλεσης κατά τα άρθρα 471 και 497 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ακύρωσης της διαδικασίας κατά τα άρθρα 341 και 435 ΚΠΔ, ακύρωσης της απόφασης κατά τα άρθρα 430 και 431 ΚΠΔ, αναβολής ή διακοπής εκτέλεσης της ποινής κατά τα άρθρα 555 και 557 ΚΠΔ, καθώς και των αιτήσεων που αφορούν στον καθορισμό συνολικής ποινής κατά το άρθρο 551 ΚΠΔ, στην απότιση της χρηματικής ποινής σε δόσεις εντός προθεσμίας κατά τα άρθρα 80 του ισχύοντος Ποινικού Κώδικα και 82 του προϊσχύσαντος ΠΚ και στη μετατροπή της χρηματικής ποινής ή του προστίμου σε παροχή κοινωφελούς εργασίας κατά την παρ. 5 του άρθρου 82 του προϊσχύσαντος ΠΚ.

Υποθηκοφυλακεία και Κτηματολογικά Γραφεία

Τέλος, αναφορικά με τα Υποθηκοφυλακεία και τα Κτηματολογικά Γραφεία θα επιτρέπονται όλες οι συναλλαγές, ενώ κατόπιν ραντεβού θα γίνεται μόνο ο έλεγχος των αρχείων.

Με την υπουργική απόφαση ρυθμίζεται η λειτουργία των δικαστηρίων και εισαγγελιών της χώρας και καθιερώνεται ανώτατος αριθμός 15 ατόμων ανά δικαστική αίθουσα, εκτός εάν κατά την κρίση του προεδρεύοντος του δικαστηρίου η παρουσία των περισσότερων ατόμων κρίνεται απολύτως αναγκαία, αποκλειστικά σε περιπτώσεις όπου ο χρόνος παραγραφής συμπληρώνεται για τα πλημμελήματα μέχρι 31.12.2021 και για τα κακουργήματα μέχρι 31.12.2022 ή συμπληρώνεται o ανώτατος χρόνος προσωρινής κράτησης κατηγορουμένων.

Συμπληρωματικά, αναστέλλονται προσωρινά οι εργασίες του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου και των Ειδικών Δικαστηρίων και οι νόμιμες και δικαστικές προθεσμίες.

Επίσης αναστέλλονται προσωρινά οι δίκες ενώπιων του Συμβουλίου της Επικρατείας, των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων και οι διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης και της διενέργειας πλειστηριασμών.

Αναφορικά με το Συμβούλιο της Επικρατείας εξαιρούνται της αναστολής οι υποθέσεις που είναι ώριμες προς εκδίκαση στην Ολομέλειά του καθώς και οι ώριμες προς συζήτηση υποθέσεις, για τις οποίες έχει υποβληθεί από όλους τους διαδίκους κοινή ή ξεχωριστή δήλωση περί παράστασης χωρίς εμφάνιση στο ακροατήριο εφόσον συντρέχουν και οι λοιπές νόμιμες προϋποθέσεις για τη συζήτησή τους ενώ οι λοιπές υποθέσεις αναβάλλονται υποχρεωτικά από το δικαστήριο σε επόμενη δικάσιμο, οι δε διάδικοι, εφόσον έχουν κλητευθεί νόμιμα, δεν κλητεύονται εκ νέου.

Επιπλέον, εξετάζονται αιτήματα έκδοσης προσωρινής διαταγής, εκδικάζονται επείγουσες αιτήσεις παροχής προσωρινής δικαστικής προστασίας και διενεργείται η επεξεργασία επειγόντων σχεδίων Προεδρικών Διαταγμάτων.

Όσον αφορά τα τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια εκδικάζονται οι ακυρωτικές διαφορές, που είναι ώριμες για συζήτηση και οι διαφορές ουσίας για τις οποίες έχει υποβληθεί από όλους τους διαδίκους δήλωση παράστασης, χωρίς εμφάνιση στο ακροατήριο, εξετάζονται αιτήματα έκδοσης προσωρινής διαταγής, εκδικάζονται επείγουσες αιτήσεις παροχής προσωρινής δικαστικής προστασίας, υποβάλλονται και εκδικάζονται αντιρρήσεις κατά της απόφασης κράτησης αλλοδαπού.

