Το υπόδειγμα βραχυπρόθεσμης πρόβλεψης της πορείας του ΑΕΠ (GDP-Nowcasting) της Δ/νσης Οικονομικής Ανάλυσης της ΕΤE, που αξιοποιεί πληροφόρηση από διαθέσιμους μηνιαίους δείκτες οικονομικής δραστηριότητας, προβλέπει οριακή συρρίκνωση του ΑΕΠ σε τριμηνιαία βάση (-0,2%) το 2ο τρίμηνο του 2026, που αντιστοιχεί σε ετήσιο ρυθμό μεταβολής περίπου 1,5% κατά το ίδιο τρίμηνο. Η ικανότητα της ελληνικής οικονομίας να επαναπροσεγγίσει ή και να υπερβεί ρυθμούς ανάπτυξης της τάξης του 2,0% κατά το 2ο εξάμηνο του 2026 θα εξαρτηθεί από την έγκαιρη υποχώρηση της αβεβαιότητας σχετικά με την πορεία των τιμών ενέργειας και του πληθωρισμού έως το 3ο τρίμηνο του 2026, καθώς και από τη διατήρηση της ανοδικής δυναμικής των τουριστικών αφίξεων που παρατηρήθηκε τον Μάιο και στις αρχές Ιουνίου. Υπό την υπόθεση ότι οι τιμές ενέργειας θα εξελιχθούν σύμφωνα με τις προσδοκίες που ενσωματώνονται στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης Ιουνίου, χωρίς περαιτέρω επιδείνωση, η αναμενόμενη βελτίωση του οικονομικού κλίματος, σε συνδυασμό με ισχυρές επενδύσεις και ανθεκτικές εξαγωγές, εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε ετήσια αύξηση του ΑΕΠ της τάξης του 1,7% το 2026.

Η οικονομική δραστηριότητα παρέμεινε σε ανοδική πορεία το 1ο τρίμηνο του 2026 (+2,0% σε ετήσια βάση και +0,2% σε τριμηνιαία βάση, εποχικά διορθωμένα στοιχεία), παρά την εμφάνιση των πρώτων δυσμενών επιδράσεων από τη συνεχιζόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή. Ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου («ΑΣΠΚ») αποτέλεσε το βασικό πυλώνα της ανάπτυξης για 4ο συνεχές τρίμηνο, ενώ οι εξαγωγές – ιδίως ο τουρισμός – εμφάνισαν ανθεκτικές επιδόσεις, παρά την εξασθένιση των οικονομιών βασικών εμπορικών εταίρων της Ελλάδας.

Ωστόσο, η ανοδική τάση του 1ου τριμήνου ήταν ηπιότερη από το βασικό μας σενάριο που δημοσιεύθηκε στις αρχές Μαρτίου (+2,4% ετησίως και +0,3% σε τριμηνιαία βάση) και πολύ κοντά στο πιο δυσμενές σενάριο που είχαμε σκιαγραφήσει στην ίδια ανάλυσή μας. Δεδομένου ότι οι ενεργειακές εξελίξεις προσομοιάζουν αυτές του δυσμενέστερου σεναρίου, επιχειρούμε μια επανεκτίμηση των προοπτικών της οικονομίας για το τρέχον έτος.

Οι επενδύσεις σε πάγιο κεφάλαιο κατέγραψαν εκ νέου ισχυρότατη ετήσια άνοδο 12,1%, συνεισφέροντας 2,0 ποσοστιαίες μονάδες (π.μ.) στην αύξηση του ΑΕΠ το 1ο τρίμηνο, παραμένοντας, από τα μέσα του 2025, άνω του 18,0% ως ποσοστό στο ΑΕΠ – στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 16 ετών. Όλες οι βασικές κατηγορίες επενδύσεων ενισχύθηκαν σημαντικά, με τις επενδύσεις που σχετίζονται με τις κατασκευές να συνεισφέρουν το ήμισυ της συνολικής αύξησης του ΑΣΠΚ (οι οικιστικές κατασκευές αυξήθηκαν κατά 15,0% ετησίως και οι μη οικιστικές κατά 18,1% ετησίως), ενώ το υπόλοιπο προήλθε από αυξημένες δαπάνες για μηχανολογικό, τεχνολογικό και μεταφορικό εξοπλισμό.

Το υψηλότατο επίπεδο σημαντικών επενδυτικών έργων υπό κατασκευή, ο ισχυρός βαθμός χρησιμοποίησης του παραγωγικού δυναμικού τόσο στη βιομηχανία όσο και στις υπηρεσίες, η επιταχυνόμενη άντληση σημαντικών κεφαλαίων μέσω του τραπεζικού δανεισμού και της κεφαλαιαγοράς, καθώς και η συνεχιζόμενη προσέλκυση ιστορικά υψηλών άμεσων ξένων επενδύσεων, αναμένεται να διατηρήσουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο των κεφαλαιακών επενδύσεων στις οικονομικές επιδόσεις της χώρας.

Μία ακόμη ενθαρρυντική εξέλιξη ήταν η θετική συνεισφορά των καθαρών εξαγωγών (εξαγωγές μείον εισαγωγές), οι οποίες προσέθεσαν 0,6 π.μ. στην αύξηση του ΑΕΠ το 1ο τρίμηνο του 2026, με κομβικό τον ρόλο του τουρισμού. Η εν λόγω συνεισφορά παρέμεινε σε θετικό έδαφος για 4ο συνεχές τρίμηνο, καθώς η αύξηση των εξαγωγών συνέχισε να υπερβαίνει εκείνη των εισαγωγών (+2,4% ετησίως έναντι +0,5%, αντίστοιχα). Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών συνεισέφεραν 0,8 π.μ. στην ετήσια αύξηση του ΑΕΠ, εκ των οποίων το ήμισυ οφείλεται στις εξαγωγές υπηρεσιών (+3,1% ετησίως, σε σταθερές τιμές). Η άνοδος στις εξαγωγές υπηρεσιών θα πρέπει να αποδοθεί εξ ολοκλήρου στον τουρισμό, καθώς οι λοιπές κατηγορίες εξαγωγικών υπηρεσιών εμφάνισαν στασιμότητα το 1ο τρίμηνο του 2026. Τα τουριστικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 64,3% ετησίως, σε τρέχουσες τιμές, το 1ο τρίμηνο, ενώ οι αφίξεις ενισχύθηκαν κατά 38,3% ετησίως, χωρίς ορατές επιδράσεις – μέχρι τον Μάρτιο – από τη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 2,8% ετησίως (βάσει των εθνικολογιστικών στοιχείων), σε σταθερές τιμές, με ώθηση από την ισχυρή άνοδο των εξαγωγών καυσίμων (κυρίως διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων) κατά 5,3%, ενώ οι εξαγωγές μη ενεργειακών αγαθών κατέγραψαν ετήσια αύξηση 1,0%. Ως εκ τούτου, οι αντοχές του τουρισμού συνιστούν βασική παράμετρο για τις οικονομικές επιδόσεις στο υπόλοιπο του έτους προκειμένου να αποτραπεί σημαντική περαιτέρω επιβράδυνση του ΑΕΠ, ειδικά το 2ο τρίμηνο, δεδομένου ότι το εξωτερικό περιβάλλον παραμένει δυσμενές, παρά την αυξημένη εξαγωγική κινητικότητα και τις συνεχιζόμενες προσαρμογές στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.

