Πρόκειται για μία σημαντική διάκριση, καθώς τα Euromoney Awards of Excellence 2026 αναγνωρίζουν και επιβραβεύουν την αριστεία στον παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό κλάδο. Είναι η δεύτερη συνεχόμενη χρονιά που κερδίζει η Εθνική Τράπεζα τη συγκεκριμένη διάκριση.

Αναλυτικότερα, η Εθνική Τράπεζα αξιολογήθηκε ως η «Καλύτερη Τράπεζα στην Ελλάδα στον τομέα της Επενδυτικής Τραπεζικής για Χρηματοδοτήσεις», στη βάση νέων ή βελτιωμένων προϊόντων και υπηρεσιών, καινοτόμων, επιδραστικών ή σημαντικών συμφωνιών χρηματοδότησης συγχωνεύσεων και εξαγορών, χρηματοδότησης μεγάλων επενδύσεων, δομημένης χρηματοδότησης και άλλων πολύπλοκων και καινοτόμων χρηματοδοτικών σχημάτων.

Η διάκριση της Εθνικής Τράπεζας ως Best Investment Bank for Financing Solutions in Greece, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, αναγνωρίζει τη στρατηγική εξέλιξη της Διεύθυνσης Ειδικών Πιστοδοτήσεων (Structured Financing) σε μία από τις πλέον δυναμικές πλατφόρμες δόμησης και υλοποίησης σύνθετων χρηματοδοτικών λύσεων στην ελληνική αγορά, με ολοένα και ισχυρότερη διεθνή παρουσία.

Η Διεύθυνση Ειδικών Πιστοδοτήσεων (Structured Financing) έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του Corporate & Investment Banking της Τράπεζας, συμβάλλοντας διαχρονικά στα αποτελέσματά του. Το 2025 αποτέλεσε μια ακόμα χρονιά-ορόσημο, καθώς η ενσωμάτωση του International Loan Capital Markets ως πέμπτου πυλώνα, επιπλέον των τομέων Ενέργειας, Υποδομών, Ακινήτων και Leveraged Acquisition Finance για Συγχωνεύσεις και Εξαγορές, σηματοδότησε τη μετάβαση από ένα κυρίως εγχώριο λειτουργικό μοντέλο εξειδικευμένων πιστοδοτήσεων structured financing σε μια πλατφόρμα με ισχυρό διεθνή προσανατολισμό. Παράλληλα, το booking centre της Κύπρου εξελίχθηκε σε κέντρο υλοποίησης διεθνών συναλλαγών, ενώ η Τράπεζα προχώρησε στην προετοιμασία της πλήρους λειτουργίας του νέου καταστήματός της στο Ριάντ, ενισχύοντας περαιτέρω τη διεθνή της παρουσία.

Ο κ. Βασίλης Καραμούζης, Γενικός Διευθυντής Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας, δήλωσε: «Είναι μεγάλη μας τιμή που για δεύτερη συνεχή χρονιά, ένας τόσο σημαντικός θεσμός όπως το Euromoney αναγνωρίζει τις επιτυχίες μας στον χώρο του Structured Financing. Η δόμηση σύνθετων συναλλαγών, η άρτια εκτέλεσή τους μέσα στο απαιτούμενο χρονoδιάγραμμα, αλλά και η παροχή λύσεων αντιστάθμισης κινδύνου, συνθέτουν το πλέγμα των υπηρεσιών που προσφέρουμε στους πελάτες μας σε κλάδους όπως το Real Estate, την Ενέργεια, τις Παραχωρήσεις, καθώς και τις Χρηματοδοτήσεις Εξαγορών. Δέσμευσή μας είναι να συνεχίσουμε να επενδύουμε στην Καινοτομία, στη γρήγορη και απρόσκοπτη Εκτέλεση των Συναλλαγών και κυρίως στο Ανθρώπινο Δυναμικό μας».

Η κ. Αργυρώ Μπανίλα, Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια Ειδικών Πιστοδοτήσεων (Structured Financing) & Επενδυτικής Τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας, δήλωσε: «Η νέα αυτή σημαντική διεθνής διάκριση για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά αποτελεί έμπρακτη επιβεβαίωση της ποιότητας των υπηρεσιών της Διεύθυνσης Structured Financing της Εθνικής Τράπεζας και της ικανότητάς της να ανταποκρίνεται με συνέπεια και αποτελεσματικότητα στις ολοένα πιο σύνθετες χρηματοδοτικές ανάγκες των πελατών της. Ιδιαίτερα για τη φετινή διάκριση, αισθανόμαστε βαθιά ευγνωμοσύνη προς τους εγχώριους και διεθνείς πελάτες μας, οι οποίοι μας εμπιστεύθηκαν – στις περισσότερες περιπτώσεις κατ’ αποκλειστικότητα – την υλοποίηση καινοτόμων και πρωτοποριακών συναλλαγών, πολλές από τις οποίες υλοποιήθηκαν για πρώτη φορά στην ελληνική αγορά. Η εμπιστοσύνη τους αποτελεί για εμάς την ισχυρότερη επιβράβευση και τη μεγαλύτερη κινητήρια δύναμη να εξελισσόμαστε διαρκώς δίπλα τους».

Η νέα υπηρεσία λειτουργεί ήδη και διατίθεται σταδιακά στο σύνολο της πελατειακής βάσης της τράπεζας, αποτελώντας το επόμενο βήμα στην εξέλιξη της «Σοφίας», του ψηφιακού βοηθού της Εθνικής Τράπεζας. Όπως ανέφεραν στελέχη της τράπεζας κατά τη διάρκεια ενημερωτικής συνάντησης με εκπροσώπους των μέσων ενημέρωσης, η «Σοφία» δεν αποτελεί ακόμη ένα chatbot, αλλά έναν super-agent, ο οποίος εντάσσεται σε ένα οικοσύστημα περισσότερων από 40 AI Agents που λειτουργούν ήδη παραγωγικά στην Εθνική Τράπεζα, εξυπηρετώντας τόσο τους πελάτες όσο και τους εργαζομένους της.

Η «Σοφία» λειτουργεί ήδη στα ψηφιακά κανάλια της τράπεζας -Portal, Internet Banking και Mobile Banking- προσφέροντας ενιαία εμπειρία εξυπηρέτησης. Σήμερα διαχειρίζεται περίπου 200.000 συνομιλίες μέσω chat κάθε μήνα, καλύπτοντας περίπου το 25% των σχετικών αιτημάτων των πελατών. Παράλληλα, υποστηρίζει υπηρεσίες όπως η διαχείριση λογαριασμών, η διαχείριση καρτών, η υποστήριξη νέων πελατών (onboarding), το κλείσιμο ραντεβού, η εκτέλεση πληρωμών και η διαχείριση συνδρομών, συνδυάζοντας όπου απαιτείται τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης με την ανθρώπινη υποστήριξη.

Με την επέκτασή της στην τηλεφωνική εξυπηρέτηση, η «Σοφία» γίνεται ο πρώτος φωνητικός AI Agent που τίθεται σε παραγωγική λειτουργία στην ελληνική τραπεζική αγορά. Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται σε φυσική γλώσσα, χωρίς ο πελάτης να χρειάζεται να ακολουθεί προκαθορισμένα τηλεφωνικά μενού ή συγκεκριμένες εντολές. Ο ψηφιακός βοηθός κατανοεί το αίτημα, απαντά άμεσα και καθοδηγεί τον πελάτη στην επίλυση του προβλήματος. Όταν απαιτείται ανθρώπινη παρέμβαση, η κλήση μεταφέρεται αυτόματα στον κατάλληλο εκπρόσωπο, μαζί με το ιστορικό και το πλαίσιο της συνομιλίας, ώστε να μην χρειάζεται να επαναληφθεί η διαδικασία.

Η υπηρεσία λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα, με στόχο την άμεση εξυπηρέτηση χωρίς αναμονή. Στην πρώτη φάση αναλαμβάνει την ανάκτηση και επαναφορά κωδικών πρόσβασης στο Internet και Mobile Banking, τη διαχείριση περιστατικών απώλειας ή κλοπής καρτών και τη δρομολόγηση των κλήσεων προς τις κατάλληλες ομάδες του Contact Center.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η νέα τεχνολογία αναμένεται να εξυπηρετεί άμεσα περίπου 130.000 τηλεφωνικές κλήσεις τον μήνα, δηλαδή περίπου το 23% του συνολικού όγκου του τηλεφωνικού κέντρου της Εθνικής Τράπεζας. Από τον Σεπτέμβριο προβλέπεται η προσθήκη τριών έως τεσσάρων νέων λειτουργιών, γεγονός που αναμένεται να αυξήσει την κάλυψη περίπου στο 40% των συνολικών κλήσεων, δηλαδή σε περίπου 220.000 τηλεφωνικές συνομιλίες κάθε μήνα.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνεται και στον οδικό χάρτη ανάπτυξης της «Σοφίας». Στην πρώτη φάση ο ψηφιακός βοηθός αναλαμβάνει την ανάκτηση κωδικών πρόσβασης, τη διαχείριση περιστατικών απώλειας κάρτας και τη δρομολόγηση των κλήσεων. Από τον Σεπτέμβριο θα προστεθούν νέες δυνατότητες, όπως η επανέκδοση PIN, η ενημέρωση για υπόλοιπα καρτών και υπηρεσίες που σχετίζονται με την προώθηση τραπεζικών προϊόντων. Αντίθετα, η γραμμή διαχείρισης περιστατικών απάτης θα εξακολουθήσει να εξυπηρετείται αποκλειστικά από ανθρώπινο προσωπικό, για λόγους ασφάλειας και κανονιστικής συμμόρφωσης.

