Η στοματική κοιλότητα αποτελεί εστία πολλών παθογόνων μικροοργανισμών, οι οποίοι όταν δεν αντιμετωπίζονται με την κατάλληλη οδοντική υγιεινή και οδοντιατρική φροντίδα μπορεί να εξαπλωθούν σε απομακρυσμένα σημεία του σώματος. Αυτό είναι πιθανότερο να συμβεί σε ασθενείς με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα εξαιτίας, για παράδειγμα, καρκίνου, ρευματοειδούς αρθρίτιδας, διαβήτη ή μακροχρόνιας θεραπείας με κορτικοστεροειδή.

«Μελέτες έχουν δείξει ότι στους ασθενείς αυτούς η περιοδοντίτιδα μπορεί να συνδέεται με προβλήματα στην καρδιά (π.χ. ενδοκαρδίτιδα, οξεία μυοκαρδίτιδα), στον εγκέφαλο (αποστήματα), στο αναπνευστικό (π.χ. ιγμορίτιδα, λοιμώξεις και αποστήματα πευμόνων), ακόμα και με τα φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου (π.χ. νόσος του Crohn) και το έμφραγμα», λέει η Δρ. Κατερίνα Δούμα-Μιχελάκη, DDS, PhD, ειδική Ορθοδοντικός Παιδιών & Ενηλίκων (http://www.greatsmiles.gr). «Αν και αυτό δεν σημαίνει πως η περιοδοντίτιδα είναι η αιτία των παραπάνω νόσων, πιστεύεται ότι αποτελεί έναν σημαντικό επιβαρυντικό παράγοντα».

Πώς θα μπορούσαν τα μικρόβια του στόματος να απειλήσουν την υγεία του σώματος; «Οι πιθανοί μηχανισμοί είναι τρεις: η “μετανάστευση” των μικροβίων από το στόμα, η πρόσθετη επιβάρυνση του ήδη εξαντλημένου ανοσοποιητικού και κάποιος μικροτραυματισμός του στόματος που επιτρέπει στα μικρόβια να μπουν στην κυκλοφορία του αίματος», απαντά η ειδικός.

Δυστυχώς όμως, «στη χώρα μας η οδοντιατρική πράξη έχει ευτελιστεί και υποτιμάται από κοινό και πολιτεία, με συνέπεια να επιδεινώνεται συνεχώς η στοματική υγεία του πληθυσμού», προσθέτει.
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Eurostat (Μάιος 2016), η χώρα μας είναι η τρίτη στην Ευρώπη σε ανεκπλήρωτες οδοντιατρικές ανάγκες.
Ειδικότερα, το 14,3% των Ελλήνων ηλικίας άνω των 16 ετών έχουν οδοντικά προβλήματα για τα οποία δεν έχουν κάνει θεραπεία. Μεγαλύτερο είναι το αντίστοιχο ποσοστό μόνο στην Πορτογαλία (18,8%) και στην Λετονία (21,2%), τη στιγμή που όλες οι άλλες χώρες έχουν ποσοστό ανεκπλήρωτων οδοντιατρικών αναγκών κάτω από 12% και ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 8%.

Η κύρια αιτία των ανεκπλήρωτων οδοντιατρικών αναγκών στην χώρα μας είναι τα προβλήματα με το σύστημα Υγείας (αφορούν το 12,9% του συγκεκριμένου πληθυσμού). Οι οικονομικοί λόγοι (ελάχιστα ταμεία καλύπτουν τις οδοντιατρικές και ορθοδοντικές εργασίες) είναι ο κύριος λόγος για το 12,3% του πληθυσμού και δεύτερος συχνότερος λόγος είναι οι μεγάλες λίστες αναμονής (0,4% του πληθυσμού) στους λιγοστούς οδοντιάτρους των ασφαλιστικών ταμείων.
Από τις υπόλοιπες αιτίες των ανεκπλήρωτων οδοντιατρικών αναγκών, ξεχωρίζουν ο φόβος για τους οδοντιάτρους (0,8% του πληθυσμού) και η έλλειψη χρόνου (0,5% του πληθυσμού ηλικίας άνω των 16 ετών).