Αντιθέτως, επιβράδυνση – αναμενόμενη εν πολλοίς υπό τις τρέχουσες συνθήκες – εμφάνισε η ιδιωτική κατανάλωση, η οποία αυξήθηκε κατά 0,7% ετησίως το 1ο τρίμηνο (ο ηπιότερος ετήσιος ρυθμός των τελευταίων πέντε ετών), παραμένοντας αμετάβλητη σε τριμηνιαία βάση. Αν και η επιβράδυνση αντανακλά, εν μέρει, την υψηλή βάση σύγκρισης λόγω της απότομης αύξησης της κατανάλωσης το 1ο τρίμηνο του 2025, αναμφίβολα αποτυπώνει και τις επιδράσεις από την εντεινόμενη αβεβαιότητα, με την καταναλωτική εμπιστοσύνη να υποχωρεί τον Μάρτιο του 2026, στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2022, στον απόηχο του πολέμου στην Ουκρανία και της κορύφωσης της ενεργειακής και πληθωριστικής κρίσης το καλοκαίρι του 2022. Είναι ενδεικτικό ότι ο υπο-δείκτης πληθωριστικών προσδοκιών των νοικοκυριών, βάσει της έρευνας καταναλωτικής εμπιστοσύνης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανήλθε στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάρτιο του 2022.

Αξίζει να τονισθεί ότι αυτή η κόπωση φαίνεται να αφορά αποκλειστικά τις δαπάνες των ελληνικών νοικοκυριών σε υπηρεσίες – κυρίως εστίαση, διαμονή και αναψυχή – καθώς η κατανάλωση αγαθών, όπως προσεγγίζεται από τον δείκτη όγκου λιανικών πωλήσεων, ενισχύθηκε κατά 3,8% ετησίως το 1ο τρίμηνο του 2026, επιταχυνόμενη σε σύγκριση με το 4ο τρίμηνο όπως επίσης και το σύνολο του 2025 (+3,2% και +2,1% ετησίως, αντίστοιχα). Παράλληλα, η συρρίκνωση της αποπληθωρισμένης εγχώριας κατανάλωσης υπηρεσιών εκτιμάται σε 4,0% ετησίως και είναι η εντονότερη από το 3ο τρίμηνο του 2021. Αυτή η εξέλιξη μπορεί, εν μέρει, να αποδοθεί και στην επίσπευση κάποιων παραγγελιών και αγορών από τα νοικοκυριά, υπό τον φόβο επιτάχυνσης του πληθωρισμού, η οποία οδήγησε σε προτεραιοποίηση της κατανάλωσης αγαθών έναντι υπηρεσιών.

Αντιθέτως, η δημόσια κατανάλωση επιταχύνθηκε αισθητά στο 1,6% ετησίως το 1ο τρίμηνο του 2026, από 0,4% το 2025. Η εν λόγω αύξηση, σε συνδυασμό με την αύξηση των δαπανών από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων («ΠΔΕ») και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας («ΤΑΑ») συνδυαστικά κατά 15,5% ετησίως (+0,3% του ΑΕΠ σε ετήσια βάση), εκτιμάται ότι μεταφράζεται σε συνδυαστική ώθηση 0,6 π.μ. στην ετήσια αύξηση του ΑΕΠ το ίδιο τρίμηνο, υπογραμμίζοντας τη σημαντική ενίσχυση της δραστηριότητας που προέρχεται από τον Δημόσιο Τομέα.

Μεγαλύτερη από το αναμενόμενο ήταν η επιβάρυνση από τη νέα σημαντική συρρίκνωση των αποθεμάτων σε ετήσια βάση, για 4ο συνεχές τρίμηνο. Η εξέλιξη αυτή αποδυνάμωσε κατά 1,5 π.μ. τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ το 1ο τρίμηνο και συνιστά τη μεγαλύτερη σωρευτική απομείωση αποθεμάτων, σε απόλυτους όρους, από το 2008. Η εν λόγω εξέλιξη αντανακλά, κυρίως: α) την ανθεκτική ζήτηση για αγαθά, β) την αυξημένη χρήση παραγωγικών εισροών, λόγω της συνεχιζόμενης ενίσχυσης της βιομηχανικής παραγωγής, γ) την ολοκλήρωση επενδυτικών έργων, τα οποία, κατά τη φάση υλοποίησής τους, είχαν οδηγήσει σε προσωρινή συσσώρευση αποθεμάτων λόγω των προδιαγραφών στατιστικής καταγραφής τους, και δ) τη διστακτικότητα των επιχειρήσεων − ή σε ορισμένες περιπτώσεις την αδυναμία τους − να αναπληρώσουν τα μειωμένα αποθέματά τους, ιδιαίτερα στον ενεργειακό τομέα, εν μέσω διαταραχών στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.

Η οικονομική δραστηριότητα αναμένεται να επιβραδυνθεί περαιτέρω το 2ο τρίμηνο

Οι αναταράξεις στην αγορά ενέργειας παραμένουν σημαντικές, ενώ η αποκλιμάκωση των τιμών πετρελαίου αναμένεται να συντελεστεί με βραδύτερο ρυθμό κατά το 2ο εξάμηνο του 2026 από ό,τι διαφαινόταν από τα σχετικά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (energy commodity futures) στις ενεργειακές αγορές το προηγούμενο δίμηνο. Οι τιμές του πετρελαίου στην αγορά spot παρέμειναν άνω των 100 $/βαρέλι, κατά μέσο όρο, τον Μάιο – υποχωρώντας σε περίπου 95 $/βαρέλι στις αρχές Ιουνίου. Παρομοίως, ο πληθωρισμός (ΔΤΚ) στην Ελλάδα κινείται επί του παρόντος στο ανώτερο εύρος των προβλέψεών μας – άνω του 5,0% στο 2ο τρίμηνο του 2026 – επιβαρύνοντας περαιτέρω την καταναλωτική ψυχολογία, παρά τον αντισταθμιστικό ρόλο των νέων μέτρων δημοσιονομικής στήριξης €0,8 δισ. που ανακοινώθηκαν το δίμηνο Απριλίου-Μαΐου, εκ των οποίων τα €0,6 δισ. με άμεση εφαρμογή κατά το 2ο τρίμηνο του 2026, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων του αυξημένου ενεργειακού κόστους και τη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών.