Όπως επισημάνθηκε κατά την παρουσίαση, η «Σοφία» δεν θα περιοριστεί στην παροχή πληροφοριών. Ο σχεδιασμός της Εθνικής Τράπεζας προβλέπει ότι στα επόμενα στάδια ανάπτυξης θα μπορεί να ολοκληρώνει και πραγματικές τραπεζικές συναλλαγές. Οι πρώτες λειτουργίες θα αφορούν την ενημέρωση για υπόλοιπα και κινήσεις λογαριασμών, καθώς και την πληρωμή λογαριασμών και υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Στη συνέχεια θα ακολουθήσουν πιο σύνθετες υπηρεσίες, όπως οι μεταφορές χρημάτων, με κάθε νέα δυνατότητα να ενεργοποιείται σταδιακά, μόνο αφού προηγηθεί η απαραίτητη αξιολόγηση της αξιοπιστίας, της ποιότητας και της ασφάλειάς της.

Η στρατηγική ανάπτυξης της «Σοφίας» προβλέπει συνεχή εμπλουτισμό των δυνατοτήτων της. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Τράπεζας, μέχρι το τέλος του 2026 ο ψηφιακός βοηθός θα υποστηρίζει συνολικά 32 διαφορετικές υπηρεσίες, προσφέροντας μία ενιαία εμπειρία εξυπηρέτησης σε όλα τα σημεία επαφής του πελάτη με την Εθνική Τράπεζα.

Η μετάβαση στο μοντέλο των AI Agents αναμένεται να οδηγήσει σε σημαντική μείωση - και σε αρκετές περιπτώσεις στον μηδενισμό - του χρόνου αναμονής στις τηλεφωνικές υπηρεσίες, ενώ παράλληλα θα επιτρέψει στους εργαζομένους του Contact Center να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο σε πιο σύνθετες υποθέσεις που απαιτούν ανθρώπινη κρίση και εξειδικευμένη υποστήριξη.

Η νέα υπηρεσία αποτελεί συνέχεια της στρατηγικής ψηφιακού μετασχηματισμού της Εθνικής Τράπεζας, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει τοποθετήσει την Τεχνητή Νοημοσύνη στον πυρήνα της λειτουργίας της. Με περισσότερους από 40 AI Agents να αξιοποιούνται ήδη σε διαφορετικούς τομείς, η επέκταση της «Σοφίας» στην τηλεφωνική εξυπηρέτηση σηματοδοτεί ένα ακόμη βήμα προς ένα νέο μοντέλο τραπεζικής εμπειρίας, όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν λειτουργεί μόνο ως εργαλείο πληροφόρησης, αλλά ως ενεργός ψηφιακός συνεργάτης που μπορεί να συνομιλεί, να κατανοεί, να εκτελεί ενέργειες και σταδιακά να ολοκληρώνει ολοένα και περισσότερες τραπεζικές εργασίες, διατηρώντας παράλληλα την ανθρώπινη παρέμβαση εκεί όπου αυτή παραμένει απαραίτητη.

Η UBS διατηρεί την τιμή-στόχο της Εθνικής στα 18,20 ευρώ, επίπεδο που συνεπάγεται ανοδικό περιθώριο περίπου 16% από τα τρέχοντα επίπεδα. Συνυπολογίζοντας και τη μερισματική απόδοση 3,8% που εκτιμά για το 2026, η συνολική δυνητική απόδοση διαμορφώνεται κοντά στο 20%, επίδοση που αποτελεί την υψηλότερη μεταξύ των πανευρωπαϊκών top picks του οίκου.

Η αλλαγή δεν συνιστά υποβάθμιση της Eurobank, καθώς η UBS εξακολουθεί να διατηρεί σύσταση Buy για τη μετοχή και τιμή-στόχο τα 4,70 ευρώ, ωστόσο θεωρεί ότι στο τρέχον επίπεδο αποτιμήσεων η Εθνική προσφέρει πλέον πιο ελκυστικό επενδυτικό προφίλ.

Οι καταλύτες που θα καθορίσουν τον κλάδο

Η UBS εκτιμά ότι το επόμενο διάστημα οι επενδυτές θα στρέψουν την προσοχή τους σε μια σειρά παραγόντων που ενδέχεται να επηρεάσουν σημαντικά τις τραπεζικές αποτιμήσεις.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι πιθανές συγχωνεύσεις και εξαγορές στον ευρωπαϊκό τραπεζικό κλάδο, η ένταση του ανταγωνισμού στις χορηγήσεις και τις καταθέσεις, καθώς και οι πιθανές αναβαθμίσεις των στόχων κερδοφορίας από τις διοικήσεις με αφορμή τα αποτελέσματα του δεύτερου τριμήνου.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι πολιτικές εξελίξεις σε Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ελλάδα και Κίνα, αλλά και οι εκτιμήσεις για την πορεία των επιτοκίων μετά το 2026, καθώς η αγορά προεξοφλεί ότι οι πρώτες μειώσεις μέσα στο 2027 θα μπορούσαν να αλλάξουν τις επενδυτικές ισορροπίες στον τραπεζικό κλάδο.

Οι ευρωπαϊκές τράπεζες συνεχίζουν να υπεραποδίδουν

Ο οίκος σημειώνει ότι οι ευρωπαϊκές τραπεζικές μετοχές έχουν ήδη καταγράψει άνοδο περίπου 17% από τις αρχές του έτους, υπεραποδίδοντας κατά περίπου 10 ποσοστιαίες μονάδες έναντι της ευρύτερης αγοράς.

Μετά τη συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο τραπεζικός δείκτης έχει ενισχυθεί κατά περίπου 15%, έναντι ανόδου περίπου 5% της αγοράς, εξέλιξη που αντανακλά την αυξημένη εμπιστοσύνη των επενδυτών στον κλάδο.

Παρά το ισχυρό ράλι, η UBS θεωρεί ότι οι αποτιμήσεις εξακολουθούν να είναι ελκυστικές. Οι ευρωπαϊκές τράπεζες διαπραγματεύονται με δείκτη P/E 10 φορές τα εκτιμώμενα κέρδη του 2027 και 9,1 φορές τα κέρδη του 2028, με ROTE 17%-18%, ενώ συνεχίζουν να εμφανίζουν έκπτωση περίπου 30% έναντι της ευρύτερης αγοράς.

Οι προβλέψεις για τις ελληνικές τράπεζες

Η UBS εξακολουθεί να διατηρεί θετική στάση απέναντι στο σύνολο του ελληνικού τραπεζικού κλάδου, διατηρώντας συστάσεις Buy και για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες.

Οι τιμές-στόχοι διαμορφώνονται στα 18,20 ευρώ για την Εθνική Τράπεζα, στα 11,20 ευρώ για την Τράπεζα Πειραιώς, στα 4,90 ευρώ για την Alpha Bank και στα 4,70 ευρώ για τη Eurobank.

Παράλληλα, η UBS εκτιμά ότι η Εθνική και η Eurobank συγκαταλέγονται στις ευρωπαϊκές τράπεζες με τις μεγαλύτερες πιθανότητες θετικών εκπλήξεων στα κέρδη του 2027 έναντι των εκτιμήσεων της αγοράς, επιβεβαιώνοντας ότι ο ελληνικός τραπεζικός κλάδος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πλέον ελκυστικές επενδυτικές επιλογές στην Ευρώπη.

Με δωρεά 2 εκατ. ευρώ προς το Υπουργείο Υγείας, που καλύπτουν τις υπηρεσίες του Εθνικού Κέντρου Άμεσης Βοήθειας (ΕΚΑΒ), οι τέσσερις συστημικές τράπεζες (Alpha Bank, Eurobank, Εθνική Τράπεζα και Πειραιώς) συμβάλλουν στην ενίσχυση  των δυνατοτήτων αεροδιακομιδών ασθενών σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια κατά τους θερινούς μήνες του 2026.

Η χορηγία στηρίζει μία σύγχρονη δράση  του Υπουργείου Υγείας, και συγκεκριμένα του  ΕΚΑΒ, ώστε αυτό να ανταποκρίνεται άμεσα σε ιδιαίτερα επείγοντα περιστατικά, σε δύσκολες συνθήκες μεταφοράς,  ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο όταν οι  ανάγκες είναι αυξημένες.

Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών Γιώργος Ζανιάς, εκπροσωπώντας τις τέσσερις δωρήτριες τράπεζες, δήλωσε: «Η προστασία της ανθρώπινης ζωής αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα. Με τη νέα αυτή δωρεά, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες ενώνουν τις δυνάμεις τους για να ενισχύσουν το έργο του Υπουργείου Υγείας και του  ΕΚΑΒ και να συμβάλουν ουσιαστικά στην επιχειρησιακή του ετοιμότητα, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου ο χρόνος είναι καθοριστικός για τη διάσωση μιας ζωής. Η πρωτοβουλία αυτή επιβεβαιώνει  για μία ακόμα φορά τη δέσμευση των τραπεζών σε πρωτοβουλίες με έντονο κοινωνικό αποτύπωμα.  Κάθε φορά που ο δημόσιος και ιδιωτικός τομέας συνεργάζονται με κοινό στόχο, μπορούν να επιτύχουν ουσιαστικά αποτελέσματα προς όφελος όλων των πολιτών.»

Ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε: «Η ενίσχυση του στόλου των υγειονομικών αεροδιακομιδών του ΕΚΑΒ με δύο πλήρως εξοπλισμένα ελικόπτερα αποτελεί μία ιδιαίτερα σημαντική προσθήκη για το Εθνικό Σύστημα Υγείας και, πάνω απ' όλα, για την ασφάλεια των πολιτών και των επισκεπτών της χώρας μας. Κατά τη θερινή περίοδο, όταν οι ανάγκες αυξάνονται σημαντικά, η δυνατότητα άμεσης και ασφαλούς μεταφοράς βαρέως πασχόντων ασθενών μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τη διάσωση ανθρώπινων ζωών. Θέλω να ευχαριστήσω θερμά τις τέσσερις συστημικές τράπεζες Alpha Bank, Eurobank, Εθνική Τράπεζα και Πειραιώς για τη σημαντική αυτή δωρεά τους στο ΕΣΥ. Η πρωτοβουλία αυτή αποδεικνύει έμπρακτα ότι όταν ο δημόσιος και ο ιδιωτικός τομέας συνεργάζονται με κοινό σκοπό, μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικές λύσεις που ενισχύουν τη δημόσια υγεία και σώζουν ζωές. Στο Υπουργείο Υγείας συνεχίζουμε με συνέπεια να ενισχύουμε το ΕΚΑΒ, επενδύοντας σε σύγχρονα μέσα, εξοπλισμό και ανθρώπινο δυναμικό, ώστε κάθε πολίτης, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, να έχει πρόσβαση σε άμεση και ποιοτική επείγουσα προνοσοκομειακή φροντίδα. Αυτή είναι η δέσμευσή μας και την υλοποιούμε καθημερινά με συγκεκριμένες πράξεις».

