Το τελετουργικό ήταν επιβλητικό και μεταδόθηκε σε απευθείας σύνδεση στα περισσότερα ΜΜΕ του κόσμου, δημιουργώντας ένα ταυτόχρονο παγκόσμιο γεγονός.

Το… μυστηριώδες γράμμα

Με το θάνατό της, ξεκίνησαν διαδικασίες σε σχέση με το πρωτόκολλο που πρέπει να ακολουθηθεί μετά το θάνατο της μονάρχη. Η βασίλισσα παρέμεινε στο θρόνο για 70 χρόνια. Επτά δεκαετίες μέσα στις οποίες είδε να αλλάζουν σκυτάλη 15 βρετανοί πρωθυπουργοί.

Επίσης, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, είχε την ευκαιρία να πραγματοποιήσει πολυάριθμα ταξίδια, μεταξύ των οποίων και στην Αυστραλία, όπου ταξίδεψε έως και 16 φορές.

Σε μία από τις επίσημες επισκέψεις της, παρέδωσε ένα… μυστηριώδες γράμμα που δεν μπορεί να ανοιχτεί μέχρι το έτος 2085. Θα χρειαστούν 63 χρόνια για να αποκαλυφθεί το περιεχόμενο της επιστολής της, η οποία γράφτηκε τον Νοέμβριο του 1986.

Η Ελισάβετ Β’ την έγραψε χωρίς να μπορεί κανείς να το διαβάσει και αργότερα τοποθετήθηκε σε θησαυροφυλάκιο ενός ιστορικού κτιρίου στο Σίδνεϊ.

Το κτίριο Queen Victoria Building (QVB), σε ένα έκθεμα, δείχνει μόνο το εξωτερικό μέρος της επιστολής, πάνω στην οποία μπορεί να διαβάσει κανείς το ακόλουθο κείμενο.

«Προς τον αξιότιμο δήμαρχο του Σίδνεϊ της Αυστραλίας. Χαιρετισμούς. Σε μια κατάλληλη ημέρα που θα επιλέξετε εσείς το έτος 2085 μ.Χ., παρακαλώ ανοίξτε αυτόν τον φάκελο και μεταφέρετε το μήνυμά μου στους πολίτες του Σίδνεϊ».

Ως εκ τούτου, το περιεχόμενο της επιστολής αυτής θα παραμείνει μυστήριο μέχρι το έτος 2085, ενώ το γράμμα φυλάσσεται μέσα σε μια γυάλινη θήκη σε έναν καλά φυλασσόμενο χώρο του κτιρίου.

Το πρώτο ταξίδι της Ελισάβετ στην Αυστραλία έγινε το 1954, όταν ήταν μόλις 27 ετών και είχαν περάσει μόλις δύο χρόνια από τη στέψη της. Η τελευταία φορά που επισκέφθηκε τη χώρα ήταν το 2011.

Τα μέλη που αποτελούν την «The Firm» είναι τα δημόσια πρόσωπα μιας αυτοκρατορίας την οποία το Forbes έχει υπολογίσει στα 28 δισ. δολάρια. Πρόκειται για μία μηχανή κοπής χρήματος, η οποία εκτιμάται ότι φέρνει εκατοντάδες εκατομμύρια λίρες στην βρετανική οικονομία κάθε χρόνο.

Από τους λαμπερούς γάμους που παρακολουθούν εκατομμύρια τηλεθεατές σε όλο τον κόσμο, έως τις περιοδείες των μελών της βασιλικής οικογένειας στις χώρες της Κοινοπολιτείας και τις εκδηλώσεις όπως αυτές που προγραμματίζονται για τη σημερινή ημέρα, το Παλάτι γεννά τεράστιο ενδιαφέρον αλλά και κέρδη. Άλλωστε, πρόκειται για μια «επιχείρηση» με διεθνή παρουσία που εκτείνεται από τα ακριβότερα ακίνητα στην λεγόμενη prime αγορά του λονδρέζικου real estate έως απομακρυσμένα βοσκοτόπια της Σκωτίας.