Αναφορικά με τους δείκτες υψηλής συχνότητας για την Ελλάδα, το 2ο τρίμηνο του 2026 ξεκίνησε με περαιτέρω επιδείνωση του οικονομικού κλίματος τον Απρίλιο και αποδυνάμωση των συνθηκών στους περισσότερους τομείς, ενώ ακολούθησε αξιόλογη ανάκαμψη τον Μάιο. Η βελτίωση ήταν εντονότερη στη βιομηχανία και το λιανικό εμπόριο, ενώ η εμπιστοσύνη στον κατασκευαστικό τομέα ανήλθε σε υψηλό 26 ετών τον ίδιο μήνα, πιστοποιώντας το ρόλο των σημαντικών έργων και την ευρύτερη επενδυτική δυναμική στο να «θωρακίσουν» τις επιδόσεις του συγκεκριμένου κλάδου.

Κατά μέσο όρο, ο δείκτης οικονομικού κλίματος («ESI») παρέμεινε το δίμηνο Απριλίου-Μαΐου σε παρόμοιο επίπεδο με το 1ο τρίμηνο, καθώς η ανοδική δυναμική κατασκευών και λιανικού εμπορίου, σε συνδυασμό με την ανάκαμψη της βιομηχανικής εμπιστοσύνης τον Μάιο, αντιστάθμισαν την υποχώρηση της εμπιστοσύνης στις υπηρεσίες και την κατανάλωση.

Τα στοιχεία για την αγορά εργασίας υποδηλώνουν μικρή εξασθένηση τον Απρίλιο, αντανακλώντας δυνητικά τη μειωμένη ζήτηση για υπηρεσίες. Συγκεκριμένα, η απασχόληση συρρικνώθηκε οριακά κατά 0,1% ετησίως τον Απρίλιο, μετά από αύξηση 1,2% ετησίως το 1ο τρίμηνο του 2026 (καθοδικά αναθεωρημένη από 2,8%) και 1,5% ετησίως στο σύνολο του 2025. Ωστόσο, το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο 9,5% τον Απρίλιο από το − ανοδικά αναθεωρημένο − 9,7% το 1ο τρίμηνο του 2026.

Η ετήσια μεταβολή των εσόδων από ΦΠΑ επιβραδύνθηκε σε 11,1% τον Απρίλιο − παρά τον υψηλότερο πληθωρισμό − από 15,3% ετησίως το 1ο τρίμηνο του 2026.

Όπως σημειώνει ο οίκος, το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του έτους, έναντι 2,3% το προηγούμενο τρίμηνο, ενώ σε τριμηνιαία βάση η ανάπτυξη επιβραδύνθηκε στο 0,2%, από 0,7% κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025. Πρόκειται για τον ασθενέστερο ρυθμό μεγέθυνσης που έχει καταγραφεί από το 2023, γεγονός που αποτυπώνει την αυξανόμενη επίδραση του ενεργειακού κόστους στην οικονομία.

Η Wood αποδίδει την επιβράδυνση κυρίως στην υποχώρηση της ιδιωτικής κατανάλωσης, καθώς οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας μετακυλίστηκαν ταχύτατα στα νοικοκυριά, ενώ η δημοσιονομική παρέμβαση υπήρξε μέχρι στιγμής πιο περιορισμένη σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Υπό το πρίσμα αυτό, ο οίκος προχώρησε σε αναθεώρηση της πρόβλεψης για την ανάπτυξη του 2026 στο 2%, από 2,5% προηγουμένως. Παράλληλα προειδοποιεί ότι σε περίπτωση διατήρησης των υψηλών ενεργειακών τιμών κατά το μεγαλύτερο μέρος του δεύτερου εξαμήνου, ο ρυθμός ανάπτυξης θα μπορούσε να υποχωρήσει ακόμη και στο 1,4%, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή για την ελληνική οικονομία.

Η ανάλυση των επιμέρους συνιστωσών του ΑΕΠ δείχνει ότι η κύρια πηγή αδυναμίας ήταν η κατανάλωση, ενώ αρνητική ήταν και η συμβολή των παγίων επενδύσεων. Αντίθετα, η αύξηση των δημόσιων δαπανών και η βελτίωση των καθαρών εξαγωγών λειτούργησαν αντισταθμιστικά, περιορίζοντας την επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα της κατανάλωσης. Η ιδιωτική κατανάλωση επιβραδύνθηκε σημαντικά, καταγράφοντας αύξηση μόλις 0,7% σε ετήσια βάση, έναντι 2,3% το προηγούμενο τρίμηνο. Ωστόσο, η Wood επισημαίνει ότι δεν διαπιστώνεται ουσιαστική επιδείνωση των θεμελιωδών μεγεθών της οικονομίας. Αντιθέτως, τα νοικοκυριά εμφανίζονται πιο επιφυλακτικά εξαιτίας της αυξημένης αβεβαιότητας και των πληθωριστικών πιέσεων.

Χαρακτηριστικό είναι ότι οι πραγματικές λιανικές πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 6,7% το πρώτο τρίμηνο, έναντι μόλις 1,6% στο τέλος του 2025, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να καταγράφονται σε διαρκή καταναλωτικά αγαθά όπως έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές και οικιακός εξοπλισμός. Η εικόνα αυτή υποδηλώνει ότι η κατανάλωση αγαθών παραμένει ανθεκτική, ενώ η αδυναμία εντοπίζεται κυρίως στις υπηρεσίες.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η επιφυλακτικότητα των νοικοκυριών συνεχίστηκε και κατά το δεύτερο τρίμηνο, καθώς οι τραπεζικές καταθέσεις αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό, φθάνοντας στο 4,1% σε ετήσια βάση, ένδειξη ότι οι καταναλωτές επιλέγουν μεγαλύτερη αποταμίευση εν μέσω αυξημένης αβεβαιότητας.