Σύμφωνα με άλλα στοιχεία, τα οποία είχε παρουσιάσει πριν από σχεδόν δύο χρόνια η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία (ΕΟΟ), σχεδόν τέσσερις στους δέκα μεσήλικες και ηλικιωμένοι έχουν απώλεια δοντιών την οποία αδυνατούν να διορθώσουν και έτσι αναγκάζονται να ζουν χωρίς δόντια - «με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ποιότητα της ζωής τους, τόσο σε επίπεδο διατροφής όσο και κοινωνικότητας, που είναι γνωστό ότι αποτελούν προϋποθέσεις καλής υγείας», λέει η Δρ. Δούμα-Μιχελάκη.

Εξίσου συχνά είναι και τα οδοντιατρικά προβλήματα που δεν διορθώνονται στα παιδιά. Άλλα έρευνα της ΕΟΟ είχε δείξει ότι τη δεκαετία έως το 2014, το 60% όλων των οδοντιατρικών προβλημάτων στους 15χρονους εφήβους είχαν αφεθεί χωρίς θεραπεία για τουλάχιστον ένα χρόνο, με το ποσοστό αυτό να είναι σημαντικά αυξημένο σε σύγκριση με το 44% που ίσχυε την δεκαετία πριν από αυτήν. Επιπλέον, σχεδόν όλα τα πεντάχρονα παιδιά (το 86,8%) είχαν οδοντικά προβλήματα για τα οποία υποβλήθηκαν με μεγάλη καθυστέρηση σε θεραπεία.

«Σε εποχές οικονομικής κρίσης πολλοί θεωρούν πολυτέλεια την επίσκεψη στον οδοντίατρο και στον ορθοδοντικό, και έτσι σταματούν εντελώς τους προληπτικούς ελέγχους και έρχονται να τους δούμε μόνο όταν το όποιο πρόβλημά τους φθάσει στο απροχώρητο.», τονίζει η Δρ. Δούμεα-Μιχελάκη. «Η πολιτεία από την πλευρά της αφήνει εκτός ασφαλιστικής κάλυψης σχεδόν όλη την οδοντιατρική και ορθοδοντική φροντίδα. Ωστόσο στις προηγμένες χώρες γίνεται ολοένα περισσότερο αντιληπτό ότι η στοματική υγεία είναι αλληλένδετη με την σωματική και ότι οι ορθοδοντικές θεραπείες δεν αποτελούν απλές αισθητικές παρεμβάσεις. Έτσι, σε πολλές χώρες αρχίζουν να θεσπίζονται κριτήρια για την ασφαλιστική κάλυψη επιλεγμένων περιστατικών, ενώ σε άλλες έχουν εφαρμοστεί εδώ και χρόνια».

Στις ΗΠΑ για παράδειγμα αρχίζουν να καλύπτονται οι ορθοδοντικές πράξεις που θεωρούνται απαραίτητες από ιατρικής πλευράς, όπως είναι η σοβαρή κακή σύγκλειση των δοντιών εξαιτίας προβλημάτων όπως οι σκελετικές ανωμαλίες της άνω ή/και κάτω γνάθου, οι σχιστίες και άλλες κρανιοπροσωπικές ή οδοντογναθοπροσωπικές δυσμορφίες ή και τραυματισμοί που απαιτούν και ορθοδοντική διόρθωση. Στη Δανία αντίστοιχα κριτήρια είναι θεσπισμένα εδώ και πολλά χρόνια για τα παιδιά και τους εφήβους, ενώ στους ενήλικες η ορθοδοντική θεραπεία είναι δωρεάν όταν απαιτεί ταυτόχρονα και γναθοπροσωπική χειρουργική επέμβαση. Σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, εξάλλου, καλύπτεται μέρος των θεραπειών, ενώ στον Καναδά μπορεί να καλυφθεί και το 50% ή περισσότερο του κόστους ακόμα και για τα κοινά σιδεράκια.

Ακόμα και μέσα σε ένα ραντεβού μπορούμε να αποκτήσουμε ένα λαμπερό χαμόγελο με οδοντιατρικές τεχνικές ανώδυνες και γρήγορες. Οι αιτίες που προκαλούν δυσχρωμίες μπορεί με ενημέρωση και πρόληψη του ασθενούς να αποφευχθούν. Ακόμη και αν οι δυσχρωμίες είναι μόνιμες, ο οδοντίατρος έχει την δυνατότητα με συντηρητικές μεθόδους γρήγορες και άμεσες να αλλάζει επί το λευκότερο το χρώμα των δοντιών με μόνιμο αποτέλεσμα, επισημαίνει η Δέσποινα Κωστομοίρη, χειρουργός οδοντίατρος (athenslifesmile.gr/) ειδικευμένη στην αισθητική οδοντιατρική:

1. Αναβάθμιση του χρώματος των δοντιών μας στον καθαρισμό με ταυτόχρονη αφαίρεση χρωστικών (1 ραντεβού).

