Το 2025 ήταν ένα έτος ορόσημο για το Ταμείο Ανάκαμψης το οποίο ξεκίνησε τη χρονιά έχοντας εκταμιεύσει άνω του 50% των πόρων ή περίπου 18,1 δισ. ευρώ, με στόχο να εκταμιευθούν περίπου 9,4 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του έτους.

Όπως αναφέρει το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κεντρικός στόχος της πρότασης αναθεώρησης είναι η διασφάλιση της αξιοποίησης του συνόλου της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προς όφελος της ανάπτυξης της χώρας, με πραγματικό αντίκτυπο στην οικονομία, την κοινωνία και την ουσιαστική αναβάθμιση της καθημερινότητας των πολιτών.

Κύρια σημεία της ελληνικής πρότασης αναθεώρησης είναι τα ακόλουθα:

• Η πρόταση είναι χρηματοδοτικά ουδέτερη, δηλαδή ο συνολικός προϋπολογισμός του Σχεδίου παραμένει αμετάβλητος.
• Η αναθεώρηση αφορά σε ανακατανομές πόρων, για μέγιστη αποδοτικότητα και αναπροσαρμογή στόχων των έργων με βάση την πραγματική υλοποίηση
• Η απλοποίηση των οροσήμων για τη διευκόλυνση και επιτάχυνση της αξιολόγησης τους, που αποτελεί βασική στόχευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
• Σταθερό διατηρείται επίσης και το μείγμα των έργων που συμβάλλουν σε πράσινους και ψηφιακούς στόχους, κάτι που άλλωστε αποτελεί και κανονιστική απαίτηση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Με βάση την πρόταση αναθεώρησης, το ελληνικό σχέδιο ενισχύεται με επιπλέον δράσεις του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης «Προλαμβάνω», οι οποίες έχουν βοηθήσει σημαντικό αριθμό πολιτών να αντιμετωπίσει εγκαίρως και αποτελεσματικά παθήσεις που αγνοούσαν. Επιπλέον, ενισχύεται με πέμπτο κύκλο το ιδιαίτερα αποτελεσματικό πρόγραμμα δασικής προστασίας Antinero, ενώ διευρύνεται με νέες τεχνολογίες που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη το Ψηφιακό Σχολείο που φέρνει τη δημόσια εκπαίδευση στη νέα εποχή. Διευρύνεται επίσης το gigabit voucher που φέρνει την οπτική ίνα μέχρι το σπίτι, προστίθεται σύστημα παρακολούθησης και διαχείρισης κινδύνων από φυσικές καταστροφές και επεκτείνεται το πρόγραμμα για τις έξυπνες γέφυρες. Ιδιαίτερη σημασία έχει, τέλος, η ενίσχυση έργων που υλοποιούνται από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης τόσο στον τομέα της οδικής ασφάλειας, όσο και στον κρίσιμο τομέα της επεξεργασίας λυμάτων.

Οι στόχοι σε ιδιωτικές επενδύσεις αποθήκευσης ενέργειας καθώς και σε προγράμματα ενεργειακής εξοικονόμησης προσαρμόζονται αναλογικά με τις υποβληθείσες αιτήσεις χρηματοδότησης και την αναμενόμενη πρόοδο υλοποίησης τους, οπότε επιτυγχάνεται η χρηματοδότηση όλων των αιτήσεων για το Πρόγραμμα «Αλλάζω σύστημα θέρμανσης και θερμοσίφωνα». Στον αντίποδα, η δημόσια συνεισφορά στα έργα ΣΔΙΤ Αρδευτικών δικτύων όπως και το πρόγραμμα «Απόλλων» κατευθύνονται σε άλλες πηγές χρηματοδότησης.

Όλα τα παραπάνω είναι σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία θα αξιολογήσει την ελληνική πρόταση μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα, με στόχο να δώσει το «πράσινο φως» που θα οδηγήσει στην υποβολή του 7ου αιτήματος πληρωμής τον Δεκέμβριο 2025.

Το ύψος του ελληνικού σχεδίου ανάκαμψης ανέρχεται πλέον σε 35,95 δισ. ευρώ, με 18,22 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (RRF) και 17,73 δισ. ευρώ σε δάνεια του RRF. Το σχέδιο καλύπτει 76 μεταρρυθμίσεις και 103 επενδύσεις.

To κεφάλαιο για το REPowerEU αποτελείται από επτά νέες μεταρρυθμίσεις και τέσσερις επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένης της κλιμάκωσης μιας υφιστάμενης επένδυσης. Τα μέτρα αυτά θα επιτρέψουν στην Ελλάδα να υλοποιήσει τον στόχο του RepowerEU να καταστεί η Ευρώπη ανεξάρτητη από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα πολύ πριν από το 2030. Τα μέτρα επικεντρώνονται στη διευκόλυνση της ανάπτυξης περισσότερων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων του υδρογόνου και της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, και στη διευκόλυνση της ταχείας ενσωμάτωσης της ανανεώσιμης ενέργειας στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας.

Επιπλέον, η Ελλάδα πρότεινε διάφορες αλλαγές στο αρχικό της σχέδιο. Ειδικότερα, το τροποποιημένο σχέδιο περιλαμβάνει τέσσερις νέες ή ενισχυμένες μεταρρυθμίσεις στους τομείς της πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης, της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας και του χρηματοπιστωτικού τομέα. Το τροποποιημένο σχέδιο περιλαμβάνει επίσης τέσσερις νέες επενδύσεις, τρεις εκ των οποίων υποστηρίζονται από την ανάγκη συνεκτίμησης των ζημιών που προκλήθηκαν από τις καταστροφικές πυρκαγιές και πλημμύρες που έπληξαν την Ελλάδα τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2023.

Ειδικότερα, η Ελλάδα αποφάσισε να ανακατανείμει κονδύλια για τη χρηματοδότηση δύο επενδύσεων στην αντιπλημμυρική προστασία και την καταπολέμηση της διάβρωσης στις περιοχές του Έβρου και της Ροδόπης που επλήγησαν από δασικές πυρκαγιές. Μια άλλη επένδυση αποσκοπεί στην αποκατάσταση των σιδηροδρομικών και οδικών δικτύων που υπέστησαν ζημιές κατά τις καταστροφικές πλημμύρες στην περιοχή της Θεσσαλίας τον περασμένο Σεπτέμβριο. Το αναθεωρημένο σχέδιο περιλαμβάνει επίσης επένδυση στην αντισεισμική πρόληψη για την αύξηση της ανθεκτικότητας των υποδομών σε φυσικές καταστροφές. Τα μέτρα αυτά προορίζονται να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων της κλιματικής αλλαγής και να συμπληρώσουν τα μέτρα πολιτικής προστασίας που περιλαμβάνονταν ήδη στο αρχικό σχέδιο.

