Αναλυτική παρουσίαση της νέας φορολογικής κλίμακας

Το κεντρικό στοιχείο των μεταρρυθμίσεων αφορά τη μείωση των φορολογικών συντελεστών κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες για όσους έχουν εισόδημα πάνω από 10.000 ευρώ ετησίως. Η νέα διαβάθμιση διαμορφώνεται ως εξής:

Στο εισοδηματικό κλιμάκιο από 10.000 έως 20.000 ευρώ, ο φόρος μειώνεται στο 20% από το προηγούμενο 22%. Για εισοδήματα μεταξύ 20.000 και 30.000 ευρώ, ο συντελεστής διαμορφώνεται στο 26% αντί του 28%. Όσοι βρίσκονται στο κλιμάκιο 30.000 έως 40.000 ευρώ θα πληρώνουν 34% αντί για 36%. Επιπλέον, δημιουργείται νέο ενδιάμεσο κλιμάκιο με συντελεστή 39% για εισοδήματα από 40.000 έως 60.000 ευρώ, ενώ για ποσά άνω των 60.000 ευρώ ο μέγιστος συντελεστής καθορίζεται στο 44%.

Ειδικές ρυθμίσεις για νέους και γονείς

Το ανανεωμένο φορολογικό σύστημα ενσωματώνει σημαντικές ελαφρύνσεις για κοινωνικές ομάδες που αντιμετωπίζουν έντονες οικονομικές πιέσεις λόγω της αυξημένης ακρίβειας.

Οι νέοι έως 25 ετών απολαμβάνουν πλήρη απαλλαγή από φόρο για εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Για τους νέους ηλικίας 26 έως 30 ετών, ο συντελεστής στο πρώτο κλιμάκιο μειώνεται δραστικά στο 9%.

Τα νοικοκυριά με παιδιά επωφελούνται από μειωμένους συντελεστές ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων: 18% για ένα τέκνο, 16% για δύο τέκνα και 9% για τρία τέκνα. Οι πολύτεκνες οικογένειες με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά δεν πληρώνουν καθόλου φόρο για εισόδημα έως 20.000 ευρώ.

Συγκεκριμένα παραδείγματα

Η πρακτική εφαρμογή των μέτρων μεταφράζεται σε σημαντική αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος σε ετήσια βάση. Ένας νέος 24 ετών που εργάζεται στον κλάδο της τεχνολογίας με μηνιαίο καθαρό εισόδημα 1.250 ευρώ, χάρη στην πλήρη απαλλαγή από φόρο, θα δει αύξηση 177 ευρώ μηνιαίως. Αυτό αντιστοιχεί σε ετήσιο όφελος 2.478 ευρώ, ισοδύναμο με δύο επιπλέον μισθούς.

Μια εργαζόμενη 28 ετών με ένα τέκνο θα δει το μηνιαίο καθαρό της εισόδημα να αυξάνεται από 1.260 ευρώ σε 1.353 ευρώ, κερδίζοντας 93 ευρώ επιπλέον κάθε μήνα. Ένα ζευγάρι με τρία παιδιά που εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα μπορεί να απολαύσει συνολικό ετήσιο όφελος που φτάνει τα 2.996 ευρώ. Ακόμη και στον δημόσιο τομέα, ένα ζευγάρι με δύο τέκνα θα έχει συνολική ετήσια μείωση φόρου ύψους 1.500 ευρώ, βελτιώνοντας ουσιαστικά τη διαχείριση του οικογενειακού προϋπολογισμού από τις πρώτες μέρες του τρέχοντος έτους.

Αυτό καταγράφει νέο policy brief του ΚΕΦΙΜ, με τίτλο «Πού βρίσκεται το εισόδημα του ελληνικού νοικοκυριού σήμερα σε σχέση με την αρχή της κρίσης το 2009».