2. Μόνιμη αλλαγή του χρώματος και της αρχιτεκτονικής των δοντιών με όψεις ρητίνης – lifting δοντιών (1 ραντεβού) με μόνιμο αποτέλεσμα ανώδυνα.
• Σε αραιά δόντια που μπορούμε να τα ενώσουμε.
• Σε μικρά να τα μεγαλώσουμε.
• Σε δίχρωμα ή σε απονευρωμένα να τα επαναφέρουμε στο αρχικό τους χρώμα.
• Σε πρόσθια δόντια με σφραγίσματα.
• Σε αλλαγή χρώματος των δοντιών. Υπάρχουν διάφορες αποχρώσεις του λευκού. Επιλέγεται το καταλληλότερο χρώμα σε σχέση με το κάθε πρόσωπο ξεχωριστά.
• Σε στραβά δόντια όταν έχουμε αποκλείσει την κατεξοχήν ενδεικνυόμενη θεραπεία, τα σιδεράκια.
• Σε δόντια νεογιλά (παιδικά) με καλή στήριξη σε ενήλικες.
• Σε δόντια με αποτριβές που έχει μειωθεί το μέγεθος των δοντιών καθώς και σπασίματα.
• Όταν δεν μας ικανοποιεί το αποτέλεσμα της λεύκανσης.
• Σε διόρθωση σύγκλεισης. Σύγκλειση είναι η σχέση των δοντιών της επάνω με την κάτω γνάθο.
• Σε πολλές περιπτώσεις που υπάρχουν από την γέννηση ελλείψεις δοντιών.

3. Μη μόνιμη αναβάθμιση του χρώματος των δοντιών με λευκάνσεις με laser σε (1 ραντεβού). Οι λευκάνσεις γίνονται μόνο από οδοντίατρο.

Υπάρχουν 2 τρόποι. Η λεύκανση στον οδοντίατρο που γίνεται σε 1 ραντεβού περίπου ½ ώρας με laser, καθώς και η λεύκανση με μασελάκια στο σπίτι. Όσον αφορά τα απονευρωμένα δόντια, τοποθετεί ο οδοντίατρος μέσα στο δόντι (μυλικό θάλαμο) υλικό λευκαντικό και με το φως ή το laser σε μία επίσκεψη λευκαίνει το δόντι ή αφήνει εάν χρειασθεί το υλικό για κάποιες μέρες στο δόντι μέχρι να επιτευχθεί το τελικό αποτέλεσμα.
Συνήθως με τις λευκάνσεις είναι εφικτό να αλλάξει το χρώμα των δοντιών 5-7 τόνους. Η διαδικασία μπορεί να επαναληφθεί 1 φορά τον χρόνο πάντα υπό την επίβλεψη οδοντιάτρου.

4. Μεταβατικές εργασίες από το 1ο ραντεβού σαν τις τελικές αποκαταστάσεις όταν λείπουν δόντια.

Οι μεταβατικές εργασίες είναι δόντια με σχήμα και εμφάνιση σαν τα κανονικά δόντια που αντικαθιστούν κακότεχνες προσθετικές εργασίες ή αποκαθιστούν σε 1η φάση ελλείψεις δοντιών ή δόντια που πρέπει να αποκατασταθούν με προσθετικές εργασίες.
«Από το 1ο ραντεβού μπορεί να ολοκληρωθεί το χαμόγελο του ασθενή με τις μεταβατικές εργασίες, έτσι ώστε ο ασθενής να αισθάνεται την ασφάλεια για την αποκατάσταση του στόματός του γνωρίζοντας πως θα είναι πριν να τελειώσει καθώς και πώς θα είναι οι τελικές προσθετικές αποκαταστάσεις», καταλήγει η κα Κωστομοίρη.

