Το μέτρο, που τίθεται άμεσα σε ισχύ και θα εφαρμοστεί για τέσσερα χρόνια, έχει στόχο να αποτρέψει εκροή ενδεχομένως παράνομων περιουσιακών στοιχείων και προστίθεται στις υφιστάμενες κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Βενεζουέλα από το 2018, σύμφωνα με την ανακοίνωση.

Το πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων δεν επηρεάζει τα μέλη της παρούσας κυβέρνησης της Βενεζουέλας. Η Ελβετία ανακοίνωσε ότι θα επιδιώξει την επιστροφή τυχόν κεφαλαίων που αποκτήθηκαν παράνομα προς όφελος του λαού της Βενεζουέλας.

Η πρόταση την οποία κατέθεσε η νεολαία του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, ή JUSOs, που είχε στόχο τη χρηματοδότηση προγραμμάτων προκειμένου να μειωθούν οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, αναμενόταν ευρέως ότι θα απορριφθεί, καθώς πάνω από τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων τάσσονταν κατά του προτεινόμενου φόρου σε πρόσφατες δημοσκοπήσεις.

Οι τραπεζίτες παρακολούθησαν εκ του σύνεγγυς την ψηφοφορία, χαρακτηρίζοντάς την κρίσιμο τεστ σχετικά με τη διάθεση για αναδιανομή του πλούτου στην Ελβετία, καθώς άλλες χώρες, όπως η Νορβηγία, έχουν αυξήσει τον φόρο περιουσίας ή συζητούν δημόσια παρόμοιες κινήσεις.

Στην Ελβετία βρίσκονται μερικές από τις πιο ακριβές πόλεις στον κόσμο και η ανησυχία σχετικά με το κόστος ζωής κερδίζει έδαφος στην εσωτερική πολιτική. Οι επικριτές της πρωτοβουλίας δήλωσαν ότι θα μπορούσε να προκαλέσει έξοδο των πλουσίων από την Ελβετία, μειώνοντας τα συνολικά φορολογικά έσοδα. Η ελβετική κυβέρνηση είχε καλέσει τους ψηφοφόρους να την απορρίψουν.

Σύμφωνα με το περιοδικό Bilanz, οι 300 πλουσιότεροι κάτοικοι διαθέτουν περιουσία που ξεπερνά το 1 τρισ. δολάρια. Το νέο δημοψήφισμα, όμως, απειλεί να ανατρέψει το ισχύον μοντέλο: προτείνεται φόρος 50% σε κάθε κληρονομιά ή δωρεά που υπερβαίνει τα 50 εκατ. ελβετικά φράγκα.

Οι δημοσκοπήσεις «δείχνουν» απόρριψη, καθώς η υποστήριξη δεν ξεπερνά το 30%. Ωστόσο, η δημόσια συζήτηση έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην οικονομική ελίτ.

Η πρόταση, που προέρχεται από τη νεολαία των Σοσιαλδημοκρατών, έχει δημιουργήσει τριγμούς σε οικογενειακά επιχειρηματικά σχήματα και ιδιώτες υψηλής περιουσίας. Ο δισεκατομμυριούχος Πίτερ Σπούλερ, ιδιοκτήτης της Stadler Rail, προειδοποίησε ότι θα εγκαταλείψει τη χώρα αν εφαρμοστεί το μέτρο. Όπως είπε στην εφημερίδα Tagesanzeiger, «η περιουσία μας είναι δεμένη με τις επιχειρήσεις, ένας τέτοιος φόρος θα ήταν αδύνατον να πληρωθεί».

Το επιχειρηματικό λόμπι Economiesuisse χαρακτήρισε τον προτεινόμενο φόρο «επιζήμιο και αχρείαστο», υπογραμμίζοντας ότι «η ελβετική οικονομία εξαρτάται από τους μεγάλους φορολογούμενους για να διατηρεί τη σταθερότητα του κράτους».