Στην αγορά εργασίας η εικόνα παραμένει συνολικά θετική, αν και εμφανίζονται ενδείξεις σταδιακής επιβράδυνσης. Η αύξηση της απασχόλησης μηδενίστηκε τον Απρίλιο, μετά από μια μακρά περίοδο ισχυρής ανάπτυξης, ενώ η ανεργία διαμορφώθηκε στο 9,5%, από 8,2% τον Δεκέμβριο του 2025. Παρά τη μεταβολή αυτή, η Wood δεν διαβλέπει κίνδυνο σημαντικής επιδείνωσης, καθώς οι προθέσεις προσλήψεων των επιχειρήσεων παραμένουν σταθερές και οι ανησυχίες των καταναλωτών για την ανεργία δεν έχουν αυξηθεί αισθητά.

Σημαντικό στήριγμα εξακολουθεί να αποτελεί ο τουρισμός. Τα τουριστικά έσοδα αντιστοιχούν πλέον στο 9,7% του ΑΕΠ σε κυλιόμενη δωδεκάμηνη βάση, από 9,5% στο τέλος του 2025, επιβεβαιώνοντας ότι ο κλάδος συνεχίζει να κινείται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και να στηρίζει την οικονομική δραστηριότητα.

Παράλληλα, οι επενδύσεις εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό αναπτυξιακό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας. Το ποσοστό επενδύσεων στο ΑΕΠ αυξήθηκε στο 18,4%, κατά 1,5 ποσοστιαία μονάδα υψηλότερα σε σχέση με ένα χρόνο πριν, ενώ η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης συνεχίζεται με αμείωτη ένταση. Εφόσον εγκριθεί το αίτημα για την όγδοη εκταμίευση, οι συνολικές εισπράξεις της χώρας θα ανέλθουν στα 26,2 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 73% των συνολικών διαθέσιμων πόρων.

Την ίδια ώρα, η τραπεζική χρηματοδότηση προς τις επιχειρήσεις παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή. Οι επιχειρηματικές χορηγήσεις αυξήθηκαν κατά 9,5% τον Απρίλιο, επιβεβαιώνοντας ότι οι επενδύσεις και η πιστωτική επέκταση συνεχίζουν να στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα.

Στο μέτωπο του πληθωρισμού, η εικόνα παραμένει πιο ανησυχητική. Ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 5,4% τον Απρίλιο, από 3,9% τον Μάρτιο, ενώ ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε περαιτέρω στο 5% τον Μάιο. Σύμφωνα με τη Wood, τα μέτρα περιορισμού των περιθωρίων κέρδους στα καύσιμα και σε ορισμένα προϊόντα λιανικής έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα, καθώς δεν μπορούν να αποτρέψουν τη μετακύλιση των διεθνών αυξήσεων στις τελικές τιμές.

Παρά τις βραχυπρόθεσμες προκλήσεις, η Wood υπογραμμίζει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά στηρίγματα. Οι επενδύσεις, οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης, η ισχυρή πιστωτική επέκταση και κυρίως τα σημαντικά δημοσιονομικά περιθώρια της κυβέρνησης λειτουργούν ως μηχανισμοί άμυνας απέναντι στις εξωτερικές αναταράξεις. Με τον κρατικό προϋπολογισμό να έχει καταγράψει πλεόνασμα περίπου 2% του ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα κοντά στο 5%, η Ελλάδα διαθέτει, σύμφωνα με τον οίκο, τα μέσα για να στηρίξει την οικονομία εφόσον οι διεθνείς συνθήκες επιδεινωθούν περαιτέρω.

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα των δύο εκθέσεων που δόθηκαν στη δημοσιότητα τις προηγούμενες ημέρες από τον ΟΟΣΑ και την Κομισιόν, παρά τις επιμέρους επισημάνσεις τους για τομείς στους οποίους απαιτείται μεγαλύτερη πρόοδος.

Η Κομισιόν, μάλιστα, αφαίρεσε την Ελλάδα από τον κατάλογο των χωρών με μακροοικονομικές ανισορροπίες, βάζοντας τέλος σε κάθε μορφή επιτήρησης προς τη χώρα μας και σε έναν κύκλο που ξεκίνησε πριν από 16 χρόνια. Είναι αξιοσημείωτο ωστόσο ότι την ίδια στιγμή που η Ελλάδα βγαίνει οριστικά από κάθε είδους επιτήρηση, 10 χώρες της ευρωζώνης βρίσκονται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος.

Οικονομικοί παράγοντες και αναλυτές εκτιμούν ότι το βασικό συμπέρασμα των δύο εκθέσεων, όχι μόνο στέλνει ένα ακόμη θετικό μήνυμα προς τις αγορές στην σημερινή κρίσιμη περίοδο της γεωπολιτικής αστάθειας λόγω του πολέμου στο Ιράν αλλά προσθέτει ισχυρές πιθανότητες για νέα αναβάθμιση, εντός της επενδυτικής βαθμίδας, της πιστοληπτικής ικανότητας της ελληνικής οικονομίας από τους οίκους αξιολόγησης στον νέο γύρο το ερχόμενου φθινοπώρου.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται ήδη στις αγορές ομολόγων: Η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου του ελληνικού δημοσίου κυμαίνεται στα επίπεδα του 3,7%, χαμηλότερη από της Ιταλίας (3,78%). Η απόδοση του 10ετούς γαλλικού ομολόγου βρίσκεται στην περιοχή του 3,6%, του ισπανικού στο 3,45%, του πορτογαλικού στο 3,4% ενώ το βρετανικό 10ετές ομόλογο έχει εκτοξευθεί στο 4.9%

Οι αγορές τιμολογούν, όπως σημειώνουν οι ίδιοι παράγοντες, το επίπεδο ανάπτυξης της κάθε οικονομίας και τη δυναμική της, σε συνδυασμό την δημοσιονομική εικόνα η οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση αποτελεί ισχυρό χαρτί λόγω των υψηλών ετήσιων πρωτογενών πλεονασμάτων που προβλέπεται ότι θα συνεχιστούν φέτος και τα επόμενα χρόνια και επιτρέπουν την ταχεία μείωση του χρέους.