Η παράδοση του έργου, έγινε σήμερα στο πολιτικό αεροδρόμιο Μεγάρων,  παρουσία του Υπουργού Υγείας Άδ. Γεωργιάδη, του Υφυπουργού Υγείας Μ. Θεμιστοκλέους, των Διευθυνόντων Συμβούλων της Alpha Bank Β. Ψάλτη, της Eurobank Φ. Καραβία, του Προέδρου Διοικητικού Συμβουλίου  της Εθνικής Τράπεζας Γκ. Χαρδούβελη, του Διευθύνοντα Συμβούλου της Πειραιώς Χρ. Μεγάλου, του Προέδρου του ΕΚΑΒ Γ. Χαραλάμπους και της acting Γενικής Διευθύντριας της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών ( ΕΕΤ) Χ. Απαλαγάκη.

Στο πλαίσιο της σύμβασης προβλέπεται η διάθεση δύο σύγχρονων ελικοπτέρων τύπου Leonardo AW139, πλήρως εξοπλισμένων για αποστολές αεροδιακομιδής και στελεχωμένων με εξειδικευμένα πληρώματα, τα οποία θα επιχειρούν υπό τον επιχειρησιακό συντονισμό του ΕΚΑΒ, καλύπτοντας τις ανάγκες της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας.

Η πρωτοβουλία υλοποιείται κατόπιν σχετικού αιτήματος του Υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη. Η Ελληνική Ένωση Τραπεζών, εκπροσωπώντας τις τέσσερις δωρήτριες τράπεζες, ανέλαβε τον συντονισμό και την υλοποίηση της δωρεάς, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο

Η ανάλυση επισημαίνει ότι η Ελλάδα πέτυχε και το 2025 εξαιρετικά ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις, καταγράφοντας πρωτογενές πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ, το υψηλότερο που έχει καταγραφεί ιστορικά με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία και ταυτόχρονα το μεγαλύτερο μεταξύ όλων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πρόκειται για το τέταρτο συνεχόμενο έτος σημαντικής υπέρβασης των δημοσιονομικών στόχων, γεγονός που, σύμφωνα με την Εθνική Τράπεζα, ενισχύει σημαντικά την αξιοπιστία της χώρας στις διεθνείς αγορές και επιβεβαιώνει ότι η δημοσιονομική πολιτική εφαρμόζεται με συνέπεια ακόμη και σε ένα ιδιαίτερα ασταθές διεθνές περιβάλλον.

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι κατά την περίοδο 2022-2025 η μέση υπεραπόδοση έναντι των στόχων που είχαν τεθεί στα Προγράμματα Σταθερότητας και στις Ετήσιες Εκθέσεις Προόδου έφθασε περίπου το 2% του ΑΕΠ κάθε χρόνο, δημιουργώντας σημαντικό δημοσιονομικό χώρο για την άσκηση οικονομικής πολιτικής.

Θετική εικόνα καταγράφεται και για το 2026, καθώς τα στοιχεία του πρώτου τετραμήνου προϊδεάζουν για μία ακόμη χρονιά υπέρβασης των στόχων.

Σύμφωνα με την Εθνική Τράπεζα, το πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, αυξήθηκε κατά περίπου 1,4 δισ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους, εξέλιξη που ενισχύει τις προσδοκίες για νέα ισχυρή δημοσιονομική επίδοση ακόμη και εάν αφαιρεθούν ορισμένοι έκτακτοι θετικοί παράγοντες.

Κομβικό ρόλο στη διατήρηση αυτής της εικόνας διαδραματίζουν τα φορολογικά έσοδα, τα οποία, σύμφωνα με την ανάλυση, εξηγούν περίπου τα δύο τρίτα της συνολικής δημοσιονομικής υπεραπόδοσης των τελευταίων ετών.

Η Εθνική Τράπεζα αποδίδει την εξέλιξη αυτή όχι μόνο στην ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, αλλά και στη σημαντική βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης, στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των φοροεισπρακτικών μηχανισμών, στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και στη σταδιακή ψηφιοποίηση της οικονομικής δραστηριότητας, που περιορίζει τη φοροδιαφυγή.

Παράλληλα, η ισχυρή πορεία της κατανάλωσης, η αύξηση της απασχόλησης, η άνοδος των επενδύσεων και η θετική δυναμική του τουρισμού συνέβαλαν στην ενίσχυση των δημοσίων εσόδων, επιτρέποντας στην ελληνική οικονομία να επιτυγχάνει δημοσιονομικούς στόχους σημαντικά υψηλότερους από τις αρχικές προβλέψεις.

Η Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας εκτιμά ότι οι μέχρι σήμερα εξελίξεις επιβεβαιώνουν πως η δημοσιονομική υπεραπόδοση δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά αντανακλά διαρθρωτικές βελτιώσεις στη λειτουργία της οικονομίας και της φορολογικής διοίκησης.

Παρά τις θετικές αυτές ενδείξεις, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η διατήρηση των υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από τη συνέχιση της αναπτυξιακής πορείας της οικονομίας, τη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την παραγωγικότητα και περιορίζουν τη φοροδιαφυγή.

Σύμφωνα με την ανάλυση, τα φορολογικά έσοδα διαδραμάτισαν κομβικό ρόλο, ερμηνεύοντας περίπου τα 2/3 της σωρευτικής υπεραπόδοσης κατά την προηγούμενη τετραετία. Τα συνολικά έσοδα από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές αυξήθηκαν σωρευτικά κατά €27,1 δισ. (+37,8%) στο διάστημα 2022-25 και σταθεροποιήθηκαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα (40% του ΑΕΠ), υπερβαίνοντας για πρώτη φορά το μέσο όρο (μ.ο.) της ΕΕ. Εξαιρουμένων των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν κατά €22 δισ., ανερχόμενα στο ιστορικό υψηλό 28,4% του ΑΕΠ (αύξηση κατά 2,2% του ΑΕΠ, σωρευτικά, τα τελευταία τέσσερα έτη).

Η συνδυαστική αύξηση των εσόδων από τον ΦΠΑ και τους φόρους εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων (ως ποσοστό του ΑΕΠ) διαμορφώθηκε σε 3,6 ποσοστιαίες μονάδες (π.μ.), υπεραντισταθμίζοντας τη μείωση κατά 1,4 π.μ. σε άλλες κατηγορίες φορολογικών εσόδων (κυρίως στην ακίνητη περιουσία και σε “λοιπούς φόρους” επί προϊόντων, λόγω χαμηλότερων συντελεστών, αλλά και μεταβολών στη σύνθεση της τελικής ζήτησης).

Όσον αφορά τη διάρθρωση της αύξησης, ο ΦΠΑ είχε την πιο σημαντική συνεισφορά, με τις εισπράξεις από το συγκεκριμένο φόρο να αυξάνονται κατά 10,0% ετησίως το 2025 και 12,0% ετησίως, κατά μ.ο., την περίοδο 2022-25. Τα έσοδα από ΦΠΑ, ως ποσοστό του ΑΕΠ, ακολούθησαν σταθερά ανοδική πορεία, φθάνοντας το 9,5% το 2025 − ιστορικά υψηλό επίπεδο − έναντι μ.ο. 7,2% στην ΕΕ, ενώ σε απόλυτους όρους αυξήθηκαν κατά €8,4 δισ. την τελευταία τετραετία (ή κατά 1,3% του ΑΕΠ). Το υψηλότερο επίπεδο εσόδων ΦΠΑ, ως ποσοστό στο ΑΕΠ, σε σύγκριση με την ΕΕ αντανακλά το γεγονός ότι η Ελλάδα εμφανίζει ελαφρώς υψηλότερο μεσοσταθμικό συντελεστή φορολόγησης της τελικής καταναλωτικής δαπάνης – 17,9% έναντι 16,5% για την ΕΕ – μεγαλύτερο μερίδιο ιδιωτικής κατανάλωσης στο ΑΕΠ (69% έναντι 53% στην ΕΕ), καθώς και βελτιωμένη φορολογική αποτελεσματικότητα, όπως αναλύεται στη συνέχεια. Ωστόσο, με σταθερή τη δομή και τους συντελεστές του συγκεκριμένου φόρου τα προηγούμενα χρόνια, η σημαντική ενίσχυση του λόγου των εσόδων από ΦΠΑ ως προς το ΑΕΠ θα πρέπει να αποδοθεί στους ακόλουθους παράγοντες:

• Σύμφωνα με την ανάλυσή μας, η αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης σε σταθερές τιμές (+4,0% ετησίως κατά μ.ο.) την περίοδο 2022-25 ερμηνεύει σχεδόν το ήμισυ (περίπου 0,7% του ΑΕΠ) της μέσης ετήσιας αύξησης των αποπληθωρισμένων εσόδων από ΦΠΑ κατά την ίδια περίοδο.
• Η ισχυρά αυξητική τάση των εσόδων από τον εισερχόμενο τουρισμό (+25,0% σε ετήσια βάση την περίοδο 2022-25) συνέτεινε σε ενίσχυση των εισπράξεων από ΦΠΑ που εκτιμάται στα €0,3 δισ. ετησίως – μέσω της αυξημένης δαπάνης μη κατοίκων σε αγαθά και υπηρεσίες – ερμηνεύοντας 0,25 π.μ. της σωρευτικής αύξησης των φορολογικών εσόδων, ως ποσοστό στο ΑΕΠ.
• Παράλληλα, η σταδιακή μεταβολή στη διάρθρωση της εγχώριας κατανάλωσης προς κατηγορίες δαπάνης που υπόκεινται σε υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ – κυρίως υπηρεσίες, διαρκή καταναλωτικά αγαθά, εξοπλισμό και κεφαλαιουχικά αγαθά – συνεισέφερε επιπλέον 0,1 π.μ. στην αύξηση των εσόδων από ΦΠΑ, ως % στο ΑΕΠ.