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Στέφαν Λέγκε, από το Πανεπιστήμιο St. Gallen, ο οποίος δήλωσε στο CNBC ότι πολλοί πλούσιοι έχουν ήδη προετοιμάσει την… έξοδό τους. «Μίλησαν με συμβούλους και δικηγόρους, έκαναν όλα τα απαραίτητα, ώστε μία εβδομάδα πριν το δημοψήφισμα να είναι έτοιμοι να φύγουν αν χρειαστεί». Όπως σχολίασε, «όταν στοχεύεις τους υπερ-πλούσιους, είναι σαν να στοχεύεις τις βασίλισσες στο σκάκι, κινούνται παντού και ξέρουν πώς να προσαρμόζονται».

Υπολογίζεται ότι περίπου 2.000 άτομα — μόλις το 0,3% του πληθυσμού — θα επηρεαστούν άμεσα. Όμως αυτή η μικρή ομάδα συνεισφέρει σήμερα 5 έως 6 δισ. ελβετικά φράγκα ετησίως στα φορολογικά έσοδα της χώρας.

Ο Λέγκε εκτιμά πως ένας φόρος 50% θα οδηγούσε τελικά σε μείωση των εσόδων, λόγω φορολογικής διαρροής και μεταφοράς περιουσιών σε άλλες χώρες.

Στον αντίποδα, οι υποστηρικτές της πρότασης υποστηρίζουν ότι τα έσοδα θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν μέτρα για την κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, ο φόβος απώλειας επενδύσεων και επιχειρηματικής δραστηριότητας παραμένει έντονος — και ίσως καθορίσει την τελική έκβαση στην κάλπη.

«Η εικόνα αυτή πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο της πρόσφατης αστάθειας στο εξωτερικό εμπόριο», ανέφεραν οι αρχές σε ανακοίνωσή τους. «Οι ισχυρές εξαγωγές χημικών και φαρμακευτικών προϊόντων, που ενισχύθηκαν και από τον προληπτικό όγκο παραγγελιών λόγω της αμερικανικής εμπορικής πολιτικής, υποχώρησαν τους τελευταίους μήνες, οδηγώντας σε αντισταθμιστική κάμψη».

Τα νέα στοιχεία ολοκληρώνουν την εικόνα για την πορεία της ελβετικής οικονομίας πριν η Βέρνη και η Ουάσιγκτον καταλήξουν, αυτόν τον μήνα, σε συμφωνία-πλαίσιο για το εμπόριο, η οποία μείωσε τους δασμούς σε πολλά προϊόντα στο 15% από 39%.

Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομίας της Ελβετίας, Γκι Παρμελέν, οι χαμηλότεροι δασμοί αναμένεται να τεθούν σε ισχύ στις αρχές του επόμενου μήνα, αν και οι λεπτομέρειες βρίσκονται ακόμη υπό διαπραγμάτευση.

Ήταν μόλις το δεύτερο τρίμηνο ύφεσης που καταγράφει η χώρα από την πανδημία, γεγονός που εξακολουθεί να της δίνει καλύτερη επίδοση σε σύγκριση με τους περισσότερους ευρωπαίους εταίρους της. Με τη συμφωνία μείωσης των αμερικανικών δασμών πλέον σε ισχύ, ένα γρήγορο «ριμπάουντ» της ανάπτυξης θεωρείται πιθανό, κάτι που έχει οδηγήσει αρκετούς οικονομολόγους να αναθεωρήσουν τις προβλέψεις τους προς τα πάνω.

Η συμφωνία θα προσφέρει ιδιαίτερη ανακούφιση στους Ελβετούς κατασκευαστές ρολογιών, μηχανημάτων και οργάνων ακριβείας. Μαζί με τους παραγωγούς τροφίμων και χημικών, ήταν αυτοί που επλήγησαν περισσότερο από τα αμερικανικά μέτρα, σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα της Ελβετίας. Άλλες βασικές εξαγωγές, όπως τα φάρμακα και ο χρυσός, εξαιρέθηκαν και εξακολουθούν να εξαιρούνται από τους δασμούς, βάσει των διαφορετικών καθεστώτων, που εφαρμόζουν οι ΗΠΑ.

