Το μεγάλο βάρος της στέγασης

Η μεγαλύτερη πίεση εντοπίζεται πλέον στη στέγαση, όπου το κόστος αυξήθηκε κατά 9,7% μέσα σε έναν χρόνο. Τα ενοίκια ήταν ακριβότερα κατά 6,2%, ενώ σημαντικές αυξήσεις καταγράφονται στη συντήρηση κατοικιών και στην ενέργεια.Για ένα νοικοκυριό της μεσαίας τάξης αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Η στέγη αποτελεί ανελαστική δαπάνη: όταν το ενοίκιο ή το κόστος λειτουργίας ενός σπιτιού αυξάνεται, το ποσό πρέπει συνήθως να αφαιρεθεί από την αποταμίευση, την κατανάλωση ή άλλες οικογενειακές ανάγκες.Ακόμη μεγαλύτερες είναι οι ανατιμήσεις στην ενέργεια. Τον Αύγουστο το φυσικό αέριο ήταν ακριβότερο κατά 40,2% σε ετήσια βάση και το πετρέλαιο θέρμανσης πάνω από 53%, ενώ αντίθετα ο ηλεκτρισμός εμφάνισε μείωση 1,2%.

Το MoneyPress είχε ήδη καταγράψει από τον Ιούνιο ότι η στέγαση και η ενέργεια παρέμεναν από τις μεγαλύτερες πηγές πίεσης για τα ελληνικά νοικοκυριά.

Βενζίνη και μετακινήσεις επιστρέφουν ως πρόβλημα

Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι οι μεταφορές. Η συγκεκριμένη κατηγορία εμφανίζει ετήσια αύξηση 7,7%, με το πετρέλαιο κίνησης να καταγράφει άνοδο 30,6% και τη βενζίνη 15,3%.Για τη μεσαία τάξη, ειδικά για οικογένειες που χρησιμοποιούν καθημερινά αυτοκίνητο για εργασία και σχολικές υποχρεώσεις, η άνοδος των καυσίμων λειτουργεί σχεδόν όπως ένας πρόσθετος έμμεσος φόρος στο διαθέσιμο εισόδημα.Και καθώς μπαίνουμε στο φθινόπωρο, το ενδιαφέρον μεταφέρεται σταδιακά και στο κόστος θέρμανσης.

Οι φοροελαφρύνσεις δίνουν ανάσα

Απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική αλλαγή σε σχέση με προηγούμενα χρόνια: το 2026 εφαρμόζεται ένα ευρύτερο πακέτο φορολογικών ελαφρύνσεων με ιδιαίτερη στόχευση στη μεσαία τάξη και στις οικογένειες με παιδιά.Η νέα κλίμακα φορολογίας εισοδήματος μειώνει τους συντελεστές σε βασικά εισοδηματικά κλιμάκια. Για παράδειγμα, στο τμήμα εισοδήματος από 10.001 έως 20.000 ευρώ ο βασικός συντελεστής είναι 20%, αλλά μειώνεται σε 18% για οικογένεια με ένα παιδί, 16% με δύο και 9% με τρία παιδιά.Παράλληλα εφαρμόζονται μειώσεις στα τεκμήρια κατοικιών, αλλαγές στη φορολογία των ενοικίων και σταδιακή κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς. Το συνολικό κόστος των δημοσιονομικών παρεμβάσεων για το 2026 υπολογίζεται από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στα 3,7 δισ. ευρώ.

Το MoneyPress έχει παρουσιάσει αναλυτικά τις αλλαγές του 2026 σε φόρους, μισθούς, συντάξεις, στεγαστικό και επενδύσεις.

Το παράδοξο της ελληνικής οικονομίας

Εδώ βρίσκεται ίσως η ουσία της σημερινής οικονομικής πραγματικότητας.Οι μακροοικονομικοί δείκτες έχουν βελτιωθεί σημαντικά και το υπουργείο Οικονομικών προβλέπει για το 2026 περαιτέρω αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους στο 136,8% του ΑΕΠ, από 146,1% το 2025.Αυτή η βελτίωση δημιουργεί τον δημοσιονομικό χώρο για μειώσεις φόρων και ενίσχυση εισοδημάτων. Όμως η μετάδοση της ανάπτυξης στην καθημερινότητα της μεσαίας τάξης δεν είναι αυτόματη.Μια οικογένεια μπορεί να πληρώνει λιγότερο φόρο ή να βλέπει υψηλότερο ονομαστικό μισθό και ταυτόχρονα να αισθάνεται ότι οικονομικά δεν προχωρά, επειδή πληρώνει περισσότερο για ενοίκιο, βενζίνη, θέρμανση, τρόφιμα και υπηρεσίες.

