Πρόκειται για τη ρύθμιση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ενεργοποιούμενη με την ΚΥΑ 77979/2025, που εισάγει έλεγχο των ελαιόδεντρων σε όλη τη χώρα μέσω ψηφιοποίησης της παραγωγής και προβλέπει κυρώσεις σε περίπτωση παράλειψης.

Συγκεκριμένα, μέχρι Μάρτιο 2026 έχουν περιθώριο να υποβάλλουν δήλωση στην πλατφόρμα του Ελαιοκομικού Μητρώου όσοι έχουν από 21 ελαιόδεντρα και πάνω.

Από 1η Οκτωβρίου 2026 θα είναι υποχρεωτική η δήλωση της συγκομιδής, ακόμα και αν είναι μηδενική.

Τι σημαίνει για τους παραγωγούς

Κάθε παραγωγός με ελαιοτεμάχιο υποχρεούται να:

• Επικαιροποιήσει το Ελαιοκομικό Μητρώο

• Υποβάλει δήλωση συγκομιδής ελιάς και ελαιόλαδου ψηφιακά, από 1 Οκτωβρίου έως 31 Μαΐου της επόμενης χρονιάς, ακόμα και αν δεν παραχθεί λάδι.

Η μη υποβολή, καθυστέρηση ή ανακριβής δήλωση επισύρει διοικητικά πρόστιμα ανάλογα με το μέγεθος της εκμετάλλευσης.

Επιπλέον, υποχρεωτική είναι η δήλωση στην εφορία για τυχόν αγροτικό εισόδημα και στον ΕΦΚΑ, αν οι παραγωγοί είναι συνταξιούχοι.

Τι ισχύει για μικροϊδιοκτήτες

Οι μικροί ιδιοκτήτες με λίγα δέντρα που δεν είναι κατ’ επάγγελμα αγρότες εξαιρούνται, καθώς τα πρόστιμα αφορούν όσους έχουν 21 ή περισσότερα δέντρα.

Τα 20 δέντρα θεωρούνται “κόφτης” για την υποχρεωτική δήλωση, ενώ οι μικροί παραγωγοί συστήνεται να επιβεβαιώνουν την υποχρεωτικότητά τους με τις αρμόδιες αρχές.

Πρόστιμα από το 2026

Η υποχρέωση υποβολής δηλώσεων απορρέει από:

• Κοινοτική νομοθεσία

• Εθνικό νόμο 5035/2023 (άρθρο 49)

Στόχος η προστασία της παραγωγικής και εμπορικής αλυσίδας, η αποτροπή αθέμιτων πρακτικών και η διασφάλιση της ποιότητας του ελαιολάδου.

Η υποχρεωτική εφαρμογή των Δηλώσεων Συγκομιδής Ελαιοκάρπου ξεκινά 1η Οκτωβρίου 2026.

Πώς γίνεται η δήλωση

Οι παραγωγοί εισέρχονται στην ψηφιακή υπηρεσία “Δήλωση Συγκομιδής Ελιάς” μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης (gov.gr) με κωδικούς Taxisnet.

Η δήλωση:

• Είναι υποχρεωτική ακόμα και για μηδενική παραγωγή

• Καταχωρίζει στοιχεία των ελαιοκομικών αγροτεμαχίων

• Πρέπει να γίνει μετά την ολοκλήρωση της συγκομιδής και παράδοσης στον ελαιοτριβείο ή μονάδα επεξεργασίας

Στα τιμολόγια/δελτία παραλαβής αναγράφονται:

• Ονοματεπώνυμο και ΑΦΜ του παραγωγού

• Ποικιλία ελιάς

• Δεκατριψήφιος κωδικός ελαιοτεμαχίου

• Ποσότητα ελαιοκάρπου ανά ελαιοτεμάχιο

Έλεγχοι και κυρώσεις

Οι αρμόδιες αρχές θα πραγματοποιούν ελέγχους σε δείγμα τουλάχιστον 5% των δηλώσεων, με βάση ανάλυση κινδύνου.