Και βέβαια, όταν η Βασίλισσα Ελισάβετ -όπως και η υπόλοιπη βασιλική οικογένεια- έβαζε τη «σφραγίδα» της έγκρισής της σε κάποιο προϊόν (όπως για παράδειγμα τα μπουφάν Barbour, τα οποία φορούσε η Ελισάβετ αλλά αγαπά και η Κέιτ Μίντλετον), οι «μετοχές» του brand αυτού αυτομάτως ανεβαίνουν. Ο Χέι της Brand Finance υπολογίζει ότι η βασιλική «σφραγίδα» μπορεί να αυξήσει τις πωλήσεις μιας εταιρείας έως και κατά 10%.

Ο Οίκος των Γουίνσδορ απασχολεί χιλιάδες υπαλλήλους σε όλο τον κόσμο. Μόνο στο Παλάτι του Μπάγκιγχαμ υπολογίζεται ότι δουλεύουν 1.200 άτομα. Το Crown Estate, ο οργανισμός που διαχειρίζεται τα περιουσιακά στοιχεία της μοναρχίας, απασχολεί άλλα 450 άτομα, μεταξύ των οποίων και ένα συμβούλιο που παίρνει τις οικονομικές αποφάσεις.

Συγκεκριμένα, το Crown Estate υπολογίζεται ότι διαχειρίζεται assets 19,5 δισ. δολαρίων, το Παλάτι του Μπάκιγχαμ άλλα 4,9 δισ. δολάρια, το Δουκάτο της Κορνουάλης 1,3 δισ. δολάρια, το Δουκάτο του Λάνκαστερ 748 εκατ. δολάρια, το Παλάτι του Κένσινγκτον 630 εκατ. δολάρια και το Crown Estate Scotland 592 εκατ. δολάρια. Συνολικά, το Forbes υπολογίζει την αξία της «The Firm» στα 28 δισ. δολάρια.

Για το οικονομικό έτος που έληξε στις 31 Μαρτίου του 2020, το Crown Estate είχε έσοδα άνω των 700 εκατ. δολαρίων και κέρδη που ξεπέρασαν τα 475 εκατ. δολάρια. Η βασιλική οικογένεια λαμβάνει το 25% των εσόδων του Crown Estate (το λεγόμενο Sovereign Grant) και το υπόλοιπο 75% πηγαίνει στα κρατικά ταμεία της Βρετανίας.

Το πιο πρόσφατο Sovereign Grant ήταν 120 εκατ. δολάρια, ένα ποσό το οποίο η βασιλική οικογένεια χρησιμοποιεί για να καλύπτει τα επίσημα έξοδά της, όπως μισθούς, ασφάλεια, επίσημα ταξίδια, συντήρηση και άλλα έξοδα των σπιτιών της και έξοδα πληροφορικής. Τα προσωπικά έξοδα τόσο της Βασίλισσας όσο και των άλλων μελών της οικογένειας καλύπτονται από άλλο «ταμείο» του Δουκάτου του Λάνκαστερ, που ονομάζεται Privy Purse. Στην τελευταία οικονομική χρήση, το Δουκάτο του Λάνκαστερ έβγαλε κέρδη 30 εκατ. δολαρίων.

Απευθύνοντας «τις σκέψεις τους» στη βασιλική οικογένεια και στο λαό της, αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων εξέφρασαν την προσωπική τους θλίψη για το θάνατο της βασίλισσας που, στα 70 χρόνια της βασιλείας της, συνάντησε σχεδόν όλους τους μεγάλους αξιωματούχους του πλανήτη.

Ένα λεπτό σιγής στον ΟΗΕ, σβηστά τα φώτα στον πύργο του Άιφελ, μεσίστιες οι σημαίες στο Λεύκο Οίκο, αλλά και στο σουλτανάτο του Ομάν, ημέρες πένθους στη Βραζιλία, την Ιορδανία ή την Κούβα... οι εκφράσεις σεβασμού πολλαπλασιάσθηκαν στις τέσσερις γωνιές του πλανήτη.