Η πραγματική μάχη είναι για το διαθέσιμο εισόδημα

Γι' αυτό και το μεγάλο οικονομικό στοίχημα για το επόμενο διάστημα δεν είναι μόνο να αυξηθούν οι μισθοί ή να μειωθούν οι φόροι. Είναι το καθαρό όφελος να ξεπεράσει την αύξηση του πραγματικού κόστους ζωής.Η σημερινή εικόνα δείχνει ότι η μεσαία τάξη βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη μεταβατική φάση. Από τη μία έχει αρχίσει να βλέπει φορολογικές ελαφρύνσεις και μεγαλύτερα εισοδήματα. Από την άλλη, ο πληθωρισμός του 3,8% και κυρίως η έκρηξη σε στέγαση και μεταφορές περιορίζουν σημαντικά το όφελος.

Το επόμενο μεγάλο τεστ για την ελληνική οικονομία είναι επομένως πολύ συγκεκριμένο: να μετατραπεί η ανάπτυξη των αριθμών σε πραγματική αύξηση της αγοραστικής δύναμης.Για τη μεσαία τάξη, αυτό είναι τελικά το μέτρο που έχει μεγαλύτερη σημασία.

]]> https://www.moneypress.gr/regklingk-entyposiaki-i-proodos-tis/ Sat, 05 Sep 2026 10:30:08 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=219257 Ιδιαίτερα θετική εικόνα για την πορεία της ελληνικής οικονομίας παρουσίασε ο πρώην επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) και του EFSF, Κλάους Ρέγκλινγκ, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα έχει πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα τα τελευταία 15 χρόνια και έχει πλέον βάλει σε τάξη βασικά μακροοικονομικά μεγέθη.Μιλώντας στο 3ο Οικονομικό Συνέδριο της «Ημερησίας», ο Ρέγκλινγκ στάθηκε ιδιαίτερα στη δημοσιονομική προσαρμογή που έχει επιτευχθεί, αλλά και στην αλλαγή του παραγωγικού προσανατολισμού της χώρας. Ως μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις ξεχώρισε τον διπλασιασμό των εξαγωγών ως ποσοστό του ΑΕΠ, στοιχείο που δείχνει πόσο διαφορετική είναι σήμερα η ελληνική οικονομία σε σχέση με την περίοδο της κρίσης.

«Τα μακροοικονομικά μεγέθη είναι πλέον σε τάξη»

Ο πρώην επικεφαλής του ESM χαρακτήρισε εντυπωσιακή τη δημοσιονομική πρόοδο της Ελλάδας κατά την τελευταία δεκαετία, σημειώνοντας παράλληλα ότι η ανάγκη διατήρησης της δημοσιονομικής βιωσιμότητας είναι πλέον ευρέως κατανοητή στη χώρα.Η επισήμανση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς προέρχεται από έναν από τους Ευρωπαίους αξιωματούχους που είχαν κεντρικό ρόλο στη διαχείριση της ελληνικής κρίσης χρέους. Η σημερινή εικόνα της χώρας απέχει σημαντικά από εκείνη της προηγούμενης δεκαετίας, με τις εξαγωγές να έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη συμμετοχή στην οικονομική δραστηριότητα.

Οι τρεις μεγάλες απειλές για την Ευρώπη

Ο Ρέγκλινγκ εμφανίστηκε περισσότερο προβληματισμένος για τις προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας, κάνοντας λόγο για τρεις «υπαρξιακές» προκλήσεις.Η πρώτη είναι η υποχώρηση της διεθνούς πολυμερούς τάξης, από την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ωφεληθεί σημαντικά. Η δεύτερη αφορά τις διαφορετικές πιέσεις που ασκούνται στην Ευρώπη από ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία, ενώ η τρίτη και καθαρά οικονομική πρόκληση είναι οι ασθενείς προοπτικές ανάπτυξης της Ευρώπης.Η χαμηλή ανάπτυξη, όπως επισήμανε, δεν αποτελεί μόνο πρόβλημα ανταγωνιστικότητας. Επηρεάζει τα δημόσια οικονομικά και δημιουργεί μακροπρόθεσμες πιέσεις στη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης.