Η μελέτη εξετάζει την πορεία του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών την περίοδο 2004–2024 στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες της κρίσης (Ισπανία, Ιταλία, Ιρλανδία, Κύπρος, Πορτογαλία). Η Ελλάδα και οριακά η Ιταλία είναι οι μόνες χώρες που δεν έχουν επανέλθει στα προ κρίσης επίπεδα.

Βασικά συμπεράσματα της μελέτης:

• 2004–2024: Ελλάδα και Ιταλία είναι οι μοναδικές από τις έξι χώρες που δεν επέστρεψαν στα προ κρίσης επίπεδα. Στο ίδιο διάστημα, η ΕΕ-27 καταγράφει αύξηση 22%, ενώ η Ελλάδα μείωση 5%.
• Το 2024, το πραγματικό εισόδημα στην Ελλάδα παραμένει 15% χαμηλότερο από το 2009.
• Σε σχέση με το 2012, το εισόδημα έχει αυξηθεί 22,7%, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο της ΕΕ-27.
• Σε σχέση με το 2015, η άνοδος φτάνει το 23,5%, από τις υψηλότερες μεταξύ των χωρών της κρίσης.
• Από το 2019, η Ελλάδα εμφανίζει τη μεγαλύτερη άνοδο +14,3% μεταξύ όλων των χωρών της κρίσης.
• Η ισχυρή ανάκαμψη μετά το 2015 οφείλεται εν μέρει στη μεγάλη συρρίκνωση του 2010–2013, όταν τα πραγματικά εισοδήματα μειώθηκαν κατά 34%.

Σύγκριση χωρών από το 2009 έως σήμερα:

• Ιρλανδία: +21%
• Πορτογαλία: +16%
• Κύπρος: +14%
• Ισπανία: +6,5%
• Ιταλία: –0,7%
• Ελλάδα: –15%

Ο ρόλος της παραγωγικότητας

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Εθνικού Συμβουλίου Παραγωγικότητας (ΕΣΥΠ) και του ΚΕΠΕ, η αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη διατηρήσιμη άνοδο των εισοδημάτων. Το δεύτερο μέρος της μελέτης του ΚΕΦΙΜ θα επικεντρωθεί στην εξέλιξη της παραγωγικότητας σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα.

Ο Πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ σχολίασε:

«Παρά τη σημαντική ανάκαμψη των τελευταίων ετών, η Ελλάδα παραμένει ουσιαστικά η μοναδική χώρα της κρίσης που δεν έχει ανακτήσει τη μεγάλη απώλεια εισοδήματος της δεκαετίας 2010–2013. Η σύγκλιση θα απαιτήσει διατηρήσιμη αύξηση παραγωγικότητας, δυναμική ανάπτυξη και σταθερές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν τη δημιουργία πλούτου για όλους τους πολίτες – και σε αυτά η κυβερνητική πολιτική πρέπει να παραμείνει σταθερά προσηλωμένη».

Το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών εκτιμάται ότι θα ενισχυθεί περαιτέρω στο μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, με μια σειρά παραγόντων να συνηγορούν σε αυτό, όπως:

• η συνεχιζόμενη αύξηση της απασχόλησης, με αποτέλεσμα την αποκλιμάκωση του ποσοστού της ανεργίας,
• η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 880 ευρώ από 1.4.2025 και το «ξεπάγωμα» των τριετιών στον ιδιωτικό τομέα που εφαρμόζεται από τις αρχές του περασμένου έτους και εκτιμάται ότι θα επιδράσει θετικά επί των μέσων μισθολογικών προσαρμογών. Σημειώνεται ότι οι ονομαστικές αμοιβές ανά μισθωτό στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 6% το 2024,
• τα μέτρα ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος που περιλαμβάνει ο Προϋπολογισμός 2025 όπως ενδεικτικά είναι η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μία ποσοστιαία μονάδα, η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και η αύξηση των συντάξεων με βάση τον ρυθμό μεταβολής του πληθωρισμού και του ΑΕΠ και
• οι επενδύσεις που αναμένεται να υλοποιηθούν στο πλαίσιο της απορρόφησης των πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης, οι οποίες στοχεύουν στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης, αλλά και στην ενίσχυση της επαγγελματικής κατάρτισης και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων.