Παράλληλα, αναστέλλονται προσωρινά οι εργασίες των δικαστικών σχηματισμών του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Κατ’ εξαίρεση εκδικάζονται οι υποθέσεις ενώπιων της ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αιτήσεις παροχής προσωρινής δικαστικής προστασίας και αιτήματα έκδοσης προσωρινής διαταγής ενώ συνεχίζουν τις εργασίες τους και τα Κλιμάκια προσυμβατικού ελέγχου.

Στα Ποινικά Δικαστήρια εκδικάζονται τα αυτόφωρα πλημμελήματα, τα κακουργήματα με προσωρινά κρατούμενους για τους οποίους συμπληρώνεται το ανώτατο όριο κράτησης, κακουργήματα που παραγράφονται μέχρι και τις 31.12.2022, πλημμελήματα που παραγράφονται μέχρι και τις 31.12.2021 και αιτήσεις αναστολής, αναβολής ή διακοπής εκτέλεσης.

Αναστέλλεται, επίσης, η λειτουργία της Εθνικής Σχολής Δικαστικών Λειτουργών ενώ κατ’ εξαίρεση τα μαθήματα και η πρακτική άσκηση δύνανται να διενεργούνται εφόσον είναι εφικτό, μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας MOODLE ή άλλης διαδικτυακής εφαρμογής.

Επιτρέπεται η δημοσίευση των αποφάσεων και δύνανται οι διασκέψεις και η διεκπεραίωση οποιασδήποτε ενέργειας που αφορά στη λειτουργία των δικαστικών υπηρεσιών και των εισαγγελιών να γίνονται εξ αποστάσεως με τη χρήση τεχνολογικών μέσων.

Επιπλέον, προβλέπεται η τήρηση ελάχιστης απόστασης 1,5 μέτρου και δυνατότητα του αρμοδίου οργάνου διοίκησης του οικείου δικαστηρίου να ρυθμίζει τα ειδικότερα ζητήματα που ανάγονται στη λειτουργία του.

Η συζήτηση για τον νέο Ποινικό Κώδικα θα ξεκινήσει την Τετάρτη στο Κοινοβούλιο.

Η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ αποφάσισε την προώθηση των δύο νομοθετημάτων, καθώς τα δικαστήρια  αναμένουν την ολοκλήρωση της ψήφισής τους, με εκατοντάδες ποινικές δίκες να καθυστερούν, καθώς δικηγόροι και κατηγορούμενοι, όπως είναι φυσικό, επιθυμούν να κριθούν υπό το νέο νομοθετικό καθεστώς, ενώ οι νέες διατάξεις αφορούν το σύνολο των κρατουμένων.

Ο νέος Ποινικός Κώδικας, δεκάδες διατάξεις του οποίου εξορθολογίζουν ποινές και αδικήματα, ανανεώνοντας μετά από δεκαετίες το σύστημα ποινικής καταστολής έχει φθάσει στη Βουλή από ημέρες και κυριολεκτικώς στο παρά πέντε της προεκλογικής περιόδου.

Ακόμα, σειρά διατάξεων που είχαν προκαλέσει επικρίσεις κατά τη μακρά διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης όπως είχε ανακοινώσει ο υπουργός Δικαιοσύνης, Μιχάλης Καλογήρου,βελτιώθηκαν επί της ουσίας από τις νομοπαρασκευαστικές επιτροπές που συνεδρίασαν τον τελευταίο καιρό δεκάδες φορές για να οριστικοποιήσουν τα δύο νομοθετήματα καθοριστικής σημασίας για το σύστημα ποινικής αντιμετώπισης των εγκλημάτων, μεταξύ των οποίων εκείνες που αφορούν την τιμωρία του αδικήματος της απιστίας σε βάρος του δημοσίου, της δωροδοκίας πολιτικών προσώπων και πολλές άλλες.