Τι χρειάζεται να κάνει τώρα η Ευρώπη

Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, ο Ρέγκλινγκ θεωρεί βασικές προτεραιότητες την ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς και τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Αμυντικής Ένωσης. Υπενθύμισε παράλληλα ότι η ΕΕ έχει ιστορικά την ικανότητα να προχωρά σε μεγαλύτερη ενοποίηση μέσα από τις κρίσεις, όπως συνέβη με τους νέους μηχανισμούς μετά την κρίση του ευρώ και με το NextGenerationEU μετά την πανδημία.

Για την Ελλάδα, το μήνυμα του πρώην επικεφαλής του ESM είναι σαφώς θετικό. Το επόμενο στοίχημα είναι η δημοσιονομική πρόοδος να συνοδευτεί από διατηρήσιμη ανάπτυξη, περισσότερες επενδύσεις, περαιτέρω ενίσχυση των εξαγωγών και αύξηση της παραγωγικότητας, ώστε η βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών να αποκτήσει ακόμη ισχυρότερο αποτύπωμα στην πραγματική οικονομία.

]]> https://www.moneypress.gr/dbrs-thetikes-pleon-oi-prooptikes-tis-ella/ Sat, 05 Sep 2026 05:34:12 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=219213 Σε θετικές από σταθερές αναβάθμισε η DBRS τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, διατηρώντας παράλληλα την πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας στη βαθμίδα BBB. Η κίνηση αποτελεί θετικό σήμα για την πορεία του ελληνικού αξιόχρεου, καθώς ο διεθνής οίκος εκτιμά ότι το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να αποκλιμακώνεται σημαντικά τα επόμενα χρόνια.

Η εξέλιξη αποτελεί ουσιαστική βελτίωση σε σχέση με την πρώτη αξιολόγηση της DBRS για το 2026, τον περασμένο Μάρτιο, όταν ο οίκος είχε διατηρήσει το BBB με σταθερές προοπτικές.

Χρέος και πρωτογενή πλεονάσματα

Σύμφωνα με την DBRS, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ότι το ακαθάριστο δημόσιο χρέος θα υποχωρήσει από 143,5% του ΑΕΠ τον Μάρτιο του 2026 στο 134,4% στα τέλη του 2027. Καθοριστικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσουν η συνέχιση της οικονομικής ανάπτυξης και η διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων.

Για το 2026 η Κομισιόν προβλέπει ανάπτυξη 1,8%, ενώ για το 2027 αναμένει ρυθμό 1,6%. Παράλληλα, το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται στο 4% του ΑΕΠ το 2026 και στο 3,7% το 2027, μετά το 4,9% του 2025.

Η DBRS επισημαίνει ότι τα δημοσιονομικά αποτελέσματα έχουν βελτιωθεί σημαντικά, όχι μόνο εξαιτίας της ανάπτυξης, αλλά και λόγω των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που ενίσχυσαν τη φορολογική συμμόρφωση και διεύρυναν τη φορολογική βάση.

Ανθεκτική η ελληνική οικονομία

Θετική είναι η αποτίμηση του οίκου και για την ανθεκτικότητα της οικονομίας απέναντι στο ενεργειακό σοκ. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον τουρισμό, με τις αφίξεις να συνεχίζουν να αυξάνονται ισχυρά κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους.

Σημαντικό στήριγμα παραμένει και το τραπεζικό σύστημα. Η DBRS έχει ήδη επισημάνει τα ισχυρά κεφαλαιακά «μαξιλάρια» και την κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών, καθώς και την ισχυρή πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις.

Η αναβάθμιση των προοπτικών σε θετικές αυξάνει πλέον τις προσδοκίες για το επόμενο βήμα στην πιστοληπτική αξιολόγηση της Ελλάδας. Η DBRS δεν προχώρησε αυτή τη φορά σε αλλαγή της βαθμίδας BBB, ωστόσο το νέο outlook αποτελεί σαφώς θετικό μήνυμα για τις αγορές, σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα επιδιώκει να εδραιώσει ακόμη περισσότερο τη θέση της εντός της επενδυτικής βαθμίδας.

Παρά την υποβάθμιση των προβλέψεων, ο οίκος αξιολόγησης εξακολουθεί να θεωρεί ότι τα θεμελιώδη μεγέθη της ελληνικής οικονομίας παραμένουν ισχυρά.