Τέλος, ένας σημαντικός παράγοντας που θα μπορούσε να ενισχύσει τα εισοδήματα είναι η τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η αυξημένη φορολογική επιβάρυνση λόγω του υψηλού πληθωρισμού τα τελευταία χρόνια και της ονομαστικής αύξησης των εισοδημάτων.

Το διαθέσιμο εισόδημα κινείται ανοδικά την τελευταία τετραετία, γεγονός το οποίο, όπως είναι αναμενόμενο, έχει οδηγήσει σε παράλληλη αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης. Ενώ κατά την πρώτη φάση της πανδημικής κρίσης το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα υπερέβαινε την ιδιωτική κατανάλωση, με αποτέλεσμα το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών (ακαθάριστη αποταμίευση προς το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα) να διαμορφώνεται σε θετικό έδαφος, η εικόνα αντιστράφηκε από το 2022.

Έκτοτε η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών υπολείπεται της αντίστοιχης της ιδιωτικής κατανάλωσης, με συνέπεια το ποσοστό αποταμίευσης να περάσει εκ νέου σε αρνητικό έδαφος. Σημειώνεται ότι από τον Μάρτιο του 2022 η καταναλωτική πίστη κινείται ανοδικά, με τον δωδεκάμηνο ρυθμό μεταβολής της να έχει περάσει σε θετικό έδαφος και να επιταχύνεται από τα τέλη του 2023, για να διαμορφωθεί τον Ιούνιο σε 5,4% .

Το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, κυρίως σε ονομαστικούς και δευτερευόντως σε πραγματικούς όρους, πλησιάζει στα επίπεδα του 2010, δηλαδή κατά το ξεκίνημα της οικονομικής κρίσης στη χώρα. Ειδικά την τελευταία πενταετία, δηλαδή από το 2019 ως το 2024, η άνοδος που έχει καταγράψει το ονομαστικό διαθέσιμο εισόδημα είναι της τάξης του 27%.

Σε πραγματικούς όρους ωστόσο, ο αντίστοιχος ρυθμός ανόδου ήταν σημαντικά χαμηλότερος (12,3% ) εξαιτίας του υψηλού πληθωρισμού, από το 2022 και έπειτα. Παρά την άνοδο του ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματος, σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι εκτιμήσεις των καταναλωτών για την τρέχουσα οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών επιδεινώθηκε στο ίδιο χρονικό διάστημα και ειδικά μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία.

Τους καλοκαιρινούς μήνες του 2023 το εν λόγω ισοζύγιο απαντήσεων βελτιώθηκε αισθητά, αλλά έκτοτε παρουσιάζει έντονη μεταβλητότητα. Οι αρνητικές εκτιμήσεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους κατά το προηγούμενο δωδεκάμηνο ενισχύθηκαν ήπια από την αρχή του τρέχοντος έτους, ενώ οι προβλέψεις για την οικονομική τους κατάσταση το επόμενο δωδεκάμηνο, αν και σε γενικές γραμμές ακολουθούν παρόμοια πορεία, παρουσιάζονται ελαφρώς λιγότερο απαισιόδοξες.