Συνολικά, οι ανωτέρω παράγοντες εξηγούν περίπου τα ¾ της αύξησης του λόγου των εσόδων από ΦΠΑ ως προς το ΑΕΠ. Το υπόλοιπο αντανακλά θετικές επιδράσεις από την αυξημένη φορολογική συμμόρφωση, όπως προκύπτει από τη μείωση του «κενού συμμόρφωσης» ΦΠΑ σε επίπεδα κάτω του 10% των δυνητικών εσόδων για το 2025, σε παρόμοιο πλέον επίπεδο με τον μ.ο. της ΕΕ (από περίπου 25,0% το 2018, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής). Η εν λόγω βελτίωση συνέτεινε σε σωρευτική αύξηση των εσόδων κατά €1,5 δισ. την περίοδο 2022-25.

Τα έσοδα από το φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων κατέγραψαν μέση ετήσια άνοδο 13,2% την περίοδο 2024-2025 και κατά 1,1% του ΑΕΠ σωρευτικά τα τελευταία τέσσερα έτη, φθάνοντας στο ιστορικό υψηλό 6,9% του ΑΕΠ το 2025. Θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι, παρά το γεγονός ότι οι ονομαστικοί συντελεστές φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων ανά εισοδηματικό κλιμάκιο βρίσκονται σε συγκρίσιμα επίπεδα με άλλες χώρες της ευρωζώνης, το ποσοστό των σχετικών εσόδων στο ΑΕΠ υπολείπεται ακόμη σημαντικά από τον μ.ο. της ΕΕ (6,9 % το 2025 έναντι 9,8% στην ΕΕ). Αυτό αντανακλά κυρίως το γεγονός ότι άνω του 40,0% των φορολογουμένων – βάσει των τελευταίων διαθέσιμων αναλυτικών δεδομένων από τις φορολογικές δηλώσεις για τα εισοδήματα του 2023 – δηλώνουν εισοδήματα πλησίον ή χαμηλότερα από το έμμεσο αφορολόγητο όριο (μισθωτών και συνταξιούχων με συγκεκριμένα οικογενειακά χαρακτηριστικά) των €8.600 ετησίως. Το εν λόγω ποσοστό αποκλίνει σημαντικά από τον μ.ο. της ΕΕ – ακόμη και από την Πορτογαλία, για την οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία και είναι συγκρίσιμη σε ορισμένους κοινωνικούς δείκτες με την Ελλάδα – ενώ ήταν εξαιρετικά υψηλό και πριν την έναρξη της ελληνικής κρίσης.

Η αύξηση των εσόδων από φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων αποδίδεται κυρίως: i) στην ενίσχυση των αποπληθωρισμένων αποδοχών των εργαζομένων (όπως προσεγγίζεται από τον δείκτη LCI σε σταθερές τιμές), η οποία διαμορφώθηκε σε 1,7% ετησίως, κατά μέσο όρο, την προηγούμενη τετραετία, ii) στην αύξηση της απασχόλησης κατά 2,5% ετησίως, κατά μ.ο., την ίδια περίοδο, και iii) στην ανοδική τάση στις υπόλοιπες κατηγορίες εισοδημάτων (ενοίκια, τόκοι, μερίσματα).

Η συνολική αξία της φορολογικής βάσης του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, συμπεριλαμβανομένων των αποδοχών εργαζομένων, του μικτού εισοδήματος των νοικοκυριών και των συνταξιοδοτικών παροχών, αυξήθηκε με εκτιμώμενο μέσο ετήσιο ρυθμό περίπου 5,0% την περίοδο 2022-25, σε τρέχουσες τιμές, έναντι μέσης ετήσιας αύξησης των σχετικών εσόδων κατά 12,5%. Η θετική απόκλιση μεταξύ της αύξησης των εσόδων και της ενίσχυσης της φορολογικής βάσης αντανακλά πρωτίστως τη βελτίωση της φορολογικής αποτελεσματικότητας και δευτερευόντως την επίδραση από τη μετατόπιση φορολογουμένων σε υψηλότερα κλιμάκια λόγω αύξησης των ονομαστικών εισοδημάτων τους.

Σε αυτό το πλαίσιο, με στόχο την ελάφρυνση της μεσαίας τάξης, εφαρμόστηκε από τον Ιανουάριο του 2026 μεσοσταθμική μείωση του συντελεστή φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων κατά περίπου 1,5 π.μ. για όσους δηλώνουν εισόδημα άνω των €10.000 ετησίως, που αντιστοιχεί σε ετησιοποιημένη δημοσιονομική ελάφρυνση €1,6 δισ. Παράλληλα, η φορολογική μεταρρύθμιση περιλαμβάνει ακόμη μεγαλύτερες και στοχευμένες ελαφρύνσεις για πληθυσμιακές ομάδες, όπως οι νεότεροι φορολογούμενοι και οι οικογένειες, όπου το ποσοστό ελάφρυνσης συνδέεται με τον αριθμό εξαρτώμενων τέκνων.

Τα έσοδα από τη φορολογία των επιχειρηματικών κερδών κατέγραψαν, επίσης, ισχυρή μέση ετήσια αύξηση 24,4% την περίοδο 2022-25, που αντιστοιχεί σε σωρευτική αύξηση €4,2 δισ. ή περίπου 1,2% του ΑΕΠ. Στους βασικούς παράγοντες που ερμηνεύουν την εν λόγω επίδοση συγκαταλέγεται η έντονη άνοδος της κερδοφορίας των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων, με το ακαθάριστο λειτουργικό τους πλεόνασμα να αυξάνεται με μέσο ετήσιο ρυθμό 9,9% μεταξύ 2022-25 (παραμένοντας κοντά σε υψηλό 10ετίας, στο 13,5% του ΑΕΠ την ίδια περίοδο). Επιπλέον, η επιτάχυνση της ίδρυσης νέων επιχειρήσεων και η συρρίκνωση της άτυπης επιχειρηματικότητας συνεισέφεραν στην άνοδο των εσόδων. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΡΓΑΝΗ, ο αριθμός των επιχειρήσεων με εταιρική νομική μορφή ανήλθε σε 97,4 χιλ. το 2025 (από 84,2 χιλ. το 2022), ενώ ο αριθμός των ατομικών επιχειρήσεων μειώθηκε οριακά. Αυτό οδήγησε σε υψηλότερα δηλωθέντα εταιρικά κέρδη και σε μετατόπιση από τη συνιστώσα του μικτού εισοδήματος προς το ακαθάριστο λειτουργικό πλεόνασμα, που συνήθως σχετίζεται με αμιγώς επιχειρηματική δραστηριότητα. Παράλληλα, όπως και στις προηγούμενες κατηγορίες φόρων, η ετήσια ποσοστιαία αύξηση των εσόδων από το φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων υπερέβη σημαντικά την εκτιμώμενη μέση ετήσια αύξηση της αντίστοιχης φορολογικής βάσης την περίοδο 2022-25 (+19,4%, εξαιρουμένων των έκτακτων φόρων επί υπερκερδών στον κλάδο διύλισης και στην παραγωγή ενέργειας, έναντι αύξησης 10,7%, κατά μ.ο., για την εκτιμώμενη φορολογική βάση του συγκεκριμένου φόρου), υποδηλώνοντας σημαντική ενίσχυση της φορολογικής αποτελεσματικότητας.

Από την ανάλυσή μας για τις βασικές κατηγορίες φορολογικών εσόδων, προκύπτει συνδυαστικά ότι σχεδόν το 40% της αύξησης των εσόδων από τον ΦΠΑ και τους φόρους εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων, την περίοδο 2022-25, αντανακλά βελτιώσεις στην αποτελεσματικότητα, ενώ οι βασικοί μακροοικονομικοί παράγοντες − όπως η αύξηση της αποπληθωρισμένης κατανάλωσης, των κερδών, των πραγματικών μισθών, και της τουριστικής δραστηριότητας, καθώς και οι μεταβολές στη σύνθεση της τελικής ζήτησης και της δομής επιχειρηματικότητας − εξηγούν το υπόλοιπο τμήμα της αύξησης. Στο πλαίσιο αυτό, η δυναμική των εσόδων αναμένεται να παραμείνει ανθεκτική, λόγω της ώθησης των διαρθρωτικών βελτιώσεων, ακόμη και αν οι ευνοϊκοί κυκλικοί παράγοντες αλλά και ο πληθωρισμός τείνουν να εξασθενίσουν όσο η οικονομία θα συγκλίνει προς το δυνητικό ρυθμό μεγέθυνσής της.