Σύμφωνα με τη Moody’s, η ανάπτυξη της Ελλάδας θα συνεχίσει να στηρίζεται στην ισχυρή απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων και στις ιδιωτικές επενδύσεις, ενώ θετικά αξιολογούνται η βελτίωση των θεσμών και της διακυβέρνησης, καθώς και η ενίσχυση της υγείας του τραπεζικού τομέα.

Η νέα πρόβλεψη έρχεται σε μία κρίσιμη συγκυρία για την ελληνική οικονομία, καθώς από τις αρχές του φθινοπώρου ανοίγει εκ νέου ο κύκλος των αξιολογήσεων από τους διεθνείς οίκους.

Το ενδιαφέρον των αγορών στρέφεται πλέον στις αντοχές της χώρας απέναντι σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, με τη γεωπολιτική ένταση και τις πιέσεις στο ενεργειακό κόστος να αποτελούν τους βασικούς εξωτερικούς κινδύνους.

Στο μικροσκόπιο επενδύσεις, χρέος και μεταρρυθμίσεις

Οι επενδύσεις, η δημοσιονομική πορεία, η ταχύτερη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και ο ρυθμός ανάπτυξης αναμένεται να αποτελέσουν τα βασικά πεδία στα οποία θα εστιάσουν οι οίκοι αξιολόγησης τους επόμενους μήνες.

Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και στη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, ενώ οι διεθνείς οίκοι θα αξιολογήσουν και την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας απέναντι στους εξωτερικούς κραδασμούς.

Στα πιστωτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας, η Moody’s περιλαμβάνει το ιστορικό μεταρρυθμίσεων, το χαμηλό κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους, τις περιορισμένες ανάγκες νέου δανεισμού και τα σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα.

Στον αντίποδα, το υψηλό επίπεδο του δημόσιου χρέους εξακολουθεί να αποτελεί βασική αδυναμία, ενώ στις προκλήσεις προστίθενται η ανάγκη ολοκλήρωσης των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, οι δυσμενείς δημογραφικές τάσεις και οι αυξανόμενοι κλιματικοί κίνδυνοι.

Η αναθεώρηση της πρόβλεψης για την ανάπτυξη αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία ενόψει των επόμενων αξιολογήσεων, καθώς η πορεία του ΑΕΠ αποτελεί κρίσιμο παράγοντα τόσο για τη δυναμική αποκλιμάκωσης του λόγου χρέους προς ΑΕΠ όσο και για τη δυνατότητα διατήρησης ισχυρών δημοσιονομικών επιδόσεων.

Οι φθινοπωρινοί σταθμοί των αξιολογήσεων

Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στο ημερολόγιο των αξιολογήσεων, με τον Σεπτέμβριο να αποτελεί κομβικό μήνα για την πιστοληπτική εικόνα της χώρας.

Ο πρώτος σημαντικός σταθμός είναι η 4η Σεπτεμβρίου, όταν η DBRS αναμένεται να επανεξετάσει την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας και τις προοπτικές της οικονομίας.

Δύο εβδομάδες αργότερα, στις 18 Σεπτεμβρίου, τη σκυτάλη παίρνουν η Moody’s και η Scope.

Η Moody’s διατηρεί σήμερα την Ελλάδα στη βαθμίδα Baa3 με σταθερές προοπτικές, ενώ η Scope αξιολογεί τη χώρα με BBB και θετικές προοπτικές, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας νέας αναβάθμισης.

Ο κύκλος των φθινοπωρινών αξιολογήσεων συνεχίζεται με τη Standard & Poor’s στις 23 Οκτωβρίου και ολοκληρώνεται με τη Fitch στις 6 Νοεμβρίου.

Η προσοχή της αγοράς θα παραμείνει επομένως στραμμένη τόσο στις νέες μακροοικονομικές προβλέψεις όσο και στα μηνύματα των οίκων για την πορεία του χρέους, των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων, καθώς αυτά είναι τα στοιχεία που θα καθορίσουν τα επόμενα βήματα για την πιστοληπτική αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας.

Οι μεγάλοι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης ανοίγουν τον δεύτερο κύκλο των αξιολογήσεών τους για το 2026, έχοντας στο μικροσκόπιο τη μεγάλη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, τα πρωτογενή πλεονάσματα, τις πρόωρες αποπληρωμές αλλά και την ανθεκτικότητα της οικονομίας απέναντι στις νέες διεθνείς ενεργειακές και γεωπολιτικές πιέσεις.

