Το 40% της συνολικής εμπορευματικής διακίνησης των ΗΠΑ περνά κάθε χρόνο από τη Διώρυγα του Παναμά, μεταφέροντας συνολικά αγαθά αξίας 270 δισ. δολαρίων. Οι ΗΠΑ και η Κίνα είναι οι βασικοί χρήστες της Διώρυγας, της οποίας ο ρόλος στο παγκόσμιο εμπόριο έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια λόγω της αποδιοργάνωσης των εφοδιαστικών αλυσίδων. Παρά τις συνθήκες ξηρασίας, τα έσοδα της Αρχής της Διώρυγας ανήλθαν πέρυσι στα 3,38 δισ. δολάρια, με συνεχόμενη αύξηση από το 2017 και μετά.

Η αβεβαιότητα του εμπορικού πολέμου και οι δασμοί 145% του Τραμπ στα κινεζικά προϊόντα – που αναμένεται να επηρεάσει αγαθά που φτάνουν στα αμερικανικά λιμάνια από τις 27 Μαΐου, βάσει του χρόνου μεταφοράς 4 έως 6 εβδομάδων – έχουν ήδη προκαλέσει τεράστια παύση στις εισαγωγές των ΗΠΑ από την Κίνα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης εφοδιαστικής Project44, οι ακυρωμένες αποστολές φορτίων (blank sailings) από την Κίνα προς τις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί κατά 300% μετά την ανακοίνωση των δασμών του Τραμπ στις 2 Απριλίου, που αποκάλεσε «Ημέρα Απελευθέρωσης».

Η μείωση σε πλοία εμπορευματοκιβωτίων μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τα έσοδα της Διώρυγας, η οποία βασίζεται στον αριθμό των διελεύσεων και των μεταφερόμενων εμπορευμάτων.

«Αφού σχεδόν το 75% του φορτίου μας κατευθύνεται προς ή προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οποιαδήποτε ύφεση – είτε παγκοσμίως είτε στις ΗΠΑ – θα επηρεάσει αναπόφευκτα και τη Διώρυγα του Παναμά», δήλωσε ο Μπόρις Μορένο, αντιπρόεδρος επιχειρήσεων της Αρχής της Διώρυγας του Παναμά.

Η Διώρυγα βρίσκεται στο επίκεντρο της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης ΗΠΑ–Κίνας. Ο Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι τα βασικά λιμάνια της Διώρυγας ελέγχονται από την Κίνα και έχει απειλήσει με επαναφορά αμερικανικού ελέγχου, κατηγορώντας τον Παναμά για υπέρογκες χρεώσεις. Η Κίνα και η κυβέρνηση του Παναμά έχουν διαψεύσει τις κατηγορίες.

Ανάλογα με το πόσο διάστημα θα χρειαστεί προκειμένου να γίνει η αποκόλληση και η ρυμούλκηση του φορτηγού πλοίου 224.000 τόνων -με μήκος 400 μέτρων, δηλαδή όσο είναι το ύψος του Empire State Building- οι αγορές ενδέχεται να παρουσιάσουν έλλειψη σε πολλά προϊόντα.

«Χασούρα» 10 δισ. ημερησίως

Ο «φραγμός» στη Διώρυγα του Σουέζ έχει μπλοκάρει αγαθά, αξίας 9,6 δισ. δολαρίων ημερησίως, καθώς το Ever Green παραμένει «εγκλωβισμένο» για έκτη ημέρα, με τις προσπάθειες αποκόλλησης να συνεχίζονται με αμείωτο βαθμό.

Πάντως, προβλήματα στο παγκόσμιο εμπόριο προϋπήρχαν του τρέχοντος περιστατικού, λόγω και των αναταράξεων που είχαν προκληθεί από την πανδημία του κοροναϊού. Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλες βιομηχανίες, όπως η Νike, η Toyota και η Samsung, έχουν κατά καιρούς υποστεί σημαντικές ζημιές λόγω της έλλειψης πρώτων υλών.

Το μπλόκο στο Σουέζ, απλώς, έρχεται να προσθέσει ένα ακόμη «πονοκέφαλο» στο ήδη βεβαρημένο εμπορικό δίκτυο, κοστίζοντας 400 εκατ. δολάρια ανά ώρα. Μάλιστα, αρκετά πλοία επιλέγουν εναλλακτική διαδρομή γύρω από την Αφρική, δηλαδή 15.000 μίλια επιπλέον ή αλλιώς δύο εβδομάδες ταξίδι.

