Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, το 85% των επιχειρήσεων κατέγραψε μείωση τζίρου, ενώ μόλις το 7,5% δήλωσε καλύτερη εικόνα σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις (44,6%) είδαν τις πωλήσεις τους να υποχωρούν πάνω από 21%, εξέλιξη που θέτει ευθέως ζήτημα βιωσιμότητας για μεγάλο μέρος του μικρομεσαίου εμπορίου.

Το πρόβλημα επιτείνεται από την έλλειψη ρευστότητας, καθώς το 43,2% των καταστημάτων έκλεισε την εκπτωτική περίοδο με υψηλά αδιάθετα αποθέματα (21%–30%), δεσμεύοντας κεφάλαια που είναι απαραίτητα για τη νέα εμπορική σεζόν.

Τη συνολική εικόνα περιγράφει με ιδιαίτερα σκληρούς τόνους ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, Θάνος Τσαγγάρης. «Η έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών σε 426 εμπορικά σημεία καταγράφει μια πραγματικότητα που δεν επιδέχεται ωραιοποιήσεις», λέει ο κ. Τσαγγάρης, και συνεχίζει: «Οι φετινές χειμερινές εκπτώσεις δεν λειτούργησαν ως μοχλός τόνωσης της αγοράς. Αντίθετα, ανέδειξαν το βάθος του προβλήματος. Ο Ιανουάριος έκλεισε με πτώση τζίρου από 10% έως 20%, ενώ ο Φεβρουάριος κατέγραψε ακόμη μεγαλύτερη μείωση, από 20% έως 40%. Παρά τις μεγάλες εκπτώσεις και τη χρονική τους διάρκεια, η κατανάλωση παρέμεινε υποτονική».

Όπως υπογραμμίζει, βασική αιτία της εικόνας αυτής είναι «η δραματική μείωση του διαθέσιμου καταναλωτικού εισοδήματος λόγω της ακρίβειας», καθώς «όταν το εισόδημα εξανεμίζεται για την κάλυψη βασικών αναγκών, οι αγορές περιορίζονται ακόμη και σε περίοδο μεγάλων εκπτώσεων». Την ίδια στιγμή, επισημαίνει τη μεταφορά τζίρου από τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις προς μεγάλες αλυσίδες και διεθνείς ψηφιακές πλατφόρμες, γεγονός που «εντείνει τον άνισο ανταγωνισμό και αποδυναμώνει τον εμπορικό ιστό των πόλεων».

Παράλληλα, η έρευνα καταγράφει και σημαντική μεταφορά τζίρου προς το ηλεκτρονικό εμπόριο, με τις διεθνείς, και κυρίως ασιατικές, πλατφόρμες να απορροφούν αισθητό μέρος της κατανάλωσης. Ενδεικτικά, σημαντικό ποσοστό των επιχειρήσεων εκτιμά ότι άνω του 20% του τζίρου της εκπτωτικής περιόδου κατευθύνθηκε εκτός φυσικού καταστήματος, επιτείνοντας τις πιέσεις στο παραδοσιακό λιανεμπόριο.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στο θεσμικό πλαίσιο, τονίζοντας ότι «ο Νόμος 4965/2022 και η πλήρης απελευθέρωση των προσφορών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους οδήγησαν σε καθεστώς μόνιμων εκπτώσεων», με αποτέλεσμα να απαξιωθεί το βασικό εργαλείο ρευστοποίησης αποθεμάτων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, δηλαδή οι θεσμοθετημένες εκπτώσεις.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και τα ποσοτικά ευρήματα της έρευνας, καθώς το 99,8% των εμπόρων θεωρεί ότι οι εκπτώσεις έχουν αποδυναμωθεί ως εμπορικό εργαλείο, ενώ το 97,4% ζητά άμεση αλλαγή του πλαισίου προσφορών και αυστηρότερους κανόνες για την αποκατάσταση της ισορροπίας στην αγορά.

Ενδεικτικό του ασφυκτικού περιβάλλοντος είναι ότι το 86,4% των εμπόρων απαντά πως το μεγαλύτερο πρόβλημα για το άμεσο μέλλον της επιχείρησής του είναι ο συνδυασμός όλων των παραγόντων: η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος, η αύξηση του λειτουργικού κόστους και ο έντονος, συχνά άνισος, ανταγωνισμός.

«Εάν δεν υπάρξουν άμεσα διορθωτικές παρεμβάσεις και ιδιαίτερα στο θεσμικό πλαίσιο των προσφορών, μέσα στα επόμενα δύο χρόνια το 50% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων κινδυνεύει να βάλει λουκέτο», προειδοποιεί ο κ. Τσαγγάρης, επισημαίνοντας ότι το διακύβευμα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και κοινωνικό, καθώς οι ΜμΕ «κρατούν ζωντανές τις πόλεις, δημιουργούν απασχόληση και διατηρούν την κοινωνική συνοχή».

Με αφορμή τα ευρήματα της έρευνας ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης δήλωσε: «Τα αποτελέσματα των θερινών εκπτώσεων έρχονται να συμπληρώσουν το αρνητικό “σερί” της αγοράς από την αρχή του χρόνου. Έξι στις δέκα επιχειρήσεις κατέγραψαν πτώση πωλήσεων, γεγονός που αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη αδυναμία τους να ανακάμψουν. Τα βασικά ορόσημα της χρονιάς -χειμερινές εκπτώσεις, πασχαλινή περίοδος και θερινές εκπτώσεις- χάθηκαν για τον κλάδο. Αυτό που μένει, εκτός από τον ισχνό τζίρο, είναι η ανησυχία χιλιάδων μικρομεσαίων και πολύ μικρών εμπορικών επιχειρήσεων για την πορεία των επόμενων μηνών. Η πολιτεία οφείλει να προχωρήσει σε άμεσες παρεμβάσεις, στηρίζοντας ουσιαστικά τις επιχειρήσεις που κρατούν ζωντανή την αγορά και την απασχόληση. Και, επιπλέον, ήρθε η ώρα να επαναξιολογήσουμε τον θεσμό των εκπτώσεων, ώστε να έχει θετικό αντίκτυπο σε επιχειρήσεις και καταναλωτές».