Η πρώτη ετυμηγορία έρχεται σχεδόν αμέσως. Στις 4 Σεπτεμβρίου ανακοινώνει την αξιολόγησή της η DBRS, ενώ δύο εβδομάδες αργότερα ακολουθεί μία ιδιαίτερα σημαντική ημέρα για την Ελλάδα.

Στις 18 Σεπτεμβρίου θα ανακοινώσουν τις αποφάσεις τους τόσο η Moody’s όσο και η Scope Ratings. Στις 23 Οκτωβρίου ακολουθεί η Standard & Poor’s και ο δεύτερος κύκλος ολοκληρώνεται στις 6 Νοεμβρίου με τη Fitch.

Οι πέντε κρίσιμες αξιολογήσεις

Το ημερολόγιο του δεύτερου εξαμήνου διαμορφώνεται ως εξής:

4 Σεπτεμβρίου – DBRS

18 Σεπτεμβρίου – Moody’s

18 Σεπτεμβρίου – Scope Ratings

23 Οκτωβρίου – Standard & Poor’s

6 Νοεμβρίου – Fitch

Η Ελλάδα έχει ήδη εξασφαλίσει την επενδυτική βαθμίδα και πλέον το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στο επόμενο βήμα: πόσο γρήγορα μπορεί να κινηθεί υψηλότερα μέσα στην επενδυτική κατηγορία.

Πού βρίσκεται σήμερα η Ελλάδα

Η χώρα βρίσκεται στη βαθμίδα BBB με σταθερές προοπτικές από DBRS, Standard & Poor’s και Fitch. Η Moody’s αξιολογεί την Ελλάδα με Baa3 και σταθερές προοπτικές, ενώ η Scope βρίσκεται στο BBB με θετικές προοπτικές.

Αυτό κάνει τη Scope ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα στον νέο γύρο, καθώς οι θετικές προοπτικές αφήνουν περισσότερο ανοικτό το ενδεχόμενο μιας μελλοντικής αναβάθμισης. Θετικό μήνυμα είχε έρθει μέσα στον Αύγουστο και από τον ιαπωνικό οίκο R&I, ο οποίος διατήρησε την αξιολόγηση BBB αλλά αναβάθμισε τις προοπτικές της Ελλάδας σε θετικές.

Το μεγάλο «όπλο»: Η μείωση του χρέους

Το σημαντικότερο στοιχείο στον νέο κύκλο αξιολογήσεων είναι αναμφίβολα η αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους. Για χρόνια, το πολύ υψηλό χρέος αποτελούσε το μεγαλύτερο μειονέκτημα της ελληνικής οικονομίας στις εκθέσεις των διεθνών οίκων.

Η εικόνα όμως αλλάζει. Τα πρωτογενή πλεονάσματα, η ανάπτυξη και κυρίως η πολιτική πρόωρων αποπληρωμών δημιουργούν ταχύτερη αποκλιμάκωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ. Και αυτό είναι ένα από τα ισχυρότερα επιχειρήματα της Αθήνας για τις επόμενες αναβαθμίσεις.

Η Scope βλέπει χρέος 107% του ΑΕΠ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι τελευταίες εκτιμήσεις της Scope. Τον Μάρτιο ο οίκος προέβλεπε ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος θα μειωνόταν περίπου στο 127% του ΑΕΠ το 2030 και στο 120% το 2035.

Λίγους μήνες αργότερα, όμως, έγινε αισθητά πιο αισιόδοξος. Σε έκθεση του Ιουνίου προέβλεψε ότι το χρέος θα μπορούσε να υποχωρήσει στο 107% του ΑΕΠ το 2031.

Εφόσον επιβεβαιωθεί μια τέτοια πορεία, η Ελλάδα θα μπορούσε να βρεθεί με χαμηλότερο δείκτη χρέους από μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, όπως η Ιταλία, η Γαλλία και το Βέλγιο.

Η Moody’s και το ενδιαφέρον για την επόμενη κίνηση

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η αξιολόγηση της Moody’s στις 18 Σεπτεμβρίου. Στην προηγούμενη αξιολόγησή της, τον Μάρτιο, η Moody’s εκτιμούσε ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος θα μειωνόταν περίπου στο 140% του ΑΕΠ το 2027.

