Η ολομέλεια του ανωτάτου δικαστηρίου έκρινε ότι ορθώς δεν γίνεται η επαναφορά δώρων και επιδομάτων αδείας στο δημόσιο και ότι ο νομοθέτης δεν έχει παραβιάσει, ούτε το Σύνταγμα, ούτε το δίκαιο της Eυρωπαϊκής Ένωσης.

Τα δώρα και τα επιδόματα αδείας στο δημόσιο είχαν καταργηθεί με μνημονιακό νόμο του 2012. Το ζήτημα της επαναφοράς τους τέθηκε εκ νέου με αγωγή ενός δημοσίου υπαλλήλου αλλά και της ΑΔΕΔΥ στο Διοικητικό Πρωτοδικείο της Αθήνας με το σκεπτικό ότι υπήρχε παράληψη του νομοθέτη κατά το διάστημα 2023-2024, ότι δηλαδή θα έπρεπε από τότε να έχουν επανέλθει τα δώρα και το επίδομα αδείας.

Όμως λόγω της σοβαρότητας του αιτήματος καθώς αφορά χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους, η υπόθεση εξετάστηκε σε πλαίσιο πιλοτικής δίκης από το Συμβούλιο της Επικρατείας, δηλαδή θα κριθεί άπαξ, το οποίο αποφάσισε ότι δεν υπάρχει υποχρέωση επαναφοράς του 13ου και του 14ου μισθού στο δημόσιο.

Η απόφαση του ανωτάτου δικαστηρίου ελήφθη με γνώμωνα όπως αναφέρεται στο σκεπτικό τη δημοσιονομική πορεία της χώρας, μετά το έτος 2018 και τα σχετικά στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής σχετικά με το όριο της φτώχειας, ενώ κρίθηκε παράλληλα ότι δεν δεσμεύεται ο νομοθέτης από σχετική ευρωπαϊκή οδηγία.

Αναλυτικά, σε σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε το Δικαστήριο αναφέρει: "Με την 1201/2026 απόφασή της η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (Πρόεδρος: Μ. Πικραμένος, Εισηγητής: Ι. Μιχαλακόπουλος) έκρινε ότι ο νομοθέτης δεν παραβίασε ούτε το Σύνταγμα ούτε το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μη επαναφέροντας τα επιδόματα εορτών και αδείας των δημοσίων υπαλλήλων, τα οποία είχαν καταργηθεί ολοσχερώς με τον ν. 4093/2012.