Παράλληλα, οι εκτιμήσεις των καταναλωτών για την εξέλιξη των τιμών τους τελευταίους δώδεκα μήνες αυξήθηκαν έντονα τον Μάρτιο του 2022 και παραμένουν σε γενικές γραμμές σταθερές (κατά μέσο όρο στις 82 μονάδες). Οι προβλέψεις ωστόσο για την εξέλιξη των τιμών το επόμενο δωδεκάμηνο αν και έντονα θετικές, είναι σημαντικά πιο ήπιες από τις τρέχουσες εκτιμήσεις, γεγονός που συνεπάγεται ότι οι καταναλωτές είναι λιγότεροι απαισιόδοξοι για την εξέλιξη των τιμών στο άμεσο μέλλον. Τέλος, έντονα αρνητική παραμένει η πρόθεση για αποταμίευση και μείζονες αγορές του επόμενους δώδεκα μήνες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, μάλιστα, η αύξηση της τελικής καταναλωτικής δαπάνης σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024 ήταν αλματώδης στο 6,7%, ενώ το διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε μεν, αλλά με πολύ βραδύτερο ρυθμό της τάξης του 0,7%. Συνεπώς, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η αποταμίευση των νοικοκυριών ήταν αρνητική στο -8,5% το α’ τρίμηνο του 2025. Η αρνητική αποταμίευση αντανακλά ένα διαχρονικό πρόβλημα στην Ελλάδα, αλλά τη συγκεκριμένη περίοδο ήταν η χαμηλότερη που έχει καταγραφεί από το δεύτερο τρίμηνο του 2022. Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψιν και το σημαντικό ποσοστό φοροδιαφυγής που δεν αποτυπώνεται στα επίσημα στοιχεία.

Εξέλιξη του ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματος και της καταναλωτικής δαπάνης των Νοικοκυριών και ΜΚΙΕΝ

Αναλυτικά, σύμφωνα πάντοτε με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το διαθέσιμο εισόδημα του τομέα των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που εξυπηρετούν νοικοκυριά (ΜΚΙΕΝ) αυξήθηκε κατά 0,7 % σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους, από 36,89 δισ. ευρώ σε 37,14 δισ. ευρώ. Η τελική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που εξυπηρετούν νοικοκυριά, αυξήθηκε κατά 6,7 % σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους, από 37,8 δισ. ευρώ σε 40,3 δισ. ευρώ.

Ποσοστό αποταμίευσης Νοικοκυριών και ΜΚΙΕΝ

Τέλος, το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών και των ΜΚΙΕΝ, που ορίζεται ως η ακαθάριστη αποταμίευση προς το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα, ήταν -8,5 % κατά το 1ο τρίμηνο του 2025, σε σύγκριση με -2,4 % το 1ο τρίμηνο του 2024.

Σύμφωνα με τα υπόλοιπα στοιχεία που δημοσίευσε σήμερα η ΕΛΣΤΑΤ, κατά το α’ τρίμηνο του 2025 καταγράφηκε έλλειμμα στο εξωτερικό ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών 7,62 δισ. ευρώ, έναντι ελλείμματος 6,87 δισ. ευρώ που είχε καταγραφεί το 1ο τρίμηνο του 2024.

Επιπρόσθετα, κατά το 1ο τρίμηνο του 2025 καταγράφηκε πλεόνασμα στο εξωτερικό ισοζύγιο πρωτογενών εισοδημάτων, τρεχουσών και κεφαλαιακών μεταβιβάσεων 2,88 δισ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 2,27 δισ. ευρώ που είχε καταγραφεί το αντίστοιχο περσινό τρίμηνο.

Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω, η συνολική οικονομία παρουσίασε καθαρή λήψη δανείων 4,74 δισ. ευρώ κατά το 1ο τρίμηνο του 2025. Το αντίστοιχο περσινό τρίμηνο η καθαρή λήψη δανείων ανέρχονταν σε 4,60 δισ. ευρώ.

Η συνολική αύξηση των μισθών στις ΗΠΑ, όπως μετράται από το Indeed Wage Tracker, εξακολουθεί να προηγείται του πληθωρισμού, αλλά το χάσμα έχει συρρικνωθεί στο μικρότερο επίπεδο των τελευταίων 12 μηνών, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη. Σχεδόν έξι στους δέκα εργαζόμενους είδαν τους μισθούς τους να αυξάνονται ταχύτερα από το κόστος ζωής μέχρι τον Ιούνιο – πράγμα που σημαίνει ότι οι υπόλοιποι δεν συμβαδίζουν.