Οι προαναφερόμενες ισχυρές επιδόσεις αντανακλούν σε μεγάλο βαθμό τα σωρευτικά οφέλη από τις διαρθρωτικές δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν την προηγούμενη δεκαετία, και ενδυναμώθηκαν τα τελευταία χρόνια, μέσω πρόσθετων μέτρων βελτίωσης της φορολογικής συμμόρφωσης και της αποτελεσματικότητας, με τη χρήση ακόμη πιο προηγμένων μεθόδων και την ολοκλήρωση κομβικών μεταρρυθμίσεων (όπως η υποχρεωτική αποδοχή πληρωμών μέσω POS, η διασύνδεση ταμειακών μηχανών με POS, η εισαγωγή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η καθολική εφαρμογή της πλατφόρμας myDATA, η ηλεκτρονική τιμολόγηση και το e-filing, καθώς και στοχευμένοι έλεγχοι με βάση ανάλυση κινδύνου, μεταξύ άλλων). Η αποτελεσματικότητα των ανωτέρω παρεμβάσεων ενισχύθηκε περαιτέρω από τις ευνοϊκές μακροοικονομικές συνθήκες, καθώς και από τη διαρκή αύξηση των ηλεκτρονικών πληρωμών, η αξία των οποίων εκτινάχθηκε την τελευταία δεκαετία, σε περίπου 30,0% του ΑΕΠ το 2025 από 9,3% το 2016, συντείνοντας στην ενίσχυση των εσόδων, ειδικά από τον ΦΠΑ. Υπό αυτό το πρίσμα, η διατήρηση της θετικής δυναμικής και η περαιτέρω ενίσχυση της φορολογικής αποδοτικότητας θα μπορούσαν να διασφαλίσουν πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για τη χρηματοδότηση νέων φοροελαφρύνσεων μετά το 2027. Ενδεικτικά, περαιτέρω μείωση του κενού συμμόρφωσης ΦΠΑ κατά 1/3 από το τρέχον επίπεδο του περίπου 10%, σε συνδυασμό με αντίστοιχη σύγκλιση (κατά 1/3) έναντι της Πορτογαλίας ως προς το ποσοστό των προσωπικών εισοδημάτων που δηλώνονται κάτω από το αφορολόγητο όριο ή φορολογούνται με τον ελάχιστο συντελεστή, θα μπορούσαν να αποφέρουν, αθροιστικά, πρόσθετα φορολογικά έσοδα άνω των €2,0 δισ. ετησίως.

Η αξιόπιστη συγκράτηση των πρωτογενών δαπανών διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη δημοσιονομική απόδοση, με το ποσοστό τους στο ΑΕΠ να υποχωρεί σε πολυετές χαμηλό επίπεδο την περίοδο 2024–25, μετά τη σταδιακή απόσυρση των έκτακτων μέτρων στήριξης που είχαν υιοθετηθεί κατά την πανδημία και την ενεργειακή κρίση, καθώς και μέσω αποτελεσματικού ελέγχου των βασικών κατηγοριών δαπανών.

Συγκεκριμένα, οι πρωτογενείς δαπάνες υποχώρησαν στο 45,1% του ΑΕΠ την περίοδο 2024-25 (σε σύγκριση με 47,4% για το μ.ο. της ΕΕ), μετά από κορύφωση στο 56,3% το 2020 και έναντι μ.ο. 49,0% την προηγούμενη δεκαετία. Εξαιρουμένων των δαπανών που σχετίζονται με τις δημόσιες επενδύσεις – οι οποίες χρηματοδοτούνται, σε πολύ υψηλό ποσοστό, από εισροές κεφαλαίων από την ΕΕ – η απόσταση διευρύνεται περαιτέρω, με τις πρωτογενείς δαπάνες στην Ελλάδα να υποχωρούν στο 37,7% του ΑΕΠ έναντι 42,6% για την ΕΕ το 2025.

Η σημαντική βελτίωση τόσο στα φορολογικά έσοδα όσο και στις δαπάνες αποτυπώνεται ήδη στην πορεία υλοποίησης του προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης στο 4μηνο, με το πρωτογενές πλεόνασμα να υπερβαίνει κατά 0,5% του ΑΕΠ το περυσινό του επίπεδο στο ίδιο χρονικό διάστημα. Η ανάλυση των επιμέρους συστατικών των εσόδων και των δαπανών τα προηγούμενα χρόνια, αλλά και η τρέχουσα δημοσιονομική τροχιά συνάδουν με πλεόνασμα περίπου στο 4,0% του ΑΕΠ για το 2026, έναντι ανοδικά αναθεωρημένου στόχου 3,2% του ΑΕΠ στην Ετήσια Έκθεση Προόδου για το 2026. Αντιστοίχως, το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2027 προβλέπεται στο 3,5%, έναντι στόχου 2,7% που ενσωματώνεται στο ΠΔΠ 2026-29. Οι ανωτέρω εκτιμήσεις λαμβάνουν υπόψιν μέτρα που έχουν ανακοινωθεί μέχρι τον Ιούνιο του 2026. Οι προβλεπόμενες επιδόσεις αναμένεται να αντανακλούν πρόσθετη διαρθρωτική βελτίωση στη φορολογική αποτελεσματικότητα, η οποία συνεκτιμάται επίσης στον καθορισμό των μελλοντικών στόχων πρωτογενών δαπανών που συμφωνούνται με την ΕΕ στα πλαίσια των νέων δημοσιονομικών κανόνων, καθώς και στην αξιολόγηση της δυνατότητας ενεργοποίησης νέων φοροελαφρύνσεων.

Με δεδομένο τον κομβικό ρόλο του δημοσίου χρέους στη δημοσιονομική αξιολόγηση της χώρας και τη συνεκτίμηση της μελλοντικής τροχιάς του λόγου του χρέους ως προς το ΑΕΠ στον καθορισμό των στόχων για τις πρωτογενείς δαπάνες (σύμφωνα με τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες), είναι σημαντικό να τονισθεί ότι η υπεραπόδοση αυξάνει τη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική ευελιξία της χώρας τόσο άμεσα – μέσω της διεύρυνσης του περιθωρίου για ευνοϊκή προσαρμογή των μελλοντικών δημοσιονομικών στόχων – όσο και έμμεσα, μέσω των αναβαθμίσεων του αξιόχρεου και του μειωμένου κόστους αναχρηματοδότησης του, καθώς και τη βελτίωση των γενικότερων χρηματοδοτικών συνθηκών στην οικονομία.

Σε αυτό το πλαίσιο, τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα των τελευταίων ετών απομείωσαν κατά περίπου 12 π.μ. το ποσοστό του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ την τελευταία 4ετία − έναντι συνολικής μείωσης 51 π.μ. του λόγου χρέους προς ΑΕΠ της Ελλάδας μεταξύ 2022-25 − οδηγώντας σε αντίστοιχη υπεραπόδοση και ως προς τον περιορισμό του χρέους, χωρίς να συνεκτιμάται η έμμεση επίδραση από τη μείωση του κόστους δανεισμού. Υπό την τρέχουσα δημοσιονομική και μακροοικονομική τροχιά − με το μέσο πρωτογενές πλεόνασμα να εκτιμάται ότι θα κυμανθεί στο 3,0% του ΑΕΠ την περίοδο 2027-2029 και με υπόθεση ονομαστικής αύξησης του ΑΕΠ περίπου 4,0% σε ετήσια βάση − ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω, κατά περισσότερες από 20 π.μ. και χαμηλότερα από το 120% του ΑΕΠ έως το 2029, ενσωματώνοντας και την τελευταία διαθέσιμη πληροφόρηση όσον αφορά το σχεδιασμό πρόωρων αποπληρωμών χρέους που σχετίζονται με τα προγράμματα στήριξης της προηγούμενης δεκαετίας.

Κοινός παρονομαστής των αξιολογήσεων αποτελεί η αναβάθμιση του λειτουργικού περιβάλλοντος της Ελλάδας σε «bbb» από «bbb-», εξέλιξη που, σύμφωνα με τον οίκο, αντανακλά την ανθεκτική ανάπτυξη της οικονομίας, τη συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση της ανεργίας και την αυξημένη ζήτηση για επιχειρηματική και στεγαστική χρηματοδότηση.

Η αναβάθμιση σηματοδοτεί ότι δύο ακόμη ελληνικές συστημικές τράπεζες αποκτούν επενδυτική βαθμίδα από τον οίκο Fitch, εξέλιξη που αντανακλά τόσο τη βελτίωση των θεμελιωδών μεγεθών τους όσο και την αναβάθμιση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος συνολικά.

Για την Εθνική Τράπεζα, η Fitch επισημαίνει την ισχυρή θέση της στην εγχώρια αγορά, τη σημαντική βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού και την ιδιαίτερα ισχυρή κεφαλαιακή βάση. Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPEs) διαμορφώθηκε στο 2,5% στο τέλος Μαρτίου, ενώ ο δείκτης κεφαλαίων CET1 ανήλθε στο 17,4%, το υψηλότερο επίπεδο μεταξύ των συστημικών ελληνικών τραπεζών. Ο οίκος εκτιμά ότι η κερδοφορία θα παραμείνει ισχυρή τα επόμενα χρόνια, στηριζόμενη στην αύξηση των χορηγήσεων, των εσόδων από προμήθειες και στη σταθερή καταθετική βάση.

Για τη Eurobank, η Fitch αναγνωρίζει τόσο την ισχυρή παρουσία της στην ελληνική αγορά όσο και τη γεωγραφική διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων της σε Κύπρο και Βουλγαρία. Παράλληλα, επισημαίνει τη συνεχιζόμενη βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού, με τον δείκτη NPEs να υποχωρεί στο 2,8%, καθώς και την ισχυρή κερδοφορία και την επαρκή κεφαλαιακή βάση. Η λειτουργική επίδοση της τράπεζας εκτιμάται ότι θα ενισχυθεί περαιτέρω την περίοδο 2026-2028, υποβοηθούμενη από την αύξηση των χορηγήσεων, τα υψηλότερα έσοδα από προμήθειες – μεταξύ άλλων μετά και την εξαγορά του 80% της Eurolife FFH – καθώς και από τη σταθερή χρηματοδοτική της βάση.

Για την Τράπεζα Πειραιώς, η Fitch διατήρησε την αξιολόγηση στο BBB-, αναβάθμισε όμως τις προοπτικές σε θετικές, εκτιμώντας ότι η τράπεζα θα ολοκληρώσει την εξυγίανση του μεγαλύτερου μέρους των παλαιών προβληματικών στοιχείων ενεργητικού έως το 2027, διατηρώντας παράλληλα ισχυρή κερδοφορία και δείκτη κεφαλαίων CET1 τουλάχιστον στο 13%.