Τη σημασία του τέλειου χαμόγελου γνωρίζουν πάρα πολύ καλά οι διάσημοι που επενδύουν πολλά στην απόκτηση και τη διατήρησή του. Ευτυχώς, η πρόοδος στην οδοντιατρική είναι τέτοια ώστε όλοι μας μπορούμε να κάνουμε το ίδιο, δίχως να ξοδεύουμε μία περιουσία. Η δρ Δέσποινα Κωστομοίρη, χειρουργός-οδοντίατρος ειδικευμένη στην Αισθητική Οδοντιατρική και διευθύντρια της Πρότυπης Οδοντιατρικής Κλινικής Athens Life Smile, εξηγεί ποιες συνήθειες και αισθητικές παρεμβάσεις μπορούν πραγματικά να κάνουν lifting στο χαμόγελό σας.

1. Σωστή περιποίηση. Συνίσταται σε τακτικό καθαρισμό στο οδοντιατρείο που αφαιρούνται εκτός από την πέτρα και χρωστικές που συσσωρεύονται στα δόντια και σε καθημερινό βούρτσισμα και καθαρισμό με οδοντικό νήμα. Αν έχετε δόντια, χωρίς θεραπευτικά προβλήματα, ο καθαρισμός στο οδοντιατρείο πρέπει να γίνεται κάθε 6 μήνες. Αν έχετε θεραπευτικά προβλήματα, η συχνότητα των επισκέψεων καθορίζεται από τον οδοντίατρό σας.

Ο εξαμηνιαίος καθαρισμός και το καθημερινό βούρτσισμα αποτελούν προϋπόθεση για την πρόληψη της ουλίτιδας, η οποία είναι φλεγμονή των ούλων με αιμορραγία (στη διάρκεια του βουρτσίσματος ή αυτόματα). Η παραμελημένη ουλίτιδα έχει ως συνέπεια την ανάπτυξη περιοδοντίτιδας, η οποία προκαλεί αιμορραγία αλλά και απώλεια οστού και πιθανή μετακίνηση των δοντιών. Στον εξαμηνιαίο επανέλεγχο γίνεται ταυτόχρονα διάγνωση τυχόν θεραπευτικών προβλημάτων, τα οποία πρέπει να αποκαθίστανται άμεσα για την υγεία του στόματος και την διατήρηση ενός ωραίου χαμόγελου.

2. Oυλοπλαστική Ούλα που ενοχλούν στο χαμόγελο; Ειδικές παρεμβάσεις από εξειδικευμένους οδοντιάτρους τους περιοδοντολόγους έρχονται και παρεμβαίνουν διορθώνοντας την γραμμή των ούλων και αποδίδοντας μία τέλεια πλαστική παρέμβαση για να διορθωθεί η αισθητική του χαμόγελού σας.

3. Λεύκανση με laser και μασελάκια για δισχρωμικά δόντια και αναβάθμιση του χρώματος. Βεβαίως εδώ δεν έχουμε μόνιμο και σταθερό αποτέλεσμα.

4. Όψεις ρητίνης σε 1 ραντεβού με χαμηλότερο κόστος όχι μόνο για μόνιμο αποτέλεσμα αλλαγής χρώματος αλλά και για θεραπευτικούς λόγους. Είναι άμεσες εφαρμογές από τον ειδικευμένο οδοντίατρο σε δόντια αραιά, σε δόντια μικρά για να τα μεγαλώσουμε , σε δίχρωμα ή απονευρωμένα πρόσθια δόντια για να τα επαναφέρουμε στο αρχικό τους χρώμα, σε δόντια με πολλά σφραγίσματα, σε αλλαγή χρώματος των δοντιών, σε στραβά δόντια όταν έχουμε αποκλείσει την κατεξοχήν ενδεικνυόμενη θεραπεία τα σιδεράκια, σε διόρθωση σύγκλεισης, όταν δεν έχει αποτέλεσμα η λεύκανση, για μετατροπή νεογιλών δοντιών με σταθερή στήριξη σε μόνιμα .

5. Όψεις πορσελάνης σε περισσότερα από 1 ραντεβού με υψηλότερο κόστος λόγω παρεμβολής τεχνίτη και σε ανάλογες περιπτώσεις όπως με τις όψεις ρητίνης. Κι εδώ απαιτείται εξειδίκευση από τον οδοντίατρο και άριστο εργαστήριο.

