Όπως ανακοίνωσε το αρμόδιο υπουργείο, το νομοσχέδιο ενσωματώνει την ιστορική Εθνική Κοινωνική Συμφωνία μεταξύ της Κυβέρνησης και των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων που υπεγράφη πριν από 2 μήνες.

Πρόκειται για ένα ιδιαίτερο νομοσχέδιο καθώς, όπως και η ίδια η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία, έχει διαμορφωθεί από κοινού μεταξύ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και όλων των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ, ΣΒΕ).

Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως δήλωσε: «Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία ανοίγει μία νέα σελίδα για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας και την ελληνική αγορά εργασίας εν γένει. Η νομοθέτησή της θα δημιουργήσει νέες προοπτικές για  εργαζόμενους και επιχειρήσεις καθώς οδηγεί σε περισσότερες και ευκολότερα επεκτάσιμες συλλογικές συμβάσεις. Αυτό σημαίνει υψηλότερους μισθούς και καλύτερους όρους εργασίας για τους εργαζόμενους, μεγαλύτερη σταθερότητα για τις επιχειρήσεις, σαφείς κανόνες λειτουργίας για όλη την αγορά εργασίας. Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία αποτελεί αποτέλεσμα γόνιμου διαλόγου μεταξύ της Κυβέρνησης και όλων των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων, και ευελπιστούμε ο διάλογος αυτός να συνεχιστεί και στη Βουλή».

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει συνολικά 16 άρθρα και παρέμεινε σε δημόσια διαβούλευση επί δύο εβδομάδες.

Βασικοί άξονες του νομοσχεδίου:

1. Πιο εύκολη επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ)

• Μείωση του απαιτούμενου ποσοστού κάλυψης

Σήμερα: η επέκταση μίας ΣΣΕ είναι δυνατή μόνο εφόσον δεσμεύει εργοδότες που απασχολούν ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των εργαζομένων του κλάδου ή του επαγγέλματος.

Με την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία: Το ποσοστό αυτό μειώνεται από 50% σε 40%.

• Δημιουργείται μια νέα δυνατότητα για την επέκταση Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Το ποσοτικό κριτήριο του 40% δεν θα εξετάζεται καθόλου όταν την ΣΣΕ συνυπογράφουν Εθνικοί Κοινωνικοί Εταίροι.

• Δυνατότητα στη ΓΣΕΕ να μπορεί να συνυπογράφει κλαδικές ΣΣΕ επικουρικά, εφόσον προσκληθεί από αρμόδιο πρωτοβάθμιο ή δευτεροβάθμιο σωματείο να το κάνει, ώστε να εφαρμόζεται η νέα δυνατότητα της επέκτασης.

• Προσδιορισμός πεδίου εφαρμογής ΣΣΕ για τον εντοπισμό του πεδίου της επέκτασης με την αναφορά στο κείμενο των κλαδικών ΣΣΕ των Κ.Α.Δ. και άλλων στοιχείων που προσδιορίζουν τον εκάστοτε κλάδο.

• Λειτουργικά Μητρώα Οργανώσεων (ΓΕΜΗΣΟΕ και ΓΕΜΗΟΕ) για τον εντοπισμό του ποσοστού κάλυψης.

• Μείωση των στοιχείων που απαιτούνται για την εγγραφή στα απολύτως απαραίτητα.

• Επαναπροσδιορισμός των έννομων συνεπειών που συνεπάγεται η μη εγγραφή στα Μητρώα – Μη αναστολή των δικαιωμάτων που απορρέουν από τη συνδικαλιστική δράση.

• Η εγγραφή οργάνωσης απαιτείται μόνο για την επέκταση μιας ΣΣΕ και για την προσφυγή στον Ο.ΜΕ.Δ.

• Τα εκλογικά έγγραφα θα παραδίδονται από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις στο Πρωτοδικείο, αντί για το Μητρώο.