- «Χάρη», «αξιοπρέπεια», «αίσθηση του καθήκοντος» -

Ο Τζο Μπάιντεν χαιρέτισε «μια κρατική ηγέτιδα με ασύγκριτη αξιοπρέπεια και σταθερότητα». Η Ελισάβετ Β' ήταν «κάτι περισσότερο από μονάρχης. Ενσάρκωνε μια εποχή», πρόσθεσε ο αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος υπέγραψε ο ίδιος το βιβλίο συλλυπητηρίων που άνοιξε προς τιμήν της από την πρεσβεία του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ουάσινγκτον.

Η βασιλεία της χαρακτηρίσθηκε από τη «χάρη, την κομψότητα και μια απαρασάλευτη αίσθηση του καθήκοντος», επικρότησε ο πρώην ένοικος του Λευκού Οίκου Μπαράκ Ομπάμα.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες επισήμανε επίσης «τη χάρη, την αξιοπρέπεια και την αφοσίωση» της Ελισάβετ Β'.

«Δεν υπάρχουν οι λέξεις για να αποτίσει κάποιος φόρο τιμής, ακόμη και εν μέρει, στην πρωταρχική σημασία αυτής της βασίλισσας, στην αίσθηση του καθήκοντος που είχε, στην ηθική ακεραιότητά της, στην αφοσίωσή της και στην αξιοπρέπειά της», σύμφωνα με την πρώην καγκελάριο της Γερμανίας Άγγελα Μέρκελ.

- Συναίνεση -

«Στη διάρκεια πολλών δεκαετιών, η Ελισάβετ Β' είχε δικαίως την αγάπη και το σεβασμό των υπηκόων της, καθώς και κύρος στην παγκόσμια σκηνή», σχολίασε ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν.

Εκφράζοντας «τη βαθιά θλίψη» του, ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έκανε λόγο για μια «ανεπανόρθωτη απώλεια».

Στις ΗΠΑ, ο ρεπουμπλικανός πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έπλεξε το εγκώμιο μιας βασίλισσας που αφήνει, σύμφωνα με τον ίδιο, «μια εξαιρετική κληρονομιά ειρήνης και ευημερίας».

- «Φίλη» -

«Κρατώ την ανάμνηση μιας φίλης της Γαλλίας, μιας καλόκαρδης βασίλισσας που άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στη χώρα της και στον αιώνα της», αντέδρασε ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν.

Ήταν επίσης «μια αξιοσημείωτη φίλη της Ιρλανδίας», σύμφωνα με τον πρόεδρο της χώρας Μάικλ Ντ. Χίγκινς, αλλά επίσης «μια σταθερή παρουσία» στη ζωή των Καναδών, οι οποίοι «θα την αγαπούν για πάντα», σύμφωνα με τον πρωθυπουργό Τζάστιν Τριντό.

- «Θλίψη» -

«Με βαθιά θλίψη» ο πάπας Φραγκίσκος είπε ότι προσεύχεται για την Ελισάβετ Β' και τον Κάρολο Γ'.

Στην Ινδία, ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι εξέφρασε επίσης «τη θλίψη (του) για το χαμό της». Η κυβέρνηση της Αργεντινής, οι πρόεδροι της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και της Κουβας Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ εξέφρασαν επίσης τη «θλίψη» τους.

«Θα μας λείψει τρομερά», προέβλεψε η βασίλισσα της Δανίας Μαργκρέτε Β'.

«Ο θάνατός της είναι μια τεράστια απώλεια για το βρετανικό λαό», τόνισε ο κινέζος πρόδρος Σι Τζινπίνγκ.