Δεν είναι σαφές ποιος ακριβώς υστερεί, αλλά «τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι πιθανότατα πρόκειται για όσους έχουν θέσεις εργασίας στο χαμηλό έως μεσαίο άκρο του φάσματος των αμοιβών», ανέφερε η Indeed. Η έκθεση διαπίστωσε ότι οι ταχύτεροι ετήσιοι ρυθμοί αύξησης των μισθών που καταγράφηκαν τον Ιούνιο σημειώθηκαν σε υψηλότερα αμειβόμενους τομείς όπως η ηλεκτρολογία, η νομική και το μάρκετινγκ.

Μάλιστα σηματοδοτεί μια αντιστροφή από την περίοδο αμέσως μετά την πανδημία, όταν οι χαμηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας παρουσίασαν τις μεγαλύτερες μισθολογικές αυξήσεις.

Κατά περίπου 24% έχει αυξηθεί το καθαρό ετήσιο εισόδημα των Ελλήνων την τελευταία πενταετία, παρά την βαθιά ύφεση που προκάλεσε η πανδημία, με τη χώρα μας μάλιστα να κατατάσσεται σταθερά στα μεσαία κλιμάκια ανάμεσα στα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με τα νεότερα συγκεντρωτικά στοιχεία της Eurostat, το 2024 το μέσο εισόδημα ενός άγαμου και άτεκνου εργαζόμενου, μετά την καταβολή φόρων και την κράτηση ασφαλιστικών εισφορών διαμορφώθηκε στα 18.709 ευρώ, τη στιγμή που το 2019 είχε μετρηθεί στα 15.112 ευρώ, που ισοδυναμεί με αύξηση 3.596 ευρώ (23,8%).

Ακόμα καλύτερη είναι η εξέλιξη του εισοδήματος για τα ζευγάρια με δύο παιδιά. Πέρυσι, οι γονείς σε ένα τετραμελές νοικοκυριό κέρδισαν 41.142 ευρώ, έναντι 33.015 ευρώ προ πέντε ετών, που συνιστά αύξηση της τάξης των 8.127 ευρώ (24,6%).

Παράγοντες της ιδιωτικής αγοράς, στην οποία έχει καταγραφεί η μεγαλύτερη τόνωση των αποδοχών, ανέφεραν ότι η αύξηση στο καθαρό εισόδημα οφείλεται αφενός στις μειώσεις φόρων και εισφορών που έχουν εφαρμοστεί τα τελευταία χρόνια και αφετέρου αποδίδεται στη μείωση της ανεργίας και την ανοδική πορεία των μισθών. Σημειώνεται ότι τις μέρες του τρίτου Μνημονίου, το 2016, 2017 και 2018, το καθαρό εισόδημα για τον άγαμο χωρίς παιδιά είχε πέσει κάτι από τις 15.000 ευρώ, αντικατοπτρίζοντας τη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας.

Οι αυξήσεις υπερκαλύπτουν τη σωρευτική άνοδο των τιμών το ίδιο διάστημα, την οποία προκάλεσε η παγκόσμια πληθωριστική κρίση. Αυτό σημαίνει ότι οι αυξήσεις δεν έχουν βελτιώσει μόνο την ονομαστική αξία των εισοδημάτων, αλλά και την πραγματική, δηλαδή τα χρήματα που μένουν στο πορτοφόλι των πολιτών αφού υπολογιστεί η επίδραση των ανατιμήσεων.

Με αυτά τα καθαρά εισοδήματα η Ελλάδα κατατάσσεται στη 16η θέση ανάμεσα στα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υστερώντας των πλουσιότερων χωρών του βορρά αλλά ξεπερνώντας όλες τις χώρες των Βαλκανίων, την πληθυσμιακά όμοια Πορτογαλία και τα κράτη του πρώην ανατολικού μπλοκ, στα οποία περιλαμβάνεται η έκτη μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ, η Πολωνία.