Οι αλλαγές που προτείνει η Ελλάδα στο αρχικό σχέδιο βασίζονται στην ανάγκη συνεκτίμησης:

- της προς τα κάτω αναθεώρησης της μέγιστης κατανομής επιχορηγήσεων στο πλαίσιο του RRF στην Ελλάδα, από 17,77 δισ. ευρώ σε 17,43 δισ. ευρώ. Η εν λόγω προς τα κάτω αναθεώρηση είναι αποτέλεσμα της επικαιροποίησης του Ιουνίου του 2022 όσον αφορά την κατανομή των επιχορηγήσεων του RRF και αντικατοπτρίζει το καλύτερο του αναμενομένου οικονομικό αποτέλεσμα της Ελλάδας το 2020 και το 2021·

- των αντικειμενικών περιστάσεων που εμποδίζουν την εκπλήρωση ορισμένων μέτρων όπως είχαν αρχικά προβλεφθεί, συμπεριλαμβανομένου του υψηλού πληθωρισμού που επηρεάζει ιδίως τον κατασκευαστικό τομέα·

- του αιτήματος απορρόφησης 5 δισ. ευρώ από διαθέσιμα δάνεια του RRF και ενσωμάτωσης 768 εκατ. ευρώ σε πρόσθετες επιχορηγήσεις του RRF στο πλαίσιο του REPowerEU.

Προκειμένου να χρηματοδοτήσει την αυξημένη φιλοδοξία του σχεδίου της, η Ελλάδα ζήτησε να μεταφερθεί στο σχέδιο το μερίδιό της από το αποθεματικό προσαρμογής στο Brexit (BAR), ύψους 25,6 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τον κανονισμό REPowerEU. Τα κονδύλια αυτά, καθώς και οι επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του ΜΑΑ και του REPowerEU για την Ελλάδα (ύψους 17,43 δισ. ευρώ και 768 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα) και το αίτημά της για τη λήψη νέων δανείων (ύψους 5 δισ. ευρώ), επιπλέον των δανείων που περιλαμβάνονταν στο αρχικό σχέδιο (ύψους 12,73 δισ. ευρώ), διαμορφώνουν το συνολικό ύψος του τροποποιημένου σχεδίου στα 35,95 δισ. ευρώ.

Το τροποποιημένο σχέδιο διατηρεί πολύ ισχυρή εστίαση στην πράσινη μετάβαση, αφού κατανέμει το 38,1 % των διαθέσιμων κονδυλίων (ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το 37,5 % του αρχικού σχεδίου) σε μέτρα στήριξης των κλιματικών στόχων. ΄Οσον αφορά τα πρόσθετα δάνεια που ζήτησε η Ελλάδα, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεσμεύονται να επενδύσουν τουλάχιστον το 38,5 % των κονδυλίων για τη στήριξη της κλιματικής μετάβασης.

Παράλληλα, το τροποποιημένο σχέδιο εξακολουθεί να συμβάλλει σημαντικά στην ψηφιακή μετάβαση στους τομείς της συνδεσιμότητας, των ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών, του ανθρώπινου κεφαλαίου και των ψηφιακών δεξιοτήτων, της ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων και της υιοθέτησης προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών. Ενώ το μερίδιο των ψηφιακών δαπανών του τροποποιημένου σχεδίου μειώθηκε σε σχετικούς όρους (από 23,3 % σε 22,1 %), η συμβολή στην ψηφιακή μετάβαση σε απόλυτους όρους αυξάνεται σε σύγκριση με το αρχικό σχέδιο που εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2021.

Ειδικότερα, μέρος των πρόσθετων δανείων που ζητούνται από την Ελλάδα αναμένεται να χρησιμοποιηθεί για ψηφιακές επενδύσεις σε ευρυζωνικά δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας, ψηφιοποίηση ΜΜΕ και μεγάλων επιχειρήσεων, ανάπτυξη και εγκατάσταση τεχνολογιών κυβερνοασφάλειας, προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών και άλλων τύπων υποδομών τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ), υπό το πρίσμα της δέσμευσης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων να επενδύσουν τουλάχιστον το 20,8 % των κονδυλίων σε τέτοιες παρεμβάσεις.

Η κοινωνική διάσταση του τροποποιημένου σχεδίου παραμένει φιλόδοξη, με μια εμβληματική μεταρρύθμιση του συστήματος πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης, η οποία αναμένεται να αυξήσει την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, να μειώσει τις ανισότητες και να προωθήσει την πρόληψη των ασθενειών.

Οι πρόσθετες επενδύσεις σε υποδομές πυροπροστασίας, αντιπλημμυρικής προστασίας και καταπολέμησης της διάβρωσης που συμπληρώνουν τα μέτρα πολιτικής προστασίας στο αρχικό σχέδιο, καθώς και τα νέα προγράμματα αναβάθμισης των δεξιοτήτων για την ένταξη των προσφύγων στην αγορά εργασίας αναμένεται επίσης να έχουν θετικό κοινωνικό αντίκτυπο.

Επιπλέον, μέσω των προγραμματισμένων επενδύσεων σε ενεργειακές ανακαινίσεις οικιστικών κτιρίων και σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που παράγονται από ενεργειακές κοινότητες, αναμένεται να ωφεληθούν πάνω από 60 000 ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά, ενώ μέσω της επέκτασης των ικανοτήτων αποθήκευσης ενέργειας και της προκαταρκτικής επιθεώρησης της σεισμικής αντοχής των κτιρίων του δημόσιου τομέα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας συμβάλλει στην αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών προκλήσεων της χώρας και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ελλάδας.

Το Συμβούλιο διαθέτει πλέον, κατά γενικό κανόνα, τέσσερις εβδομάδες για να εγκρίνει την αξιολόγηση της Επιτροπής. Η έγκριση του Συμβουλίου θα επιτρέψει στην Ελλάδα να λάβει προχρηματοδότηση ύψους 158,7 εκατ. ευρώ από τα κονδύλια του REPowerEU.

Σημειώνεται, τέλος, ότι η Ελλάδα έχει λάβει μέχρι στιγμής 11,2 δισ. ευρώ από κονδύλια του ΜΑΑ: προχρηματοδότηση ύψους 4 δισ. ευρώ και εκταμίευση των πρώτων δύο πληρωμών ύψους 7,2 δισ. ευρώ.

Συγκεκριμένα, το αίτημα (επιδοτήσεις: 1,72 δισ. ευρώ και δάνεια: 1,84 δισ. ευρώ) κατατέθηκε στις 30.9.2022, δια του αρμόδιου για την υλοποίηση του εθνικού Προγράμματος, αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών, Θόδωρου Σκυλακάκη, αφού ολοκληρώθηκαν με επιτυχία τα 28 προβλεπόμενα ορόσημα. Από αυτά, 19 αφορούν σε μεταρρυθμίσεις, 6 σε επενδύσεις, ενώ 3 ορόσημα -που εκπληρώθηκαν νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό- σε δάνεια.

Σημειώνεται πως οι μεταρρυθμίσεις κανονιστικού χαρακτήρα υλοποιήθηκαν υπό το συντονισμό της Γενικής Γραμματείας της Κυβέρνησης που υπάγεται στον Υπουργό Επικρατείας, κ. Άκη Σκέρτσο. Η Ειδική Υπηρεσία του Ταμείου Ανάκαμψης (ΕΥΣΤΑ), υπό τον Διοικητή της, κ. Νίκο Μαντζούφα παρακολουθεί την υλοποίηση των οροσήμων και ειδικά γι’ αυτά που αφορούν σε κανονιστικές μεταρρυθμίσεις, την ευθύνη έχει η Γενική Γραμματεία της Κυβέρνησης, υπό τον κ. Θανάση Κοντογεώργη.

