Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση της Ένωσης, η στέγαση αποτελεί θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα, το οποίο οφείλει να προστατεύεται από την Πολιτεία με δίκαιες και βιώσιμες πολιτικές.

Η μελέτη της ΕΕΚΕ επισημαίνει ότι η κρίση στέγασης δεν είναι μόνο ζήτημα προσφοράς κατοικίας, αλλά και αποτέλεσμα ανισοτήτων, ανεπαρκούς κοινωνικής πολιτικής και στρεβλώσεων της αγοράς.

Για τον λόγο αυτό, οι προτάσεις της στηρίζονται σε τέσσερις βασικούς μεθοδολογικούς άξονες:

• Τμηματοποίηση των αναγκών – διαφορετικές πολιτικές για φοιτητές, νέους, υπερήλικες, δημοσίους υπαλλήλους, ενοικιαστές και ιδιοκτήτες.

• Εφαρμογή της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης – όσοι ωφελούνται από τη στεγαστική αγορά (π.χ. βραχυχρόνιες μισθώσεις) να συμβάλλουν στην ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας.

• Πολυμορφικοί φορείς υλοποίησης – συνδυασμός δημόσιων, δημοτικών και κοινωνικών φορέων που προσαρμόζονται στις τοπικές ανάγκες.

• Χρηματοδοτικές καινοτομίες – όπως η αναχρηματοδότηση στεγαστικών δανείων και η δημιουργία Ομολόγων Κοινωνικής Αλληλεγγύης.

Στεγαστική κρίση: Η δέσμη προτάσεων της ΕΕΚΕ

Με βάση τους παραπάνω άξονες, η ΕΕΚΕ διατυπώνει έξι συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής:

1. Αύξηση της προσφοράς κατοικιών μακροχρόνιας ενοικίασης μέσω φορολογικών κινήτρων, μηδενισμού ΕΝΦΙΑ και ενδιάμεσων φορέων που θα διασφαλίζουν τη σωστή χρήση των ακινήτων.

2. Υποβοήθηση της επαναγοράς κατοικιών από πολίτες που έχασαν το σπίτι τους λόγω πλειστηριασμών, μέσω κοινωνικών ταμείων ή ομολόγων αλληλεγγύης.

3. Αξιοποίηση των ακινήτων του Δημοσίου και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για τη στέγαση φοιτητών, υπερηλίκων, ατόμων με αναπηρία και εργαζομένων εκτός έδρας.

4. Ενίσχυση της κατασκευής προσιτών νεόδμητων κατοικιών μέσω οικοδομικών συνεταιρισμών, με εγγυοδοσία του Δημοσίου για ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.

5. Αναβίωση μεγάλων αστικών διαμερισμάτων των δεκαετιών ’50–’60 μέσω προγραμμάτων συγκατοίκησης ειδικών ομάδων (νέοι, ηλικιωμένοι, δημόσιοι υπάλληλοι).

6. Εξισορρόπηση μεταξύ βραχυχρόνιων και μακροχρόνιων μισθώσεων, με υποχρέωση διάθεσης ποσοστού κλινών σε μακροχρόνια χρήση από τους ιδιοκτήτες βραχυχρόνιων ακινήτων.

Η ΕΕΚΕ τονίζει ότι οι προτάσεις αυτές είναι ρεαλιστικές, εφαρμόσιμες και κοινωνικά δίκαιες, καθώς μπορούν να ενεργοποιηθούν τόσο από την Κεντρική Διοίκηση όσο και από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τους ίδιους τους πολίτες.

Η υλοποίηση ενός συνεκτικού σχεδίου στέγασης μπορεί να μετατρέψει τη στέγη από πηγή κοινωνικής ανασφάλειας σε πυλώνα κοινωνικής συνοχής και οικονομικής σταθερότητας.

Μ’ άλλα λόγια, προστατεύεται ο ενοικιαστής από την υπάρχουσα μίσθωση ή βρίσκεται προ εκπλήξεων και ανατροπών στην οικογενειακή ή στην επιχειρηματική του κατάσταση;

Όπως τονίζεται στη σχετική ενημέρωση «δυστυχώς, μετά από την 1.1.2022, αν το ακίνητο που πλειστηριάστηκε ήταν μισθωμένο για επιχειρηματικό σκοπό, αυτός που το απέκτησε από τον πλειστηριασμό έχει δικαίωμα να καταγγείλει τη μίσθωση, οπότε αυτή λύεται μετά την πάροδο 6 μηνών από την καταγγελία».

Κατοικίες

Αν πάλι το ακίνητο που πλειστηριάστηκε ήταν μισθωμένο ως κατοικία, αυτός που το απέκτησε από τον πλειστηριασμό έχει επίσης δικαίωμα να καταγγείλει τη μίσθωση οπότε η μίσθωση λύεται μετά την πάροδο 6 μηνών από την καταγγελία.

Στην περίπτωση της μίσθωσης κατοικίας, η καταγγελία της μίσθωσης δεν μπορεί να γίνει πριν παρέλθει η ελάχιστη διάρκεια μίας μίσθωσης κατοικίας, που είναι 3 χρόνια.

Συνέχεια της μίσθωσης

Εννοείται βέβαια ότι ο νέος ιδιοκτήτης, αν θέλει, μπορεί να συνεχίσει τη μίσθωση εισπράττοντας έκτοτε τα ενοίκια, αφού με τον πλειστηριασμό υπεισέρχεται στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του εκμισθωτή.

Υπενθυμίζεται ότι, αν ο ιδιοκτήτης νοικιάσει το ακίνητο σε τρίτο μετά την επιβολή της κατάσχεσης (και πριν από τον πλειστηριασμό) ή απλώς του παραχωρήσει τη χρήση με βάση άλλη έννομη σχέση, αυτή μπορεί να καταγγελθεί από τον υπερθεματιστή (αυτόν που το απέκτησε από τον πλειστηριασμό) μέσα σε προθεσμία 2 μηνών από τη μεταγραφή της περίληψης της κατακυρωτικής έκθεσης. Με την καταγγελία αυτή η μίσθωση ή άλλη έννομη σχέση λύεται μετά από 2 μήνες.

Οι καταναλωτές που αντιμετωπίζουν προβλήματα με πλειστηριασμένα ακίνητα μπορούν να επικοινωνούν με την Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας.

Και φέτος η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας της ΓΣΕΕ δέχεται πληθώρα καταγγελιών από οφειλέτες που ήρθαν αντιμέτωποι με δέσμευση (αυθαίρετη ή μη) του τραπεζικού τους λογαριασμού. Οι Τράπεζες δείχνουν να αδιαφορούν για το αν ο λογαριασμός του οφειλέτη έχει δηλωθεί ακατάσχετος, ή λογαριασμός μισθοδοσίας ή σύνταξης, με αποτέλεσμα να δεσμεύουν ποσά ακόμα και κάτω από το ακατάσχετο όριο, ειδικά σε κοινούς λογαριασμούς όπου ο ένας από τους συνδικαιούχους είναι ο οφειλέτης. Στις εύλογες διαμαρτυρίες των καταναλωτών/οφειλετών απαντούν αόριστα, στέλνοντας το ζήτημα στις κεντρικές υπηρεσίες, όπου η εξυπηρέτηση είναι ελάχιστη.

Ο καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει ότι άλλου είδους προστασία έχει από κατάσχεση του λογαριασμού λόγω οφειλών προς το Δημόσιο και άλλη λόγω οφειλών προς ιδιώτες/τράπεζες. Πιο συγκεκριμένα:

1. Στην πρώτη περίπτωση (οφειλές προς το Δημόσιο) εξαιρούνται της κατασχέσεως εις χείρας τρίτων, μεταξύ άλλων: Καταθέσεις σε πιστωτικά ιδρύματα σε ατομικό ή κοινό λογαριασμό είναι ακατάσχετες μέχρι του ποσού των χιλίων διακοσίων πενήντα (1.250) ευρώ μηνιαίως για κάθε φυσικό πρόσωπο και σε ένα μόνο πιστωτικό ίδρυμα. Για την εφαρμογή της ρύθμισης αυτής απαιτείται γνωστοποίηση από το φυσικό πρόσωπο ενός μοναδικού λογαριασμού, με υποβολή ηλεκτρονικής δήλωσης στο πληροφοριακό σύστημα της Φορολογικής Διοίκησης. Εφ' όσον υπάρχει λογαριασμός περιοδικής πίστωσης μισθών, συντάξεων και ασφαλιστικών βοηθημάτων, γνωστοποιείται, αποκλειστικά και μόνο, ο λογαριασμός αυτός. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε δέσμευση ποσού για ποσό που είναι χαμηλότερο του ορίου των 1.250 € από τις Τράπεζες, επί του δηλωθέντος ακατάσχετου λογαριασμού, δεν είναι σύννομη και πρέπει να καταγγέλλεται αμέσως. Προσοχή όμως: Σε περίπτωση ύπαρξης κοινού λογαριασμού, το ακατάσχετο όριο των 1.250 € ισχύει για τον καθένα από τους συνδικαιούχους, μόνο αν και οι δύο έχουν δηλώσει τον ίδιο λογαριασμό ως ακατάσχετο. Ειδάλλως οι καταναλωτές κινδυνεύουν με κατάσχεση ποσών ακόμα και κάτω από το όριο, αφού ο νόμος λέει ότι το ποσό που υπάρχει στον κοινό τραπεζικό λογαριασμό ανήκει στους δικαιούχους κατά ίσα μέρη. Δηλαδή αν σε έναν λογαριασμό κατατίθεται το ποσό της σύνταξης π.χ. 1.000 ευρώ και ο συνδικαιούχος του ίδιου λογαριασμού είναι οφειλέτης του Δημοσίου, η Τράπεζα μπορεί να δεσμεύσει ποσό 500 €, δηλ. ποσό κάτω του ακατάσχετου ορίου. Επίσης: αν καταβληθούν αναδρομικά ποσά (μισθών ή συντάξεων) οι τράπεζες δεν έχουν το δικαίωμα να θεωρήσουν το ποσό ως ένα ενιαίο σύνολο αλλά να το αναγάγουν σε μηνιαία βάση προκειμένου να διαπιστωθεί αν καλύπτεται το όριο του ακατάσχετου. Είναι παράνομες οι πρακτικές των τραπεζών που κατάσχουν συλλήβδην αναδρομικά ποσά χωρίς να διενεργούν το σχετικό έλεγχο για την αιτία προέλευσης του ποσού αυτού.
2. Στη δεύτερη περίπτωση (οφειλές προς ιδιώτες/τράπεζες) οι μισθοί, συντάξεις και ασφαλιστικές παροχές είναι ακατάσχετες για ολόκληρο το ποσό, χωρίς περιορισμό. Επίσης, με το άρθρ. 20 του Ν. 4161/2013, προβλέπεται ότι καταθέσεις έως 1.500 € σε ατομικό λογαριασμό και έως 2.000€ σε κοινό λογαριασμό είναι ακατάσχετες. ΠΡΟΣΟΧΗ: Για να προστατευθεί το ακατάσχετο όριο όμως (όταν ο λογαριασμός είναι μισθοδοσίας ή σύνταξης) πρέπει να δηλωθεί ως τέτοιος στο τραπεζικό ίδρυμα. Μ’ άλλα λόγια, ο ίδιος λογαριασμός πρέπει να δηλωθεί ως ακατάσχετος τόσο στην AAΔΕ όσο και στην τράπεζα (ότι δηλ. σε αυτόν κατατίθεται ο μισθός ή η σύνταξη), προκειμένου να ισχύει η προστασία. Ενώ για το δημόσιο, το ακατάσχετο ποσό των 1.250 € παραμένει ακόμα και στην περίπτωση που συσσωρευθούν μισθοί/συντάξεις περισσοτέρων μηνών, για τις ιδιωτικές/τραπεζικές οφειλές αυτό δεν ισχύει. Επομένως ο καταναλωτής/οφειλέτης πρέπει να αναλαμβάνει το αργότερο την ίδια ημέρα της κατάθεσης του μισθού/σύνταξης το ποσό, διότι από την επόμενη ημέρα αυτό χάνει την «ιδιότητά» του ως ακατάσχετο και μπορεί να κατασχεθεί.

Στόχος της ΕΕΚΕ είναι, οι καταναλωτές να μην αισθάνονται απροστάτευτοι απέναντι στις τράπεζες, οι οποίες συχνά εκμεταλλεύονται τη διαπραγματευτική τους ισχύ αλλά και τον θεσμικό ρόλο που έχουν  καταλήξει να διαδραματίζουν. Για οποιοδήποτε πρόβλημα, παράπονο ή καταγγελία, που αφορά τις συναλλαγές σας με τα πιστωτικά ιδρύματα, μπορείτε να απευθύνεστε στην Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας

Η Ε.Ε.Κ.Ε έπειτα από διαπραγματεύσεις με το πιστωτικό ίδρυμα κατέληξε σε συμφωνία ρύθμισης του οφειλόμενου ποσού ύψους 37.000 ευρώ με τη διαγραφή εξόδων και τόκων υπερημερίας 31.000 ευρώ και την εφάπαξ καταβολή  ποσού 6.000 ευρώ για την εξόφληση του συνόλου του δανείου. Επετεύχθη τέλος, η διάσωση της κύριας κατοικίας του δανειολήπτη αλλά και του αγροτεμαχίου που συντηρούσε την οικογένεια του. H Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας παρέχει από το 2010 στους καταναλωτές υποστήριξη και συμβουλευτική για την εξωδικαστική ρύθμιση των οφειλών τους προς τα πιστωτικά ιδρύματα.

Ειδικότερα, όπως επισημαίνεται, πρέπει να προσεχθούν τα εξής:

- Οι αγορές είναι σημαντικό να πραγματοποιούνται σε επίσημα και ελεγχόμενα σημεία της αγοράς, διότι αυτές οι επιχειρήσεις διαθέτουν νόμιμες άδειες.

- Όταν αγοράζουμε κρέας, αυτό πρέπει να είναι τοποθετημένο μέσα σε ψυγεία ή σε ψυχόμενες προθήκες που τηρούν ορθά τις θερμοκρασίες ψύξης και όχι εκτός ψυγείου, ούτε εκτεθειμένο σε σκόνη, έντομα, μικρόβια και περιβαλλοντικούς ρύπους.

- Πρέπει να δίνουμε προσοχή στις συνθήκες υγιεινής του προσωπικού και στην καθαριότητα του εξοπλισμού και του χώρου από όπου προμηθευόμαστε τρόφιμα.

- Πρέπει να εξετάζουμε προσεκτικά την επισήμανση των προϊόντων και τις ενδεικτικές πινακίδες πώλησης.

- Κατά την προμήθεια αμνοεριφίων, σπλάχνων και κρέατος πρέπει να προσεχθούν τα ακόλουθα κριτήρια :

- Για όλα τα αμνοερίφια εγχώριας παραγωγής, η σφραγίδα καταλληλότητας έχει χρώμα τυρκουάζ (λαμπρό κυανούν) και ωοειδές σχήμα.

- Τα αμνοερίφια εισαγωγής από τρίτες χώρες φέρουν την ωοειδή σφραγίδα καταλληλότητας σε χρώμα καστανό.

- Κάθε σφάγιο πρέπει υποχρεωτικά να φέρει σφραγίδες και στα δύο ημιμόριά του.

- Τα σπλάχνα δεν πρέπει να φέρουν οζίδια και κύστεις, ούτε να παρουσιάζουν μεταβολές του χρωματισμού και να μην είναι εκτεθειμένα στο περιβάλλον.

- Επιπλέον, στα κατεψυγμένα, πρέπει να εξετάζεται η ημερομηνία κατάψυξης και λήξης του προϊόντος.

- Τι προσέχουμε κατά την προμήθεια αυγών:

α. Τις προβλεπόμενες ενδείξεις στη συσκευασία, όπως η ημερομηνία ωοτοκίας,η ημερομηνία συσκευασίας ή ωοσκόπησης, η ημερομηνία λήξης.

β. Για την καλή συντήρηση διατηρήστε τα αυγά σε δροσερό χώρο.

-. Τι πρέπει να προσέξετε κατά την προμήθεια σοκολατένιων αυγών:

α. Για την αγορά σοκολατένιων αυγών που προσφέρονται κυρίως σε παιδιά, ισχύουν οι γενικοί κανόνες υγιεινής κατά τη συντήρηση, την έκθεση και τη διάθεση από σταθερά και επώνυμα σημεία πώλησης τροφίμων.

β. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται από τους γονείς στο περιεχόμενο των σοκολατένιων αυγών, όπως παιχνίδια μικρών διαστάσεων, (μπορεί να προκληθεί πνιγμός) και στην υποχρεωτική αναγραφή της σύνθεσης (σοκολάτα γάλακτος, υγείας) και της ημερομηνίας ανάλωσης.

- Τι ισχύει για τις βαφές των αυγών:

α. Οι χρησιμοποιούμενες διακοσμητικές βαφές αυγών είναι οι επιτρεπόμενες.

β. Να βάφονται μόνο τα αυγά που έχουν παραμείνει ακέραια κατά το βρασμό.

γ. Να ακολουθούνται οι οδηγίες χρώσης που αναγράφονται στις συσκευασίες