Στις πρώτες θέσεις βρίσκονται το Λουξεμβούργο και η Ολλανδία, ενώ ουραγοί είναι η Βουλγαρία και η Ρουμανία.

Η κατάταξη αυτή έρχεται σε σύγκρουση με τις μετρήσεις του κατά κεφαλήν ΑΕΠ, όπου η Ελλάδα καταλαμβάνει την προτελευταία θέση, πάνω από τη Βουλγαρία, κι έχουν αποτελέσει αντικείμενο έντονων πολιτικών αντιπαραθέσεων. Ωστόσο, στα οικονομικά το κατά κεφαλήν ΑΕΠ συνήθως χρησιμοποιείται ως μέτρο παραγωγικότητας, κι όχι για την αξιολόγηση του εισοδήματος, που σημαίνει ότι τα καθαρά έσοδα αποτελούν σαφώς καταλληλότερο στοιχείο σε αυτό το μέτωπο.

Σύμφωνα επίσης με τα στοιχεία για τους τριμηνιαίους μη χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς θεσμικών τομέων που δημοσιοποίησε η ΕΛΣΤΑΤ, το γ' τρίμηνο του 2024 οι ιδιωτικές επενδύσεις (ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου) του τομέα των μη χρηματοοικονομικών εταιρειών ανήλθαν στο ποσό των 4,4 δισ. ευρώ. Το ποσοστό των επενδύσεων του τομέα που ορίζεται ως οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου προς την ακαθάριστη προστιθέμενη αξία, ήταν 20,2% σε σύγκριση με 20,6% το γ' τρίμηνο του 2023.

Κατά το γ' τρίμηνο του 2024 καταγράφηκε πλεόνασμα στο εξωτερικό ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών ύψους 3,61 δισ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 4,30 δισ. ευρώ που είχε καταγραφεί το γ' τρίμηνο του 2023. Επιπρόσθετα, καταγράφηκε έλλειμμα στο εξωτερικό ισοζύγιο πρωτογενών εισοδημάτων, τρεχουσών και κεφαλαιακών μεταβιβάσεων ύψους 1,50 δισ. ευρώ, έναντι ελλείμματος 1,31 δισ. ευρώ που είχε καταγραφεί το αντίστοιχο τρίμηνο του 2023.

Ο τομέας της Γενικής Κυβέρνησης παρουσίασε καθαρή χορήγηση δανείων ύψους 3,3 δισ. ευρώ, σε σύγκριση με το γ' τρίμηνο του 2023 που η καθαρή χορήγηση δανείων ήταν 1,4 δισ. ευρώ. Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω, η συνολική οικονομία παρουσίασε καθαρή χορήγηση δανείων 2,11 δισ. ευρώ, ενώ το γ' τρίμηνο του 2023 η καθαρή χορήγηση δανείων ανέρχονταν σε 2,99 δισ. ευρώ.

Από τους ετήσιους μη χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς θεσμικών τομέων για το 2023 (με ταυτόχρονη αναθεώρηση των ετών 1995- 2022) που δημοσιοποίησε η ΕΛΣΤΑΤ, προκύπτουν επίσης τα εξής:

Το ποσοστό των επενδύσεων των μη χρηματοοικονομικών εταιρειών, που ορίζεται ως ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου προς την ακαθάριστη προστιθέμενη αξία, ήταν 22,6% το 2023 σε σύγκριση με 22,3% το 2022.

Παράλληλα, πέρυσι καταγράφηκε έλλειμμα στο εξωτερικό ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών ύψους 10,7 δισ. ευρώ έναντι ελλείμματος 20 δισ. ευρώ που είχε καταγραφεί το 2022.

Ενώ, η συνολική οικονομία παρουσίασε το 2023 καθαρή λήψη δανείων ύψους 12,8 δισ. ευρώ σε σχέση με την αλλοδαπή σε σύγκριση με το 2022, που η καθαρή λήψη δανείων ήταν 17,3 δισ. ευρώ.