6. Ολοκεραμικές αποκαταστάσεις στεφάνες ή γέφυρες. Είναι εργασίες που δεν έχουν καθόλου μέταλλο εσωτερικά. Αποκαθιστούν απώλειες δοντιών από εξαγωγές ή ελλείψεις, απονευρωμένα οπίσθια δόντια . Έχουν καλύτερη αισθητική απόδοση σε σχέση με τις παλαιότερες μεταλλοκεραμικές αποκαταστάσεις. Από το 1ο ραντεβού με μεταβατικές εργασίες έχετε την τελική εικόνα του στόματός σας.

7. Εμφυτεύματα σε ελλείψεις δοντιών που μπορούν να αποκατασταθούν σε ένα ραντεβού (άμεση φόρτιση) εφόσον το ιατρικό ιστορικό και η οδοντιατρική μελέτη του περιστατικού το επιτρέπει.
Να ξεχάσουμε τον μύθο της αποτυχίας των εμφυτευμάτων μετά την τοποθέτηση , και των κλινικών συμπτωμάτων, όπως έντονου πόνου και πρηξιμάτων . Η προσεκτική αξιολόγηση του περιστατικού και η σοβαρή διαχείριση του ασθενούς με την έννοια και του ιατρικού ιστορικού αλλά και της τοποθέτησης, μειώνει στο ελάχιστο και εκμηδενίζει την περίπτωση της αποτυχίας, του πόνου και του πρηξίματος. Από τα πρώτα ραντεβού με μεταβατικές εργασίες μπορείτε επίσης να έχετε την τελική εικόνα του στόματός σας.

Τα αποτελέσματα δε των ανθρώπων που αποκαθιστούν την οδοντοστοιχία τους με εμφυτεύματα είναι εκπληκτικό. Ιδιαίτερα όταν η μελέτη αφορά όχι μόνον θεραπευτική αποκατάσταση των δοντιών αλλά ταυτόχρονα και την αισθητική αποκατάσταση

8. Μαύρα σφραγίσματα (αμαλγάματα). Η εξέλιξη της οδοντιατρικής επιστήμης από τα αμαλγάματα «μαύρα» σφραγίσματα, στα λευκά σύνθετες ρητίνες τα τελευταία 20 χρόνια, έδωσε την δυνατότητα ακόμη και σε κακοσυντηρημένα στόματα με πολλά τερηδονισμένα δόντια και σφραγίσματα, να μπορούμε να αποδώσουμε ένα τέλεια θεραπευτικό αποτέλεσμα με μακροχρόνια αποτελέσματα, ταυτόχρονα με την άριστη αισθητική του στόματος, χωρίς να διακρίνονται τα σφραγίσματα μιας και υπάρχουν επιλογές χρώματος ρητινών που να προσομοιάζουν στο αποτέλεσμα στο φυσικό μας δόντι πριν τερηδονιστεί.

9. Ορθοδοντική. Ακόμη και στην ορθοδοντική επιστήμη έχουν γίνει αισθητικές παρεμβάσεις έτσι ώστε η εφαρμογή της ορθοδοντικής να επιτρέπεται και στους ενήλικες με λευκά «σιδεράκια» ή διαφανείς ειδικούς ορθοδοντικής νάρθηκες, έτσι ώστε να συνδυάζεται άριστα η θεραπευτική αποκατάσταση του στόματος με την αισθητική χωρίς να παρεμβαίνει στην ψυχολογία του ανθρώπου η αποκατάσταση.
Ακόμη και αν θέλετε να διορθώσετε τα στραβά σας δόντια χωρίς σιδεράκια υπάρχει η δυνατότητα ( σε πολλές περιπτώσεις) με lifting δοντιών σε 1 ραντεβού με μόνιμο αποτέλεσμα.

10. Διατροφικές συνήθειες με τσάι, καφέ, κάπνισμα επίσης επηρεάζουν αρνητικά το χαμόγελο διότι δημιουργούν χρωστικές στα δόντια και επιπλέον αλλάζουν αισθητά τα λευκά δόντια, σε σκουρόχρωμα. Ελλιπής λήψη σιδήρου και βιταμίνης C και B, υπερβολικό κάπνισμα, μπορεί να αιτιολογείται για έντονες φλεγμονές των ούλων (ουλίτιδες), κακοσμία και φλεγμονώδεις καταστάσεις στην στοματική κοιλότητα. Τροφές πλούσιες σε σάκχαρο αποτελούν σίγουρα αιτιολογικό παράγοντα για τερηδόνες.