Η έκθεση για την ανάπτυξη δεν περιλαμβάνει στοιχεία από μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις, καθώς αυτές μπορούν να αλλοιώσουν την πραγματική εικόνα της οικονομίας. Η Ελβετία φιλοξενεί πολλές διεθνείς αθλητικές αρχές, επομένως όταν, για παράδειγμα, διεξάγονται Ολυμπιακοί Αγώνες — δημιουργώντας έσοδα για τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή — τα στατιστικά εμφανίζουν τεχνητή ενίσχυση χωρίς αντίκρισμα στην οικονομική δραστηριότητα. Χωρίς την προσαρμογή αυτή, το αποτέλεσμα για το ελβετικό ΑΕΠ ήταν το ίδιο με τα στοιχεία που αφορούν αποκλειστικά τη μη αθλητική δραστηριότητα.

Τα καθαρά κέρδη που αναλογούν στους μετόχους ανήλθαν σε 2,5 δισ. δολάρια, σημειώνοντας αύξηση 74% από 1,43 δισ. δολάρια την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους.
Σύμφωνα με την LSEG, οι αναλυτές είχαν προβλέψει καθαρά κέρδη 1,85 δισ. δολαρίων, επομένως τα αποτελέσματα ξεπέρασαν τις προσδοκίες.

Η μεγαλύτερη τράπεζα της Ελβετίας ανακοίνωσε έσοδα 12,76 δισ. δολαρίων για το τρίτο τρίμηνο, έναντι εκτιμήσεων 12,68 δισ. δολαρίων, επιβεβαιώνοντας τη θετική πορεία του ομίλου.

Η ενοποίηση με την Credit Suisse
Τα αποτελέσματα έρχονται ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία ενοποίησης με την Credit Suisse, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2026.
Η UBS είχε ολοκληρώσει επισήμως την νομική εξαγορά της Credit Suisse το 2023, στο πλαίσιο κρατικού σχεδίου διάσωσης που αποσκοπούσε στη σταθεροποίηση του ελβετικού τραπεζικού συστήματος.

Ανησυχίες για νέες κεφαλαιακές απαιτήσεις
Η τράπεζα αντιμετωπίζει πλέον πιθανή αύξηση των υποχρεωτικών κεφαλαιακών απαιτήσεων, καθώς η κυβέρνηση της Ελβετίας επιδιώκει να αντλήσει διδάγματα από την κατάρρευση της Credit Suisse και να περιορίσει τους κινδύνους για φορολογούμενους και οικονομία, σύμφωνα με το CNBC.

Η UBS έχει δηλώσει ότι υποστηρίζει τις περισσότερες ρυθμιστικές προτάσεις του Ελβετικού Ομοσπονδιακού Συμβουλίου, ωστόσο διαφωνεί έντονα με αυτό που χαρακτηρίζει ως «ακραία αύξηση των κεφαλαιακών απαιτήσεων».

Άνοδος της μετοχής
Οι μετοχές της UBS έχουν καταγράψει άνοδο άνω του 11% από την αρχή του έτους, αντανακλώντας τη θετική επενδυτική εμπιστοσύνη και την ενίσχυση των χρηματοοικονομικών μεγεθών της τράπεζας.

Η Πέτρα Τσούντιν, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Τράπεζας της Ελβετίας (SNB), δήλωσε την Πέμπτη ότι οι προοπτικές της ελβετικής οικονομίας έχουν επιδεινωθεί, κυρίως εξαιτίας των σημαντικά αυξημένων δασμών από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μιλώντας κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου μετά την απόφαση της SNB για τα επιτόκια, η Τσούντιν επεσήμανε ότι “οι προοπτικές για την Ελβετία παραμένουν αβέβαιες”, επισημαίνοντας δύο κύριες πηγές ανησυχίας: την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ και τις παγκόσμιες οικονομικές εξελίξεις.

Η SNB, η οποία παρακολουθεί στενά τις εξωτερικές πιέσεις στην ελβετική οικονομία, εκτιμά ότι οι προστατευτικές πολιτικές και οι διεθνείς εντάσεις μπορεί να επιδράσουν αρνητικά στις εξαγωγές και στη γενικότερη οικονομική δραστηριότητα της χώρας.