Η έρευνα

Τα βασικά ευρήματα της έρευνας για τις θερινές εκπτώσεις έχουν, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ως εξής:

· Έξι στις 10 (59%) επιχειρήσεις στο λιανικό εμπόριο κατέγραψαν χειρότερες πωλήσεις κατά τη διάρκεια των θερινών εκπτώσεων συγκριτικά με πέρυσι, ενώ μόλις 1 στις 10, κυρίως πολύ μεγάλες επιχειρήσεις, κατέγραψαν θετικό πρόσημο.

· Ως εκ τούτου, σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις (47%) εμφανίστηκαν λίγο έως καθόλου ικανοποιημένες από τις πωλήσεις τους κατά την περίοδο των θερινών εκπτώσεων.

· Η επιθυμία προσέλκυσης καταναλωτών ωθεί 4 στους 10 επιχειρηματίες (37%) να διατηρήσουν τις χαμηλές τιμές και τις προσφορές και μετά το επίσημο πέρας αυτών, παρά το περιοριστικό θεσμικό πλαίσιο.

· Υπό αυτό το πρίσμα, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι 6 στις 10 επιχειρήσεις υιοθέτησαν ποσοστά εκπτώσεων άνω του 30%, με το «κλιμάκιο έκπτωσης» 31% – 40% να συγκεντρώνει την ισχυρότερη προτίμηση.

· Για σχεδόν 4 στις 10 επιχειρήσεις (38%) η περίοδος με την υψηλότερη αγοραστική κίνηση ήταν το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου, εύρημα που πιθανόν συνδέεται και με την έλλειψη ρευστότητας, αλλά και τη χρονική συγκυρία καταβολής του επιδόματος αδείας /δώρου.

· Για 7 στις 10 επιχειρήσεις στις οποίες καταγράφηκαν χαμηλότερες πωλήσεις συγκριτικά με την αντίστοιχη εκπτωτική περίοδο πέρυσι, η μείωση διαμορφώθηκε έως 20%.

· Αντίθετα, για 2 στις 3 επιχειρήσεις που δήλωσαν αύξηση των πωλήσεων, η άνοδος δεν υπερέβη το 10% σε σχέση με πέρυσι.

· Δύο στις 3 επιχειρήσεις υιοθέτησαν τα ίδια, με το καλοκαίρι του 2024, ποσοστά εκπτώσεων.

· Οι μισές (47%) επιχειρήσεις πραγματοποίησαν εκπτώσεις σε όλα ανεξαιρέτως τα εμπορεύματα του καταστήματος.

· Επίσης οι μισές (51%) επιχειρήσεις κατέγραψαν χαμηλότερη επισκεψιμότητα σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.

· Κατόπιν των παραπάνω, μόνο το 21% των επιχειρηματιών δήλωσε πολύ έως πάρα πολύ ικανοποιημένο από την επισκεψιμότητα στα καταστήματα.

Απαντήσεις επιχειρηματιών σε άλλα κρίσιμα θέματα:

· Παρά την ενίσχυση των απομακρυσμένων πωλήσεων, το 45% των επιχειρηματιών δήλωσε πως οι πωλήσεις του φυσικού καταστήματος ήταν περισσότερες από τις ηλεκτρονικές. Αυτό το εύρημα υπογραμμίζει και τα κίνητρα που πρέπει να δοθούν για την περαιτέρω ψηφιακή ωρίμανση της αγοράς.

· Οι επιχειρηματίες αξιολογούν την ακρίβεια, την αύξηση του λειτουργικού κόστους, το μειωμένο διαθέσιμο εισόδημα για αγορές και την αύξηση των τιμών προμηθευτών ως τα πλέον σημαντικά προβλήματα με αρνητική επιβάρυνση.

· Τρεις στις 4 επιχειρήσεις (74%) σημειώνει πως το λειτουργικό της κόστος έχει διογκωθεί περισσότερο από 10% από τις αρχές του έτους έως σήμερα.

· Στο πλαίσιο αυτό, το 67% των επιχειρηματιών δηλώνει από καθόλου έως λίγο ανακουφισμένο από τα μέτρα στήριξης έναντι των ανατιμήσεων και αύξησης του ενεργειακού κόστους.

Ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς υπενθυμίζει την υποχρέωση τήρησης του Κώδικα Δεοντολογίας (ΥΑ 66877/30-8-2024) για την αναγραφή εκπτώσεων:

• Αναφορά της προγενέστερης τιμής (χαμηλότερη τιμή 30 ημερών πριν την πρώτη έκπτωση).

• Η μείωση μπορεί να εμφανίζεται ως ποσοστό, συγκεκριμένο ποσό ή νέα τιμή δίπλα στην προγενέστερη (που μπορεί να είναι διαγραμμένη).

Συμβουλές προς καταναλωτές

Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας προτείνει:

• Ιεράρχηση αναγκών και αγορές βάσει προϋπολογισμού.

• Έρευνα αγοράς πριν την επιλογή προϊόντος.

• Προσοχή σε υπερβολικά ποσοστά έκπτωσης.