«Ξόδεψα 10.000 δολάρια από τις αποταμιεύσεις μου για να πληρώσω για ένα μηχάνημα που προσέφερε σνακ, ένα μηχάνημα ποτών, δύο συσκευές ανάγνωσης πιστωτικών καρτών, προϊόντα τροφίμων και ποτών και έξοδα παράδοσης».

Ο Marcus Gram κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους της επιχειρηματικής δραστηριότητάς του έφτασε να κερδίζει (μόνο) 5.000 δολάρια. Το 2022 όμως, η εταιρεία του, Joyner Vending, εκτινάχθηκε και έφτασε να κάνει πωλήσεις αξίας 500.000 δολαρίων από 300.000 δολάρια το 2021. Τώρα έχει μηχανήματα σε έξι πολιτείες και οι δουλειές πάνε καλά.

Ακολουθούν οι συμβουλές που μοιράστηκε με το CNBC make it σχετικά με όσα έμαθε για την οικοδόμηση μιας επικερδούς παράλληλης δραστηριότητας:

1. Κάντε εύκολη την εύρεση της επιχείρησής σας στο διαδίκτυο

«Ένα από τα πιο έξυπνα πράγματα που έκανα ήταν να ξοδέψω 2.000 δολάρια για να ενημερώσω την ιστοσελίδα μου. Αυτό περιελάμβανε την αλλαγή της διάταξης και την επένδυση περισσότερων πόρων στη βελτιστοποίηση στον τρόπο που την »βλέπουν» οι μηχανές αναζήτησης.

Πέρυσι, είδαμε μια αύξηση στις επιχειρήσεις που ενδιαφέρονταν να συνεργαστούν μαζί μας. Πέντε νέες επιχειρήσεις κάθε μήνα, πολλές από τις οποίες δεν ήταν ευχαριστημένες με τον προμηθευτή τους, θέλησαν να βρουν αντικαταστάτη.

Συναντήθηκαν μαζί μου και είδαν ότι μιλούσαμε σοβαρά γι’ αυτό που υποσχεθήκαμε: να είμαστε ευέλικτοι και να ανανεώνουμε το απόθεμά τους ανάλογα με τις ανάγκες, να ανταποκρινόμαστε σε θέματα συντήρησης εντός 24 ωρών και να συμπεριλαμβάνουμε κωδικούς QR στα μηχανήματα, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να λαμβάνουν γρήγορα επιστροφές χρημάτων, αν χάσουν χρήματα».

2. Μη φοβάστε την επέκταση σε νέους κλάδους επιχειρήσεων

«Στο παρελθόν, δουλεύαμε κυρίως με σχολεία και κτίρια γραφείων. Φέτος, όμως, αρχίσαμε να παρέχουμε υπηρεσίες σε κατασκευαστικές εταιρείες. Αυτό είχε σημαντικό αντίκτυπο στα αποτελέσματά μας, επειδή οι εταιρείες αυτές προσφέρουν επιδοτούμενες τιμές.

Αυτό σημαίνει ότι τα είδη των αυτόματων πωλητών έχουν έκπτωση για τους υπαλλήλους, οι οποίοι την λαμβάνουν υπό τη μορφή προπληρωμένης κάρτα με όριο δαπανών. Στο τέλος του μήνα, παραδίδουμε μια έκθεση πωλήσεων και ένα τιμολόγιο, και η επιχείρηση μας πληρώνει τη διαφορά».

3. Μεγαλώνει η επιχείρηση, αυξάνονται οι άνθρωποι που πρέπει να προσληφθούν

«Το 2022, τοποθετήσαμε μηχανήματα σε γραφεία που είναι ανοιχτά 24 ώρες το 24ωρο, με 400 έως 700 υπαλλήλους καθημερινά. Ορισμένα γραφεία βρίσκονται σε διαφορετικές πολιτείες, οπότε η πρόκληση ήταν η πρόσληψη ικανού αριθμού ατόμων για να αντιμετωπιστούν οι απαιτήσεις αναπλήρωσης των αποθεμάτων. Έχουμε μερικούς πελάτες που χρειάζονται εφοδιασμό επτά ημέρες την εβδομάδα και υπήρξαν φορές που χρειάστηκε να ταξιδέψω προσωπικά ο ίδιος για να εφοδιάσω τα μηχανήματα.