Σε επίπεδο πληρωμών, η εκταμίευση των πόρων από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) διαμορφώνεται σε 3.149.744.081 ευρώ. Μόνο το 2022 ανήλθε σε 2.843.203.079 ευρώ, επιτυγχάνοντας το 101% του αναθεωρημένου στόχου εκταμιεύσεων του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2023-2026. Το ΤΑΑ, στο 40% της πορείας του, έχει εντάξει το 75% των έργων και έχει εκταμιεύσει το 17% των πόρων.

Σκέλος επιδοτήσεων

Στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έχουν ενταχθεί, προς το παρόν, 440 έργα, συνολικού προϋπολογισμού 13,7 δισ. ευρώ.

Τα έργα εμπίπτουν στους τέσσερις βασικούς πυλώνες του Σχεδίου, δηλαδή στην «Πράσινη μετάβαση», στην «Ψηφιακή μετάβαση», σε «Απασχόληση – Δεξιότητες – Κοινωνική Συνοχή» και σε «Ιδιωτικές επενδύσεις και μετασχηματισμό της οικονομίας».

Σκέλος δανείων

Στο «Ελλάδα 2.0» έχουν υποβληθεί, προς το παρόν, 291 επενδυτικά σχέδια, συνολικού ύψους 10,53 δισ. ευρώ (δάνεια ΤΑΑ: 4,5 δισ. ευρώ, κεφάλαια τραπεζών: 3,51 δισ. ευρώ και ίδια συμμετοχή επενδυτών: 2,52 δισ. ευρώ) που αφορούν σε διαφορετικούς κλάδους της οικονομίας (βιομηχανία, λιανικό εμπόριο, ηλεκτροπαραγωγικές επενδύσεις – ΑΠΕ, τηλεπικοινωνίες, τουρισμό και υπηρεσίες).

Ήδη για 68 από τα 291 έχουν υπογραφεί δανειακές συμβάσεις (μεσοσταθμικό επιτόκιο: 1,2% και μέση διάρκεια αποπληρωμής δανείων: 11 έτη), με συνολικό προϋπολογισμό  3,22 δισ. ευρώ (δάνεια ΤΑΑ: 1,20 δισ. ευρώ, κεφάλαια τραπεζών: 1,28 δισ. ευρώ και ίδια συμμετοχή επενδυτών: 741 εκατ. ευρώ).

Από το σύνολο των επενδυτικών σχεδίων, 167 ύψους 2,25 δισ. ευρώ, προέρχονται από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Με αφορμή την έγκριση της δεύτερης πληρωμής από το ΤΑΑ, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Θόδωρος Σκυλακάκης, δήλωσε: «Το 2023 ξεκινάει με μία, εξαιρετικά, θετική είδηση για την ελληνική οικονομία. Με τη δεύτερη πληρωμή, ύψους 3,6 δισ. ευρώ, από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, οι πόροι που εισρέουν στη χώρα μας από αυτό το πολύτιμο αναπτυξιακό εργαλείο υπερβαίνουν τα 11 δισ. ευρώ. Είναι μία σημαντική ανάσα ρευστότητας, δεδομένου του κλίματος αβεβαιότητας που επικρατεί στην παγκόσμια οικονομία. Το γεγονός ότι τα χρήματα των δανείων έρχονται πολλούς μήνες νωρίτερα, έχει και αξιόλογο δημοσιονομικό όφελος για τη χώρα, για το οποίο θέλω να ευχαριστήσω όλους όσοι συνέβαλαν σε αυτό το εξαιρετικά πετυχημένο πρόγραμμα. Το “Ελλάδα 2.0” αποδίδει καρπούς, με την υλοποίησή του να οδηγεί σε ένα πιο εξωστρεφές, ανταγωνιστικό και πράσινο οικονομικό μοντέλο, σε ένα πιο ανθεκτικό δίκτυο κοινωνικής ασφάλειας και στην περαιτέρω ψηφιοποίηση του Κράτους, που διευκολύνει την καθημερινότητα των πολιτών.

Η πορεία υλοποίησης του «Ελλάδα 2.0»:

• Το «Ελλάδα 2.0» ήταν το δεύτερο Εθνικό Σχέδιο που κατατέθηκε (27.4.2021) στην ΕΕ και το τρίτο που έλαβε τη θετική της αξιολόγηση (17.6.2021) και την έγκριση του ECOFIN (13.7.2021).
• Η προχρηματοδότηση, που εκταμιεύθηκε στις 9.8.2021, αντιστοιχεί στο 13% (3,96 δισ. ευρώ) των χρημάτων που αναλογούν στην Ελλάδα από το ΤΑΑ.
• Η Ελλάδα ήταν μεταξύ των πρώτων χωρών που υπέγραψαν (21.12.2021) με την Επιτροπή τις απαραίτητες Επιχειρησιακές Ρυθμίσεις και η τρίτη (μετά την Ισπανία και τη Γαλλία) που κατέθεσε (29.12.2021) το πρώτο αίτημα πληρωμής, τηρώντας το προβλεπόμενο -στις Επιχειρησιακές Ρυθμίσεις- χρονοδιάγραμμα.
• Στις 28.2.2022 η ΕΕ δημοσίευσε τη θετική, προκαταρκτική αξιολόγησή της, επί του πρώτου αιτήματος πληρωμής της Ελλάδας.
• Στις 8.4.2022 έγινε η εκταμίευση της πρώτης δόσης, στο πλαίσιο του «Ελλάδα 2.0».
• Στις 30.9.2022 οι ελληνικές υπέβαλαν το δεύτερο αίτημα πληρωμής από το ΤΑΑ, έχοντας ολοκληρώσει με επιτυχία τα 28 προβλεπόμενα ορόσημα.
• Η Ελλάδα ήταν μια από τις πέντε πρώτες χώρες που υπέβαλαν αίτημα εκταμίευσης της δεύτερης πληρωμής από το ΤΑΑ. Ήταν, μάλιστα, η πρώτη που κατέθεσε αίτημα για την τρίτη πληρωμή (πρόγραμμα δανείων).
• Στις 25.11.2022 η ΕΕ εξέδωσε θετική προκαταρκτική αξιολόγηση για το αίτημα της 30ης Σεπτεμβρίου.
• Στις 9.1.2023 η αρμόδια Επιτροπή για τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ ενέκρινε την εκτελεστική απόφαση της ΕΕ για την εκταμίευση 3,6 δισ. ευρώ.
• Η εκταμίευση της δεύτερης πληρωμής θα ολοκληρωθεί εντός των επόμενων ημερών.
• Το επόμενο αίτημα πληρωμής προγραμματίζεται να υποβληθεί από τις ελληνικές αρχές την άνοιξη του 2023.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε, σε συνέχεια αντίστοιχης ευρωπαϊκής, κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2021, αποτυπώνοντας τις προσδοκίες και την αντίληψη των Ευρωπαίων πολιτών σε σχέση με τους στόχους του προγράμματος.