• Έλεγχο ποιότητας και αυθεντικότητας.

• Ενημέρωση για πολιτική καταστήματος σε ελαττωματικά προϊόντα ή εγγυήσεις.

Αποφυγή αθέμιτων πρακτικών

Σύμφωνα με τον Νόμο 5111/2024, η προγενέστερη τιμή είναι η χαμηλότερη των 30 ημερών πριν την έκπτωση ή, αν το προϊόν κυκλοφορεί λιγότερο, η χαμηλότερη από την κυκλοφορία του. Σε προοδευτικές μειώσεις 60 ημερών, λαμβάνεται η τιμή πριν την πρώτη μείωση. Επιτρέπεται η αναγραφή ποσοστού συμπληρωματικά.

Αν το 60%+ των προϊόντων φέρει έκπτωση, το ποσοστό πρέπει να αναγράφεται στις βιτρίνες και σε κάθε εμπορική επικοινωνία. Αν υπάρχουν διαφορετικά ποσοστά, δηλώνεται το εύρος («από …% έως …%») ή ότι ισχύει για επιλεγμένα είδη.

Οι καταναλωτές αναμένουν πώς και πώς τις θερινές εκπτώσεις, αφού θα είναι ευκαιρία για μειωμένες τιμές σε είδη ένδυσης, οικιακές συσκευές και πληθώρα άλλων προϊόντων με διάρκεια μέχρι τις 31 Αυγούστου.

Ποια Κυριακή θα είναι ανοιχτά τα καταστήματα

Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, τα καταστήματα θα μπορούν να είναι ανοιχτά την πρώτη Κυριακή των εκπτώσεων, στις 20 Ιουλίου 2025, με το προτεινόμενο ωράριο για τη συγκεκριμένη ημέρα να είναι από τις 11 το πρωί μέχρι τις 6 το απόγευμα, χωρίς να αποκλείονται διαφοροποιήσεις ανάλογα με την περιοχή.

Επιπλέον, οι καταστηματάρχες υποχρεούνται, καθ όλη τη διάρκεια των εκπτώσεων, να αναγράφουν με σαφήνεια την αρχική και τη μειωμένη τιμή των προϊόντων, ώστε να διευκολύνονται οι καταναλωτές στη σύγκριση και τη λήψη ενημερωμένων αγοραστικών αποφάσεων.

Σε κάθε ανακοίνωση περί μείωσης τιμής πρέπει να αναγράφεται ρητά η προγενέστερη τιμή (αναφέρεται συχνά και ως τιμή αναφοράς) βάσει της οποίας εφαρμόζεται η έκπτωση.  Η προγενέστερη τιμή είναι η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος στο κάθε προϊόν του κατά την περίοδο των 30 ημερών πριν από την εφαρμογή της πρώτης έκπτωσης στις 14 Ιουλίου.

Η μείωση τιμής πάντα υπό την προϋπόθεση αναγραφής της προγενέστερης τιμής, μπορεί να έχει την εξής μορφή:

• Ποσοστό (%), πχ. «20% έκπτωση».
• Συγκεκριμένο ποσό, πχ. «10 ευρώ έκπτωση».
• Αναγραφή νέας (χαμηλότερης) τιμής μαζί με την αναγραφή της προγενέστερης (υψηλότερης) τιμής που εφαρμόστηκε, πχ. «τώρα 50 ευρώ, πριν 100 ευρώ». Η προγενέστερη τιμή μπορεί να εμφανίζεται και διαγραμμένη, πχ. «50 ευρώ 100 ευρώ».

Το προτεινόμενο ωράριο για την πρώτη Κυριακή των εκπτώσεων, στις 20 Ιουλίου, είναι από τις 11:00 π.μ. έως τις 6:00 μ.μ., ωστόσο ενδέχεται να υπάρξουν διαφοροποιήσεις.

Αρμόδια όργανα ελέγχου για την εφαρμογή της νομοθεσίας για τις ανακοινώσεις μείωσης τιμής και την επιβολή των κυρώσεων είναι ο Διοικητής της Διυπηρεσιακής Μονάδας Ελέγχου Αγοράς του υπουργείου Ανάπτυξης, για ελέγχους που πραγματοποιούνται από τις υπηρεσίες ελέγχου της ΔΙ.Μ.Ε.Α. και το αρμόδιο όργανο του υπουργείο Ανάπτυξης για ελέγχους που πραγματοποιούνται από τη Διεύθυνση Προστασίας Καταναλωτή.

Κυρίες και Κύριοι,

Σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία (άρθρο 15 παρ. 1 ν. 4177/2013), οι θερινές εκπτώσεις έτους 2025, θα ξεκινήσουν την Δευτέρα, 14 Ιουλίου και θα διαρκέσουν έως και το Σάββατο, 30 Αυγούστου.

Σκοπός της παρούσας μας είναι να έχετε διαθέσιμο έναν χρήσιμο οδηγό για τον τρόπο που θα επικοινωνήσετε τις εκπτώσεις σας, σε σχέση με τις απαιτήσεις του σχετικού πλαισίου.

Σύμφωνα λοιπόν με το άρθρο 9ι ν. 2251/1994, όπως τροποποιήθηκε από το ν. 5111/2024, σε κάθε ανακοίνωση περί μείωσης τιμής αναγράφεται ρητά η προγενέστερη τιμή (αναφέρεται συχνά και ως τιμή αναφοράς) βάσει της οποίας εφαρμόζεται η έκπτωση. Η προγενέστερη τιμή είναι η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος στο κάθε προϊόν του κατά την περίοδο των 30 ημερών πριν από την εφαρμογή της πρώτης έκπτωσης στις 14 Ιουλίου.