Είναι ενδεικτικές οι προβλέψεις των δύο εκθέσεων:

Η ανάπτυξη

Ο ΟΟΣΑ προβλέπει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης στην Ελλάδα το 2026, παρά τις αναθεωρήσεις που έχει επιβάλει ο πόλεμος στο Ιράν, θα ανέλθει εφέτος στο 1,9% και στο 2% το 2027. Η Κομισιόν εκτιμά ότι η ανάπτυξη θα τρέξει εφέτος με ρυθμό 1,8% και με ρυθμό 1,6% το 2027.  Σύμφωνα με την έκθεση της Κομισιόν η Γερμανία θα σημειώσει ρυθμό ανάπτυξης 0,6% το 2026 και 0,9% το 2027, η Γαλλία 0,8% και 1,1% αντίστοιχα, η Ιταλία 0,5% και 0,6% αντίστοιχα

Το χρέος

Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΟΣΑ το δημόσιο χρέος της χώρας μας θα μειωθεί εφέτος στο 135,8% του ΑΕΠ, από 146,5% πέρυσι, για να περιοριστεί περαιτέρω στο 129,8% του ΑΕΠ το 2027.  Η Κομισιόν προβλέπει ότι το χρέος θα διαμορφωθεί εφέτος στο 140,7% του ΑΕΠ από 146,1% πέρυσι για να υποχωρήσει στο 134,4% του ΑΕΠ το 2027.

Σύμφωνα με την Κομισιόν το χρέος της Ιταλίας θα ανέλθει στο 138,5% του ΑΕΠ εφέτος και ακόμη υψηλότερα στο 139,2% του ΑΕΠ το 2027. Στην Γαλλία το χρέος θα ανέλθει στο 118,1% του ΑΕΠ εφέτος για να αυξηθεί στο 120,9% του ΑΕΠ το 2027.

Στην Γερμανία το χρέος προβλέπεται στο 65,8% του ΑΕΠ εφέτος και στο 68% του ΑΕΠ το 2027.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του α’ τριμήνου, η συνολική καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 1% σε ετήσια βάση, με την κατανάλωση των νοικοκυριών να καταγράφει άνοδο 0,7%, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή στήριξη της εγχώριας ζήτησης στην οικονομική δραστηριότητα.

Ιδιαίτερα ενθαρρυντική ήταν η εικόνα στο μέτωπο των επενδύσεων, οι οποίες σημείωσαν άλμα 12,1% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, αντανακλώντας τη συνέχιση μεγάλων επιχειρηματικών σχεδίων και την αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων.

Θετική παρέμεινε και η πορεία του εξωτερικού τομέα, καθώς οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 2,4%, ενώ οι εισαγωγές κινήθηκαν οριακά υψηλότερα κατά 0,5%, εξέλιξη που συνέβαλε στη διατήρηση θετικής συνεισφοράς του εξωτερικού εμπορίου στο ΑΕΠ.

Τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου ενισχύουν τις εκτιμήσεις ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ρυθμό υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, με βασικούς μοχλούς τις επενδύσεις, τις εξαγωγές και τη σταθερή κατανάλωση των νοικοκυριών.

Σε σύγκριση με το τελευταίο τρίμηνο του 2025 καταγράφηκε ανάπτυξη 0,2%, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ:

Τριμηνιαίες μεταβολές

• Η συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 0,6% σε σχέση με το 4o τρίμηνο του 2025.
• Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου μειώθηκαν κατά 2,5% σε σχέση με το 4o τρίμηνο του 2025.
• Oι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν αύξηση κατά 0,3% σε σχέση με το 4o τρίμηνο του 2025. Οι εξαγωγές αγαθών μειώθηκαν κατά 1,6%, ενώ οι εξαγωγές υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 1,2%.
• Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν μείωση κατά 0,6% σε σχέση με το 4ο τρίμηνο του 2025. Οι εισαγωγές αγαθών μειώθηκαν κατά 1,9%, ενώ οι εισαγωγές υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 4,2%.

Ετήσιες μεταβολές

• Η συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη παρουσίασε αύξηση κατά 1,0% σε σχέση με το 1o τρίμηνο του 2025.
• Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν κατά 12,1% σε σχέση με το 1o τρίμηνο του 2025.
• Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν αύξηση κατά 2,4% σε σχέση με το 1o τρίμηνο του 2025. Οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 2,8%, ενώ οι εξαγωγές υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 3,1%.
• Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν αύξηση κατά 0,5% σε σχέση με το 1o τρίμηνο του 2025. Οι εισαγωγές αγαθών μειώθηκαν κατά 0,6% και οι εισαγωγές υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 3,2%.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η ελληνική οικονομία συνεχίζει να υπεραποδίδει έναντι της Ευρώπης, όπου τα στοιχεία είναι βέβαια αλλοιωμένα λόγω της μεγάλης συρρίκνωσης στην Ιρλανδία. Οπως ανακοίνωσε σήμερα η Eurostat, η οικονομία της Ε.Ε. αναπτύχθηκε κατά 0,7% και της Ευρωζώνης κατά 0,3% σε ετήσια βάση. Σε σύγκριση με το τελευταίο τρίμηνο του περασμένου έτους, η οικονομία της Ε.Ε. συρρικνώθηκε κατά 0,1% και της Ευρωζώνης κατά 0,2%. Σημειώνεται άλλωστε ότι το α’ τρίμηνο εμφανίζει και τα πρώτα σημάδια του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Οι επίσημες προβλέψεις για φέτος δείχνουν ότι η ελληνική ανάπτυξη θα ανέλθει στο 2%, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση προόδου που κατατέθηκε στην Κομισιόν. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ΔΝΤ και ο ΟΟΣΑ τοποθετούν την ανάπτυξη χαμηλότερα από 1,8% έως 1,9%.

Τα στοιχεία νέας έρευνας του ΙΕΛΚΑ αποτυπώνουν μια σαφή μετατόπιση προς οικονομικότερες και περισσότερο «αυτοοργανωμένες» μορφές διακοπών, με έμφαση στις κοντινές αποδράσεις, τις εξοχικές κατοικίες και τον αυστηρότερο έλεγχο των καθημερινών δαπανών.

Οι μισοί δεν προγραμματίζουν διακοπές

Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2026 σε δείγμα 700 καταναλωτών, δείχνει ότι ένας στους δύο Έλληνες δεν σχεδιάζει να κάνει διακοπές φέτος. Παράλληλα, το 34% δηλώνει ότι θα περιορίσει τις ημέρες των διακοπών του σε σύγκριση με προηγούμενα χρόνια, ενώ μόλις το 14% αναφέρει ότι θα κινηθεί στα ίδια επίπεδα με το παρελθόν.