Στο πλαίσιο της πανελλαδικής έρευνας, αναδείχθηκαν τα σημαντικότερα ευρήματα τα οποία έχουν κατηγοριοποιηθεί στις ακόλουθες θεματικές ενότητες:

1. Η γενικότερη αντίληψη της ελληνικής επιχειρηματικής κοινότητας για το «Ελλάδα 2.0»

Το πρόγραμμα «Ελλάδα 2.0» αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία ανάπτυξης για τις επιχειρήσεις. Στη βάση αυτή, περισσότερες από 9 στις 10 ελληνικές επιχειρήσεις θεωρούν το πρόγραμμα στρατηγικό και απαραίτητο μέσο για τη στήριξη των πολιτικών ανάκαμψης της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα.

Πιο συγκεκριμένα, εκφράστηκε η άποψη ότι η Ψηφιοποίηση και η Καινοτομία (23%), η Έρευνα και Ανάπτυξη (19%), το Περιβάλλον και η Βιωσιμότητα (17%) και οι Υποδομές (16%) αναμένεται να διαδραματίσουν το σημαντικότερο ρόλο στην ανάκαμψη αυτή.

Αντίστοιχα, η γραφειοκρατία/καθυστέρηση διαδικασιών (32%), η καθυστέρηση/αδυναμία εφαρμογής μεταρρυθμίσεων (32%) και η απορροφητικότητα (24%), αναδείχθηκαν ως οι σημαντικότερες προκλήσεις που οφείλουν να υπερκεραστούν με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση του προγράμματος «Ελλάδα 2.0».

2. Ψηφιακός μετασχηματισμός

Παρότι η ελληνική επιχειρηματική κοινότητα θεωρεί ότι ο βαθμός της ψηφιακής ωριμότητας εντός της επιχείρησής τους κρίνεται ως «Ικανοποιητικός» σε ποσοστό μόλις 41%, περισσότερο από το 60% των ελληνικών επιχειρήσεων σκοπεύει να αξιοποιήσει έως και το 50% του επενδυτικού τους πλάνου για τα επόμενα χρόνια σε επενδύσεις ψηφιακού μετασχηματισμού.

Στο δρόμο προς ένα πιο ψηφιακό μέλλον, η πανελλαδική έρευνα ανέδειξε την κυβερνοασφάλεια (23%) και την έλλειψη γνώσεων και δεξιοτήτων (30%) ως τις μεγαλύτερες προκλήσεις που χρειάζεται να υπερκεραστούν.

3. Έρευνα και καινοτομία

Περισσότερο από το 60% των ελληνικών επιχειρήσεων πιστεύει ότι το πρόγραμμα «Ελλάδα 2.0», μπορεί να ανταποκριθεί σε μεγάλο βαθμό στις ανάγκες της επιχείρησης, με γνώμονα την καινοτομία και την ανάπτυξη νέων προϊόντων. Μάλιστα, οι Επιχορηγήσεις (39%) και τα Εθνικά Προγράμματα όπως το «Ερευνώ-Δημιουργώ-Καινοτομώ» (30%) χαρακτηρίστηκαν από τις ελληνικές επιχειρήσεις ως οι σημαντικότεροι πόροι προς αξιοποίηση για την έρευνα και την ανάπτυξη νέων προϊόντων.

Εξίσου σημαντικό είναι και το γεγονός ότι το 90% των επιχειρήσεων αναγνωρίζει σε μεγάλο, ή πολύ μεγάλο βαθμό τη δημιουργία μιας στρατηγικής σχέσης μεταξύ Καινοτομίας και Βιωσιμότητας ως πολύ προοδευτική και αναγκαία για την ανάπτυξη ισχυρού ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος.

4. Πράσινη μετάβαση

Σχεδόν το 70% των ελληνικών επιχειρήσεων πιστεύει ότι το πρόγραμμα μπορεί να ανταποκριθεί σε μεγάλο βαθμό στις απαιτήσεις/ανάγκες της επιχείρησης με γνώμονα την πράσινη μετάβαση.

Επιπρόσθετα, η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας (23%) και η αύξηση της ενεργειακής απόδοσης (16%), αποτελούν τους δημοφιλέστερους τομείς για επενδύσεις πράσινης μετάβασης, ενώ παράλληλα η κοινωνική ευθύνη (21%) και η θετική εικόνα και φήμη της επιχείρησης (20%), αναδεικνύονται ως τα σημαντικότερα κίνητρα για την ανάπτυξη επιχειρηματικών δράσεων βιώσιμης ανάπτυξης (ESG).

Η έλλειψη πόρων και χρηματοδότησης ή/και φορολογικών κινήτρων (53%), τα υψηλά κόστη και οι ανεπαρκείς προϋπολογισμοί (42%), καθώς και η αβεβαιότητα σχετικά με την απόδοση των επενδύσεων (38%) αποτελούν τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την υλοποίηση βέλτιστων πρακτικών βιώσιμης ανάπτυξης.

5. Απασχόληση, δεξιότητες και κοινωνική συνοχή

Η δυσκολία εξεύρεσης ικανά καταρτισμένου εργατικού δυναμικού, αποτελεί μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις της ελληνικής οικονομίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι σχεδόν το 75% των ελληνικών επιχειρήσεων θεωρεί την έλλειψη εξειδικευμένων δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού, ως τον βασικό ανασταλτικό παράγοντα για την ανάπτυξη της επιχείρησής τους τα επόμενα χρόνια. Μάλιστα, τουλάχιστον 6 στις 10 επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν δυσκολία στην εξεύρεση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.

Στη βάση αυτή, περισσότερο από το 80% των επιχειρήσεων πιστεύει ότι η μεταρρύθμιση που στοχεύει στη ριζική αναθεώρηση και στον εκσυγχρονισμό του συστήματος αναβάθμισης δεξιοτήτων του ενεργού πληθυσμού, θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια. Επιπρόσθετα, όπως ανέδειξε και η πρόσφατη πανευρωπαϊκή έρευνα της Deloitte σχετικά με την εκπαίδευση STEM, το ζητούμενο είναι η προώθηση της κριτικής και των υβριδικών ικανοτήτων, αλλά και η στροφή στην πρωτότυπη σκέψη και στην προσαρμοστικότητα που πρέπει να επιδεικνύεται ενόψει της συνεχούς αβεβαιότητας.

6. Επενδύσεις και αναπτυξιακό πλάνο

Η μελέτη αναδεικνύει το ανθρώπινο δυναμικό (20%), τις τεχνολογίες πληροφορικής & επικοινωνιών (19%) και την έρευνα & ανάπτυξη (16%), ως τους δημοφιλέστερους τομείς προς επένδυση την επόμενη τριετία. Αξιοσημείωτο είναι ότι σχεδόν το 50% των ελληνικών επιχειρήσεων θεωρεί πολύ/πάρα πολύ πιθανό να αξιοποιήσει τους πόρους του προγράμματος «Ελλάδα 2.0» για πιθανές εξαγορές ή συγχωνεύσεις.