Χωρίς χαρτί τουαλέτας και καφέ;

Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς χαρτιού τουαλέτας στις ΗΠΑ, η Suzano S.A., παραδέχθηκε προσφάτως στο Bloomberg ότι το «μπλοκάρισμα» στο Σουέζ θα μπορούσε να προκαλέσει καθυστερήσεις στις παραδόσεις ξύλου και επομένως στη διαθεσιμότητα χαρτιών τουαλέτας.

Μερικοί έχουν αποθηκεύσει χαρτιά τουαλέτας και οικιακά είδη λόγω της πανδημίας του κοροναϊού. Ωστόσο, θα μπορούσαν σύντομα να αντιμετωπίσουν μια παρόμοια κατάσταση, όπως πριν από ένα χρόνο, όταν η ζήτηση χαρτιού τουαλέτας ήταν στα ύψη.

Οι τιμές του χαρτιού τουαλέτας μπορεί, επίσης, να αυξηθούν καθώς οι καθυστερήσεις στο λιμάνι ακόμη και έξω από το κανάλι του Σουέζ αυξάνουν την τιμή αποστολής στο εξωτερικό.

Νέα επιχείρηση αποκόλλησης του Ever Given ετοιμάζεται να γίνει σήμερα, με το τεράστιο πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων να παρεμποδίζει τον πλου για έκτη ημέρα στη Διώρυγα του Σουέζ, μια από τις βασικότερες στον κόσμο θαλάσσιες οδούς.

Η πλημμυρίδα που αναμένεται το βράδυ να εκτιμάται ότι μπορεί να διευκολύνει το εγχείρημα.

Η αιγυπτιακή αρχή της Διώρυγας του Σουέζ (SCA) ανακοίνωσε σήμερα ότι η επιχείρηση αποκόλλησης, θα συνεχιστεί ανάλογα με τις πλημμυρίδες και τους ανέμους.

Οι βυθοκόροι που επιχειρούν να αποκολλήσουν το πλοίο, έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να απομακρύνουν 27.000 κυβικά μέτρα άμμου γύρω από το πλοίο ώστε να επιτευχθεί βάθος 18 μέτρων, αναφέρει η Αρχή σε ανακοίνωσή της.

Το σκάφος με βάρος άνω των 220.000 τόνων και μήκος 400 μέτρων έχει προσαράξει από την Τρίτη στο νότιο τμήμα της Διώρυγας, κοντά στην πόλη του Σουέζ, παρεμποδίζοντας την κίνηση στον κανάλι, που συγκεντρώνει πάνω από το 10% του διεθνούς θαλάσσιου εμπορίου.

Σε τηλεφωνική του συνέντευξη με αιγυπτιακό τηλεοπτικό σταθμό χθες βράδυ, ο ναύαρχος Οσάμα Ράμπι, πρόεδρος της αιγυπτιακής αρχής της Διώρυγας του Σουέζ, δήλωσε ότι το σκάφος μετακινήθηκε «κατά 30 μοίρες προς τα δεξιά και τα αριστερά» για πρώτη φορά.

«Αυτό είναι καλή ένδειξη», σύμφωνα με τον ίδιο, για την εξέλιξη των προσπαθειών αποκόλλησης του σκάφους.

Ο ίδιος τόνισε πάντως ότι «είναι δύσκολο να προσδιοριστεί το πότε θα επιλυθεί το πρόβλημα με το φορτηγό πλοίο που μπλοκάρει τη διέλευση των πλοίων».

Σύμφωνα με την ολλανδική εταιρεία που ασχολείται με την αποκόλληση του σκάφους, το γιγάντιο πλοίο ίσως αποκολληθεί έως τις αρχές της επόμενης εβδομάδας χάρη στον συνδυασμό της χρήσης μεγαλύτερων ρυμουλκών, των εργασιών βυθοκόρησης και της πλημμυρίδας.

Αισθητές οι πρώτες επιπτώσεις

Το σκάφος με βάρος άνω των 220.000 τόνων και μήκος 400 μέτρων έχει προσαράξει από την Τρίτη στο νότιο τμήμα της Διώρυγας, κοντά στην πόλη του Σουέζ, παρεμποδίζοντας την κίνηση στον κανάλι, που συγκεντρώνει πάνω από το 10% του διεθνούς θαλάσσιου εμπορίου.