Για όσους τελικά ταξιδέψουν, οι σύντομες αποδράσεις φαίνεται να αποτελούν τη βασική επιλογή. Το μεγαλύτερο ποσοστό, 42%, θα παραμείνει εκτός κατοικίας από τέσσερις έως επτά ημέρες, ενώ το 29% σχεδιάζει διακοπές διάρκειας οκτώ έως δεκατεσσάρων ημερών. Η μέση διάρκεια των φετινών διακοπών διαμορφώνεται στις 11,4 ημέρες, παραμένοντας σχεδόν αμετάβλητη σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Στροφή σε εξοχικά και οικονομικότερες λύσεις διαμονής

Η πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα αποτυπώνεται έντονα και στις επιλογές διαμονής. Πάνω από τους μισούς ερωτηθέντες, ποσοστό 53%, επιλέγουν να μείνουν σε εξοχικές κατοικίες, είτε ιδιόκτητες είτε φιλοξενούμενοι από συγγενείς και φίλους.

Την ίδια στιγμή, τα ενοικιαζόμενα δωμάτια συγκεντρώνουν ποσοστό 35%, ενώ τα ξενοδοχεία περιορίζονται μόλις στο 14% των επιλογών. Ακόμη μικρότερο είναι το ποσοστό όσων επιλέγουν πακέτα πλήρους διατροφής, γεγονός που δείχνει τη σαφή απομάκρυνση από ακριβότερες μορφές διακοπών, όπως τα all inclusive πακέτα ή οι κρουαζιέρες.

Το camping εξακολουθεί να διατηρεί ένα σταθερό κοινό, ενώ μόλις το 9% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι σχεδιάζει ταξίδι στο εξωτερικό.

Κοντινοί προορισμοί και περιορισμός του κόστους μετακίνησης

Οι προτιμήσεις των ταξιδιωτών δείχνουν ξεκάθαρα ότι το κόστος μετακίνησης αποτελεί πλέον βασικό κριτήριο επιλογής προορισμού. Η παραθαλάσσια ηπειρωτική Ελλάδα συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, καθώς επιλέγεται από το 57% των ερωτηθέντων, ενώ τα νησιά ακολουθούν με ποσοστό 38%.

Οι ορεινοί προορισμοί προσελκύουν το 11% των καταναλωτών, ενώ τα ταξίδια στο εξωτερικό παραμένουν περιορισμένα. Η τάση αυτή συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια των νοικοκυριών να μειώσουν τις δαπάνες μετακίνησης και ιδιαίτερα το υψηλό κόστος των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.

Διακοπές με περισσότερο μαγείρεμα και λιγότερη εστίαση

Η ακρίβεια έχει επηρεάσει αισθητά και τις καθημερινές συνήθειες των παραθεριστών. Ποσοστό 41% δηλώνει ότι μαγειρεύει συχνά κατά τη διάρκεια των διακοπών του, περιορίζοντας έτσι τα έξοδα για φαγητό εκτός σπιτιού.

Παράλληλα, το 70% πραγματοποιεί αγορές από σούπερ μάρκετ ή μίνι μάρκετ, ενώ σχεδόν οκτώ στους δέκα επισκέπτονται συστηματικά φούρνους και αρτοποιεία. Ιδιαίτερα ισχυρή παραμένει και η προτίμηση στα τοπικά προϊόντα, καθώς το 62% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι τα επιλέγει κατά τη διάρκεια των διακοπών του.

Η εικόνα που διαμορφώνεται παραπέμπει σε ένα μοντέλο διακοπών με μεγαλύτερο έλεγχο του προϋπολογισμού, χωρίς όμως να εγκαταλείπεται η αναζήτηση ποιοτικών και φρέσκων προϊόντων.

Πιο προσεκτικοί οι καταναλωτές στις αγορές τους

Η οικονομική πίεση αντανακλάται και στη συνολική καταναλωτική συμπεριφορά. Σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες στην έρευνα, ποσοστό 45%, δηλώνουν ότι σκοπεύουν να περιορίσουν τις αγορές τους το φετινό καλοκαίρι.

Οι κυριότεροι λόγοι σχετίζονται με το αυξημένο κόστος μετακίνησης, τις ανατιμήσεις στην εστίαση και τη γενικότερη επιβάρυνση του οικογενειακού προϋπολογισμού. Παρά τη μείωση των δαπανών, οι καταναλωτές εξακολουθούν να στηρίζουν την τοπική αγορά, με τους φούρνους, τα αρτοποιεία και τα σούπερ μάρκετ να αποτελούν τα βασικά σημεία αγορών κατά τη διάρκεια των διακοπών.

Το νέο πρόσωπο των ελληνικών διακοπών

Το φετινό καλοκαίρι αποτυπώνει τη μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο διακοπών, όπου η οικονομία και η προσεκτική διαχείριση των εξόδων έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Οι Έλληνες δεν εγκαταλείπουν απαραίτητα τις διακοπές τους, ωστόσο προσαρμόζονται στα νέα οικονομικά δεδομένα, επιλέγοντας λιγότερες ημέρες, πιο κοντινούς προορισμούς και χαμηλότερο κόστος διαμονής.

Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή ενός πιο συνειδητοποιημένου καταναλωτή, ο οποίος αναζητά ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη για ξεκούραση και στις οικονομικές δυνατότητες του νοικοκυριού του, σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια εξακολουθεί να επηρεάζει σχεδόν κάθε πτυχή της καθημερινότητας.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται στις εαρινές προβλέψεις της Κομισιόν, οι οποίες δημοσιοποιήθηκαν αυτή την εβδομάδα και επιβεβαιώνουν ότι, παρά το ενεργειακό σοκ και τις πιέσεις που προκαλεί η κρίση με το Ιράν, η ελληνική οικονομία συνεχίζει να εμφανίζει καλύτερες επιδόσεις από τον μέσο όρο της ΕΕ και της ευρωζώνης.