Ειδικά για τις τακτικές εκπτώσεις, σύμφωνα και με τον νέο Κώδικα Δεοντολογίας (ΥΑ 66877/30-8-2024) η μείωση τιμής μπορεί να έχει την εξής μορφή, πάντα υπό την προϋπόθεση αναγραφής της προγενέστερης τιμής, όπως ορίζεται πιο πάνω:

• Ποσοστό (%), πχ. «20% έκπτωση».
• Συγκεκριμένο ποσό, πχ. «10 ευρώ έκπτωση».
• Αναγραφή νέας (χαμηλότερης) τιμής μαζί με την αναγραφή της προγενέστερης (υψηλότερης) τιμής που εφαρμόστηκε, πχ. «τώρα 50 ευρώ, πριν 100 ευρώ». Η προγενέστερη τιμή μπορεί να εμφανίζεται και διαγραμμένη.

Επαναλαμβάνεται ότι, ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος των 30 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Όταν το προϊόν κυκλοφορεί στην αγορά για λιγότερο από 30 ημέρες, ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή στο χρονικό διάστημα που το προϊόν κυκλοφορεί στην αγορά.

Αν η τιμή μειώνεται προοδευτικά κατά τη διάρκεια των 60 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής, ως προγενέστερη τιμή νοείται η τιμή που ίσχυε πριν από την εφαρμογή της πρώτης από τις διαδοχικές μειώσεις τιμών.

Ο κανόνας των 60 ημερών είναι αυτός που χρησιμοποιείται συνήθως «εντός» των εκπτώσεων. Χρειάζεται ωστόσο προσοχή: Για να χρησιμοποιήσουμε ως προγενέστερη τιμή αυτή που ίσχυσε πριν από τις εκπτώσεις, δεν πρέπει να γίνει ούτε μία αύξηση τιμής μέσα στις 60 ημέρες, έστω και επάνω στις μειωμένες τιμές, καθώς αυτό αναιρεί αυτομάτως την προγενέστερη τιμή προ των εκπτώσεων.

Γενικά περί των εκπτώσεων:

• Τι είναι ανακοίνωση μειωμένης τιμής; Κάθε ανακοίνωση του εμπόρου ότι έχει μειώσει την τιμή που χρεώνει ένα προϊόν και μπορεί να σχετίζεται με ένα προϊόν ή κατηγορία προϊόντων ή το σύνολο των προϊόντων. Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, προγενέστερη τιμή (ή τιμή αναφοράς) είναι η χαμηλότερη τιμή των τελευταίων 30 ημερών πριν την ανακοίνωση. Εξαίρεση από τον γενικό αυτό κανόνα αποτελεί η προγενέστερη τιμή που θα ισχύσει εντός των 60 ημερών προοδευτικών και διαδοχικών μειώσεων (δηλαδή όπως συνήθως συμβαίνει εντός των τακτικών εκπτώσεων).

• Αν ο έμπορος διαθέτει τόσο ηλεκτρονικό όσο και φυσικό κατάστημα ή παραπάνω του ενός καταστήματα και σε αυτά έχει διαφορετικές τιμές, θα πρέπει να καθορίσει την προγενέστερη τιμή για καθένα από αυτά.

• Δεν επιτρέπεται η αναφορά της προτεινόμενης λιανικής τιμής ως προγενέστερης τιμής στις εκπτώσεις. Μπορεί να παρατεθεί μόνο ως σύγκριση τιμών χωρίς να δίνεται η εντύπωση ότι πρόκειται για μείωση τιμών. Για παράδειγμα απαγορεύεται να πωλείται προϊόν με την ένδειξη μειωμένης τιμής ως ποσοστό επί της προτεινόμενης τιμής τιμοκαταλόγου.

• Είναι δυνατή η ανακοίνωση γενικής μείωσης τιμών σε μία κατηγορία προϊόντων αλλά θα πρέπει να γίνεται αναφορά τόσο στη μειωμένη τιμή όσο και στην προγενέστερη τιμή για κάθε προϊόν.

• Σύμφωνα με την Οδηγία για τις Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές (98/6/ΕΚ), εμπορική πρακτική είναι κάθε πράξη, παράλειψη, τρόπος συμπεριφοράς ή εκπροσώπησης, εμπορική επικοινωνία (με τη μορφή διαφήμισης), ενός εμπόρου η οποία μπορεί να επηρεάσει την οικονομική απόφαση του καταναλωτή να αγοράσει ή όχι ένα προϊόν ή να κάνει χρήση ή μη μιας υπηρεσία. Όταν ο έμπορος επιθυμεί να προωθήσει τα προϊόντα του με ισχυρισμούς σε σχέση με την τιμή, αυτοί πρέπει να είναι διαφανείς. Στην περίπτωση πρόσκλησης για αγορά θα πρέπει να περιλαμβάνονται ουσιώδεις πληροφορίες σχετικά με την τιμή, τους τυχόν φόρους, τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται μία τιμή, τυχόν πρόσθετες επιβαρύνσεις όπως έξοδα αποστολής. Αν δεν είναι εφικτό να υπολογιστούν εκ των προτέρων είναι απαραίτητη η ενημέρωση για την τυχόν επιβάρυνση και τον τρόπο υπολογισμού τους.

• Εκτός από τα παραπάνω, χρήσιμο είναι να ξέρουμε ότι δεν επιτρέπεται η χρέωση επιβάρυνσης για την χρήση πιστωτικής ή χρεωστικής κάρτας, καθώς και ότι απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή απέναντι σε συγκεκριμένες ομάδες καταναλωτών που θεωρούνται ευάλωτες λόγω αναπηρίας, ηλικίας κλπ.