- Σημάδεψε την Ιστορία -

Ο βασιλιάς των Βέλγων Φίλιππος και η σύζυγός του απέτισαν χθες, Πέμπτη, φόρο τιμής σε «μια εξαιρετική μονάρχη που σημάδεψε βαθιά την Ιστορία».

Ο βασιλιάς Φίλιππος ΣΤ' της Ισπανίας είπε μάλιστα πως αυτές τις επτά τελευταίες δεκαετίες η Ελισάβετ «έγραψε τα πιο σημαντικά κεφάλαια της Ιστορίας».

Η βασίλισσα Ελισάβετ Β' συμβόλισε «τη συμφιλίωση» με τη Γερμανία, συμβάλλοντας «στην επούλωση των πληγών» του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου, υπογράμμισε ο αρχηγός του γερμανικού κράτους Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ.

Η θάνατος αυτής της βασίλισσας, η οποία «διαδραμάτισε έναν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο για την παγκόσμια ειρήνη και σταθερότητα», είναι μια «μεγάλη απώλεια» για τη διεθνή κοινότητα, υπογράμμισε ο ιάπωνας πρωθυπουργός Φούμιο Κισίντα.

Ο θάνατός της αφήνει ένα τεράστιο κενό και η μνήμη της «θα μείνει χαραγμένη με χρυσά γράμματα στα χρονικά της παγκόσμιας ιστορίας», σύμφωνα με τον πρόεδρο του Πακιστάν Αρίφ Άλβι.

«Η ζωή της και η κληρονομιά της θα παραμείνουν χαραγμένες στη μνήμη σε όλο τον κόσμο», τόνισε ο πρόεδρος της Νότιας Αφρικής Σίριλ Ραμαφόζα.

- «Πρότυπο» -

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε την Ελισάβετ Β' ως «ένα πρότυπο συνέχειας» και τόνισε πως «η ηρεμία και η αφοσίωσή της έδωσαν δύναμη σε πολλούς».

«Σε όλη τη διάρκεια της πλούσιας σταδιοδρομίας της, υπήρξε πηγή έμπνευσης και ευγένειας», τόνισε ο εμίρης του Κατάρ σεΐχης Ταμίμ μπεν Χαμάντ αλ-Θάνι. Για τον βασιλιά Σαλμάν της Σαουδικής Αραβίας, η Ελισάβετ Β' «ήταν ένα πρότυπο ηγεσίας που θα παραμείνει αθάνατο στην ιστορία».

Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Γιαΐρ Λαπίντ δήλωσε πως αυτή «η εξαιρετική φυσιογνωμία» «συμβόλιζε την αφοσίωση και την αγάπη για την πατρίδα της».

Για τον πρόεδρο των Φιλιππίνων Φερντινάντ Μάρκος, «έδειξε στον κόσμο το παράδειγμα της μεγάλης αξιοπρέπειας μιας αληθινής μονάρχη, της αίσθησης καθήκοντος που είχε και της αφοσίωσής της σε όλους τους υπηκόους της».

- Αναμνήσεις -

Από τον Τζο Μπάιντεν, ο οποίος την είχε συναντήσει για πρώτη φορά το 1982, ως την Άγγελα Μέρκελ, η οποία μίλησε για «την τιμή» που της έκανε να την δεχθεί μια τελευταία φορά πέρυσι, στο τέλος της θητείας της, προσωπικότητες μοιράστηκαν τις αναμνήσεις τους από τη βασίλισσα, ακόμη και σε απροσδόκητες συνθήκες.

Ο ποδοσφαιριστής Πελέ αποκάλυψε έτσι ότι ήταν ένας «μεγάλος θαυμαστής» της βασίλισσας από το 1968 που εκείνη είχε επισκεφθεί τη Βραζιλία, όπου είχε παρακολουθήσει ένα ποδοσφαιρικό αγώνα στο κατάμεστο γήπεδο Μαρακανά.