2. Πλήρης προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας

• Όλοι οι όροι μίας ΣΣΕ που αφορούν τους εργαζόμενους εξακολουθούν να ισχύουν και μετά τη λήξη της.

• Παράταση για τρεις (3) μήνες στις ΣΣΕ.

• Μετά το τρίμηνο, εξακολουθούν να ισχύουν όλοι οι όροι της ΣΣΕ μέχρι τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης εργασίας (πλήρης μετενέργεια)

• Καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση για τη μερική μετενέργεια που ισχύει από το 2012

• Επαναφέρεται το προμνημονιακό καθεστώτος της πλήρους μετενέργειας

• Προστασία των νεοπροσλαμβανόμενων – Καλύπτονται από την ΣΣΕ και όσοι εργαζόμενοι προσλαμβάνονται κατά την τρίμηνη παράτασή της.

3. Επιτάχυνση διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών

• Μηχανισμός προελέγχου των μονομερών αιτήσεων προσφυγής στη Μεσολάβηση και στη Διαιτησία

• Σύσταση και λειτουργία τριμελούς επιτροπής στον Ο.ΜΕ.Δ.

• Έλεγχος αυστηρά και μόνο των νόμιμων προϋποθέσεων για μεσολάβηση και μονομερή προσφυγή.

• Μέλη της Επιτροπής Ελέγχου Παραδεκτού: ένας (1) Καθηγητής Νομικής Σχολής Εργατικού Δικαίου, ένας (1) Καθηγητής Οικονομικών και ένας (1) αφυπηρετήσας δικαστής ανώτατου δικαστηρίου

• Θα επιλέγονται με θητεία από το Διοικητικό Συμβούλιο του Ο.ΜΕ.Δ.

Κατάργηση του δεύτερου βαθμού διαιτησίας του Ο.ΜΕ.Δ. για την γρηγορότερη επίλυση διαφορών – διατήρηση δυνατότητας δικαστικής προσβολής της διαιτητικής απόφασης.

Η υπουργός αναφέρθηκε στο νέο μεγάλο πρόγραμμα επιδότησης θέσεων εργασίας, με σκοπό την πρόσληψη 10.000 ανέργων γυναικών και ιδιαίτερα μητέρων. Όπως σημείωσε, οι γυναίκες και οι νέοι είναι κατηγορίες στις οποίες μπορούμε να δούμε περιθώρια βελτίωσης της απασχόλησης.

«Πάμε πλέον στοχευμένα και βγάζουμε προγράμματα απασχόλησης. Ανακοινώσαμε το μεγαλύτερο πρόγραμμα απασχόλησης γυναικών στην ιστορία της χώρας. 100 εκατομμύρια ευρώ για 10.000 νέες θέσεις εργασίας, 5.000 πλήρους απασχόλησης και 5.000 μερικής απασχόλησης, απευθύνεται αποκλειστικά σε γυναίκες. Τι θέλουμε να πετύχουμε εδώ πέρα; Γυναίκες οι οποίες είναι άνεργες, είναι μακροχρόνια άνεργες, δηλαδή δύο χρόνια και πλέον και κυρίως γυναίκες οι οποίες έχουν παιδιά», υπογράμμισε η υπουργός και συμπλήρωσε ότι μία γυναίκα που κάνει ένα παιδί ή περισσότερα παιδιά, εν συνεχεία μπορεί να μείνει εκτός αγοράς εργασίας. «Όσο μένει, για να μεγαλώσει τα παιδιά της, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να διεισδύσει ξανά στην αγορά εργασίας. Εμείς τι θέλουμε να κάνουμε, να την στηρίξουμε, να δώσουμε μία επιλογή».