Παράδειγμα διαδοχικών μειώσεων εντός του χρονικού διαστήματος των 60ημερών

Έμπορος ξεκινάει τις εκπτώσεις ενός δεδομένου προϊόντος την 14η Ιουλίου, με προγενέστερη τιμή τα 100 € και έως και 30 Ιουλίου διαθέτει το προϊόν με έκπτωση 20% στα 80 €. Στη συνέχεια στις 16 Αυγούστου προχωρά σε περαιτέρω μείωση και διαθέτει το προϊόν στα 70 €.

Στις 16 Αυγούστου θα δικαιούται να επικαλείται ως προγενέστερη τιμή τα 100 € με δεδομένο ότι έχουμε προοδευτικές μειώσεις και βρισκόμαστε εντός του χρονικού διαστήματος των 60 ημερών από την αρχική μείωση.

Μετά την πάροδο όμως των 60 ημερών από τις 14 Ιουλίου π.χ 20 Σεπτεμβρίου, ο έμπορος που θέλει να προχωρήσει σε προσφορές μετά τις εκπτώσεις, δεν θα μπορεί να επικαλείται ως προγενέστερη τιμή τα 100 € αλλά την νέα χαμηλότερη τιμή που θα έχει διαμορφωθεί μέσα στις 30 προηγούμενες ημέρες των τακτικών εκπτώσεων (αυτονόητα με τον τρόπο αυτό οι προσφορές που έπονται των εκπτώσεων θα πρέπει να έχουν ακόμα χαμηλότερες τιμές από αυτές των εκπτώσεων, οπότε δεν ξέρουμε κατά πόσο ευνοούνται).

Παράδειγμα αυξομειώσεων (άρα μη διαδοχικών μειώσεων εντός των 60 ημερών)

Έμπορος με προγενέστερη τιμή ενός ζευγαριού παπουτσιών στα 100 € ξεκινάει τις εκπτώσεις στις 14 Ιουλίου ως εξής:

• 1η ημέρα: Μείωση τιμής στα 70 € – Ανακοίνωση: 100 € τώρα μόνο 70 €.
• 4η ημέρα: Μείωση τιμής στα 60 € - Ανακοίνωση: 100 € τώρα μόνο 60 €.
• 8η ημέρα: Αύξηση τιμής στα 90 € – Παράθεση μόνο της τιμής των 90 € (δεν επιτρέπεται ανακοίνωση μείωσης, γιατί έχουμε αύξηση της τιμής).
• 31η ημέρα: Μείωση τιμής στα 80 € – Παράθεση μόνο της τιμής των 80 € (δεν επιτρέπεται ανακοίνωση μείωσης τιμής, καθώς η χαμηλότερη τιμή -άρα και η προγενέστερη τιμή- κατά το χρονικό διάστημα των προηγούμενων 30 ημερών είναι πια τα 60 € και όχι τα αρχικά 100 €).
• 34η ημέρα: Μείωση τιμής στα 45 € – Ανακοίνωση: 60 € τώρα μόνο 45 € (καθώς η χαμηλότερη κατά το χρονικό διάστημα των προηγούμενων 30 ημερών τιμή ήταν τα 60 € η οποία και αποτελεί την προγενέστερη τιμή).
• 38η ημέρα: Μείωση τιμής στα 30 € – Ανακοίνωση: 60 € τώρα μόνο 30 € (εδώ έχουμε διαδοχική έκπτωση η οποία ξεκίνησε την 34η ημέρα, ο έμπορος διατηρεί ως προγενέστερη τιμή τα 60 €).

Παρακαλούμε σημειώστε ότι, πρέπει να επιδεικνύεται ιδιαίτερη προσοχή στην τήρηση των διατάξεων περί εκπτώσεων και μειωμένων τιμών, καθώς οι κυρώσεις είναι σημαντικές.

Τέλος, σύμφωνα με την παρ. 1 άρθρου 16 ν. 4177/2013, τα καταστήματα μπορούν να ανοίξουν προαιρετικά την πρώτη Κυριακή των τακτικών θερινών εκπτώσεων, ήτοι στις 20 Ιουλίου 2025. Υπενθυμίζουμε ότι, το πλαίσιο ωραρίου για τις ανωτέρω Κυριακές καθορίζεται από ώρα 11:00 έως ώρα 20:00.

Οι επαγγελματίες του λιανεμπορίου εκφράζουν την ελπίδα ότι η έναρξη των εκπτώσεων θα συμβάλει στην τόνωση της κατανάλωσης, καθώς η ζήτηση το προηγούμενο διάστημα παρέμεινε υποτονική.

Βάσει της νομοθεσίας, προβλέπεται ότι τα καταστήματα μπορούν να λειτουργήσουν την πρώτη Κυριακή της εκπτωτικής περιόδου, που φέτος είναι στις 20 Ιουλίου 2025. Το προτεινόμενο ωράριο για εκείνη την ημέρα είναι από τις 11:00 το πρωί έως τις 18:00 το απόγευμα, αν και ενδέχεται να υπάρξουν τοπικές διαφοροποιήσεις.

Καθ’ όλη τη διάρκεια των εκπτώσεων, τα καταστήματα οφείλουν να παρουσιάζουν με σαφήνεια τόσο την αρχική όσο και τη μειωμένη τιμή των προϊόντων. Η συγκεκριμένη υποχρέωση αποσκοπεί στην πλήρη διαφάνεια και τη διευκόλυνση των καταναλωτών στην επιλογή και τη σύγκριση τιμών, προκειμένου να λαμβάνουν πιο ενημερωμένες και συμφέρουσες αποφάσεις αγοράς.