«Θα τη θυμόμαστε πάντα με αγάπη, κυρίως που είχε ζήσει εδώ όταν ήταν μια μικρή πριγκίπισσα», έγραψε στο Twitter ο πρωθυπουργός της Μάλτας Ρόμπερτ Αμπέλα.

Πλήθος κόσμου είχε συγκεντρωθεί -από νωρίς- έξω από τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ, όπου η σημαία κυματίζει μεσίστια. Οι Λονδρέζοι προσέρχονται με δακρυσμένα μάτια στα ανάκτορα για να αφήσουν ένα λουλούδι στη μνήμη της μακροβιότερης βασίλισσάς τους.

Μάλιστα, κάποιοι πήγαν στα Ανάκτορα από τη στιγμή που έμαθαν ότι η κατάστασή της υγείας της είχε επιδεινωθεί και ήταν εκεί όταν ανακοινώθηκε ο θάνατός της. Ήταν η στιγμή που το BBC έπαιζε τον εθνικό ύμνο της χώρας και όλοι βουβοί δεν μπορούσαν να πιστέψουν ότι η Ελισάβετ κατέληξε τόσο γρήγορα, καθώς μόλις πριν λίγες ώρες η ανακοίνωση από το Παλάτι δεν άφηνε να εννοηθεί πως η κατάσταση της υγείας της ήταν εξαιρετικά κρίσιμη.

Ωστόσο, το γεγονός πως αμέσως μετά την ανακοίνωση ότι η Ελισάβετ τέθηκε υπό ιατρική παρακολούθηση όλα τα μέλη της βασιλικής οικογένειας έσπευσαν στο κάστρο της Σκωτίας, έδειχνε ότι τα πράγματα ήταν πολύ πιο σοβαρά απ' ό,τι η επίσημη ανακοίνωση έλεγε.

Ένα ουράνιο τόξο «σκέπασε» το Λονδίνο

Το συγκεντρωμένο πλήθος καθώς και οι Βρετανοί από τους τηλεοπτικούς τους δέκτες, είδαν ένα ουράνιο τόξο που εμφανίστηκε στον ουρανό της βρετανικής πρωτεύουσας.

«Συνήθως δεν είμαι συναισθηματικός με αυτά τα πράγματα, αλλά φαίνεται ότι ο Θεός χαμογελά σε μια ζωή αφοσιωμένης υπηρεσίας» τόνισε ένας από τους Βρετανούς που βρέθηκαν στα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ.

«Μεγαλώσαμε μ’ αυτήν να είναι πάντα εκεί», είπε η σύμβουλος Μάργκαρετ Πάρις, με δάκρυα να κυλούν στο πρόσωπό της. Η Πάρις έκανε μια διαδρομή 32 χιλιομέτρων για να βρεθεί στα Ανάκτορα, αφού άκουσε νωρίτερα ότι η βασίλισσα δεν ήταν καλά.

Το κλίμα στην πλατεία μπροστά από το Μπάκιγχαμ ήταν πολύ διαφορετικό πριν από τρεις μήνες, όταν η βασίλισσα εμφανίστηκε στο μπαλκόνι για να χαιρετίσει το τεράστιο πλήθος που απολάμβανε τις εορταστικές εκδηλώσεις του Πλατινένιου Ιωβηλαίου. Σήμερα, η αγωνία μετατράπηκε σε σοκ όταν ανακοινώθηκε ο θάνατός της. Λονδρέζοι και τουρίστες στριμώχνονταν στην πύλη για να διαβάσουν την επίσημη ανακοίνωση.

Σταδιακά, άρχισαν να καταφθάνουν χιλιάδες άνθρωποι, πολλοί κρατώντας λουλούδια.

«Αισθανόμουν ότι εδώ γράφεται ιστορία και έσπευσα στο παλάτι. Πολύ ξεχωριστή στιγμή για τις διακοπές μου», είπε ο Ναμπίλ Ντοκράτ, ένας τουρίστας ατπό τη Νότια Αφρική.