11. Αποφυγή του καπνίσματος. Το κάπνισμα επίσης δημιουργεί χρωστικές στα δόντια και αλλάζουν αισθητά το χρώμα τους, ενώ ενοχοποιείται για φλεγμονές των ούλων (ουλίτιδα), κακοσμία του στόματος και φλεγμονώδεις καταστάσεις στη στοματική κοιλότητα.

Στον εξαμηνιαίο επανέλεγχο γίνεται ταυτόχρονα και διάγνωση τυχόν θεραπευτικών προβλημάτων, τα οποία πρέπει να αποκαθίστανται άμεσα για την υγεία του στόματος, την απουσία οδοντιατρικών προβλημάτων και την διατήρηση ενός ωραίου χαμόγελου!!!!

Στο πλαίσιο αυτών των εξετάσεων δεν πρέπει να ξεχάσετε τον έλεγχο των δοντιών τους. Ο έλεγχος αυτός είναι εξίσου σημαντικός με τις αναμνηστικές δόσεις των εμβολίων γιατί η τερηδόνα που καθυστερεί να αντιμετωπιστεί μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες, αναφέρει η Αμερικανική Οδοντιατρική Εταιρεία (American Dental Association). Τέτοιες συνέπειες μπορεί να είναι πόνος, αποστήματα δοντιών, πύον γύρω από το δόντι, σπάσιμο του δοντιού, προβλήματα με τη μάσηση ή ακόμα και μετακίνηση των μόνιμων δοντιών.

Δυστυχώς πολλοί γονείς δεν αντιλαμβάνονται ότι η σοβαρή τερηδόνα είναι εξαιρετικά συνηθισμένη, είναι μεταδοτική αφού οφείλεται σε μικροοργανισμούς που υπάρχουν στην στοματική κοιλότητα και δεν υπάρχει εμβόλιο εναντίον της, τονίζει η ADA.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας για την στοματική υγιεινή στη χώρα μας, το 78,5% των Ελληνόπουλων ηλικίας 12 ετών έχουν μέτρια έως κακή στοματική υγιεινή, ενώ στις ηλικίες 12 και 15 ετών μόνο το 15,8% και 16,7% αντίστοιχα έχουν υγιές περιοδόντιο.

Στις ίδιες ηλικίες τα παιδιά έχουν 2-3 δόντια χαλασμένα. Επιπρόσθετα, με την αύξηση της ηλικίας μειώνεται το ποσοστό των Ελληνόπουλων χωρίς τερηδόνα, και από 57,2% που είναι στα 5 έτη γίνεται 37,1% στα 12 έτη και 28,9% στα 15.

Δυστυχώς, τα παιδιά πολλές φορές δεν λένε στους γονείς τους ότι πονάει το δόντι τους και έτσι υποφέρου σιωπηρά, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει και τις σχολικές επιδόσεις τους. Σύμφωνα με την ADA, ένα παιδί με χρόνιο πόνο στο δόντι μπορεί να δυσκολεύεται να φάει, να μιλήσει και να συγκεντρωθεί, να μοιάζει αγχωμένο, νευρικό ή κουρασμένο, ή ακόμα και να χάνει μαθήματα εξαιτίας της κατάστασής του.

Για όλους αυτούς τους λόγους είναι απαραίτητη η καλή στοματική υγιεινή αλλά και ο προληπτικός έλεγχος από τον οδοντίατρο πριν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς, ώστε να γίνει καθαρισμός και φθορίωση που μπορεί να διαφυλάξουν την οδοντική υγεία και να εντοπιστούν προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα και με μικρότερο κόστος στα αρχικά τους στάδια.

Αν εξάλλου το παιδί είναι 7 ετών, είναι κατάλληλη η στιγμή και για την πρώτη ορθοδοντική αξιολόγηση, τονίζει η ADA, υπογραμμίζοντας ότι η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία μπορεί να αποτρέψει ή να ελαττώσει τη σοβαρότητα της κακής σύγκλεισης των μόνιμων δοντιών.