Οι εμπορικοί σύλλογοι, στις ανακοινώσεις τους, προτρέπουν το καταναλωτικό κοινό να εκμεταλλευτεί τα υψηλά ποσοστά των εκπτώσεων σε όλες τις κατηγορίες των ειδών, το υψηλό ποιοτικό επίπεδο και την πολύ μεγάλη γκάμα προϊόντων ενώ υπενθυμίζουν στους επαγγελματίες ότι, σε κάθε ανακοίνωση περί μείωσης τιμής πρέπει να αναγράφεται ρητά η προγενέστερη τιμή (αναφέρεται συχνά και ως τιμή αναφοράς) βάσει της οποίας εφαρμόζεται η έκπτωση. Η προγενέστερη τιμή είναι η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος στο κάθε προϊόν του κατά την περίοδο των 30 ημερών πριν από την εφαρμογή της πρώτης έκπτωσης στις 13 Ιανουαρίου.

Ειδικά για τις τακτικές εκπτώσεις, σύμφωνα και με τον Κώδικα Δεοντολογίας (ΥΑ 66877/30-8-2024) η μείωση τιμής μπορεί να έχει την εξής μορφή, πάντα υπό την προϋπόθεση αναγραφής της προγενέστερης τιμής όπως ορίζεται πιο πάνω:

-Ποσοστό (%), πχ. «20% έκπτωση».
-Συγκεκριμένο ποσό, πχ. «10 ευρώ έκπτωση».

-Αναγραφή νέας (χαμηλότερης) τιμής μαζί με την αναγραφή της προγενέστερης (υψηλότερης) τιμής που εφαρμόστηκε, πχ. «τώρα 50 ευρώ, πριν 100 ευρώ». Η προγενέστερη τιμή μπορεί να εμφανίζεται και διαγραμμένη, πχ. «50 ευρώ 100 ευρώ».

Επιπλέον, επαναλαμβάνεται ότι, ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος των 30 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Όταν το προϊόν κυκλοφορεί στην αγορά για λιγότερο από 30 ημέρες, ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή στο χρονικό διάστημα που το προϊόν κυκλοφορεί στην αγορά. Αν η τιμή μειώνεται προοδευτικά κατά τη διάρκεια των 60 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής, ως προγενέστερη τιμή νοείται η τιμή που ίσχυε πριν από την εφαρμογή της πρώτης από τις διαδοχικές μειώσεις τιμών. Ο κανόνας των 60 ημερών είναι αυτός που χρησιμοποιείται «εντός» των εκπτώσεων. Χρειάζεται ωστόσο προσοχή: Για να χρησιμοποιηθεί ως προγενέστερη τιμή αυτή που ίσχυσε πριν από τις εκπτώσεις, δεν πρέπει να γίνει ούτε μία αύξηση τιμής μέσα στις 60 ημέρες, έστω και επάνω στις μειωμένες τιμές, καθώς αυτό αναιρεί αυτομάτως την προγενέστερη τιμή προ των εκπτώσεων.

Εκπτώσεις 2025: Πρόστιμο για τις παραπλανητικές προσφορές

Οι εμπορικοί σύλλογοι ζητούν την προσοχή του εμπορικού κόσμου, καθώς σύμφωνα με το άρθρο 21 ν. 4177/2013, σε όσους παραβαίνουν το νόμο επιβάλλεται πρόστιμο ποσού ίσου με το 1% του ετήσιου κύκλου εργασιών και πάντως όχι κατώτερο από 10.000 ευρώ. Σε περίπτωση που οι εκπτώσεις αποδειχτεί ότι είναι ανακριβείς ή παραπλανητικές, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το 2% του ετήσιου κύκλου εργασιών και πάντως όχι μικρότερο των 20.000 ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια των εκπτώσεων, που θα διαρκέσουν έως την Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου, τα καταστήματα μπορούν να λειτουργήσουν και τις Κυριακές 19 και 26 Ιανουαρίου, με προτεινόμενο ωράριο λειτουργίας από τις 11:00 π.μ. έως τις 18:00 μ.μ.

Αυστηροί έλεγχοι και προϋποθέσεις

Οι εμπορικοί σύλλογοι, στις ανακοινώσεις τους, προτρέπουν το καταναλωτικό κοινό να εκμεταλλευτεί τα υψηλά ποσοστά των εκπτώσεων σε όλες τις κατηγορίες των ειδών, το υψηλό ποιοτικό επίπεδο και την πολύ μεγάλη γκάμα προϊόντων ενώ υπενθυμίζουν στους επαγγελματίες ότι, σε κάθε ανακοίνωση περί μείωσης τιμής πρέπει να αναγράφεται ρητά η προγενέστερη τιμή (αναφέρεται συχνά και ως τιμή αναφοράς) βάσει της οποίας εφαρμόζεται η έκπτωση. Η προγενέστερη τιμή είναι η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος στο κάθε προϊόν του κατά την περίοδο των 30 ημερών πριν από την εφαρμογή της πρώτης έκπτωσης στις 13 Ιανουαρίου.

Ειδικά για τις τακτικές εκπτώσεις, σύμφωνα και με τον Κώδικα Δεοντολογίας (ΥΑ 66877/30-8-2024) η μείωση τιμής μπορεί να έχει την εξής μορφή, πάντα υπό την προϋπόθεση αναγραφής της προγενέστερης τιμής όπως ορίζεται πιο πάνω:

• Ποσοστό (%), πχ. «20% έκπτωση».
• Συγκεκριμένο ποσό, πχ. «10 ευρώ έκπτωση».
• * Αναγραφή νέας (χαμηλότερης) τιμής μαζί με την αναγραφή της προγενέστερης (υψηλότερης) τιμής που εφαρμόστηκε, πχ. «τώρα 50 ευρώ, πριν 100 ευρώ». Η προγενέστερη τιμή μπορεί να εμφανίζεται και διαγραμμένη, πχ. «50 ευρώ 100 ευρώ».