Την αίσθηση ότι πρόκειται για ιστορική στιγμή είχαν και οι κάτοικοι του Εδιμβούργου, στη Σκωτία. «Είναι μια από αυτές τις ημέρες που όλοι θα ρωτάνε, πού ήσουν εσύ; Όπως, πού ήσουν όταν δολοφονήθηκε ο Κένεντι; Πού ήσουν την 11η Σεπτεμβρίου;» εξήγησε η Λόρα ΜακΓκι, μια 37χρονη δικηγόρος. «Νομίζω ότι οι άνθρωποι εκτιμούν, είτε είναι φιλοβασιλικοί είτε όχι, ότι εκείνη υπηρέτησε εκπληκτικά και επί πολλά χρόνια τη χώρα», πρόσθεσε.

Στο Μπάκιγχαμ, ο 22χρονος φοιτητής Άνταμ Γουίλκινσον-Χιλ έφτασε με μια αγκαλιά λευκά κρινάκια, εκ μέρους μιας ομάδας φίλων του που δεν μπορούσαν να βρεθούν στην πρωτεύουσα. «Είναι τεράστιο σοκ για το έθνος» είπε.

Πέθανε η βασίλισσα Ελισάβετ στα 96 της χρόνια

Η βασίλισσα Ελισάβετ, η μακροβιότερη μονάρχης της Βρετανίας, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 96 ετών, ανακοίνωσαν τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ. «Η βασίλισσα απεβίωσε εν ειρήνη στο Μπαλμόραλ σήμερα το απόγευμα», αναφέρει η ανακοίνωση των Ανακτόρων.

Ο μεγαλύτερος γιος της, ο 73χρονος Κάρολος, γίνεται αυτομάτως βασιλιάς.

Τα μέλη της βασιλικής οικογένειας είχαν σπεύσει στο πλευρό της Ελισάβετ, στο κάστρο Μπαλμόραλ της Σκωτίας, αφότου οι γιατροί εξέφρασαν νωρίτερα ανησυχία για την κατάσταση της υγείας της.

Το BBC ανακοίνωσε τον θάνατο της βασίλισσας Ελισάβετ και μετέδωσε τον εθνικό ύμνο.

Η Ελισάβετ-Αλεξάνδρα-Μαίρη, όπως ήταν το πλήρες όνομά της, γεννήθηκε στις 21 Απριλίου 1926 στο Μέιφερ του Λονδίνου και βαπτίστηκε στις 29 Μαΐου της ίδιας χρονιάς στο ιδιωτικό παρεκκλήσι των Ανακτόρων του Μπάκιγχαμ.

Η μικρή πριγκίπισσα βρέθηκε πρώτη στη σειρά διαδοχής για τον θρόνο όταν ο θείος της, ο Εδουάρδος Η΄, παραιτήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 1936 και ο πατέρας της έγινε βασιλιάς με το όνομα Γεώργιος Στ΄. Η Ελισάβετ ήταν τότε 10 ετών.

Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου υπηρέτησε σε ένα βοηθητικό σώμα γυναικών και εκπαιδεύτηκε ως οδηγός και μηχανικός αυτοκινήτων.

Στις 20 Νοεμβρίου 1947 παντρεύτηκε τον πρίγκιπα Φίλιππο Μαουντμπάντεν της Ελλάδας στο Αβαείο του Γουεστμίνστερ, στο Λονδίνο. Απέκτησαν τέσσερα παιδιά: τον Κάρολο (γεν. 1948), την Άννα (1950), τον Άντριου (1960) και τον Έντουαρντ (1964). Ο γάμος τους κράτησε 73 χρόνια, μέχρι τον θάνατο του Φιλίππου, τον Απρίλιο του 2021, σε ηλικία 99 ετών.

Η Ελισάβετ ανέβηκε στον θρόνο όταν πέθανε ο πατέρας της, στις 6 Φεβρουαρίου 1952. Η ίδια βρισκόταν για επίσημη επίσκεψη στην Κένυα. Στέφθηκε στις 2 Ιουνίου 1953 στο Αβαείο του Γουεστμίνστερ. Αυτή ήταν η πρώτη στέψη που μεταδόθηκε από την τηλεόραση.