Η Ελβετία, ως χώρα με ανοικτή οικονομία και ισχυρό εξαγωγικό προσανατολισμό, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε αλλαγές στις παγκόσμιες εμπορικές συνθήκες, και οι πρόσφατες εξελίξεις καθιστούν το οικονομικό της μέλλον περίπλοκο και αβέβαιο.

Στην ετήσια έκθεση του διεθνούς οργανισμού για την Ελβετία, που δημοσιεύτηκε την Τρίτη, το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι η οικονομική ανάπτυξη προβλέπεται να συγκλίνει σταδιακά προς το δυναμικό της έως το 2028.

Στο πλαίσιο αυτό, η απόφαση της Κεντρικής Τράπεζας της Ελβετίας να μειώσει το βασικό επιτόκιο στο μηδέν κρίθηκε δικαιολογημένη, δεδομένου του χαμηλού πληθωρισμού και της αποδυνάμωσης της αγοράς εργασίας.

Στις νέες προβλέψεις του, το Ταμείο εκτιμά ότι η οικονομία της Ελβετίας —αφαιρουμένων των επιδράσεων μεγάλων αθλητικών διοργανώσεων— θα αναπτυχθεί κατά 1% το 2026 και 1,2% φέτος.

Πρόκειται για καθοδική αναθεώρηση σε σχέση με την προηγούμενη εκτίμηση του οργανισμού (1,2% και 1,3% αντίστοιχα), η οποία είχε γίνει πριν την επιβολή δασμού 39% από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Πάντως, μέχρι το 2030, η ανάπτυξη αναμένεται να επιταχυνθεί στο 1,5%.

«Η Ελβετία παραμένει ιδιαίτερα ανθεκτική, υποστηριζόμενη από ισχυρούς θεσμούς, συνετές πολιτικές και ένα εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό», σημειώνει το ΔΝΤ. «Ωστόσο, η παγκόσμια αβεβαιότητα, ο κατακερματισμός του εμπορίου και οι διαρκείς ροές προς το φράγκο σε αναζήτηση ασφαλούς καταφυγίου έχουν εντείνει τις οικονομικές πιέσεις».

Ο δασμός 39% που επέβαλε ο Τραμπ στην Ελβετία είναι ο υψηλότερος για οποιαδήποτε ανεπτυγμένη χώρα και αξιωματούχοι στη Βέρνη προσπαθούν να πείσουν την κυβέρνησή του να αποδεχτεί μια νέα προσφορά μέχρι τον Οκτώβριο.

Η πρόεδρος της Ελβετίας Κάριν Κέλερ-Ζούτερ πραγματοποίησε ταξίδι στην Ουάσινγκτον για να προσπαθήσει να πείσει τον Τραμπ να αλλάξει γνώμη χωρίς όμως επιτυχία. Την Τρίτη συναντήθηκε με τον Μερτς στο Βερολίνο και δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ελπίζει ότι η κυβέρνησή της θα καταφέρει να μειώσει «τον υπερβολικά υψηλό δασμολογικό συντελεστή που απαιτούν επί του παρόντος οι Αμερικανοί».

Το εμπορικό ισοζύγιο με τις ΗΠΑ και οι φαρμακοβιομηχανίες

«Φυσικά και χαίρομαι που συμπεριλαμβάνω την Ελβετία, έχουμε επικαλυπτόμενα συμφέροντα και προσπαθούμε να τα λύσουμε μαζί» είπε ο Μερτς σε κοινή συνέντευξη Τύπου. «Ανήκουν στον ευρωπαϊκό οικονομικό χώρο και υπό αυτή την έννοια έχουμε κοινά συμφέροντα που επιδιώκουμε από κοινού».

Η οικονομία της Ελβετίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές και το μεγάλο πλεόνασμα στο εμπόριο αγαθών με τις ΗΠΑ ήταν η κύρια πηγή της οργής του Τραμπ. Αυτό οφείλεται εν μέρει στον φαρμακευτικό τομέα, στον οποίο κυριαρχούν οι κολοσσοί Roche Holding AG και Novartis AG.