Ο οίκος θεωρεί ότι το επιχειρηματικό προφίλ της Πειραιώς ενισχύεται περαιτέρω μετά την εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής, η οποία αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τις δραστηριότητες bancassurance και να διαφοροποιήσει τις πηγές εσόδων. Παράλληλα, ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων έχει περιοριστεί στο 2,7%, ενώ η Fitch προβλέπει περαιτέρω βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού, διατήρηση υψηλής λειτουργικής κερδοφορίας και απρόσκοπτη πρόσβαση της τράπεζας στις αγορές.

Η UBS θεωρεί ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν ολοκληρώσει με επιτυχία τον κύκλο εξυγίανσης της προηγούμενης δεκαετίας και εισέρχονται πλέον σε μια περίοδο όπου η αύξηση των χορηγήσεων, η αξιοποίηση του πλεονάζοντος κεφαλαίου και οι υψηλότερες διανομές μερισμάτων αποτελούν τους βασικούς μοχλούς ενίσχυσης της αξίας τους.

Ισχυρό μακροοικονομικό υπόβαθρο

Στην έκθεσή της, η UBS επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να προσφέρει ένα από τα πιο ελκυστικά μακροοικονομικά περιβάλλοντα στην Ευρώπη, με ρυθμούς ανάπτυξης κοντά στο 2% τα επόμενα χρόνια, συνεχιζόμενη αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και ανθεκτική δημοσιονομική εικόνα.

Το περιβάλλον αυτό αναμένεται να στηρίξει τη ζήτηση για νέα δάνεια, κυρίως από τις επιχειρήσεις, ενισχύοντας την οργανική κερδοφορία των τραπεζών και δημιουργώντας νέες ευκαιρίες ανάπτυξης.

Κατά την UBS, η επόμενη ημέρα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος δεν θα βασιστεί στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, αλλά στην αποτελεσματική αξιοποίηση των ισχυρών κεφαλαίων που έχουν δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια.

Η συνεχής παραγωγή κεφαλαίου επιτρέπει στις διοικήσεις να αυξήσουν τις αποδόσεις προς τους μετόχους μέσω υψηλότερων μερισμάτων, ενώ παράλληλα δημιουργεί περιθώρια για στοχευμένες εξαγορές και επενδύσεις, οι οποίες μπορούν να ενισχύσουν περαιτέρω την ανάπτυξη και την κερδοφορία.

Νέοι μοχλοί κερδοφορίας

Η UBS επισημαίνει ότι τα καθαρά έσοδα από τόκους έχουν πλέον σταθεροποιηθεί, γεγονός που μεταφέρει το επίκεντρο της ανάπτυξης στην αύξηση των χορηγήσεων και στην ενίσχυση των εσόδων από προμήθειες.

Παράλληλα, η οριστική εξομάλυνση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και η διατήρηση χαμηλού κόστους πιστωτικού κινδύνου δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για τη διατήρηση υψηλής κερδοφορίας τα επόμενα χρόνια.

Οι νέες τιμές-στόχοι

Η UBS διατηρεί θετική στάση για όλες τις ελληνικές συστημικές τράπεζες, δίνοντας σημαντικά περιθώρια ανόδου στις μετοχές τους.

Alpha Bank: Η τιμή-στόχος διαμορφώνεται στα 4,90 ευρώ, που συνεπάγεται περιθώριο ανόδου περίπου 26%. Η UBS θεωρεί ότι η Alpha διαθέτει τη μεγαλύτερη δυναμική αύξησης των κερδών ανά μετοχή (EPS) κατά την επόμενη τριετία, γεγονός που την καθιστά μία από τις πλέον ελκυστικές επιλογές του κλάδου.

Τράπεζα Πειραιώς: Η τιμή-στόχος τοποθετείται στα 11,20 ευρώ, επίσης με εκτιμώμενο περιθώριο ανόδου περίπου 26%. Ο οίκος εκτιμά ότι η στρατηγική μετασχηματισμού σε έναν ολοκληρωμένο χρηματοοικονομικό όμιλο, μετά και την εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής, δημιουργεί σημαντικές προοπτικές περαιτέρω αναβάθμισης της αποτίμησης.

Εθνική Τράπεζα: Η UBS θέτει τιμή-στόχο στα 18,20 ευρώ, βλέποντας περιθώριο ανόδου περίπου 21%. Τη χαρακτηρίζει ως την ποιοτικότερη επενδυτική επιλογή μεταξύ των ελληνικών τραπεζών, χάρη στην υψηλή οργανική κερδοφορία, την ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και τη χαμηλή έκθεση σε πιστωτικούς κινδύνους.

Eurobank: Η τιμή-στόχος ανέρχεται στα 4,70 ευρώ, με εκτιμώμενο περιθώριο ανόδου περίπου 15%. Η UBS εκτιμά ότι η ισχυρή παρουσία της στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες εξαγορές στην Κύπρο και στον ασφαλιστικό κλάδο, συνεχίζουν να ενισχύουν τις αναπτυξιακές προοπτικές του ομίλου.

Ελκυστικές αποτιμήσεις παρά το ράλι

Παρά τη σημαντική άνοδο που έχουν καταγράψει οι τραπεζικές μετοχές τα τελευταία χρόνια, η UBS θεωρεί ότι οι αποτιμήσεις τους εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικές έναντι των ευρωπαϊκών τραπεζών.

Ο οίκος εκτιμά ότι ο συνδυασμός ισχυρής πιστωτικής επέκτασης, υψηλής κερδοφορίας, πλεονάζοντος κεφαλαίου, αυξανόμενων μερισμάτων και βελτιωμένου μακροοικονομικού περιβάλλοντος δημιουργεί τις προϋποθέσεις για συνέχιση της ανοδικής πορείας του ελληνικού τραπεζικού κλάδου, αφήνοντας σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ανατίμησης των μετοχών του στο Χρηματιστήριο Αθηνών.

Η δημιουργία άμεσης αξίας για τις επιχειρήσεις αποτελεί βασικό στόχο της εν λόγω συνεργασίας. Η ένταξη της Εθνικής Τράπεζας στην πλατφόρμα της SAP εξαλείφει την τεχνική πολυπλοκότητα, προσφέροντας στους πελάτες απρόσκοπτη διασύνδεση και άμεσα λειτουργικές λύσεις. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις απαλλάσσονται από χρονοβόρες διαδικασίες υλοποίησης, ενώ αποκτούν σε πραγματικό χρόνο πλήρη εικόνα της ρευστότητάς τους μέσα από το SAP ERP, ενισχύοντας τη λήψη αποφάσεων και την επιχειρησιακή αποδοτικότητα. Η σύμπραξη της Εθνικής Τράπεζας με την SAP προσφέρει στο ελληνικό επιχειρείν τα απαραίτητα εχέγγυα για να πρωταγωνιστήσει στη σύγχρονη Διασυνδεδεμένη Οικονομία.

Ο κ. Γιώργος Μαρίνος, Βοηθός Γενικός Διευθυντής Καινοτομίας και Ψηφιακών Συνεργασιών της Εθνικής Τράπεζας, δήλωσε: « Η συνεργασία μας με τη SAP αποτελεί ένα ακόμα σημαντικό βήμα για τη δημιουργία ενός ανοικτού και διασυνδεδεμένου ψηφιακού οικοσυστήματος υπηρεσιών για τις επιχειρήσεις. Μέσα από το SAP Multi-Bank Connectivity επιτρέπουμε στους εταιρικούς πελάτες μας να ενσωματώνουν απευθείας τις τραπεζικές υπηρεσίες της Εθνικής Τράπεζας στα επιχειρησιακά τους συστήματα, αυτοματοποιώντας κρίσιμες διαδικασίες πληρωμών και διαχείρισης ρευστότητας. Στόχος μας είναι να αναπτύσσουμε στρατηγικές συνεργασίες με κορυφαίους τεχνολογικούς οργανισμούς, δημιουργώντας λύσεις που ενισχύουν την αποδοτικότητα, τη διαφάνεια και την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων.»

Η κ. Λίνα Γρηγοράτου, Chief Operating Officer - SAP Hellas, Cyprus & Malta, ανέφερε: «Καλωσορίζουμε την Εθνική Τράπεζα στο παγκόσμιο δίκτυο του SAP Multi-Bank Connectivity. Η σημαντική αυτή συνεργασία αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο των σύγχρονων χρηματοπιστωτικών οργανισμών και των τεχνολογικών καινοτομιών στην υποστήριξη της επιχειρηματικής αριστείας και ανταγωνιστικότητας. Πιστοί στη στρατηγική μας για τη δημιουργία ισχυρών, ψηφιακών επιχειρησιακών δικτύων, χαιρετίζουμε την απόφαση της Εθνικής Τράπεζας να ενταχθεί στην Multi-Bank Connectivity κοινότητα, καθιστώντας την Ελλάδα τη δέκατη χώρα στον κόσμο που διαθέτει τράπεζα μέλος, αναδεικνύοντας παράλληλα και το συνεχώς βελτιούμενο επίπεδο ψηφιακής ωριμότητας της χώρας».

Στο πλαίσιο τοποθέτησής του στο 7ο OT Forum, σε πάνελ με θέμα «Οι τράπεζες, πυλώνας ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας - Οι νέες μορφές χρηματοδότησης», ο κ. Καραμούζης υποστήριξε ότι οι ελληνικές τράπεζες είναι θωρακισμένες και ισχυρές και μπορούν να χρηματοδοτούν μεγάλες επενδύσεις, ενώ συμπλήρωσε ότι το παλιό μοντέλο «one size fits all» δεν έχει πλέον εφαρμογή. Οι τράπεζες πρέπει να προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις για κάθε επιχείρηση, υπογράμμισε.