Πρόστιμα για ανακριβή δήλωση ποσοτήτων:

• Ελαιοποίηση: 60€/100 κιλά

• Επιτραπέζιες ελιές: 150€/100 κιλά

Πρόστιμα για μη υποβολή δηλώσεων ανά εκμετάλλευση:

• 21–50 δέντρα: 100€

• 51–100 δέντρα: 500€

• 101–500 δέντρα: 1.000€

• 501–1.000 δέντρα: 3.000€

• 1.001+ δέντρα: 5.000€

Σε επανάληψη παραβάσεων, τα ποσά αυξάνονται κατά 50%.

Σφάλματα υποβολής μπορούν να διορθωθούν μετά από αίτηση του παραγωγού και προσκόμιση δικαιολογητικών στη ΔΑΟΚ.

Η μεταφύτευση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του καινοτόμου περιβαλλοντικού προγράμματος που έχει σχεδιάσει και υλοποιεί η ΕΡΓΟΣΕ για τη διάσωση και μεταφύτευση υπεραιωνόβιων ελαιόδεντρων, τα οποία προέρχονται από απαλλοτριωμένες εκτάσεις για την κατασκευή σιδηροδρομικών έργων.

Μέχρι σήμερα έχουν μεταφυτευτεί περισσότερα από 850 ελαιόδεντρα- σε περισσότερους από 60 Δήμους και Δημόσιους Φορείς. Το δε κόστος του προγράμματος χρηματοδοτείται από το Πράσινο Ταμείο.

Με τη δράση αυτή, η ΕΡΓΟΣΕ συμμετέχει στο περιβαλλοντικό σχολικό πρόγραμμα του Γυμνασίου Σχοινούσας «υιοθετώ ελαιόδεντρα στην αυλή του σχολείου μου», που εντάσσεται στο εκπαιδευτικό δίκτυο δράσης «φυτεύω και υιοθετώ ένα δέντρο, δίνω ανάσα στη γη».

Τα ελαιόδεντρα, που προέρχονται από έκταση του νομού Αχαΐας, στην οποία κατασκευάζονται σιδηροδρομικά έργα της ΕΡΓΟΣΕ, μεταφέρθηκαν δωρεάν από την ακτοπλοϊκή εταιρεία Blue Star Ferries, όπως επίσης και ο εξοπλισμός και το απαραίτητο προσωπικό.

Αναφερόμενος στην περιβαλλοντική δράση της ΕΡΓΟΣΕ, ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΡΓΟΣΕ κ. Χρήστος Βίνης σημείωσε:  «Η προστασία του περιβάλλοντος και η βιώσιμη ανάπτυξη βρίσκονται στον πυρήνα του σχεδιασμού των έργων που υλοποιεί η ΕΡΓΟΣΕ. Με υψηλό αίσθημα ευθύνης απέναντι στην κοινωνία, κάνουμε πράξη τη δέσμευση μας να αναλαμβάνουμε δράσεις με θετικό πρόσημο προς το περιβάλλον».

Συνολικά, στις δύο φάσεις μεταφυτεύτηκαν 114 δέντρα, με 71 στη δεύτερη φάση, εκ των οποίων 8 είναι υπεραιωνόβια

Συγκεκριμένα, η δράση ολοκληρώνεται σήμερα 10.02.2021 με την μεταφύτευση ενός υπεραιωνόβιου ελαιόδεντρου στο κέντρο της Αθήνας, στη συμβολή των οδών Σίνα και Ακαδημίας με την παρουσία του Αντιδημάρχου Πρασίνου και Ηλεκροφωτισμού κ. Κολλάτου.

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, την Τρίτη 8 Φεβρουαρίου, στην Κεντρική Πλατεία Λυκόβρυσης στη συμβολή των οδών Γρηγορίου Λαμπράκη και Αγίας Βαρβάρας μεταφυτεύθηκαν με προσεκτικούς χειρισμούς συνολικά πέντε ελαιόδεντρα.