Η επένδυση εντάσσεται στον πυλώνα «Ψηφιακή Μετάβαση» του «Ελλάδα 2.0»

H HELPE DIGITAL Α.Ε., 100% θυγατρική της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε., προχώρησε την Τρίτη, 30 Αυγούστου 2022, στην υπογραφή δανειακής σύμβασης με την Alpha Bank, για τη χρηματοδότηση του προγράμματος ψηφιακού μετασχηματισμού του Ομίλου ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, με τη συμμετοχή του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ).

Η χρηματοδότηση θα πραγματοποιηθεί μέσω της έκδοσης κοινού ομολογιακού δανείου ύψους €33,4 εκατ., διάρκειας 15 ετών, με τη συμμετοχή του ΤΑΑ και της Alpha Bank, και θα καλύπτει το 80% του επενδυτικού προγράμματος ψηφιακού μετασχηματισμού.

Το συνολικό επενδυτικό σχέδιο ψηφιακού μετασχηματισμού του Ομίλου ΕΛΠΕ, όπως έχει εγκριθεί και εκτελείται από τον Ιούλιο του 2020, αφορά τους ακόλουθους τομείς δραστηριοποίησης:

• Η Ψηφιακή Επιχείρηση, με επιμέρους τομείς τη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας, τη συντήρηση υποδομών, τη βέλτιστη διαχείριση ενέργειας, τις ψηφιακές λειτουργίες και τη διαχείριση της απόδοσης των Διυλιστηρίων,
• Την Ψηφιακή Εμπορία, με σειρά βελτιώσεων στις λειτουργίες της Εμπορίας και των θυγατρικών του εξωτερικού, καθώς και την εισαγωγή και ανάπτυξη πλατφόρμας loyalty,
• Τις Ψηφιακές κεντρικές υπηρεσίες, που περιλαμβάνουν έργα στους τομείς των οικονομικών υπηρεσιών και στις προμήθειες Ομίλου, καθώς και
• Σειρά δράσεων για τον Ψηφιακό εκσυγχρονισμό των κεντρικών συστημάτων Ομίλου (ERP) και την ενίσχυση της Κυβερνοασφάλειας.

Παρόντες στην τελετή υπογραφής της σύμβασης χρηματοδότησης ήταν ο Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης κ. Νίκος Μαντζούφας, ο Γενικός Διευθυντής Wholesale Banking της Alpha Bank κ. Γιάννης Εμίρης, η Διευθύντρια της Διεύθυνσης Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking της Alpha Bank κυρία Γεωργία Φαρμάκη, o Διευθυντής της Διεύθυνσης Corporate Banking της Alpha Bank κ. Αλέξανδρος Κριεζής-Καρρέρ, ενώ τον Όμιλο ΕΛΠΕ εκπροσώπησαν ο Group CFO κ. Βασίλης Τσάιτας, καθώς και ο Διευθύνων Σύμβουλος της HELPE DIGITAL και Γενικός Διευθυντής Πληροφορικής & Ψηφιακού Μετασχηματισμού του Ομίλου κ. Λεωνίδας Κωβαίος.

Ο Γενικός Διευθυντής Wholesale Banking της Alpha Bank, κ. Γιάννης Εμίρης δήλωσε σχετικά: «Είμαστε ιδιαιτέρως χαρούμενοι που υποστηρίζουμε έμπρακτα, σε συνεργασία με το ΤΑΑ, τον Όμιλο ΕΛΠΕ στο ταξίδι του προς τη νέα Ψηφιακή Εποχή. Η σημασία του έργου αυτού, είναι διττή, πρώτον διότι συντελεί στον στόχο της ψηφιακής μετάβασης της ελληνικής οικονομίας, σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0”, και δεύτερον διότι αποτελεί ένα βήμα προόδου στην κατεύθυνση της ενεργειακής μετάβασης, προς έναν πιο αποδοτικό κλάδο ενέργειας – ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της ανταπόκρισης στην εξελισσόμενη ενεργειακή και κλιματική κρίση.

Η Alpha Bank, η Τράπεζα που βρίσκεται στην 1^η θέση στις επιχειρηματικές χρηματοδοτήσεις στη χώρα, επιβεβαιώνει για μία ακόμη φορά τη δέσμευσή της για την υποστήριξη παρόμοιων αναπτυξιακών σχεδίων με πολλαπλασιαστικά οφέλη για όλους».

Ο Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, κ. Νίκος Μαντζούφας σημείωσε: «Πρόκειται για μία πολύ σημαντική επένδυση ψηφιακού μετασχηματισμού, η οποία επικεντρώνεται, τόσο στο θέμα της κυβερνοασφάλειας όσο και σε θέματα που αφορούν στη ψηφιακή επιχείρηση και τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό συστημάτων και διαδικασιών. Και σε αυτή την περίπτωση καταδεικνύεται ότι το Ταμείο Ανάκαμψης στηρίζει δυναμικά τον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων που αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα τους».

Από την πλευρά του, ο Group CFO του Ομίλου ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ κ. Βασίλης Τσάιτας σχολίασε: «Στο πλαίσιο της στρατηγικής “Vision 2025”, ο Όμιλος ΕΛΠΕ προχωρά στην υλοποίηση ενός φιλόδοξου προγράμματος Ψηφιακού Μετασχηματισμού που ενισχύει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, με σημαντικά αναμενόμενα λειτουργικά και οικονομικά οφέλη και ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα από την πρώτη περίοδο εφαρμογής του. Με την υπογραφή της σημερινής συμφωνίας, αξιοποιούμε με τον καλύτερο τρόπο έναν ιδιαίτερα ελκυστικό και μακροπρόθεσμο μηχανισμό χρηματοδότησης, με την υποστήριξη της Alpha Bank και του ΤΑΑ, που θα μας επιτρέψει να επιταχύνουμε το επενδυτικό μας πρόγραμμα».

Η εν λόγω χρηματοδότηση θα δώσει σημαντική ώθηση στον ψηφιακό μετασχηματισμό, την πράσινη μετάβαση και την περιφερειακή ανάπτυξη.

Ειδικότερα αναφέρει στην ανακοίνωσή του ο ΟΤΕ:

«O Οργανισμός Τηλεπικοινωνιών της Ελλάδος Α.Ε. («ΟΤΕ Α.Ε.» ή «Εταιρεία») ανακοινώνει ότι o ΟΤΕ προχωρά στην άντληση κεφαλαίων ύψους €150 εκατ. μέσω δανειακής σύμβασης με την EBRD. Η δανειακή σύμβαση αυτή, είναι η πρώτη που υλοποιείται στη χώρα στον τομέα των ψηφιακών επενδύσεων, με την χρήση δανειακών κεφαλαίων στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.