Η απόφαση αυτή εκδόθηκε στο πλαίσιο "πρότυπης δίκης" του άρ. 1 παρ. 1 ν. 3900/2010. Το Συμβούλιο της Επικρατείας δίκασε αγωγή που είχε ασκήσει δημόσιος υπάλληλος στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών, ζητώντας δύο επί πλέον βασικούς μισθούς για κάθε έτος. Στο Διοικητικό Πρωτοδικείο είχε παρέμβει η ΑΔΕΔΥ υπέρ αυτού. Κατά τον ενάγοντα, η παράλειψη του νομοθέτη εντοπιζόταν στο διάστημα 1.1.2023 – 31.12.2024 Δεδομένου ότι ο ενάγων είχε επικαλεσθεί μη μεταφορά ή πλημμελή (με τον ν. 5163/2024) μεταφορά της Οδηγίας 2022/2041 "για επαρκείς κατώτατους μισθούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση" (L 275), το Συμβούλιο της Επικρατείας αποσαφήνισε κατ’ αρχάς, στηριζόμενο σε πάγια νομολογία δική του και του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), ότι μόνο για το διάστημα μετά την εκπνοή της προθεσμίας μεταφοράς της Οδηγίας (15.11.2024) και εξής θα μπορούσε να γίνει επίκληση της Οδηγίας.Το Συμβούλιο της Επικρατείας τοποθετήθηκε, όμως, και επί του βασίμου για το εφεξής διάστημα, λαμβάνοντας υπόψη του τα κριθέντα από το ΔΕΕ σε απόφασή του της 11.11.2025 (υπόθεση C-19/23). Το ΔΕΕ έκρινε ότι δεν αποτελεί ευρωπαϊκή έννοια η "επάρκεια του κατωτάτου μισθού" και ότι το ζήτημα της ρύθμισης των αποδοχών γενικά των μισθωτών -και του κατωτάτου μισθού ειδικά- ανήκει στην αποκλειστική αρμοδιότητα του εθνικού νομοθέτη. Μάλιστα το ΔΕΕ ακύρωσε -πλην των άλλων- διάταξη της Οδηγίας 2022/2041, η οποία δέσμευε τα Κράτη - Μέλη να συμπεριλάβουν στα εθνικά κριτήρια καθορισμού κατωτάτων μισθών τα τέσσερα στοιχεία που απαριθμούνταν εκεί ("αγοραστική δύναμη των νόμιμων κατώτατων μισθών, λαμβανομένου υπόψη του κόστους διαβίωσης", "γενικό επίπεδο των μισθών και την κατανομή τους", "ρυθμό αύξησης των μισθών" και "τα εθνικά επίπεδα και τις εξελίξεις, μακροπρόθεσμα, στην παραγωγικότητα"). Έκρινε, επίσης, το ΔΕΕ ότι ούτε το άρθρο 31 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. θα μπορούσε να διευρύνει το πεδίο εφαρμογής του δικαίου της Ε.Ε. πέραν των αρμοδιοτήτων της, όσον αφορά τις "αμοιβές" ή το δικαίωμα σε "επαρκείς" ή "δίκαιους" νόμιμους κατώτατους μισθούς. Κατόπιν αυτών το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι ούτε η Οδηγία παρείχε (σε ιδιώτες) δικαίωμα με επαρκώς προσδιορισμένο περιεχόμενο [βλ. απόφαση Δ.Ε.Κ. της 19.11.1991 επί των υποθέσεων C - 6/90 και C - 9/90, Francovich και Bonifaci], το αξιούμενο δηλαδή από τον ενάγοντα, ούτε μπορούσε να τύχει επίκλησης ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Απέρριψε, έτσι την αγωγή ως προς αυτή της την βάση.Στη συνέχεια, έχοντας υπόψη του στοιχεία για τη δημοσιονομική πορεία της Χώρας μετά το έτος 2018 και τις συναφείς υποχρεώσεις που ανέλαβε η Ελλάδα στο πλαίσιο του λεγόμενου "Αναθεωρημένου Ευρωπαϊκού Πλαισίου Οικονομικής Διακυβέρνησης", καθώς και σε στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής σχετικά με το "όριο φτώχειας", το Συμβούλιο της Επικρατείας προχώρησε σε επισκόπηση της πορείας των ρυθμίσεων του μισθολογικού καθεστώτος των δημοσίων υπαλλήλων μετά τον (ισχύοντα και σήμερα, σχετικό) ν. 4354/2015 και της εκτιμώμενης πρόσθετης, πάγιας, ετήσιας δημοσιονομικής επιβάρυνσης που προκαλούσαν όχι μόνον οι κατά καιρούς γενικές ρυθμίσεις, αλλά και παράπλευρες, μισθολογικού χαρακτήρα ρυθμίσεις για ειδικές κατηγορίες ή καταστάσεις καθ’ όλο αυτό το διάστημα. Έλαβε υπόψη την τάξη μεγέθους των εθνικά χρηματοδοτουμένων, καθαρών πρωτογενών δαπανών (όπου υπάγεται η μισθοδοσία, αλλά και δημόσιες επενδύσεις, οι δαπάνες για συντάξεις κ. ά.). Έκρινε, περαιτέρω, ότι η ρύθμιση του γενικού μισθολογικού καθεστώτος των δημοσίων υπαλλήλων με τους νόμους 4354/2015, 5045/2023 και 5163/2024, καθώς και οι παράπλευρες, μισθολογικού χαρακτήρα ρυθμίσεις της πρόσφατης περιόδου αποτελούν μίαν επί μέρους πτυχή συνόλου πολιτικών οι οποίες ιεραρχούνται (με τρόπο ο οποίος υπόκειται σε οριακό δικαστικό έλεγχο) και αποτιμώνται στα κατά καιρούς ισχύσαντα Μεσοπρόθεσμα Πλαίσια, ενώ η προκαλούμενη από αυτές επιβάρυνση κινείται εντός των δημοσιονομικών πλαισίων. Δικαιολογείται, συνεπώς, κατά το Δικαστήριο η διαχρονική στάση του νομοθέτη στο επίμαχο ζήτημα και από λόγους δημοσίου συμφέροντος, αναγόμενους στη δημοσιονομική ευστάθεια της Χώρας, αν ληφθεί υπόψη -στο πλαίσιο του οριακού δικαστικού ελέγχου- η τάξη μεγέθους της πάγιας, επί πλέον επιβάρυνσης από την χορήγηση αδιαφοροποίητα στο σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων μιας παροχής τέτοιου ύψους (δύο επί πλέον βασικών μισθών ετησίως). Εξ άλλου, δεν προέκυψε, ότι τίθεται σε κίνδυνο η αξιοπρεπής διαβίωση τω μισθοδοτούμενων από τη μη χορήγηση των επίμαχων επιδομάτων. Έτσι, με επίκληση και της πάγιας νομολογίας του για τα περιθώρια εκτίμησης του εθνικού νομοθέτη σε ζητήματα δημοσιονομικής πολιτικής, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι ουδεμία αντισυνταγματική παράλειψη συνέτρεξε.