Τρεις μήνες μετά, καταφέραμε να δημιουργήσουμε ένα πιο σταθερό σύστημα στελέχωσης. Αυτή τη στιγμή έχω 10 υπαλλήλους και όλοι εκτός από έναν είναι μερικής απασχόλησης».

4. Τα λάθη οδηγούν σε αποτυχίες μόνο αν δεν σας γίνουν μάθημα

«Φέτος, κάναμε ένα λάθος: Τοποθετήσαμε μηχανήματα σε δύο κολέγια στην Πενσυλβάνια που πιστεύαμε ότι θα ήταν μια μεγάλη ευκαιρία. Ξοδέψαμε περίπου 90.000 δολάρια για 20 νέα μηχανήματα αλλά τα κολέγια αποδείχθηκαν κακή επένδυση. Τα καταργήσαμε πέντε μήνες αργότερα.

Αν τα είχαμε διατηρήσει, θα χρειαζόμασταν περίπου πέντε χρόνια για να βγάλουμε τα έξοδά μας. Η καλύτερη συμβουλή μου είναι να μη φοβάστε να παραδεχτείτε ότι κάνατε λάθος και να κινηθείτε γρήγορα μόλις γίνει σαφές ότι η επένδυσή σας θα μπορούσε να τοποθετηθεί σε καλύτερες επιλογές».

5. Δείτε μακριά

«Φέτος, μια από τις κορυφαίες προτεραιότητές μου είναι η δημιουργία θέσεων πώλησης για κάθε έναν από τους υπαλλήλους μου. Θέλω να τους βοηθήσω να ξεκινήσουν τη δική τους επιχείρηση αυτόματων πωλητών.

Ο στόχος μου είναι να φτάσω το ένα εκατομμύριο δολάρια σε πωλήσεις. Μπορεί να είναι μακρινό, αλλά πιστεύω ότι πρέπει πάντα να στοχεύετε ψηλά».

Την κατάργηση του νόμου 5073/2023 και την επαναφορά του αφορολόγητου ορίου κι άλλων μέτρων ζήτησαν μικροί επαγγελματίες κι αυτοαπασχολούμενοι, που προχώρησαν σε κινητοποιήσεις έξω από το υπουργείο Οικονομικών.

Στόχος της κυβέρνησης ήταν η αύξηση των εσόδων κοντά στα 550 εκατ. ευρώ κι αυτό φαίνεται να επιτυγχάνεται. Τα εκκαθαριστικά της Εφορίας όμως δείχνουν ότι η αύξηση στη φορολογία ήταν κοντά στο 30%, δείχνοντας ένα ακόμη χτύπημα κατά των ελληνικών επιχειρήσεων, ενώ οι καταστηματάρχες μιλούν για ακρίβεια και χαμηλή κατανάλωση.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ελεύθεροι επαγγελματίες διαμαρτύρονται για τη ρύθμιση για το τεκμαρτό εισόδημα, τονίζοντας ότι έρχεται να πιέσει ακόμη περισσότερο τις μικρές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Την πρωτοβουλία για τις κινητοποιήσεις ανέλαβε η Ομοσπονδία Βιοτεχνικών Σωματείων Αττικής ενώ μαζί με τους συγκεντρωμένους συντάχθηκαν και οδηγοί ταξί, που έφτασαν στο Σύνταγμα με οχήματα και σημαίες.

Υπενθυμίζουμε πως την προηγούμενη εβδομάδα οι ελεύθεροι επαγγελματίες προσέφυγαν και νομικά καταθέτοντας αίτηση ακύρωσης της συγκεκριμένης φορολόγησης ρύθμισης.