Οι πόροι αυτοί θα συμβάλουν στην ανάπτυξη δικτύου Fiber to the Home (FTTH) στην ελληνική περιφέρεια από τον ΟΤΕ, στο πλαίσιο του επενδυτικού του πλάνου ύψους άνω των €3 δισ. έως το 2027. Η υπογραφή της συμφωνίας έγινε στο Διοικητικό Μέγαρο του Ομίλου ΟΤΕ, μεταξύ του Dirk Werner (Director, Head of Telecommunications, Media and Technology – EBRD) και του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου του Ομίλου ΟΤΕ, κ. Μιχάλη Τσαμάζ, παρουσία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα, του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών κ. Θόδωρου Σκυλακάκη και του Διοικητή της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης κ. Νίκου Μαντζούφα.

Οι πόροι του Ελληνικού Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα διασφαλίσουν στον ΟΤΕ πρόσθετη ρευστότητα για την υλοποίηση μέρους του πλάνου του για ανάπτυξη δικτύου οπτικών ινών μέχρι το σπίτι.

Συγκεκριμένα, θα συμβάλουν ώστε περίπου 371 χιλιάδες νοικοκυριά κι επιχειρήσεις σε 12 περιοχές της χώρας (Αχαΐα, Χαλκιδική, Κέρκυρα, Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, Έβρος, Λάρισα, Λευκάδα, Ρέθυμνο, Ροδόπη, Τρίκαλα και Ξάνθη) να αποκτήσουν πρόσβαση στο δίκτυο FTTH του ΟΤΕ έως το 2027, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ψηφιακή ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας. Τα δίκτυα οπτικών ινών είναι ενεργειακά αποδοτικότερα και συνεπώς η επέκταση του FTTH συμβάλλει σημαντικά στη μείωση εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και στην πράσινη μετάβαση της ελληνικής οικονομίας.

Με αφορμή τη σύναψη της δανειακής σύμβασης, ο Υπουργός Οικονομικών, κ. Χρήστος Σταϊκούρας, δήλωσε:

«Η δανειακή σύμβαση που υπογράφεται σήμερα, μεταξύ του ΟΤΕ και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), επιβεβαιώνει τον καταλυτικό ρόλο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0” στην υλοποίηση επενδύσεων για την ψηφιακή μετάβαση, οι οποίες θα έχουν απτά αποτελέσματα στη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών και σημαντική συνεισφορά στην προώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης και της καινοτομίας. Μέσω της συγκεκριμένης επένδυσης, που αφορά την ανάπτυξη δικτύου οπτικών ινών σε 12 περιοχές απ’ όλες τις γωνιές της ελληνικής περιφέρειας τα επόμενα χρόνια, ενισχύονται οι ψηφιακές υποδομές και τονώνεται η ανταγωνιστικότητα και η επενδυτική ελκυστικότητα της χώρας μας. Ως Κυβέρνηση, παρά τις αντίξοες συνθήκες που διαμορφώνουν οι διαδοχικές και επάλληλες κρίσεις, θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε μεθοδικά και αποδοτικά, σε συνεργασία με χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και επιχειρήσεις, για τη βέλτιστη αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και την επίτευξη υψηλής, βιώσιμης και κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης».

Από την πλευρά του ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών κ. Θόδωρος Σκυλακάκης σημείωσε:

«Μέσω του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0” μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης μια σημαντική επένδυση για την ψηφιακή ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας. Από τα 150 εκατ. ευρώ της δανειακής σύμβασης που υπογράφεται, σήμερα, μεταξύ ΟΤΕ και Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), η “μερίδα του λέοντος”, περίπου 94 εκατ. ευρώ, είναι από το Ταμείο Ανάκαμψης και τα υπόλοιπα 56 εκατ. ευρώ προέρχονται από την EBRD. Το όφελος από την υλοποίηση της επένδυσης είναι μεγάλο, αφού περίπου 371 χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε 12 περιοχές της χώρας θα αποκτήσουν, σταδιακά, μέσα στα επόμενα χρόνια, πρόσβαση στο δίκτυο οπτικών ινών (FTTH) του ΟΤΕ. Το “Ελλάδα 2.0” βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και συμβάλλει με το δανειοδοτικό πρόγραμμα και τις επιδοτήσεις που παρέχει, αλλά και με την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων, στην επενδυτική ανάπτυξη που επιτυγχάνει η χώρα μας, παρά τις δυσκολίες που δημιουργούν εξωγενείς παράγοντες».

«Το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης έχει ξεκινήσει δυναμικά. Έχει στηθεί μεθοδικά ένα καινοτόμο πρόγραμμα ενίσχυσης σημαντικών ιδιωτικών επενδύσεων και η σημερινή υπογραφή καταδεικνύει την αξία του», δήλωσε ο Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης κ. Νίκος Μαντζούφας.

Ο κ. Dirk Werner, EBRD Telecommunications, Media and Technology Director, υπογράμμισε τη σημασία της συμφωνίας για την Τράπεζα:

«Είμαι ενθουσιασμένος για την υπογραφή μιας τόσο σημαντικής συμφωνίας με τον ΟΤΕ, που αποτελεί μακροχρόνιο συνεργάτη μας. Η επένδυσή μας θα βοηθήσει στην ψηφιακή και πράσινη μετάβαση της ελληνικής οικονομίας, ενώ θα φέρει αξιόπιστες και ενεργειακά αποδοτικές ευρυζωνικές υποδομές σε περιοχές εκτός μεγάλων πόλεων».

Η κ. Andreea Moraru, EBRD Regional Head of Greece & Cyprus πρόσθεσε:

«Στην EBRD είμαστε υπερήφανοι που συμβάλλουμε στην υλοποίηση του φιλόδοξου ελληνικού σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και δουλεύουμε με τους συνεργάτες μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Υπουργείο Οικονομικών, για να δημιουργήσουμε ένα καλύτερο μέλλον για τους Έλληνες πολίτες».

Από την πλευρά του ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου ΟΤΕ, κ. Μιχάλης Τσαμάζ, σημείωσε:

«Η χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο. Πρόκειται για την πρώτη που γίνεται στη χώρα στον τομέα των ψηφιακών επενδύσεων, με χρήση δανειακών κεφαλαίων του Ελληνικού Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Αντανακλά την εμπιστοσύνη στην εταιρεία και τις δυνατότητές της. Παράλληλα, συμβάλλει σημαντικά στην επέκταση του δικτύου οπτικών ινών του Ομίλου ΟΤΕ εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων και κατ’ επέκταση στην περιφερειακή ανάπτυξη, στον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας και στην πράσινη μετάβαση της οικονομίας. Η ισότιμη πρόσβαση στις ψηφιακές υποδομές του μέλλοντος είναι απαραίτητη για έναν κόσμο καλύτερο για όλους.»

Το δάνειο είναι οκταετούς διάρκειας με αποπληρωμή στη λήξη και θα χρηματοδοτήσει ένα επενδυτικό σχέδιο συνολικού ύψους €187,5 εκατ. Από τα €150 εκατ. που θα λάβει ο ΟΤΕ, τα €93,75 εκατ. χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία διοχετεύονται μέσω του ελληνικού Υπουργείου Οικονομικών, ενώ τα €56,25 εκατ. χρηματοδοτούνται από την EBRD. Τα €37,5 εκατ. θα καλυφθούν με ίδια κεφάλαια του ΟΤΕ. Το συνολικό επιτόκιο αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 1,3% και 1,7% ετησίως, ανάλογα με τις συνθήκες στις κεφαλαιαγορές λίγες μέρες πριν την εκταμίευση, οπότε και θα οριστικοποιηθεί».