Όταν ανέλαβε τα σκήπτρα, σε ηλικία 25 ετών, ο Ιωσήφ Στάλιν, ο Μάο Τσετούνγκ και ο Χάρι Τρούμαν ήταν ηγέτες της Σοβιετικής Ένωσης, της Κίνας και των ΗΠΑ. Πρωθυπουργός της Βρετανίας ήταν ο Ουίνστον Τσόρτσιλ.

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας της συνεργάστηκε με 15 πρωθυπουργούς. Συναντήθηκε επίσης με όλους τους προέδρους των ΗΠΑ (συνολικά 14), εκτός από τον Λίντον Τζόνσον. Επισκέφθηκε δεκάδες χώρες (ΗΠΑ, Ινδία, Πακιστάν, Κύπρο, Νεπάλ, Ιράν, Γκάνα, Καναδά, Αυστραλία, Γιουγκοσλαβία, Κίνα…) και συναντήθηκε με αμέτρητους πολιτικούς και θρησκευτικούς ηγέτες, μεταξύ των οποίων και πέντε ποντίφικες.

Στις 9 Σεπτεμβρίου 2015 έγινε η μακροβιότερη μονάρχης του Ηνωμένου Βασιλείου, ξεπερνώντας το «ρεκόρ» της προγιαγιάς της, της βασίλισσας Βικτορίας, η οποία παρέμεινε στον θρόνο επί 63 χρόνια, 7 μήνες, 2 ημέρες, 16 ώρες και 23 λεπτά.

Η Ελισάβετ παρέμεινε μέχρι τον θάνατό της ηγεμόνας 15 χωρών, μεταξύ των οποίων είναι η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Νέα Ζηλανδία, η Τζαμάικα, η Αντίγκουα και Μπαρμούντα, η Γρενάδα, τα Νησιά Σολομώντα, το Τουβαλού, το Σεντ Κιτς και Νέβις και άλλες.

Γιόρτασε το Πλατινένιο Ιωβηλαίο της, τα 70 χρόνια από την ανάρρησή της στον θρόνο, στις 6 Φεβρουαρίου 2022.

Μια σειρά κυβερνητικών υπομνημάτων που αποκαλύφθηκαν στα Εθνικά Αρχεία αναφέρουν ότι ο προσωπικός δικηγόρος της Ελισάβετ άσκησε πιέσεις σε υπουργούς και διοικητικά στελέχη προκειμένου να τροποποιήσουν το υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο με στόχο να αποτραπεί η δημοσιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων της βασίλισσας.

Μετά την παρέμβαση της βασίλισσας, η κυβέρνηση εισήγαγε μια διάταξη στο νομοσχέδιο σύμφωνα με την οποία εξαιρούνταν από τα νέα μέτρα διαφάνειας οι εταιρείες στις οποίες είχαν επενδύσεις μεταξύ άλλων και «αρχηγοί κρατών».

Ο νόμος, ο οποίος εισήχθη τελικά τη δεκαετία του ’70, είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μια κρατική εταιρεία – κέλυφος, η οποία όπως αναφέρει το δημοσίευμα έθεσε τις επενδύσεις της Βασίλισσας σε καθεστώς απορρήτου μέχρι τουλάχιστον το 2011, ενώ υπογραμμίζεται ότι η πραγματική έκταση της περιουσίας της που εκτιμάται σε εκατοντάδες εκατομμύρια λίρες δεν έχει αποκαλυφθεί ποτέ.

Τα στοιχεία που αποκαλύπτουν την πίεση της Ελισάβετ προς τους υπουργούς ήρθαν στο φως από μια έρευνα του Guardian για το πώς η χρήση της «βασιλικής συναίνεσης», μιας ιδιότυπης κοινοβουλευτικής διαδικασίας, επηρεάζει τη νομοθετική λειτουργία της χώρας και τη διαμόρφωση των νόμων.