Επιπλέον, επαναλαμβάνεται ότι, ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος των 30 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Όταν το προϊόν κυκλοφορεί στην αγορά για λιγότερο από 30 ημέρες, ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή στο χρονικό διάστημα που το προϊόν κυκλοφορεί στην αγορά. Αν η τιμή μειώνεται προοδευτικά κατά τη διάρκεια των 60 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής, ως προγενέστερη τιμή νοείται η τιμή που ίσχυε πριν από την εφαρμογή της πρώτης από τις διαδοχικές μειώσεις τιμών. Ο κανόνας των 60 ημερών είναι αυτός που χρησιμοποιείται «εντός» των εκπτώσεων. Χρειάζεται ωστόσο προσοχή: Για να χρησιμοποιηθεί ως προγενέστερη τιμή αυτή που ίσχυσε πριν από τις εκπτώσεις, δεν πρέπει να γίνει ούτε μία αύξηση τιμής μέσα στις 60 ημέρες, έστω και επάνω στις μειωμένες τιμές, καθώς αυτό αναιρεί αυτομάτως την προγενέστερη τιμή προ των εκπτώσεων.

Οι εμπορικοί σύλλογοι ζητούν την προσοχή του εμπορικού κόσμου, καθώς σύμφωνα με το άρθρο 21 ν. 4177/2013, σε όσους παραβαίνουν το νόμο επιβάλλεται πρόστιμο ποσού ίσου με το 1% του ετήσιου κύκλου εργασιών και πάντως όχι κατώτερο από 10.000 ευρώ. Σε περίπτωση που οι εκπτώσεις αποδειχτεί ότι είναι ανακριβείς ή παραπλανητικές, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το 2% του ετήσιου κύκλου εργασιών και πάντως όχι μικρότερο των 20.000 ευρώ.

Τι να προσέξουν οι καταναλωτές

Ενόψει των χειμερινών εκπτώσεων η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας υπενθυμίζει ορισμένα, βασικά, δικαιώματα που έχουν οι καταναλωτές κατά τη διάρκεια των συγκεκριμένων περιόδων με σκοπό την ασφαλέστερη και συνετή διενέργεια των αγορών. Συγκεκριμένα:

• Κατά τη διενέργεια των προσφορών θα πρέπει να αναγράφονται ευκρινώς, στα σημεία όπου πωλούνται τα προσφερόμενα προϊόντα, η αρχική και η νέα μειωμένη τιμή των προϊόντων, με αναφορά στην κατάλληλη μονάδα μέτρησης ανά προϊόν.
• Σε κάθε ανακοίνωση περί μείωσης τιμής υποδεικνύεται η προγενέστερη τιμή που εφάρμοζε ο έμπορος για καθορισμένο χρονικό διάστημα πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος κατά τη διάρκεια χρονικού διαστήματος όχι συντομότερο των 30 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Όταν το προϊόν κυκλοφορεί στην αγορά για λιγότερο από 30 ημέρες, ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος κατά τη διάρκεια χρονικού διαστήματος 10 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Όταν η μείωση της τιμής αυξάνεται προοδευτικά, ως προγενέστερη τιμή νοείται η τιμή χωρίς τη μείωση της τιμής πριν από την πρώτη εφαρμογή της μείωσης της τιμής.
• Κατά τη διενέργεια εκπτώσεων, εκτός από την αναγραφή της παλαιάς και της νέας μειωμένης τιμής των αγαθών και υπηρεσιών που πωλούνται με έκπτωση, επιτρέπεται και η αναγραφή και εμπορική επικοινωνία ποσοστού έκπτωσης. Εφόσον παρέχεται μειωμένη τιμή σε περισσότερα από το 60% του συνόλου των πωλούμενων ειδών, θα πρέπει να αναγράφεται στην προθήκη του καταστήματος και σε οποιαδήποτε άλλη εμπορική επικοινωνία το παρεχόμενο ποσοστό έκπτωσης και στην περίπτωση που υπάρχουν διαφορετικά ποσοστά έκπτωσης ανά κατηγορίες προϊόντων, θα πρέπει να αναγράφεται το εύρος του παρεχόμενου ποσοστού («από …. % έως …. %»). Σε κάθε άλλη περίπτωση θα αναγράφεται ότι οι εκπτώσεις αφορούν επιλεγμένα είδη με αναφορά στο αντίστοιχο ποσοστό.
• Τα καταστήματα STOCK ή OUTLET υποχρεούνται να αναγράφουν στις πινακίδες που προβλέπονται από τις ισχύουσες διατάξεις: (α) την παλαιά τιμή πώλησης, διαγραμμένη και (β) τη νέα μειωμένη τιμή πώλησης, με τρόπο που να επικοινωνεί στον καταναλωτή τη σαφή διάκριση μεταξύ των δύο αυτών τιμών. Προαιρετικά, επιτρέπεται να αναγράφεται εντός του καταστήματος και σε κάθε άλλη εμπορική επικοινωνία με τον καταναλωτή το ποσοστό της μείωσης. Στις περιόδους εκπτώσεων ή προσφορών τα καταστήματα αυτά υποχρεούνται να εμφανίζουν στις πινακίδες όλες τις ενδιάμεσες τιμές διαγραμμένες και, με έντονη γραφή, τη νέα μειωμένη τιμή διάθεσης και να αναγράφουν σε οποιαδήποτε άλλη εμπορική επικοινωνία μόνο τις λέξεις «εκπτώσεις», «προσφορές».
• Αν οι εκπτώσεις, προσφορές ή οποιαδήποτε ανακοίνωση περί μείωσης της τιμής είναι ανακριβείς ή παραπλανητικές ως προς το ποσοστό της έκπτωσης ή ως προς τις τιμές ή ως προς την ποσότητα των προσφερόμενων με έκπτωση ή σε προσφορά προϊόντων ή ενέχουν οποιασδήποτε μορφής απόκρυψη ή παραπλάνηση, επιβάλλεται σε βάρος του εμπόρου πρόστιμο έως το 2% του ετήσιου κύκλου εργασιών και πάντως όχι μικρότερο από 20.000 ευρώ. Αν στον έμπορο επιβληθεί για δεύτερη φορά πρόστιμο για την ίδια παράβαση μέσα σε διάστημα πέντε ετών, το ανώτατο ύψος του προστίμου προσαυξάνεται στο 4% του ετήσιου κύκλου εργασιών του.