Διαβάστε περισσότερα στο Lykavitos.gr

Την εικόνα αυτή για την Ελλάδα σκιαγραφούν οι εαρινές προβλέψεις της Κομισιόν που δόθηκαν στη δημοσιότητα αυτή την εβδομάδα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρότι αναθεώρησε προς το χειρότερο τις εκτιμήσεις της για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό τόσο στην ΕΕ όσο και στην ευρωζώνη για το 2026-2027 λόγω του ενεργειακού σοκ που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εντούτοις επιβεβαίωσε την συνέχιση των θετικών αποκλίσεων που εμφανίζει η χώρα μας συγκριτικά με τους εταίρους μας στο δημοσιονομικό μέτωπο και στην ανάπτυξη

Σύμφωνα με την Κομισιόν ο ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης στην Ελλάδα θα παραμείνει τόσο το 2026 όσο και στο 2027 σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ και της ευρωζώνης. Στην Ελλάδα ο ρυθμός ανάπτυξης για το 2026 αναθεωρείται στο 1,8% και για το 2027 στο 1,6%, την ώρα που ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης στην ΕΕ προβλέπεται στο 1,1% το 2026 και στο 1,4% το 2027. Ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης στην ευρωζώνη προβλέπεται στο 0,9% εφέτος από 1,2% προηγούμενης πρόβλεψης και στο 1,2% το 2026 έναντι 1,4%

Στο δημοσιονομικό πεδίο η Ελλάδα, επίσης παρουσιάζει καλύτερες επιδόσεις συγκριτικά με τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Σύμφωνα με την Κομισιόν το δημοσιονομικό ισοζύγιο της χώρας (γενική κυβέρνηση) θα παραμείνει πλεονασματικό το 2026 στο 0,8% του ΑΕΠ από 1,7% του ΑΕΠ το 2025 ενώ προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 0,6% του ΑΕΠ το 2027. Για την ΕΕ η Κομισιόν προβλέπει ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2026 θα ανέλθει στο 3,5% του ΑΕΠ από 3,1% το 2025 και θα διαμορφωθεί στο 3,6% το 2027. Στην ευρωζώνη θα ανέλθει στο 3,3% φέτος απο 2,9% το 2025 για να σκαρφαλώσει στο 3,5% του ΑΕΠ το 2027

Αντίθετη πορεία ακολουθούν σύμφωνα με την Κομισιόν το χρέος σε Ελλάδα και ευρωζώνη. Στη χώρα μας το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ θα εξακολουθήσει να μειώνεται σημαντικά παρά τις αναθεωρήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ θα αυξάνεται σε ΕΕ και ευρωζώνη.

Ειδικότερα προβλέπεται ότι το δημόσιο χρέος της Ελλάδα από 146,1% του ΑΕΠ το 2025 θα μειωθεί στο 140,7% το 2026 για να περιοριστεί στο 134,4% το 2027. Στην ΕΕ το χρέος από 82,8% του ΑΕΠ το 2025 προβλέπεται να ανέλθει στο 84,2% το 2026 και στο 85,3% του ΑΕΠ το 2027. Αντίστοιχα ο μέσος όρος του δημόσιου χρέους στη ευρωζώνη από 88,7% του ΑΕΠ το 2025 προβλέπεται να ανέλθει στο 90,2% του ΑΕΠ το 2026 και στο 91,2% του ΑΕΠ το 2027.

Σημειώνεται ότι στόχος της χώρας είναι το χρέος να πέσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ έως το 2029 ενώ εφέτος για πρώτη φορά η Ελλάδα αναμένεται σταματήσει να είναι η χώρα με το υψηλότερο χρέος στην ευρωζώνη θέση την οποία προβλέπεται να πάρει η Ιταλία.

Στο επίκεντρο του δημοσιεύματος βρίσκεται ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, τον οποίο η εφημερίδα χαρακτηρίζει «αρχιτέκτονα μεταρρυθμίσεων», αναγνωρίζοντας τον καθοριστικό του ρόλο στις αλλαγές που συνέβαλαν στην οικονομική ανάκαμψη της χώρας.

Η Handelsblatt στέκεται ιδιαίτερα στις μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια στην αγορά εργασίας και στη φορολογική πολιτική. Η ψηφιακή κάρτα εργασίας, η καταγραφή των υπερωριών σε πραγματικό χρόνο και η μάχη κατά της αδήλωτης εργασίας παρουσιάζονται ως κινήσεις που εκσυγχρόνισαν ουσιαστικά το κράτος και την οικονομία. Την ίδια στιγμή, η μείωση της φοροδιαφυγής και των φόρων, καθώς και η απλοποίηση των επενδυτικών διαδικασιών, δημιούργησαν ένα νέο περιβάλλον εμπιστοσύνης για επιχειρήσεις και επενδυτές.

Η γερμανική εφημερίδα επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμούς υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ενώ η χώρα συγκαταλέγεται πλέον στις λίγες ευρωπαϊκές οικονομίες με δημοσιονομικό πλεόνασμα. Παράλληλα, αναγνωρίζει τη μεγάλη πρόοδο που έχει επιτευχθεί στη μείωση του δημόσιου χρέους, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα καταγράφει μία από τις ταχύτερες αποκλιμακώσεις χρέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Δεν πρόκειται για μαγική συνταγή», σημειώνει ο Κωστής Χατζηδάκης στις δηλώσεις του που φιλοξενεί η Handelsblatt, «αλλά για το αποτέλεσμα μιας συνεπούς πολιτικής που συνδυάζει δημοσιονομική υπευθυνότητα, ανάπτυξη και μεταρρυθμίσεις».

Το δημοσίευμα δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στο αυξανόμενο ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών για την Ελλάδα, με τη Γερμανία να καταλαμβάνει πλέον κορυφαία θέση μεταξύ των χωρών που επενδύουν στην ελληνική οικονομία. Η πολιτική σταθερότητα, οι θετικοί οικονομικοί δείκτες και η μεταρρυθμιστική πορεία της χώρας παρουσιάζονται ως τα βασικά στοιχεία που ενισχύουν τη διεθνή εμπιστοσύνη προς την Ελλάδα.

Δέκα χρόνια μετά τη βαθύτερη οικονομική κρίση της σύγχρονης ιστορίας της, η Ελλάδα φαίνεται να γυρίζει οριστικά σελίδα, διεκδικώντας πλέον έναν νέο ρόλο: αυτόν μιας χώρας που μετατρέπεται σταδιακά από «πρόβλημα της Ευρώπης» σε ευρωπαϊκό success story.

Η νέα αυτή κίνηση αποτελεί μέρος της στρατηγικής αποκλιμάκωσης του δημόσιου χρέους που εφαρμόζει η κυβέρνηση τα τελευταία χρόνια, αξιοποιώντας τη σημαντική βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών, τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και τη διατηρήσιμη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Βασικός στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι το δημόσιο χρέος να μειωθεί περαιτέρω στο 130,3% του ΑΕΠ το 2027, ενώ έως το 2029 εκτιμάται ότι μπορεί να υποχωρήσει κάτω από το κρίσιμο όριο του 120% του ΑΕΠ.