Σε αντίθεση με την πιο γνωστή διαδικασία αυτή της «βασιλικής σύμφωνης γνώμης», (η οποία σηματοδοτεί τη στιγμή που ένα νομοσχέδιο γίνεται νόμος), στη «βασιλική συναίνεση» πρέπει να ζητηθεί η συναίνεση της Βασίλισσας προτού εγκριθεί η νομοθεσία από το κοινοβούλιο.

Ο ιστότοπος της βασιλικής οικογένειας περιγράφει τη διαδικασία της «βασιλικής συναίνεσης» ως «μια μακρά εδραιωμένη σύμβαση», ενώ μελετητές και ιστορικοί τείνουν να τη θεωρούν ως ένα αδιαφανές αλλά αβλαβές παράδειγμα της επίδειξης που περιβάλλει τη μοναρχία.

Ωστόσο, τα έγγραφα που δημοσιεύεσε ο Guardian, υποδηλώνουν ότι η διαδικασία συναίνεσης, η οποία δίνει στη Βασίλισσα και στους δικηγόρους της την εκ των προτέρων γνώση των νομοσχεδίων που έρχονται στο κοινοβούλιο, της επέτρεψε να ασκήσει κρυφά πιέσεις για νομοθετικές αλλαγές.

Σύμφωνα με τα έγγραφα, τον Νοέμβριο του 1973 η Βασίλισσα υπό τον φόβο ότι το υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο με στόχο την επίτευξη διαφάνειας στις εταιρικές μετοχές θα μπορούσε να αποκαλύψει περιουσιακά της στοιχεία, έστειλε τον προσωπικό της δικηγόρο να πιέσει την κυβέρνηση για αλλαγές.

Ο Μάθιου Φάρερ, μετέπειτα συνεργάτης της περίφημης δικηγορικής εταιρείας Farrer & Co, επισκέφθηκε δημόσιους υπαλλήλους στο τότε τμήμα Εμπορίου και Βιομηχανίας για να συζητήσει τα προτεινόμενα μέτρα διαφάνειας στο νομοσχέδιο, το οποίο είχε συνταχθεί από την κυβέρνηση του Έντουαρντ Χιθ.

Το νομοσχέδιο είχε ως στόχο να παρεμποδίσει τους επενδυτές από τη δημιουργία κρυφών ποσοστών σε εισηγμένες εταιρείες αποκτώντας τις μετοχές τους μέσω εταιρειών – βιτρίνας. Στις διατάξεις του περιλαμβάνονταν η υποχρέωση να αποκαλύπτεται η ταυτότητα των κατόχων των μετοχών.

Τρεις κρίσιμες σελίδες αλληλογραφίας μεταξύ δημοσίων υπαλλήλων του τμήματος Εμπορίου αποκαλύπτουν πώς, στη συνάντηση αυτή, ο Φάρερ μετέφερε την αντίρρηση της Βασίλισσας στον νόμο που θα αποκάλυπτε τις ιδιωτικές της επενδύσεις σε εισηγμένες εταιρείες, καθώς και την αξία τους και πρότεινε την εξαίρεσή της.

Θα χρειαστούν τρία χρόνια μέχρι να τεθεί σε ισχύ ο νόμος για τη διαφάνεια στις εταιρικές συνθέσεις καθώς μεσολάβησαν οι εκλογές του 1974. Στον νόμο προβλέπονταν η εξαίρεση κάποιων εταιρειών από την υποχρέωση δημοσιοποίησης των μετόχων τους. Η εξαίρεση κάλυπτε αρχηγούς κρατών, κυβερνήσεις, κεντρικές νομισματικές αρχές, επενδυτικά συμβούλια και διεθνείς οργανισμούς που σχηματίζονται από κυβερνήσεις.