Η Κέλερ-Σούτερ, η οποία είναι επίσης υπουργός Οικονομικών της χώρας της, τόνισε ότι ενώ «η Ελβετία πρέπει να λύσει η ίδια αυτό το πρόβλημα», είναι έτοιμη να δεχτεί εξωτερική βοήθεια από συμμάχους όπως η Γερμανία.

«Φυσικά, εάν προσφερθεί υποστήριξη, θα δεχτούμε αυτήν την υποστήριξη, αλλά η κρατική γραμματεία οικονομικών υποθέσεων εργάζεται πάνω σε αυτό», δήλωσε η Κέλερ-Σούτερ στους δημοσιογράφους.

Ο Μερτς δεν διευκρίνισε πώς η κυβέρνησή του θα μπορούσε να βοηθήσει τους Ελβετούς στην πράξη.

Αναφέρθηκε στη συμφωνία που υπέγραψε η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία διαπραγματεύεται την εμπορική πολιτική εκ μέρους των 27 κρατών μελών του μπλοκ, ως «μη άνετη», αναφέροντας τους δασμούς 50% των ΗΠΑ στον χάλυβα και το αλουμίνιο ως τομείς που πρέπει ακόμη να αντιμετωπιστούν.

Η κατάσταση των παγετώνων έγινε δραματικά εμφανής με την πρόσφατη κατολίσθηση στην περιοχή του Μπλάτεν, η οποία προκλήθηκε από την υποχώρηση του παγετώνα Birch. Ειδικοί από την ελβετική επιστημονική κοινότητα επισημαίνουν ότι οι γεωλογικές μετατοπίσεις, σε συνδυασμό με την υπερθέρμανση του πλανήτη, παίζουν ρόλο στην επιτάχυνση αυτών των φαινομένων.

Η τάση υποχώρησης και οι κίνδυνοι

Οι Άλπεις και οι ελβετικοί παγετώνες, οι οποίοι φιλοξενούν τους περισσότερους παγετώνες της Ευρώπης, έχουν δει δραματική υποχώρηση τις τελευταίες δεκαετίες. Ο Matthias Huss παρατηρεί ότι, αν και υπήρξαν διακυμάνσεις μέχρι τη δεκαετία του 1980, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί έκτοτε, με το 2022 και το 2023 να είναι τα χειρότερα έτη για την απορρόφηση πάγου.

Η υπερθέρμανση του πλανήτη αυξάνει την ένταση και τη συχνότητα των καυτών θερμοκρασιών, ενώ οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι παγετώνες, χωρίς την επαναφορά των φυσικών συνθηκών, είναι αδύνατο να αναγεννηθούν, καθιστώντας την απώλεια μάζας σχεδόν αμετάκλητη. Η θερμοκρασία συνεχώς αυξάνεται, ενώ οι επιστήμονες ανησυχούν ότι ορισμένοι παγετώνες θα εξαφανιστούν αν συνεχιστεί αυτή η τάση.

Η αυξανόμενη ανησυχία για τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη είναι παγκόσμια, με την Ατζέντα του Παρισιού να θέτει στόχο περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας. Παρά τις διεθνείς προσπάθειες, ο Matthias Huss εκφράζει την πεποίθηση ότι ακόμα κι αν περιορίσουμε την υπερθέρμανση, δεν θα καταφέρουμε να αποτρέψουμε την εξαφάνιση ορισμένων από τους σημαντικότερους ελβετικούς παγετώνες.

Δεδομένου του εμπορικού της πλεονάσματος με τις ΗΠΑ, στην Ελβετία επιβλήθηκαν αμοιβαίοι δασμοί ύψους 31% από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ πριν ανασταλεί η εφαρμογή τους για 90 ημέρες, προκαλώντας μεγάλες ανησυχίες για την ωρολογοποιία που πρέπει να παράγει τα ρολόγια της στην Ελβετία για να μπορούν να φέρουν την πολύτιμη σφραγίδα «Made in Switzerland».

Οι φόβοι αυτοί οδήγησαν σε «εξαιρετική αύξηση των αποστολών με προορισμό τις ΗΠΑ», δήλωσε η ομοσπονδία ωρολογοποιών σε ανακοίνωση.