Αναλυτικά οι βασικές ρυθμίσεις των νομοθετημάτων.

Ειδικότερα, σε σχέση με ό,τι είχε δοθεί στη δημόσια διαβούλευση πραγματοποιήθηκαν, ενδεικτικά, και οι παρακάτω βελτιώσεις:

Ορίστηκε αυστηρότερο πλαίσιο ποινής για τους διευθύνοντες εγκληματικές οργανώσεις (κάθειρξη έως 15 έτη) ενόψει και της συνεχίζόμενης δίκης της Χρυσής Αυγής.

Ορίστηκε η ποινή της κάθειρξης για τη δωροδοκία πολιτικών προσώπων και εναρμονίστηκαν οι διατάξεις προς τις διεθνείς συμβάσεις που δεσμεύουν τη χώρα.

Περιλήφθηκε ειδική διάταξη αυστηρής τιμώρησης του ρατσιστικού εγκλήματος.

Αυστηροποιήθηκε το πλαίσιο για τα αδικήματα του βιασμού με πρόβλεψη για κλιμάκωση των ποινών ανάλογα με τη βαρύτητα του αδικήματος καθώς εντάχθηκαν πλην του εξαναγκασμού με σωματική βία ή απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας και άλλες μορφές στο αδίκημα του βιασμού.

Συμπληρώθηκαν οι διατάξεις για την ενίσχυση της προστασίας των ανηλίκων απέναντι στην γενετήσια εκμετάλλευσή τους και προσαρμόστηκαν σε διεθνείς υποχρεώσεις της Ελλάδας.

Εγκλήματα όπως η κλοπή και η φθορά προβλέφθηκε ότι θα διώκονται κατ’ αρχήν αυτεπαγγέλτως, ώστε να εξυπηρετηθούν πρακτικές ανάγκες (σύλληψη επ’ αυτοφώρω κ.λπ.), με τη δυνατότητα όμως της εκ των υστέρων παύσεως της ποινικής δίωξης αν υποβάλει σχετική δήλωση ο ίδιος ο παθών.

Λήφθηκε πρόνοια ώστε να μην επηρεάζονται οι αστικές απαιτήσεις του παθόντος σε περίπτωση παραγραφής του αδικήματος λόγω μετατροπής του από κακούργημα σε πλημμέλημα.

Προβλέφθηκε η αυτεπάγγελτη δίωξη της κακουργηματικής απιστίας και στον ιδιωτικό τομέα προς αποφυγήν τυχόν καταχρήσεων, κυρίως εκ μέρους οργάνων της διοίκησης μεγάλων επιχειρήσεων και οργανισμών.

Επίσης προβλέφθηκε η αύξηση της ύλης των Μονομελών Εφετείων προς αποσυμφόρηση του Τριμελούς Εφετείου και του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων, με μεταβίβαση αρμοδιότητας εκδίκασης των υποθέσεων συγχώνευσης ποινών και καθορισμού συνολικής ποινής.

Επανακαθορίστηκε η αρμοδιότητα του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου, έτσι ώστε να περιλαμβάνει πλέον όσα πλημμελήματα απειλούνται με ποινή φυλάκισης έως τρία έτη. Προβλέφθηκε για τις προφανώς αβάσιμες μηνύσεις ή αναφορές ή εγκλήσεις η άρση κατάσχεσης να διατάσσεται από τον εισαγγελέα, ώστε να αποκαθίσταται ταχύτερα η νομιμότητα και να μην επιβαρύνεται το δικαστικό συμβούλιο.

Στην ποινική διαπραγμάτευση: α) απαγορεύεται η υπαγωγή εγκλημάτων αυξημένης ηθικοκοινωνικής απαξίας (λ.χ. κακουργημάτων με απειλούμενη ποινή και την ισόβια κάθειρξη, κακουργημάτων κατά της γενετήσιας ελευθερίας και της οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής), και β) παρέχεται στον εισαγγελέα η ευχέρεια να θεωρήσει υπόθεση ως ακατάλληλη προς διαπραγμάτευση, βάσει των περιστάσεων τέλεσης και την προσωπικότητα του κατηγορουμένου.

Αποσύρθηκε η πρόβλεψη για ορισμό εισηγητή δικαστή σε δίκες κακουργημάτων, αφού για τρέχοντες υπηρεσιακούς λόγους θα επιβαρύνονταν οι σύνεδροι δικαστές.

Ενισχύθηκε θεσμικά η εφαρμογή της ποινικής διαταγής, με πρόβλεψη: α) ευμενέστερης ποινικής αντιμετώπισης όσων αποδέχονται την ποινική διαταγή, β) διαδικασίας εκδίκασης αντιρρήσεων και ανατροπής της απόφασης της ποινικής διαταγής, σε μεγαλύτερη προθεσμία, και μετά από συζήτηση με την κοινή διαδικασία ύστερα από προηγούμενη κλήτευση του κατηγορουμένου.

Θεσπίστηκε το δικαίωμα του κατηγορουμένου να ζητεί χρόνο προετοιμασίας για την αντίκρουση της κατηγορίας, «αν από την αποδεικτική διαδικασία προκύψουν νέες περιστάσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να συνδεθούν με επιτρεπτή μεταβολή της».

Θεσπίστηκε ως αναγκαία και σύγχρονη αξίωση ο ειδικός τρόπος έναρξης της προθεσμίας αναίρεσης ύστερα από  ειδοποίηση με e-mail.

Για να δείτε ολόκληρο τον νέο Ποινικό Κώδικα και την αιτιολογική έκθεση πατήστε εδώ

Ειδικότερα, με απόφαση του υπουργού Δικαιοσύνης, Μιχάλη Καλογήρου (υπ΄ αριθμ. 27002/2019) εν όψει των Ευρωεκλογών (26 Μαΐου 2019), των περιφερειακών και δημοτικών εκλογών, θα δικαστήρια της χώρας θα παραμείνουν «κλειστά» από 22 Μαΐου έως και την 31η Μαΐου και εφόσον υπάρξουν επαναληπτικές περιφερειακές και δημοτικές Εκλογές (2 Ιουνίου 2019), η αναστολή λειτουργίας των δικαστηρίων θα παραταθεί μέχρι και την 5η Ιουνίου 2019.

Οι ποινικές δίκες που θα αρχίσουν πριν την 22η Μαΐου και δεν περατωθούν συνεχίζονται μετά την 5η Ιουνίου.

Όμως, για το Α1 Τμήμα του Αρείου Πάγου, στο οποίο γίνεται η ανακήρυξη των υποψηφίων κομμάτων για τις Εκλογές, αναστέλλονται οι δίκες από την 20η έως και την 29η Μαΐου.

Επίσης, στο Πρωτοδικείο Αθηνών και το Ειρηνοδικείο Αθηνών αναστέλλονται οι εργασίες από την 22η έως και την 31η Μαΐου και σε περίπτωση διενέργειας επαναληπτικών περιφερειακών και δημοτικών εκλογών, η αναστολή παρατείνεται μέχρι και την 7η Ιουνίου,ενώ οι ποινικές δίκες που θα αρχίσουν πριν την 22η Μαΐου και δεν περατωθούν συνεχίζονταιμετά την 7η Ιουνίου.

Παράλληλα, η διαδικασία διενέργειας πλειστηριασμών αναστέλλεται το ίδιο χρονικό διάστημα, ενώ οι εργασίες των εμμίσθων υποθηκοφυλακείων της χώρας αναστέλλονται από 24 έως και 28 Μαΐου και σε περίπτωση επαναληπτικών περιφερειακών και δημοτικών εκλογών αναστέλλονται από την 31η Μαΐου έως και την 3η Ιουνίου.

Τέλος, τα ζητήματα λειτουργίας των δικαστηρίων για την αυτόφωρη διαδικασία και τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων θα ρυθμιστούν από τους προϊσταμένους των κατά τόπους δικαστηρίων.