«Επειδή τα οστά των γνάθων στις μικρές ηλικίες μπορούν να ανταποκριθούν πολύ πιο εύκολα στις ορθοδοντικές παρεμβάσεις, η έγκαιρη έναρξη της ορθοδοντικής θεραπείας θα βοηθήσει την ομαλή αύξηση όλου του προσώπου και ενδεχομένως θα προλάβει μελλοντικές εξαγωγές δοντιών σε ορισμένες περιπτώσεις», λέει η Δρ. Κατερίνα Δούμα-Μιχελάκη, ειδική ορθοδοντικός παιδιών & ενηλίκων. «Βέβαια, κάθε παιδί, όπως και κάθε ενήλικας, πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν ξεχωριστή οντότητα, με διαφορετικές ανάγκες, σε διαφορετικούς χρόνους. Δεν είναι η ηλικία εκείνη που καθορίζει τη θεραπεία, αλλά το ίδιο το ορθοδοντικό πρόβλημα. Έτσι, μπορεί για παράδειγμα δύο παιδιά να βρίσκονται στην ίδια ακριβώς ηλικία αλλά το ένα να χρειάζεται άμεση έναρξη ορθοδοντικής θεραπείας και το άλλο όχι».

Η προληπτική ή κατασταλτική ορθοδοντική που μπορεί να χρειαστεί ένα παιδί πρώτης σχολικής ηλικίας έχει σκοπό να διορθώσει πολλά και διαφορετικά προβλήματα, επισημαίνει η Δρ. Δούμα-Μιχελάκη. Ανάμεσα σε αυτά τα προβλήματα συμπεριλαμβάνονται:

* Η πρόσθια ή/και οπίσθια σταυροειδής σύγκλειση

* Ο έντονος συνωστισμός των δοντιών

* Η πρόσθια χασμοδοντία (είναι η ύπαρξη κενού ανάμεσα στα πάνω και στα κάτω δόντια όταν το στόμα είναι κλειστό, επειδή δεν έρχονται σε επαφή μεταξύ τους)

* Η πολύ αυξημένη ή πολύ μειωμένη οριζόντια και κατακόρυφη πρόταξη («πεταχτά» δόντια)

* Τα έντονα σκελετικά προβλήματα

* Οι δυσκολίες στη μάσηση και οι πόνοι στην άρθρωση της γνάθου

* Τα οδοντικά προβλήματα που δημιουργούνται από παρατεταμένες παιδικές συνήθειες, όπως το πιπίλισμα (θηλασμός) του δακτύλου και η προώθηση της γλώσσας.

* Το έντονο, μη φυσιολογικό σφίξιμο ή τρίξιμο (βρυγμός) των δοντιών στη διάρκεια του ύπνου και μερικές φορές την ημέρα

* Η διαφύλαξη του χώρου για την ανατολή των μονίμων δοντιών, αν χαθεί ο χώρος κάποιου παιδικού από τερηδόνα, τραύμα ή πρόωρη εξαγωγή

* Η διάγνωση και αντιμετώπιση των αγκυλωμένων νεογιλών δοντιών (είναι τα δόντια που μοιάζουν «βυθισμένα»)

* Η διάγνωση και πιθανή παραπομπή για διόρθωση, της υπερτροφίας του χαλινού (είναι ο κάθετος υμένας ανάμεσα στη γλώσσα και στο έδαφος του στόματος) η οποία δημιουργεί προβλήματα στη λειτουργία του στόματος και την ομιλία.

* Η διάγνωση της καθυστέρησης της ανατολής των μονίμων δοντιών όταν οφείλεται σε παθολογικά αίτια, όπως η ύπαρξη οδοντωμάτων (είναι καλοήθεις όγκοι) κ.λπ.

* Η πρόληψη τυχόν καταγμάτων.

Ανάλογα με τα ευρήματα του προληπτικού ελέγχου, ο οδοντίατρος ή/και ο ορθοδοντικός θα προτείνουν ένα πρόγραμμα επισκέψεων στο παιδί, το οποίο θα εξαρτηθεί επίσης από τις διατροφικές συνήθειές του και το πόσο συχνά και καλά βουρτσίζει τα δόντια του.

«Στα μικρά παιδιά πρέπει να διορθώνουμε εγκαίρως τα προβλήματα εκείνα που αν επιμείνουν θα επιδράσουν αρνητικά στην ομαλή εξέλιξη της οδοντοφυΐας και του προσώπου», καταλήγει η Δρ. Δούμα-Μιχελάκη.