Κατά συνέπεια, πάνω από 300 σκάφη έχουν συγκεντρωθεί στις δύο άκρες του καναλιού, που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τη Μεσόγειο, δήλωσε χθες ο Ράμπι.

Κάθε ημέρα αποκλεισμού προκαλεί σημαντικές καθυστερήσεις και κόστος για τους παράγοντες του κλάδου, ενώ γίνονται αισθητές οι πρώτες απτές επιπτώσεις: η Συρία είπε χθες ότι ξεκίνησε να επιβάλει δελτίο στη διανομή καυσίμων, λόγω καθυστέρησης στην παράδοση ενός φορτίου πετρελαίου.
Οικονομικές ζημιές

Οι αρχές της Διώρυγας από την πλευρά τους έχουν επισημάνει ότι η Αίγυπτος χάνει από 12 έως 14 εκατ. δολάρια για κάθε ημέρα αποκλεισμού, ενώ η ναυτιλιακή έκδοση Lloyd’s List εκτιμά, σύμφωνα με το ΑΠΕ, ότι το σκάφος μπλοκάρει κάθε ημέρα εμπορεύματα η αξία των οποίων αντιστοιχεί περίπου σε 8,1 δισεκ. ευρώ.

Ιστοσελίδες που παρακολουθούν τη ναυσιπλοΐα, όπως η Vesselfinder ή η Marine Traffic, έδειχναν σήμερα δεκάδες πλοία που περίμεναν στον Κόλπο του Σουέζ, στην περιοχή αναμονής στο μέσο του καναλιού, ή στην είσοδό του στη Μεσόγειο κοντά στο Πορτ-Σαΐντ.

Το plan b

Εκτός των ρυμουλκών, χρησιμοποιούνται βυθοκόροι για να απομακρυνθεί η άμμος στην οποία έχει κολλήσει το σκάφος.

Η πλημμυρίδα που προβλέπεται για σήμερα το βράδυ θα μπορούσε να βοηθήσει τις τεχνικές υπηρεσίες του SCA και τους ειδικούς που έχουν οριστεί από την εταιρία διαχείρισης του πλοίου.

Ο επικεφαλής της Αρχής της Διώρυγας του Σουέζ, Οσάμα Ραμπία, εκτίμησε πως δεν είναι απαραίτητο να αφαιρεθούν κάποια από τα 18.300 εμπορευματοκιβώτια για να ελαφρύνει το φορτίο του πλοίου, ωστόσο οι ισχυρές παλίρροιες και οι άνεμοι περιπλέκουν τις προσπάθειες για την απελευθέρωσή του.

Εάν μετά το σκάψιμο της άμμου και το τράβηγμα του πλοίου με ρυμουλκά δεν γίνει κατορθωτό να μετακινηθεί το πλοίο, τα συνεργεία που επιχειρούν ενδέχεται τελικά, να χρειαστεί να αφαιρέσουν ορισμένα εμπορευματοκιβώτια. Η μεταφορά του φορτίου του πλοίου σε άλλο σκάφος ή στην όχθη του καναλιού θα συνεπαγόταν μεταφορά ειδικού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένου ενός γερανού που θα χρειαζόταν να εκτείνεται σε ύψος άνω των 60 μέτρων.

«Ανθρώπινο λάθος»

Όσο για τα αίτια του περιστατικού, ο Ράμπι, που μίλησε για πρώτη φορά σε συνέντευξη Τύπου χθες, έκανε λόγο για πιθανό «ανθρώπινο λάθος». Σύμφωνα με τον ίδιο, οι καιρικές συνθήκες που αναφέρθηκαν αρχικά δεν είναι η μοναδική αιτία για την προσάραξη του πλοίου.

«Εάν το 400 μέτρων μήκους και 59 μέτρων πλάτους πλοίο περνούσε από το νέο Κανάλι δε θα υπήρχε ατύχημα», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Ραμπία, επισημαίνοντας παράλληλα ότι ναι μεν στο πρόβλημα συνέβαλε η αμμοθύελλα αλλά μίλησε και για ένα πιθανό «τεχνικό πρόβλημα» ή «τεχνικό λάθος».