Η μεταφύτευση των δέντρων πραγματοποιήθηκε παρουσία του Αντιδημάρχου Λυκόβρυσσης– Πεύκης, κ. Παναγιώτη Μπόλλα. Την ίδια μέρα στο Χαλάνδρι, στη συμβολή των οδών Σαρανταπόρου και Εθνικής Αντίστασης, καθώς και στην πλατεία Εδέσσης και στην πλατεία Γιασεμιών μεταφυτεύθηκαν τρία ακόμη εντυπωσιακά δέντρα. Ο Δήμος Χαλανδρίου εκπροσωπήθηκε από τον Αντιδήμαρχο κ. Κώστα Ευθυμίου και τους υπευθύνους από τις αρμόδιες υπηρεσίες Πρασίνου.

Στο πλαίσιο της ίδιας δράσης, την Παρασκευή 5 Φεβρουαρίου, στην Καλλιθέα επί της λεωφόρου Θησέως μεταφυτεύθηκαν άλλα τρία ελαιόδεντρα, καθώς και ένα υπεραιωνόβιο. Η ΕΡΓΟΣΕ υποστηρίζει αδιάλειπτα όλη την διαδικασία μεταφοράς και μεταφύτευσης με συνεχή παρουσία εξειδικευμένων στελεχών της. Ο Δήμος Καλλιθέας έδειξε την στήριξή του σε αυτή την πρωτοβουλία με την παρουσία του Δημάρχου, κ. Δημήτρη Κάρναβου και Αντιδημάρχου και του προσωπικού από την Υπηρεσία Πρασίνου.

Η δεύτερη φάση των περιβαλλοντικών δράσεων υλοποιήθηκε την χρονική περίοδο από 16 Ιανουαρίου έως 10 Φεβρουαρίου 2021 στους Δήμους Πετρούπολης, Νέστου, Βούλας-Βάρης-Βουλιαγμένης, Αθηναίων, Περιστερίου, Αχαρνών, Θηβαίων, Αγίων Αναργύρων Καματερού, Ρέντη, καθώς και στο Αρχαιολογικό Μουσείο Χαλκίδας, στο ΟΑΚΑ και στον Βοτανικό Κήπο.

Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, μεταφυτεύθηκαν συνολικά 71 ελαιόδεντρα εκ των οποίων τα 8 ήταν υπεραιωνόβια. Στο σύνολο και των δύο φάσεων διασώθηκαν 114 ελαιόδεντρα από τη δράση της ΕΡΓΟΣΕ η οποία χρηματοδοτήθηκε από το Πράσινο Ταμείο.

Οι δράσεις αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης της ΕΡΓΟΣΕ και αποτελούν ένα καινοτόμο περιβαλλοντικό πρόγραμμα, το οποίο αφορά στη διάσωση και μεταφύτευση ελαιόδεντρων που προέρχονται από απαλλοτριώσεις εκτάσεων για την κατασκευή σιδηροδρομικών έργων.

Πρόκειται για μια δράση που αναπτύσσεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα και έχει στόχο τη διαχείριση του φυτικού κεφαλαίου των ελαιόδεντρων και τη διάσωσή τους μέσω της μεταφοράς και μεταφύτευσης σε συνεργασία με φορείς του Δημοσίου και ιδιώτες. Το συνολικό κόστος του περιβαλλοντικού προγράμματος, για τις δύο φάσεις, ξεπέρασε τα 60.000 €.

Ο Πρόεδρος & Δ/νων Σύμβουλος της ΕΡΓΟΣΕ, κ. Χρήστος Βίνης, με αφορμή το πέρας των περιβαλλοντικών δράσεων δήλωσε πως «η ολοκλήρωση αυτών των δράσεων επιβεβαιώνει τη δέσμευση της ΕΡΓΟΣΕ για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την διατήρηση της κληρονομιάς μας μιας και αυτά τα δέντρα αποτελούν μέρος της.

Το ελαιόδεντρο θα συμβολίζει πάντα την ευημερία και την ελπίδα και θα αποτελεί μέρος της ελληνικής παράδοσης, την οποία οφείλουμε να αναδείξουμε, ιδιαίτερα μάλιστα σε αυτή την δύσκολη συγκυρία».

Περισσότερες πληροφορίες, καθώς και οπτικό υλικό για τις περιβαλλοντικές δράσεις της ΕΡΓΟΣΕ μπορείτε να βρείτε στον παρακάτω σύνδεσμο: https://www.ergose.gr/drastiriotites/ergose-koinoniko-ergo/perivallon/