Η κ. Κεραμέως διευκρίνισε ότι οι θέσεις εργασίας των επιχειρήσεων είναι επιδοτούμενες στο 70% του μισθού, επισημαίνοντας ότι, σε αντίθεση με την πλειονότητα των προγραμμάτων που απευθύνονται σε μητέρες με παιδιά μικρής ηλικίας, το συγκεκριμένο αφορά μητέρες με παιδιά έως 15 ετών, καθώς αυτή η κατηγορία πιθανότατα έχει μείνει αρκετό καιρό εκτός αγοράς εργασίας.

«Για πρώτη φορά το 2025 είχαμε μονοψήφιο αριθμό ανεργίας στις γυναίκες. Δεν έχει ξαναγίνει, στις γυναίκες πάντα η ανεργία ήταν πάνω από το 10%. Για πρώτη φορά, έπεσε κάτω από το 10% το 2025, το οποίο μας δείχνει ότι όλες αυτές οι πολιτικές έχουν αποτέλεσμα», υπογράμμισε η υπουργός και προσέθεσε ότι επιλογή της κυβέρνησης και της πολιτείας συνολικά είναι «να στηρίξει την οικογένεια. Να δώσει επιλογές. Προφανώς, είναι η απόφαση του καθενός το τι θα κάνει».

Παράλληλα, η κ. Κεραμέως αναφέρθηκε στο νέο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ», το οποίο έχει τεθεί σε πιλοτική εφαρμογή από πέρυσι και στις 16 Φεβρουαρίου 2026 ενεργοποιείται καθολικά, σημειώνοντας ότι η δουλειά μας είναι κάθε μέρα που περνάει «να κάνουμε σημαντικά βήματα, για να βελτιώνουμε την αγορά εργασίας. Πριν από δύο μήνες, πέρασε ένα νομοσχέδιο, βάσει του οποίου καταργήθηκαν πάρα πολλά φυσικά έντυπα, να μην τυπώνουμε, να γίνονται διαδικτυακά. Αυτό έγινε πράξη με το Π.Σ. "ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ", είναι όλο το Πληροφοριακό Σύστημα της αγοράς εργασίας στη χώρα. Πού δηλώνεις τους εργαζόμενους, πού δηλώνεις μεταβολές για τους εργαζόμενους».

Αναφορικά με τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, η κ. Κεραμέως τόνισε: «Έχω ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία για την αύξηση, τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, η οποία θα συζητηθεί στο υπουργικό συμβούλιο του Μαρτίου, με ισχύ από την 1η Απριλίου 2026. Η διαδικασία έχει ως εξής: παίρνουμε όλες τις απόψεις των κοινωνικών εταίρων, υπάρχει μία ειδική διαδικασία για τον καθορισμό του νέου κατώτατου μισθού. Θυμίζω ότι ο στόχος του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι τα 950 ευρώ μέχρι το 2027», υπενθυμίζοντας ότι ο κατώτατος μισθός, αυτήν τη στιγμή, είναι 880 ευρώ, 35% πάνω από το 2019, που ήταν 660 ευρώ.

Κλείνοντας, η υπουργός Εργασίας δήλωσε ότι τέθηκε σε διαβούλευση το νομοσχέδιο για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, σε συνέχεια της υπογραφής της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας μεταξύ της κυβέρνησης και των εθνικών κοινωνικών εταίρων, πριν από μερικές εβδομάδες, συμπληρώνοντας: «Είχαμε έναν εξαιρετικό γόνιμο διάλογο για οκτώ μήνες, υπό άκρα μυστικότητα, που οδήγησε στην υπογραφή της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας, πριν από λίγες εβδομάδες. Τα Χριστούγεννα ετοιμάσαμε το νομοσχέδιο, το οποίο, από χθες το βράδυ, βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση για δύο εβδομάδες, είναι η ίδια η Κοινωνική Συμφωνία μεταφρασμένη σε νόμο. Αυτό στην πράξη σημαίνει περισσότερες Συλλογικές Συμβάσεις, πιο εύκολα επεκτάσεις Συλλογικών Συμβάσεων, άρα ανοίγει ο δρόμος για αυξήσεις σε μισθούς και σε παροχές».