Για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το ελληνικό επιχειρείν, ο κ. Καραμούζης χαρακτήρισε αξιοσημείωτο το γεγονός ότι σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων καταγράφει εξαιρετικές επιδόσεις μετά από αλλεπάλληλες κρίσεις. Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους, πρόσθεσε. Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται σταθερά με ρυθμό υψηλότερο της Ευρωζώνης, με το ΑΕΠ και την απασχόληση να έχουν φτάσει σε σταθερούς όρους στο +16% σε σύγκριση με το 2017, ενώ οι πραγματικές επενδύσεις (Ακαθάριστος Σχηματισμός Παγίου Κεφαλαίου) έχουν αυξηθεί κατά 70%, φτάνοντας στα επίπεδα του 2007, εξαιρώντας τις κατασκευές, οι οποίες ωστόσο έχουν και αυτές ενισχυθεί σημαντικά μετά το 2020.

Σύμφωνα με τον κ. Καραμούζη, το παράδειγμα της ΔΕΗ είναι ενδεικτικό. Η επιτυχής άντληση κεφαλαίων αντανακλά την εμπιστοσύνη των επενδυτών στις προοπτικές της εταιρείας και ευρύτερα στην ελληνική οικονομία, αλλά και τη διάθεση της αγοράς να χρηματοδοτήσει επενδυτικά σχέδια με σαφές αναπτυξιακό και μετασχηματιστικό αποτύπωμα και στις υποδομές της χώρας.

«Ελπίζω να δούμε πολλά ακόμα τέτοια παραδείγματα, ειδικά στους κλάδους της Ναυτιλίας και του Τουρισμού, των οποίων η βαρύτητα στην πραγματική οικονομία δεν αντανακλάται και στο χρηματιστήριο», υπογράμμισε.

Ο κ. Καραμούζης αναφέρθηκε και στους κλάδους που αναμένεται να πρωταγωνιστήσουν σε επίπεδο χρηματοδοτήσεων. Ο τομέας της Ενέργειας είναι πολύ σημαντικός, με το τρίπτυχο «παραγωγή (θα απαιτηθούν επενδύσεις έως 12 δισ. ευρώ μέχρι το 2030), αποθήκευση (4-5 δισ. ευρώ οι συνολικές επενδύσεις σε μπαταρίες και αντλησιοταμίευση την επόμενη 7ετία) , διασυνδέσεις ενέργειας» να κυριαρχεί.

Από κει και πέρα, ο Τουρισμός ο οποίος αντιστοιχεί στο 13% του ΑΕΠ, η Τεχνολογία, η 'Αμυνα και οι Υδάτινοι Πόροι, συγκεντρώνουν σημαντικό ενδιαφέρον. Ειδικά η διαχείριση υδάτινων πόρων αναδεικνύεται σε κρίσιμη επενδυτική προτεραιότητα με επενδύσεις στην επόμενη δεκαετία που εκτιμώνται άνω των 3-4 δισ. ευρώ, για έργα εκσυγχρονισμού του δικτύου και αφαλάτωσης.

Τέλος, σε ό,τι αφορά τα βασικά χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων που θέλουν να πρωταγωνιστήσουν σε περιβάλλον γεωπολιτικών εντάσεων, ενεργειακών κρίσεων, διαταραγμένων εφοδιαστικών αλυσίδων και άλλων εξωγενών σοκ, ο κ. Καραμούζης ανέφερε ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να διαθέτουν μακροπρόθεσμη στρατηγική και πειθαρχία στη διακυβέρνηση, ισχυρή κεφαλαιακή διάρθρωση και αποτελεσματική χρηματοοικονομική διαχείριση, εξωστρέφεια και διαφοροποίηση εσόδων.

Επίσης, θα πρέπει να επενδύουν στο ανθρώπινο κεφάλαιο και στην ηγεσία, να προωθούν τον ψηφιακό μετασχηματισμό και να διαθέτουν επιχειρησιακή ευελιξία, αλλά και να ενσωματώνουν τις αρχές βιωσιμότητας στο επιχειρηματικό τους μοντέλο, μειώνοντας το ενεργειακό και λειτουργικό τους κόστος μέσω πράσινων πρακτικών.

Το υπόδειγμα βραχυπρόθεσμης πρόβλεψης της πορείας του ΑΕΠ (GDP-Nowcasting) της Δ/νσης Οικονομικής Ανάλυσης της ΕΤE, που αξιοποιεί πληροφόρηση από διαθέσιμους μηνιαίους δείκτες οικονομικής δραστηριότητας, προβλέπει οριακή συρρίκνωση του ΑΕΠ σε τριμηνιαία βάση (-0,2%) το 2ο τρίμηνο του 2026, που αντιστοιχεί σε ετήσιο ρυθμό μεταβολής περίπου 1,5% κατά το ίδιο τρίμηνο. Η ικανότητα της ελληνικής οικονομίας να επαναπροσεγγίσει ή και να υπερβεί ρυθμούς ανάπτυξης της τάξης του 2,0% κατά το 2ο εξάμηνο του 2026 θα εξαρτηθεί από την έγκαιρη υποχώρηση της αβεβαιότητας σχετικά με την πορεία των τιμών ενέργειας και του πληθωρισμού έως το 3ο τρίμηνο του 2026, καθώς και από τη διατήρηση της ανοδικής δυναμικής των τουριστικών αφίξεων που παρατηρήθηκε τον Μάιο και στις αρχές Ιουνίου. Υπό την υπόθεση ότι οι τιμές ενέργειας θα εξελιχθούν σύμφωνα με τις προσδοκίες που ενσωματώνονται στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης Ιουνίου, χωρίς περαιτέρω επιδείνωση, η αναμενόμενη βελτίωση του οικονομικού κλίματος, σε συνδυασμό με ισχυρές επενδύσεις και ανθεκτικές εξαγωγές, εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε ετήσια αύξηση του ΑΕΠ της τάξης του 1,7% το 2026.

Η οικονομική δραστηριότητα παρέμεινε σε ανοδική πορεία το 1ο τρίμηνο του 2026 (+2,0% σε ετήσια βάση και +0,2% σε τριμηνιαία βάση, εποχικά διορθωμένα στοιχεία), παρά την εμφάνιση των πρώτων δυσμενών επιδράσεων από τη συνεχιζόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή. Ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου («ΑΣΠΚ») αποτέλεσε το βασικό πυλώνα της ανάπτυξης για 4ο συνεχές τρίμηνο, ενώ οι εξαγωγές – ιδίως ο τουρισμός – εμφάνισαν ανθεκτικές επιδόσεις, παρά την εξασθένιση των οικονομιών βασικών εμπορικών εταίρων της Ελλάδας.

Ωστόσο, η ανοδική τάση του 1ου τριμήνου ήταν ηπιότερη από το βασικό μας σενάριο που δημοσιεύθηκε στις αρχές Μαρτίου (+2,4% ετησίως και +0,3% σε τριμηνιαία βάση) και πολύ κοντά στο πιο δυσμενές σενάριο που είχαμε σκιαγραφήσει στην ίδια ανάλυσή μας. Δεδομένου ότι οι ενεργειακές εξελίξεις προσομοιάζουν αυτές του δυσμενέστερου σεναρίου, επιχειρούμε μια επανεκτίμηση των προοπτικών της οικονομίας για το τρέχον έτος.

Οι επενδύσεις σε πάγιο κεφάλαιο κατέγραψαν εκ νέου ισχυρότατη ετήσια άνοδο 12,1%, συνεισφέροντας 2,0 ποσοστιαίες μονάδες (π.μ.) στην αύξηση του ΑΕΠ το 1ο τρίμηνο, παραμένοντας, από τα μέσα του 2025, άνω του 18,0% ως ποσοστό στο ΑΕΠ – στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 16 ετών. Όλες οι βασικές κατηγορίες επενδύσεων ενισχύθηκαν σημαντικά, με τις επενδύσεις που σχετίζονται με τις κατασκευές να συνεισφέρουν το ήμισυ της συνολικής αύξησης του ΑΣΠΚ (οι οικιστικές κατασκευές αυξήθηκαν κατά 15,0% ετησίως και οι μη οικιστικές κατά 18,1% ετησίως), ενώ το υπόλοιπο προήλθε από αυξημένες δαπάνες για μηχανολογικό, τεχνολογικό και μεταφορικό εξοπλισμό.

Το υψηλότατο επίπεδο σημαντικών επενδυτικών έργων υπό κατασκευή, ο ισχυρός βαθμός χρησιμοποίησης του παραγωγικού δυναμικού τόσο στη βιομηχανία όσο και στις υπηρεσίες, η επιταχυνόμενη άντληση σημαντικών κεφαλαίων μέσω του τραπεζικού δανεισμού και της κεφαλαιαγοράς, καθώς και η συνεχιζόμενη προσέλκυση ιστορικά υψηλών άμεσων ξένων επενδύσεων, αναμένεται να διατηρήσουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο των κεφαλαιακών επενδύσεων στις οικονομικές επιδόσεις της χώρας.