Τέλος, το Συμβούλιο της Επικρατείας απέρριψε ως νομικά αβάσιμη την αγωγή και σε ότι αφορά την παράβαση της συνταγματικής αρχής της ισότητας και της απαγόρευσης διακρίσεων του άρ. 6 παρ. 1 της Οδηγίας 2022/2041 έναντι των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα. Επικαλέσθηκε το Δικαστήριο τη μεταχείριση που επιφυλάσσει στους δημοσίους υπαλλήλους το Σύνταγμα και ο Υπαλληλικός Κώδικας και θεώρησε κατόπιν αυτού προφανές ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν τελούν υπό τις ίδιες ή, έστω, παρόμοιες συνθήκες παροχής των υπηρεσιών τους με τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα. Τούτο έχει ως συνέπεια να μην παραβιάζει την αρχή της ισότητας η μη πρόβλεψη των επιμάχων επιδομάτων για τους δημοσίους υπαλλήλους. Αποτελεί δε επαρκές διαφοροποιητικό στοιχείο μεταξύ των δύο κατηγοριών, σύμφωνα και με το άρ. 6 παρ. 1 της Οδηγίας 2022/2041, το γεγονός ότι το ζήτημα της διάρθρωσης των αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων και του καθορισμού του ύψους τους (και για τον κατώτατο μισθό), έχει άμεσες και δυνητικά σημαντικές επιπτώσεις στη δημοσιονομική κατάσταση των Φορέων Γενικής Κυβέρνησης και κατ’ επέκταση στη δημοσιονομική ευστάθεια του Κράτους. Στο τελευταίο αυτό ζήτημα, όμως, της παράβασης της αρχής της ισότητας, διατυπώθηκε μειοψηφία έξι μελών του Δικαστηρίου.

Το Συμβούλιο Επικρατείας, αφού επέλυσε τα ζητήματα κατ’ άρ. 1 παρ. 1 ν. 3900/2010, κράτησε, εκδίκασε και απέρριψε την αγωγή".

Σύμφωνα με έρευνα της Γερμανικής Ομοσπονδίας Λιανικής Πώλησης (HDE), οι καταναλωτές σχεδιάζουν φέτος να δαπανήσουν για δώρα κατά μέσο όρο 263 ευρώ, δηλαδή 34 ευρώ λιγότερα από πέρυσι.

Επιπλέον, παρότι για τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο αναμένεται ονομαστική αύξηση πωλήσεων 1,5% στα 126,2 δισ. ευρώ, προσαρμοσμένη στον πληθωρισμό η μεταβολή είναι τελικά μηδενική, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024.

Στην έρευνα της HDE μεταξύ εταιριών λιανικής, το 80% αναμένει ότι οι καταναλωτές θα είναι φέτος πιο συγκρατημένοι, ενώ το 83% θεωρεί ότι οι πελάτες θα δώσουν μεγαλύτερη προσοχή στις τιμές, καθώς πολλά αγαθά έχουν ακριβύνει.

Τι αναφέρει η έρευνα

Ταυτόχρονα, σε άλλη έρευνα της HDE αναδεικνύεται ότι το 73% των καταναλωτών περιμένει τα Χριστούγεννα με ανυπομονησία, ενώ το 54% δηλώνει ότι θα ξοδέψει για δώρα το ίδιο ποσό με πέρυσι. Το 11% σκοπεύει να ξοδέψει «κάπως λιγότερα» και το 10% «σημαντικά λιγότερα».