Διαβάστε περισσότερα στο Lykavitos.gr

Η μελέτη επισημαίνει ότι η κρίση χρέους δεν περιόρισε απλώς το πραγματικό ΑΕΠ, αλλά οδήγησε και σε βαθύτερη αποδυνάμωση της οικονομικής βάσης της χώρας. Η μείωση του κεφαλαιουχικού εξοπλισμού, η πτώση της συνολικής παραγωγικότητας και η συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού περιόρισαν τις δυνατότητες παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών, συρρικνώνοντας ουσιαστικά το δυνητικό προϊόν της ελληνικής οικονομίας.

Η δεκαετία της αποεπένδυσης

Οι επενδύσεις παγίων βρέθηκαν στο επίκεντρο της μεγάλης καθίζησης που ακολούθησε την κρίση του 2009 και τα προγράμματα προσαρμογής. Το 2010, για πρώτη φορά από τότε που καταγράφονται τα σχετικά στοιχεία από την ΕΛΣΤΑΤ, οι επενδύσεις παγίων δεν επαρκούσαν ούτε για την αντικατάσταση του κεφαλαιουχικού εξοπλισμού που αποσυρόταν λογιστικά από την παραγωγική διαδικασία.

Το αποτέλεσμα ήταν αρνητικές καθαρές επενδύσεις και σταδιακή συρρίκνωση του παραγωγικού εξοπλισμού της χώρας. Η κατάσταση αυτή διατηρήθηκε για 12 συνεχόμενα χρόνια, από το 2010 έως το 2021, οδηγώντας σε συνολική απώλεια παγίου κεφαλαίου ύψους 88,7 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές.

Σύμφωνα με τη Eurobank, η συγκεκριμένη εξέλιξη αποτύπωσε τη βαθιά αποδυνάμωση των παραγωγικών δυνατοτήτων της ελληνικής οικονομίας από την πλευρά του κεφαλαίου. Η οικονομία ουσιαστικά λειτουργούσε με ολοένα και μικρότερη παραγωγική βάση, περιορίζοντας τις δυνατότητες βιώσιμης ανάπτυξης.

Η στροφή μετά το 2022

Η εικόνα άρχισε να αλλάζει από το 2022 και μετά. Οι καθαρές επενδύσεις παγίων επέστρεψαν σε θετικό έδαφος και η τάση αυτή όχι μόνο διατηρήθηκε, αλλά ενισχύθηκε περαιτέρω έως το 2025.

Η ανάλυση αποδίδει την αλλαγή αυτή κυρίως στη στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αλλά και στη βελτίωση της δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής θέσης της χώρας, η οποία αποτυπώθηκε και στην ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας.

Το 2025 ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου ανήλθε στο 16,9% του ονομαστικού ΑΕΠ, ενώ οι αποσβέσεις διαμορφώθηκαν στο 12,9%. Έτσι, οι καθαρές επενδύσεις αυξήθηκαν στο 3,9% του ΑΕΠ, από 2,9% το 2024, 2,5% το 2023 και 2% το 2022.

Σε απόλυτους αριθμούς, την τετραετία 2022-2025 ο κεφαλαιουχικός εξοπλισμός της ελληνικής οικονομίας αυξήθηκε κατά 26,4 δισ. ευρώ, καλύπτοντας σχεδόν το 30% των απωλειών της περιόδου 2010-2021.

Κύριος μοχλός αυτής της ανάκαμψης ήταν οι μη χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις, ενώ σημαντική ήταν και η συμβολή της γενικής κυβέρνησης.

Το πρόβλημα της αποταμίευσης

Παρά τη βελτίωση των επενδύσεων, η Eurobank υπογραμμίζει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ένα κρίσιμο διαρθρωτικό πρόβλημα: τη χαμηλή εγχώρια αποταμίευση.

Όπως σημειώνεται, μια ανοιχτή οικονομία μπορεί να επενδύει περισσότερο από όσο αποταμιεύει, χρηματοδοτώντας τη διαφορά μέσω εξωτερικού δανεισμού ή ξένων επενδύσεων. Ωστόσο, όταν το έλλειμμα αυτό διευρύνεται υπερβολικά, δημιουργούνται σοβαροί κίνδυνοι για τη σταθερότητα της οικονομίας, όπως συνέβη στην Ελλάδα μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.

Το 2025 η συνολική αποταμίευση ανήλθε στο 11,7% του ΑΕΠ, από 10,9% το 2024. Τη μεγαλύτερη συμβολή είχαν οι μη χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις και η γενική κυβέρνηση.

Αντίθετα, τα νοικοκυριά συνέχισαν να καταγράφουν αρνητική αποταμίευση, στο -1,8% του ΑΕΠ ή περίπου -4,4 δισ. ευρώ.

Το δημογραφικό και το εργατικό δυναμικό

Η κρίση επηρέασε και το εργατικό δυναμικό της χώρας. Από το 2010 έως το 2019, το εργατικό δυναμικό μειώθηκε κατά 299,2 χιλιάδες άτομα ή 5,9%, κυρίως λόγω της μετανάστευσης νέων εργαζομένων στο εξωτερικό αλλά και των αρνητικών δημογραφικών εξελίξεων.

Το 2025, ωστόσο, το εργατικό δυναμικό αυξήθηκε στα 4,76 εκατ. άτομα, ενισχυμένο κατά 31,8 χιλιάδες σε σχέση με το 2019. Παρά τη μείωση του συνολικού πληθυσμού, το ποσοστό συμμετοχής στην αγορά εργασίας αυξήθηκε στο 52,9%, από 52% το 2019.

Η Eurobank εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία βρίσκεται πλέον σε φάση σταδιακής ανάκαμψης των παραγωγικών της δυνατοτήτων, ωστόσο τονίζει ότι η διατηρήσιμη ανάπτυξη απαιτεί πολύ περισσότερα.

Οι επενδύσεις θα πρέπει να συνεχίσουν να αυξάνονται όχι μόνο ποσοτικά αλλά και ποιοτικά, ενώ κρίσιμο ρόλο θα διαδραματίσουν η ενίσχυση της εγχώριας αποταμίευσης, η βελτίωση της παραγωγικότητας και η διεύρυνση του εργατικού δυναμικού.

Μόνο υπό αυτές τις προϋποθέσεις, καταλήγει η ανάλυση, η ελληνική οικονομία θα μπορέσει να αυξήσει ουσιαστικά το δυνητικό προϊόν της και να ακολουθήσει μια πιο ανθεκτική και βιώσιμη αναπτυξιακή πορεία τα επόμενα χρόνια.