Μία ακόμη ενθαρρυντική εξέλιξη ήταν η θετική συνεισφορά των καθαρών εξαγωγών (εξαγωγές μείον εισαγωγές), οι οποίες προσέθεσαν 0,6 π.μ. στην αύξηση του ΑΕΠ το 1ο τρίμηνο του 2026, με κομβικό τον ρόλο του τουρισμού. Η εν λόγω συνεισφορά παρέμεινε σε θετικό έδαφος για 4ο συνεχές τρίμηνο, καθώς η αύξηση των εξαγωγών συνέχισε να υπερβαίνει εκείνη των εισαγωγών (+2,4% ετησίως έναντι +0,5%, αντίστοιχα). Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών συνεισέφεραν 0,8 π.μ. στην ετήσια αύξηση του ΑΕΠ, εκ των οποίων το ήμισυ οφείλεται στις εξαγωγές υπηρεσιών (+3,1% ετησίως, σε σταθερές τιμές). Η άνοδος στις εξαγωγές υπηρεσιών θα πρέπει να αποδοθεί εξ ολοκλήρου στον τουρισμό, καθώς οι λοιπές κατηγορίες εξαγωγικών υπηρεσιών εμφάνισαν στασιμότητα το 1ο τρίμηνο του 2026. Τα τουριστικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 64,3% ετησίως, σε τρέχουσες τιμές, το 1ο τρίμηνο, ενώ οι αφίξεις ενισχύθηκαν κατά 38,3% ετησίως, χωρίς ορατές επιδράσεις – μέχρι τον Μάρτιο – από τη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 2,8% ετησίως (βάσει των εθνικολογιστικών στοιχείων), σε σταθερές τιμές, με ώθηση από την ισχυρή άνοδο των εξαγωγών καυσίμων (κυρίως διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων) κατά 5,3%, ενώ οι εξαγωγές μη ενεργειακών αγαθών κατέγραψαν ετήσια αύξηση 1,0%. Ως εκ τούτου, οι αντοχές του τουρισμού συνιστούν βασική παράμετρο για τις οικονομικές επιδόσεις στο υπόλοιπο του έτους προκειμένου να αποτραπεί σημαντική περαιτέρω επιβράδυνση του ΑΕΠ, ειδικά το 2ο τρίμηνο, δεδομένου ότι το εξωτερικό περιβάλλον παραμένει δυσμενές, παρά την αυξημένη εξαγωγική κινητικότητα και τις συνεχιζόμενες προσαρμογές στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.

Αντιθέτως, επιβράδυνση – αναμενόμενη εν πολλοίς υπό τις τρέχουσες συνθήκες – εμφάνισε η ιδιωτική κατανάλωση, η οποία αυξήθηκε κατά 0,7% ετησίως το 1ο τρίμηνο (ο ηπιότερος ετήσιος ρυθμός των τελευταίων πέντε ετών), παραμένοντας αμετάβλητη σε τριμηνιαία βάση. Αν και η επιβράδυνση αντανακλά, εν μέρει, την υψηλή βάση σύγκρισης λόγω της απότομης αύξησης της κατανάλωσης το 1ο τρίμηνο του 2025, αναμφίβολα αποτυπώνει και τις επιδράσεις από την εντεινόμενη αβεβαιότητα, με την καταναλωτική εμπιστοσύνη να υποχωρεί τον Μάρτιο του 2026, στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2022, στον απόηχο του πολέμου στην Ουκρανία και της κορύφωσης της ενεργειακής και πληθωριστικής κρίσης το καλοκαίρι του 2022. Είναι ενδεικτικό ότι ο υπο-δείκτης πληθωριστικών προσδοκιών των νοικοκυριών, βάσει της έρευνας καταναλωτικής εμπιστοσύνης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανήλθε στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάρτιο του 2022.

Αξίζει να τονισθεί ότι αυτή η κόπωση φαίνεται να αφορά αποκλειστικά τις δαπάνες των ελληνικών νοικοκυριών σε υπηρεσίες – κυρίως εστίαση, διαμονή και αναψυχή – καθώς η κατανάλωση αγαθών, όπως προσεγγίζεται από τον δείκτη όγκου λιανικών πωλήσεων, ενισχύθηκε κατά 3,8% ετησίως το 1ο τρίμηνο του 2026, επιταχυνόμενη σε σύγκριση με το 4ο τρίμηνο όπως επίσης και το σύνολο του 2025 (+3,2% και +2,1% ετησίως, αντίστοιχα). Παράλληλα, η συρρίκνωση της αποπληθωρισμένης εγχώριας κατανάλωσης υπηρεσιών εκτιμάται σε 4,0% ετησίως και είναι η εντονότερη από το 3ο τρίμηνο του 2021. Αυτή η εξέλιξη μπορεί, εν μέρει, να αποδοθεί και στην επίσπευση κάποιων παραγγελιών και αγορών από τα νοικοκυριά, υπό τον φόβο επιτάχυνσης του πληθωρισμού, η οποία οδήγησε σε προτεραιοποίηση της κατανάλωσης αγαθών έναντι υπηρεσιών.

Αντιθέτως, η δημόσια κατανάλωση επιταχύνθηκε αισθητά στο 1,6% ετησίως το 1ο τρίμηνο του 2026, από 0,4% το 2025. Η εν λόγω αύξηση, σε συνδυασμό με την αύξηση των δαπανών από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων («ΠΔΕ») και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας («ΤΑΑ») συνδυαστικά κατά 15,5% ετησίως (+0,3% του ΑΕΠ σε ετήσια βάση), εκτιμάται ότι μεταφράζεται σε συνδυαστική ώθηση 0,6 π.μ. στην ετήσια αύξηση του ΑΕΠ το ίδιο τρίμηνο, υπογραμμίζοντας τη σημαντική ενίσχυση της δραστηριότητας που προέρχεται από τον Δημόσιο Τομέα.

Μεγαλύτερη από το αναμενόμενο ήταν η επιβάρυνση από τη νέα σημαντική συρρίκνωση των αποθεμάτων σε ετήσια βάση, για 4ο συνεχές τρίμηνο. Η εξέλιξη αυτή αποδυνάμωσε κατά 1,5 π.μ. τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ το 1ο τρίμηνο και συνιστά τη μεγαλύτερη σωρευτική απομείωση αποθεμάτων, σε απόλυτους όρους, από το 2008. Η εν λόγω εξέλιξη αντανακλά, κυρίως: α) την ανθεκτική ζήτηση για αγαθά, β) την αυξημένη χρήση παραγωγικών εισροών, λόγω της συνεχιζόμενης ενίσχυσης της βιομηχανικής παραγωγής, γ) την ολοκλήρωση επενδυτικών έργων, τα οποία, κατά τη φάση υλοποίησής τους, είχαν οδηγήσει σε προσωρινή συσσώρευση αποθεμάτων λόγω των προδιαγραφών στατιστικής καταγραφής τους, και δ) τη διστακτικότητα των επιχειρήσεων − ή σε ορισμένες περιπτώσεις την αδυναμία τους − να αναπληρώσουν τα μειωμένα αποθέματά τους, ιδιαίτερα στον ενεργειακό τομέα, εν μέσω διαταραχών στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.

Η οικονομική δραστηριότητα αναμένεται να επιβραδυνθεί περαιτέρω το 2ο τρίμηνο

Οι αναταράξεις στην αγορά ενέργειας παραμένουν σημαντικές, ενώ η αποκλιμάκωση των τιμών πετρελαίου αναμένεται να συντελεστεί με βραδύτερο ρυθμό κατά το 2ο εξάμηνο του 2026 από ό,τι διαφαινόταν από τα σχετικά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (energy commodity futures) στις ενεργειακές αγορές το προηγούμενο δίμηνο. Οι τιμές του πετρελαίου στην αγορά spot παρέμειναν άνω των 100 $/βαρέλι, κατά μέσο όρο, τον Μάιο – υποχωρώντας σε περίπου 95 $/βαρέλι στις αρχές Ιουνίου. Παρομοίως, ο πληθωρισμός (ΔΤΚ) στην Ελλάδα κινείται επί του παρόντος στο ανώτερο εύρος των προβλέψεών μας – άνω του 5,0% στο 2ο τρίμηνο του 2026 – επιβαρύνοντας περαιτέρω την καταναλωτική ψυχολογία, παρά τον αντισταθμιστικό ρόλο των νέων μέτρων δημοσιονομικής στήριξης €0,8 δισ. που ανακοινώθηκαν το δίμηνο Απριλίου-Μαΐου, εκ των οποίων τα €0,6 δισ. με άμεση εφαρμογή κατά το 2ο τρίμηνο του 2026, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων του αυξημένου ενεργειακού κόστους και τη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών.

Αναφορικά με τους δείκτες υψηλής συχνότητας για την Ελλάδα, το 2ο τρίμηνο του 2026 ξεκίνησε με περαιτέρω επιδείνωση του οικονομικού κλίματος τον Απρίλιο και αποδυνάμωση των συνθηκών στους περισσότερους τομείς, ενώ ακολούθησε αξιόλογη ανάκαμψη τον Μάιο. Η βελτίωση ήταν εντονότερη στη βιομηχανία και το λιανικό εμπόριο, ενώ η εμπιστοσύνη στον κατασκευαστικό τομέα ανήλθε σε υψηλό 26 ετών τον ίδιο μήνα, πιστοποιώντας το ρόλο των σημαντικών έργων και την ευρύτερη επενδυτική δυναμική στο να «θωρακίσουν» τις επιδόσεις του συγκεκριμένου κλάδου.

Κατά μέσο όρο, ο δείκτης οικονομικού κλίματος («ESI») παρέμεινε το δίμηνο Απριλίου-Μαΐου σε παρόμοιο επίπεδο με το 1ο τρίμηνο, καθώς η ανοδική δυναμική κατασκευών και λιανικού εμπορίου, σε συνδυασμό με την ανάκαμψη της βιομηχανικής εμπιστοσύνης τον Μάιο, αντιστάθμισαν την υποχώρηση της εμπιστοσύνης στις υπηρεσίες και την κατανάλωση.

Τα στοιχεία για την αγορά εργασίας υποδηλώνουν μικρή εξασθένηση τον Απρίλιο, αντανακλώντας δυνητικά τη μειωμένη ζήτηση για υπηρεσίες. Συγκεκριμένα, η απασχόληση συρρικνώθηκε οριακά κατά 0,1% ετησίως τον Απρίλιο, μετά από αύξηση 1,2% ετησίως το 1ο τρίμηνο του 2026 (καθοδικά αναθεωρημένη από 2,8%) και 1,5% ετησίως στο σύνολο του 2025. Ωστόσο, το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο 9,5% τον Απρίλιο από το − ανοδικά αναθεωρημένο − 9,7% το 1ο τρίμηνο του 2026.

Η ετήσια μεταβολή των εσόδων από ΦΠΑ επιβραδύνθηκε σε 11,1% τον Απρίλιο − παρά τον υψηλότερο πληθωρισμό − από 15,3% ετησίως το 1ο τρίμηνο του 2026.