Οι νεότερες δημοσιονομικές εξελίξεις και οι πρόωρες αποπληρωμές δημιουργούν πλέον διαφορετικά δεδομένα.Ο ίδιος ο οίκος είχε επισημάνει ότι μία διατηρήσιμη μείωση του χρέους, σημαντικά ταχύτερη από τις προβλέψεις του, θα μπορούσε να ασκήσει ανοδική πίεση στην αξιολόγηση της Ελλάδας.

Γι' αυτό η νέα έκθεση της Moody’s θα διαβαστεί προσεκτικά από κυβέρνηση, τράπεζες και αγορές.

Πρωτογενές πλεόνασμα 5,77 δισ. ευρώ

Ένα ακόμη θετικό στοιχείο είναι η εκτέλεση του προϋπολογισμού. Στο επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου καταγράφηκε πρωτογενές πλεόνασμα 5,77 δισ. ευρώ, υψηλότερο από τον στόχο.

Η δημοσιονομική επίδοση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για τους οίκους αξιολόγησης. Δεν εξετάζουν μόνο το σημερινό ύψος του χρέους αλλά και το κατά πόσο η χώρα μπορεί να διατηρεί πρωτογενή πλεονάσματα και να εξυπηρετεί τις υποχρεώσεις της χωρίς να δημιουργούνται νέες δημοσιονομικές ανισορροπίες.

Ανάπτυξη 2% στο πρώτο τρίμηνο

Θετική παραμένει και η εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας. Το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2% σε ετήσια βάση στο πρώτο τρίμηνο του 2026.

Το επόμενο σημαντικό τεστ έρχεται στις 7 Σεπτεμβρίου, όταν η ΕΛΣΤΑΤ αναμένεται να ανακοινώσει τα στοιχεία για το δεύτερο τρίμηνο.

Μια ισχυρή επίδοση θα ενισχύσει το επιχείρημα ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται παρά το δύσκολο διεθνές περιβάλλον.

Ο μεγάλος κίνδυνος έρχεται από την ενέργεια

Η εικόνα, πάντως, δεν είναι χωρίς κινδύνους. Από τον πρώτο γύρο αξιολογήσεων του Μαρτίου μέχρι σήμερα, το διεθνές οικονομικό περιβάλλον έχει επιδεινωθεί σημαντικά.

Η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει νέες αναταράξεις στην ενεργειακή αγορά. Το Brent βρίσκεται κοντά στα 90 δολάρια το βαρέλι, έναντι περίπου 60 δολαρίων στις αρχές του έτους. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η μεταβολή στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο, όπου οι τιμές έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τις αρχές του 2026.

Γιατί η ενέργεια μπορεί να αλλάξει τις προβλέψεις

Η αύξηση του ενεργειακού κόστους λειτουργεί σε πολλά επίπεδα. Επιβαρύνει επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Αυξάνει τις πληθωριστικές πιέσεις. Περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα.

Και μπορεί να υποχρεώσει την κυβέρνηση να λάβει πρόσθετα μέτρα στήριξης, δημιουργώντας δημοσιονομικό κόστος.

Γι' αυτό οι οίκοι αξιολόγησης θα εξετάσουν όχι μόνο τις σημερινές επιδόσεις της οικονομίας αλλά και το πόσο ανθεκτικές μπορούν να παραμείνουν εάν η ενεργειακή κρίση συνεχιστεί.

Στο μικροσκόπιο και οι εξαγγελίες της ΔΕΘ

Υπάρχει φέτος και μία ενδιαφέρουσα χρονική σύμπτωση. Ο νέος γύρος αξιολογήσεων συμπίπτει ουσιαστικά με τις κυβερνητικές εξαγγελίες στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Οι οίκοι θα παρακολουθούν επομένως προσεκτικά το δημοσιονομικό αποτύπωμα των νέων μέτρων. Φοροελαφρύνσεις, αυξήσεις εισοδημάτων και μέτρα στήριξης θα αξιολογηθούν όχι μόνο ως προς το όφελος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις αλλά και ως προς το κατά πόσο συμβαδίζουν με τη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Τι σημαίνει μια νέα αναβάθμιση για την οικονομία

Μια αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας δεν είναι απλώς ένας καλύτερος «βαθμός» σε μια διεθνή έκθεση. Μπορεί να έχει πραγματικές οικονομικές επιπτώσεις. Όσο βελτιώνεται η αξιολόγηση της χώρας, τόσο μειώνεται θεωρητικά το ρίσκο που αποδίδουν οι διεθνείς επενδυτές στα ελληνικά ομόλογα.