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση από τα υπουργεία Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, έχει τεθεί σε παραγωγική λειτουργία η πλατφόρμα www.digitalsme.gov.gr για τις αιτήσεις συμμετοχής των ενδιαφερομένων στη δράση «Ψηφιακός Μετασχηματισμός Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων».

Πρόκειται για έργο, που υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU και συνολικό προϋπολογισμό ύψους 445.000.000 ευρώ.

Στο πλαίσιο του προγράμματος θα υλοποιηθούν επενδύσεις σε τεχνολογίες και υπηρεσίες, που προωθούν την ψηφιοποίηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, και συγκεκριμένα σε: ηλεκτρονικές πληρωμές, ηλεκτρονικές πωλήσεις και εφαρμογές ηλεκτρονικής τιμολόγησης, εργαλεία ψηφιακής διαφήμισης, συστήματα τηλεργασίας, επιχειρηματική αναλυτική, αναβάθμιση των ψηφιακών δεξιοτήτων, υπηρεσίες δημιουργίας αντιγράφων ασφαλείας των δεδομένων και αποκατάστασης σε περίπτωση καταστροφής, τεχνητή νοημοσύνη, διαδίκτυο των πραγμάτων, παροχή ολοκληρωμένων λύσεων για ανέπαφη εξυπηρέτηση, συστήματα κυβερνοασφάλειας, υποδομές και υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους, υποδείγματα και λογισμικό βιομηχανικών πλατφορμών δεδομένων, αναβάθμιση των ταμειακών μηχανών και του οικοσυστήματος των POS.

Η δράση ενίσχυσης μικρομεσαίων επιχειρήσεων, για την αγορά/αξιοποίηση ψηφιακών προϊόντων και υπηρεσιών και τη γενικότερη υποστήριξή τους για τον ψηφιακό τους μετασχηματισμό, κατανέμεται σε τρία επιμέρους προγράμματα Κρατικών Ενισχύσεων:

• Πρόγραμμα Ι: «Ψηφιακά Εργαλεία MμE»
• Πρόγραμμα ΙΙ: «Ανάπτυξη Ψηφιακών Προϊόντων και Υπηρεσιών»
• Πρόγραμμα IΙΙ: «Ψηφιακές Συναλλαγές»

Το πρόγραμμα «Ψηφιακά Εργαλεία MμE», ύψους 180 εκατ. ευρώ, παρέχει επιταγές (vouchers), που θα διατεθούν για την απόκτηση – μέσω αγοράς ή μίσθωσης – νέων ψηφιακών προϊόντων και υπηρεσιών, με σκοπό την ενίσχυση της ψηφιακής ωριμότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ) της χώρας, μέσα από τη χρήση διαφόρων ψηφιακών εργαλείων.

Μέσω του προγράμματος «Ανάπτυξη Ψηφιακών Προϊόντων και Υπηρεσιών», προϋπολογισμού 100 εκατ. ευρώ, θα επιδοτηθούν ψηφιακές επενδύσεις, με τη μορφή μη επιστρεπτέας επιχορήγησης, ύψους από 200.000 ως 2.000.000 ευρώ, για την ανάπτυξη υποδομών και υπηρεσιών cloud.

Με το πρόγραμμα «Ψηφιακές Συναλλαγές», ύψους 165 εκατ. ευρώ, ενισχύεται η υιοθέτηση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων, που υποστηρίζουν τις διαδικασίες τιμολόγησης, έκδοσης διακίνησης φορολογικών παραστατικών και διενέργειας ηλεκτρονικών πληρωμών.

Η νέα πλατφόρμα επιτρέπει, πλέον, στις υποβολές επενδυτικών σχεδίων να γίνονται και ηλεκτρονικά και αποτελεί την κεντρική πύλη εισόδου για τις ιδιωτικές επενδύσεις που θα αξιολογηθούν για να λάβουν την ιδιαίτερα ευνοϊκή χρηματοδότηση, χάρη στους δανειακούς πόρους του «Ελλάδα 2.0».

Είναι πλήρως αυτοματοποιημένη, ώστε να παρέχει ταχύτητα και επαρκή ενημέρωση των επενδυτών – χωρίς άλλες παρεμβάσεις – και να δίνει δυνατότητα γρήγορων εκταμιεύσεων.

Επιπρόσθετα, είναι έτσι διαμορφωμένη, ώστε να υπάρχει η μέγιστη δυνατή διαφάνεια και πληροφόρηση των επενδυτών. Μέσω της πλατφόρμας γίνεται έλεγχος και για τα ζητήματα σώρευσης.

Οι επενδυτές μπορούν, πλέον, να ανεβάζουν τα επενδυτικά τους σχέδια και μέσω της πλατφόρμας, ενώ από 1η.6.2022 καθίσταται υποχρεωτική η χρήση της για την κατάθεση των επενδυτικών σχεδίων.

Επισημαίνεται ότι το δανειακό σκέλος του «Ελλάδα 2.0», ύψους 12,7 δισ. ευρώ, θα οδηγήσει σε σημαντική ενίσχυση των ιδιωτικών επενδύσεων, μέσα στα επόμενα χρόνια, επιτρέποντας τη διατήρηση ενός υψηλού ρυθμού ανάπτυξης, παρά τις αντίξοες συνθήκες που επικρατούν διεθνώς.

Το Πρόγραμμα απευθύνεται σε όλες τις ελληνικές επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους και νομικής μορφής, οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να λάβουν για την επένδυσή τους έως το 50% του κόστους από πόρους του «Ελλάδα 2.0», με σταθερό επιτόκιο που σήμερα είναι 0,35%, όπως ορίζεται στη σχετική Υπουργική Απόφαση .

Η χρηματοδότηση

Οι επενδύσεις του «Ελλάδα 2.0» επικεντρώνονται στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, δεδομένου ότι το 37% των δαπανών τους θα αφορούν στο κλίμα και το 20% στην προώθηση της ψηφιακής μετάβασης των ιδιωτικών επιχειρήσεων.

Το τελικό ύψος της χρηματοδότησης του επενδυτικού σχεδίου, από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, υπολογίζεται σύμφωνα με την ύπαρξη προϋπολογισμού επιλέξιμων επενδυτικών δαπανών στους πέντε πυλώνες του δανειακού σκέλους του «Ελλάδα 2.0», καθώς και με την κάλυψη συγκεκριμένων κριτηρίων ανά πυλώνα (Κριτήρια Αξιολόγησης της Επιλεξιμότητας).

H πλατφόρμα υποβολής επενδυτικών σχεδίων είναι διαθέσιμη προς τις επιχειρήσεις στον παρακάτω ιστότοπο: https://rrf-gobeyond.gr/welcome.

Ποιες τράπεζες συμμετέχουν

Υπενθυμίζεται πως, προς το παρόν, στο Πρόγραμμα συμμετέχουν επτά εγχώριες Τράπεζες (Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Πειραιώς, Alpha Bank, Eurobank, Optima Bank, Παγκρήτια Τράπεζα και Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων) και δύο διεθνείς (Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης).

Ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών, αρμόδιος για την υλοποίηση του «Ελλάδα 2.0», κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, δήλωσε ότι «η υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0” προχωράει με αυξανόμενη δυναμική. Σ’ αυτήν την κατεύθυνση, η λειτουργία της πλατφόρμας για τα δάνεια του Προγράμματος αποτελεί σημαντική εξέλιξη. Προηγήθηκε, χθες, η ανακοίνωση των αποφάσεων που ανεβάζουν στα 10 δισ. ευρώ και πλέον τον συνολικό προϋπολογισμό των έργων που έχουν ενταχθεί, έως σήμερα, στο Ταμείο Ανάκαμψης. Με σκληρή δουλειά προχωρούμε στην υλοποίηση ενός σχεδίου, ικανού να αλλάξει, σημαντικά, προς το καλύτερο την εικόνα της χώρας και τη ζωή κάθε πολίτη. Ειδικά το δανειακό σκέλος έχει πολύ μεγάλη σημασία, καθώς στηρίζοντας τις ιδιωτικές επενδύσεις προασπίζει την οικονομία μας στη δύσκολη και αβέβαιη, από πλευράς διεθνών οικονομικών εξελίξεων, αυτή περίοδο».

Ειδικότερα, οι συμμετέχοντες στο Μητρώο αναλαμβάνουν την αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων για τα οποία αιτείται χρηματοδότηση από τα δανειακά κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η επιλογή τους, από τα συμμετέχοντα στο «Ελλάδα 2.0» πιστωτικά ιδρύματα, γίνεται μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης.

Στο πλαίσιο ελέγχου των επιλεξιμοτήτων οι αξιολογητές συνεργάζονται με τις τράπεζες και τους φορείς των επενδυτικών σχεδίων, διασφαλίζοντας την τήρηση της Ενωσιακής και της εθνικής νομοθεσίας, με ιδιαίτερη ευαισθησία στα περιβαλλοντικά ζητήματα.

Για την ένταξή τους στο Μητρώο, οι υποψήφιοι αξιολογητές πρέπει να διαθέτουν ομάδα με έμπειρα στελέχη. Σ’ αυτήν συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, περιβαλλοντολόγοι, που εξετάζουν και διασφαλίζουν τη συμμόρφωση των σχεδίων με την αρχή μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης (Do No Significant Harm principle – DNSH), καθώς επίσης νομικοί σύμβουλοι, οι οποίοι διασφαλίζουν, αντιστοίχως, τη συμβατότητα με τους κανόνες περί Κρατικών Ενισχύσεων.

Κάθε ομάδα έργου απαρτίζεται τουλάχιστον από 20 μέλη, γεγονός που συμβάλλει στην αξιολόγηση των έργων με όρους διαφάνειας και ταχύτητας. Η δομή της ομάδας είναι η εξής:

1. Υπεύθυνος έργου: Ορκωτός ελεγκτής λογιστής, ο οποίος έχει τη συνολική ευθύνη των εργασιών του αξιολογητή, τη διοίκηση, την πρόοδο και τον συντονισμό όλων των μελών της ομάδας έργου. Είναι υπεύθυνος για τη διασφάλιση της ποιότητας του έργου, καθώς και για την τήρηση όλων των προδιαγραφών πληρότητας που θέτει η αρμόδια Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης.
2. Αναπληρωτής υπεύθυνος έργου: Ορκωτός ελεγκτής – λογιστής, ο οποίος υποβοηθά και αναπληρώνει τον Υπεύθυνο έργου στα καθήκοντά του.
3. Στελέχη αξιολόγησης: Ορκωτοί ελεγκτές λογιστές (κατ’ ελάχιστον τέσσερα άτομα).
4. Στελέχη αξιολόγησης επιχειρηματικών σχεδίων (κατ’ ελάχιστον πέντε άτομα).
5. Στελέχη αξιολόγησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων/μελετών (κατ’ ελάχιστον πέντε άτομα)
6. Νομικοί σύμβουλοι, εξειδικευμένοι σε θέματα κρατικών ενισχύσεων (κατ’ ελάχιστον δύο άτομα)
7. Στελέχη αξιολόγησης σχεδίων ψηφιακού μετασχηματισμού (κατ’ ελάχιστον ένα άτομο)
8. Γραμματειακή Υποστήριξη (κατ’ ελάχιστον ένα άτομο)

Η συμβολή των αξιολογητών είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική αξιοποίηση των δανειακών πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που βρίσκεται σε τροχιά υλοποίησης. Ήδη, υποψήφιοι επενδυτές, οι οποίοι επιθυμούν να αξιοποιήσουν το δανειοδοτικό σκέλος, ύψους 12,7 δισ. ευρώ, του «Ελλάδα 2.0» άρχισαν να υποβάλλουν τα σχέδιά τους. Υπενθυμίζεται πως έχει ανακοινωθεί η πρώτη εγκεκριμένη επένδυση -από συνεργαζόμενη με το Ταμείο Τράπεζα- ύψους 10 εκατ. ευρώ, που θα πραγματοποιηθεί από τη μεταλλευτική βιομηχανία «Ελληνικοί Λευκόλιθοι».

Διευκρινίζεται πως η μεταβατική νομοθεσία προέβλεπε διαδικασία αξιολόγησης των σχεδίων, μέχρι τη δημιουργία του Μητρώου. Πλέον, με τη δημοσίευση της απόφασης του Υπουργού παύει η ισχύς της μεταβατικής διάταξης και το Μητρώο τίθεται σε πλήρη λειτουργία.

Στο μεταξύ, από το συνολικό ποσό των 12,7 δισ. ευρώ, εκταμιεύονται, άμεσα, κονδύλια ύψους 1,57 δισ. ευρώ, για την υλοποίηση επενδύσεων στην ελληνική επικράτεια, σύμφωνα με τις επιχειρησιακές συμφωνίες του υπουργείου Οικονομικών με τις εγχώριες Τράπεζες (Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Πειραιώς, Alpha Bank, Eurobank, Optima Bank, Παγκρήτια Τράπεζα και Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων) και τις διεθνείς (Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης), που συμμετέχουν στο Πρόγραμμα.

Οι συνεργαζόμενες τράπεζες έχουν απευθύνει επίσημο κάλεσμα προς τους επενδυτές – με σχετικές προσκλήσεις που δημοσίευσαν στις ιστοσελίδες τους – για τη συμμετοχή τους στο «Ελλάδα 2.0».

Τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας καλύπτουν έως το 50% του συνολικού επιλέξιμου επενδυτικού κόστους, με σταθερό επιτόκιο στη φάση αυτή ύψους 0,35%. Η ιδιωτική συμμετοχή των επιχειρήσεων (φορέας επένδυσης) καλύπτει τουλάχιστον το 20%, ενώ το δάνειο συγχρηματοδότησης από τη συνεργαζόμενη με το Πρόγραμμα Τράπεζα τουλάχιστον το 30% του συνολικού επιλέξιμου κόστους του επενδυτικού σχεδίου.