Συγκεκριμένα η ΕΕΚΕ αναφέρει τα εξής:

-Κατά τη διενέργεια των προσφορών θα πρέπει να αναγράφονται ευκρινώς, στα σημεία όπου πωλούνται τα προσφερόμενα προϊόντα, η αρχική και η νέα μειωμένη τιμή των προϊόντων, με αναφορά στην κατάλληλη μονάδα μέτρησης ανά προϊόν.

-Σε κάθε ανακοίνωση περί μείωσης τιμής υποδεικνύεται η προγενέστερη τιμή που εφάρμοζε ο έμπορος για καθορισμένο χρονικό διάστημα πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος κατά τη διάρκεια χρονικού διαστήματος όχι συντομότερο των 30 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Όταν το προϊόν κυκλοφορεί στην αγορά για λιγότερο από 30 ημέρες, ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος κατά τη διάρκεια χρονικού διαστήματος 10 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Όταν η μείωση της τιμής αυξάνεται προοδευτικά, ως προγενέστερη τιμή νοείται η τιμή χωρίς τη μείωση της τιμής πριν από την πρώτη εφαρμογή της μείωσης της τιμής.

- Κατά τη διενέργεια εκπτώσεων, εκτός από την αναγραφή της παλαιάς και της νέας μειωμένης τιμής των αγαθών και υπηρεσιών που πωλούνται με έκπτωση, επιτρέπεται και η αναγραφή και εμπορική επικοινωνία ποσοστού έκπτωσης. Εφόσον παρέχεται μειωμένη τιμή σε περισσότερα από το 60% του συνόλου των πωλούμενων ειδών, θα πρέπει να αναγράφεται στην προθήκη του καταστήματος και σε οποιαδήποτε άλλη εμπορική επικοινωνία το παρεχόμενο ποσοστό έκπτωσης και στην περίπτωση που υπάρχουν διαφορετικά ποσοστά έκπτωσης ανά κατηγορίες προϊόντων, θα πρέπει να αναγράφεται το εύρος του παρεχόμενου ποσοστού («από .... % έως .... %»). Σε κάθε άλλη περίπτωση θα αναγράφεται ότι οι εκπτώσεις αφορούν επιλεγμένα είδη με αναφορά στο αντίστοιχο ποσοστό.

-Τα καταστήματα STOCK ή OUTLET υποχρεούνται να αναγράφουν στις πινακίδες που προβλέπονται από τις ισχύουσες διατάξεις: (α) την παλαιά τιμή πώλησης, διαγραμμένη και (β) τη νέα μειωμένη τιμή πώλησης, με τρόπο που να επικοινωνεί στον καταναλωτή τη σαφή διάκριση μεταξύ των δύο αυτών τιμών. Προαιρετικά, επιτρέπεται να αναγράφεται εντός του καταστήματος και σε κάθε άλλη εμπορική επικοινωνία με τον καταναλωτή το ποσοστό της μείωσης. Στις περιόδους εκπτώσεων ή προσφορών τα καταστήματα αυτά υποχρεούνται να εμφανίζουν στις πινακίδες όλες τις ενδιάμεσες τιμές διαγραμμένες και, με έντονη γραφή, τη νέα μειωμένη τιμή διάθεσης και να αναγράφουν σε οποιαδήποτε άλλη εμπορική επικοινωνία μόνο τις λέξεις «εκπτώσεις», «προσφορές».

- Αν οι εκπτώσεις, προσφορές ή οποιαδήποτε ανακοίνωση περί μείωσης της τιμής είναι ανακριβείς ή παραπλανητικές ως προς το ποσοστό της έκπτωσης ή ως προς τις τιμές ή ως προς την ποσότητα των προσφερόμενων με έκπτωση ή σε προσφορά προϊόντων ή ενέχουν οποιασδήποτε μορφής απόκρυψη ή παραπλάνηση, επιβάλλεται σε βάρος του εμπόρου πρόστιμο έως το 2% του ετήσιου κύκλου εργασιών και πάντως όχι μικρότερο από 20.000 ευρώ. Αν στον έμπορο επιβληθεί για δεύτερη φορά πρόστιμο για την ίδια παράβαση μέσα σε διάστημα πέντε ετών, το ανώτατο ύψος του προστίμου προσαυξάνεται στο 4% του ετήσιου κύκλου εργασιών του.

Καλούνται όσοι καταναλωτές αντιμετωπίζουν προβλήματα, να επικοινωνούν με την Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας.