Τα χαρακτηριστικά και οι προοπτικές αυτής της νέας δραστηριότητας παρουσιάστηκαν στο ευρωπαϊκό συνέδριο Industrial Carbon Management Forum, που διοργάνωσε στην Αθήνα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συνεργασία με την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ).

«Η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο μεταφοράς CO₂»

Όπως τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ, Αριστοφάνης Στεφάτος:

«Η χώρα μας έχει όλες τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο μεταφοράς CO₂, συνδέοντας τη Νότια, Κεντρική και Ανατολική Μεσόγειο με κατάλληλες και ασφαλείς γεωλογικές αποθήκες. Όραμά μας είναι η Ελλάδα να λειτουργεί ως σταθερός εταίρος σε συνεργασίες με την Ιταλία, τα Βαλκάνια και χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, όπως η Αίγυπτος».

Παράλληλα, επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει ευρωπαϊκούς πόρους άνω των 920 εκατ. ευρώ για έργα CCS, με προοπτικές μόχλευσης επενδύσεων έως 4 δισ. ευρώ, συμβάλλοντας στους στόχους για μια κλιματικά ουδέτερη και ανταγωνιστική οικονομία.

Μεταφορά και τεχνογνωσία – όχι μόνο αποθήκευση

Ο ρόλος της Ελλάδας δεν περιορίζεται στην αποθήκευση, καθώς η υφιστάμενη υποδομή στον Πρίνο επαρκεί κυρίως για την εγχώρια βιομηχανία. Η χώρα μπορεί να διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στη υγροποίηση και μεταφορά CO₂ σε τρίτες χώρες με διαθέσιμες γεωλογικές αποθήκες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συμφωνία της EnEarth με τη Heidelberg Materials για την ανάπτυξη υπόγειας αποθήκης CO₂ στη Βουλγαρία, γεγονός που αναδεικνύει και τον ρόλο της Ελλάδας ως κόμβου μεταφοράς τεχνογνωσίας.

Η συνεργασία EnEarth – Heidelberg Materials

Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ ο Νικόλας Ρήγας, επικεφαλής του Τομέα Αποθήκευσης Άνθρακα της EnEarth:

«Η συμφωνία με έναν γερμανικό πολυεθνικό όμιλο που δραστηριοποιείται σε 50 χώρες αποτελεί επιβεβαίωση της τεχνογνωσίας που αναπτύσσουμε στον Πρίνο και απόδειξη ότι μεγάλα, στρατηγικά έργα προχωρούν στη χώρα μας».

Το έργο στον Πρίνο είναι ήδη το τρίτο έργο αποθήκευσης CO₂ που έχει λάβει περιβαλλοντική άδεια, με την επενδυτική διαδικασία να βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο.

Έργα άνω των 4 δισ. ευρώ σε εξέλιξη

Τα έργα που προχωρούν, με συνολικό ύψος επενδύσεων άνω των 4 δισ. ευρώ και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση άνω των 900 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνουν:

• Motor Oil – Διυλιστήρια Κορίνθου
Επιχορήγηση 127 εκατ. ευρώ για δέσμευση 86 εκατ. τόνων CO₂ σε βάθος δεκαετίας.
Επενδυτική απόφαση: μέσα 2026 – Έναρξη λειτουργίας: τέλη 2029.

• ΤΙΤΑΝ – Εργοστάσιο Καμαρίου
Επιχορήγηση 234 εκατ. ευρώ – Μείωση εκπομπών 20 εκατ. τόνων CO₂.
Λειτουργία: αρχές 2030.

• Ηρακλής – Εργοστάσιο Μηλακίου
Επιχορήγηση 124,5 εκατ. ευρώ – Δέσμευση 7 εκατ. τόνων CO₂.

• ΔΕΣΦΑ – GASLOG (APOLLOCO2)
Μονάδα υγροποίησης και εξαγωγής CO₂ στη Ρεβυθούσα, με χαμηλότερο ενεργειακό κόστος λόγω υφιστάμενων κρυογενικών υποδομών.
Το CO₂ θα μεταφέρεται με πλοία στον Πρίνο ή σε άλλες αποθήκες εντός και εκτός Ελλάδας.

• EnEarth (Energean) – Αποθήκη CO₂ στον Πρίνο
Επένδυση 1 δισ. ευρώ, με ενισχύσεις 270 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκά ταμεία.
Δυναμικό αποθήκευσης έως 2,8 εκατ. τόνους ετησίως σε πλήρη ανάπτυξη.

Στρατηγικός πυλώνας της ευρωπαϊκής απανθρακοποίησης

Η δέσμευση και υπόγεια αποθήκευση CO₂ αποτελεί βασικό πυλώνα της στρατηγικής της ΕΕ για την απανθρακοποίηση, ιδιαίτερα σε κλάδους όπου οι εκπομπές δεν μπορούν να εξαλειφθούν πλήρως, όπως διυλιστήρια, τσιμεντοβιομηχανία και χημική βιομηχανία.

Η Ελλάδα, με το νέο θεσμικό πλαίσιο και τα μεγάλα έργα που δρομολογούνται, φιλοδοξεί να βρεθεί στον πυρήνα αυτής της ευρωπαϊκής ενεργειακής μετάβασης.

Ήδη σήμερα, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού συνεδρίου για τη διαχείριση των βιομηχανικών εκπομπών (Industrial Carbon Management Forum) που διοργανώνει στην Αθήνα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συνεργασία με την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), υπεγράφη συμφωνία για χρηματοδότηση του έργου αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα που αναπτύσσει η EnEarth (θυγατρική της Energean) στον Πρίνο.

Συγκεκριμένα προβλέπεται η χορήγηση 120 εκατ. Ευρώ από το Connecting Europe Facility προκειμένου να μετατραπεί σε υπόγεια αποθήκη διοξειδίου του άνθρακα το εξαντλημένο κοίτασμα του Πρίνου. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της εταιρείας, όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος Νίκος Ρήγας, στα μέσα του 2026 θα γίνει το market test για το έργο και θα ακολουθήσουν οι απαιτούμενες γεωτρήσεις για άντληση νερού και εισπίεση διοξειδίου του άνθρακα.

Η αλυσίδα των έργων την οποία παρουσίασε ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ Αριστοφάνης Στεφάτος περιλαμβάνει εκτός από την υπόγεια αποθήκη:

-Επενδύσεις για τη δέσμευση του ρύπου από κλάδους όπως διυλιστήρια, χημικά και τσιμεντοβιομηχανία που δεν διαθέτουν τεχνολογικές δυνατότητες μείωσης των εκπομπών. Σστις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις έχουν ενταχθεί ήδη έργα των βιομηχανιών Τιτάν, Ηρακλής και της Motor Oil).

-Το έργο Apollo CO2 του ΔΕΑΦΑ για τη μεταφορά του διοξειδίου του άνθρακα από τις βιομηχανίες σε τερματικό σταθμό υγροποίησης στη Ρεβυθούσα και την μεταφόρτωση του σε πλοία προκειμένου να μεταφερθεί στον Πρίνο ή σε άλλες υπόγειες αποθήκες.

Το ζήτημα που ανέδειξε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος μιλώντας στην εκδήλωση είναι ότι ήδη οι βιομηχανικές εκπομπές(περί τα 10 εκατ. Τόνους ετήσιως) υπερκαλύπτουν τις δυνατότητες αποθήκευσης στον Πρίνο (1 εκατ. Στην πρώτη φάση και 2,8 εκατ. ετησίως σε πλήρη ανάπτυξη). Συνεπώς απαιτείται συνεργασία με τρίτες χώρες, όχι μόνο ευρωπαϊκές. Ήδη η Ελλάδα έχει υπογράψει σχετικό μνημόνιο συνεργασίας με την Αίγυπτο όπου το δυναμικό αποθήκευσης φθάνει στα 580 εκατ. τόνους.

Σε χαιρετισμό του προς το συνέδριο ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου τόνισε τη σημασία του νομοσχεδίου που ψηφίζεται αυτή την εβδομάδα ενώ υπογράμμισε ότι η Ελλάδα μεταμορφώνεται σε πολυδιάστατο ενεργειακό κόμβο που περιλαμβάνει και τις δραστηριότητες μεταφοράς διοξειδίου του άνθρακα.