Μόνο το 10% αναφέρει ότι θα ξοδέψει περισσότερα σε σχέση με πέρυσι. Ο μέσος όρος δαπάνης διαμορφώνεται στα 263 ευρώ, έναντι 297 ευρώ το 2024. Τα πιο δημοφιλή δώρα είναι δωροεπιταγές, παιγνίδια, βιβλία, καλλυντικά και προϊόντα προσωπικής φροντίδας.

«Καλύτερες συνθήκες-πλαίσιο για την εγχώρια οικονομία»

Ο πρόεδρος της HDE, Αλεξάντερ φον Πρέεν, ζητά από την κυβέρνηση βελτίωση των συνθηκών για την εγχώρια οικονομία και το λιανεμπόριο, δίνοντας έμφαση στη μείωση γραφειοκρατίας και τη μείωση του φόρου ηλεκτρικής ενέργειας.

Επιπλέον, τόνισε την ανάγκη για δίκαιο ανταγωνισμό απέναντι στις κινεζικές πλατφόρμες Temu και Shein, ενώ υπογράμμισε ότι πρέπει να διατηρηθούν ζωντανά τα κέντρα των πόλεων—ασφαλή, καθαρά και προσβάσιμα.

Ο τομέας του λιανικού εμπορίου αποτελεί την τρίτη μεγαλύτερη βιομηχανία της Γερμανίας, ενώ κατά την εορταστική περίοδο καταγράφεται το 18,5% των ετήσιων συνολικών πωλήσεών του.

Συνεχίζονται οι εβδομαδιαίες κληρώσεις με πλούσια δώρα για όσους επιλέγουν τα καταστήματα ΟΠΑΠ για την πληρωμή του φόρου εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ και όλων των λογαριασμών, μέσω της υπηρεσίας της Tora Wallet.

«Κάθε πληρωμή λογαριασμού αντιστοιχεί σε μια συμμετοχή για την εβδομαδιαία κλήρωση που μοιράζει σε 65 νικητές μεγάλα έπαθλα, όπως κινητά τηλέφωνα, τηλεοράσεις και δωροεπιταγές», σημειώνει ο κ. Κωνσταντίνος Νέρης, ιδιοκτήτης καταστήματος ΟΠΑΠ στο Κερατσίνι, όπου βρέθηκε ένας από τους τυχερούς που κέρδισαν ένα iPhone.

Μεγάλα δώρα για 325 τυχερούς μέχρι στιγμής

Από τις 3 Οκτωβρίου έχουν προκύψει 325 νικητές, πέντε εκ των οποίων κέρδισαν από ένα iPhone. Συνολικά, ο διαγωνισμός έχει μοιράσει 10 τηλεοράσεις 55'', 50 δωροεπιταγές Public αξίας 100 ευρώ, 60 προπληρωμένες κάρτες αξίας 150 ευρώ, και 200 κάρτες καυσίμων αξίας 50 ευρώ.

«Η ευκολία, η άμεση εξυπηρέτηση και το διευρυμένο ωράριο αποτελούν τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα που προσφέρουν τα καταστήματα ΟΠΑΠ για την πληρωμή λογαριασμών. Οι πελάτες μας έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν περισσότερους από 300 λογαριασμούς οργανισμών και επιχειρήσεων, είτε με μετρητά είτε με κάρτα, μέχρι αργά το βράδυ, ακόμα και τα Σαββατοκύριακα. Παράλληλα, μπορούν να παίρνουν μέρος και στις εβδομαδιαίες κληρώσεις για τα μεγάλα δώρα», τονίζει ο κ. Νέρης.

Πώς γίνεται η συμμετοχή στις κληρώσεις

Οι κληρώσεις πραγματοποιούνται κάθε Δευτέρα, με τελευταία κλήρωση στις 21 Νοεμβρίου. Οι συμμετοχές αφορούν στις πληρωμές λογαριασμών που έχουν πραγματοποιηθεί την προηγούμενη εβδομάδα.

«Απαραίτητη προϋπόθεση για να συμμετάσχει κάποιος στις εβδομαδιαίες κληρώσεις είναι να καταχωρίσει τον αριθμό του κινητού τηλεφώνου του, κατά την εντολή πληρωμής οποιουδήποτε λογαριασμού», τονίζει η κα Δέσποινα Δημάκη, ιδιοκτήτρια καταστήματος ΟΠΑΠ στην Αγία Παρασκευή στο οποίο βρέθηκε ένας ακόμα τυχερός που κέρδισε ένα iPhone.

]]>