Αυτό μπορεί να συμβάλει σε χαμηλότερο κόστος δανεισμού για το Δημόσιο και να λειτουργήσει θετικά για τράπεζες και επιχειρήσεις που αντλούν κεφάλαια από τις αγορές. Παράλληλα, υψηλότερες αξιολογήσεις μπορούν να διευρύνουν τη βάση των διεθνών επενδυτών που τοποθετούν κεφάλαια σε ελληνικούς τίτλους.

Το στοίχημα δεν είναι πλέον η επενδυτική βαθμίδα

Η μεγάλη αλλαγή σε σχέση με πριν από λίγα χρόνια είναι ακριβώς αυτή. Η συζήτηση δεν αφορά πλέον το εάν η Ελλάδα θα επιστρέψει στην επενδυτική βαθμίδα.

Αυτό έχει ήδη συμβεί. Το ερώτημα είναι πλέον πόσο γρήγορα μπορεί να ανέβει στα επόμενα σκαλοπάτια της επενδυτικής κατηγορίας.

Για να συμβεί αυτό χρειάζεται συνέχεια στη μείωση του χρέους, διατηρήσιμη ανάπτυξη, δημοσιονομική σταθερότητα και μεταρρυθμίσεις που βελτιώνουν τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της οικονομίας.

Ο κρίσιμος Σεπτέμβριος

Ο Σεπτέμβριος θα δώσει τις πρώτες απαντήσεις.

Η DBRS ανοίγει τον χορό στις 4 Σεπτεμβρίου.

Στις 7 Σεπτεμβρίου έρχονται τα νέα στοιχεία για το ΑΕΠ.

Και στις 18 Σεπτεμβρίου ακολουθεί το διπλό τεστ Moody’s και Scope.

Μέσα σε δύο εβδομάδες θα έχει διαμορφωθεί μια πολύ καθαρότερη εικόνα για το πώς βλέπουν οι διεθνείς οίκοι την ελληνική οικονομία μετά την ενεργειακή αναταραχή και τις νέες δημοσιονομικές εξελίξεις.

Η Ελλάδα μπαίνει στον δεύτερο γύρο με σημαντικά πλεονεκτήματα: πλεονάσματα, ανάπτυξη και ταχύτερη μείωση του χρέους. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν αυτά θα αποδειχθούν αρκετά για να ανοίξει μέσα στους επόμενους μήνες ο δρόμος για το επόμενο σκαλοπάτι της πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Στο επίκεντρο των αξιολογήσεων θα βρεθούν η δημοσιονομική πορεία, η μείωση του δημόσιου χρέους, οι ρυθμοί ανάπτυξης και οι επενδύσεις. Παράλληλα, οι οίκοι θα εξετάσουν τους κινδύνους που απορρέουν από το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον, με τη γεωπολιτική κατάσταση και τις τιμές της ενέργειας να αποτελούν βασικές παραμέτρους.

Η Ελλάδα καλείται να αντιμετωπίσει αυτόν τον νέο κύκλο αξιολογήσεων από σαφώς βελτιωμένη θέση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Τα υψηλότερα πρωτογενή πλεονάσματα, η ταχύτερη αποκλιμάκωση του χρέους και η διατήρηση θετικών ρυθμών ανάπτυξης αποτελούν σημαντικά πλεονεκτήματα για το ελληνικό πιστωτικό προφίλ.

Ωστόσο, στο μικροσκόπιο θα μπουν και η γεωπολιτική αβεβαιότητα, η πορεία του ενεργειακού κόστους, οι πληθωριστικές πιέσεις και η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, ιδιαίτερα καθώς η χώρα πλησιάζει σε μια περίοδο αυξημένων πολιτικών και προεκλογικών πιέσεων.

Το πρώτο μεγάλο ραντεβού είναι προγραμματισμένο για τις 4 Σεπτεμβρίου με την DBRS. Στις 18 Σεπτεμβρίου ακολουθούν οι αξιολογήσεις της Moody’s και της Scope, στις 23 Οκτωβρίου η Standard & Poor’s και στις 6 Νοεμβρίου η Fitch, με την οποία ολοκληρώνεται ο φθινοπωρινός κύκλος.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση της Moody’s, η οποία διατηρεί την Ελλάδα στη βαθμίδα Baa3 με σταθερές προοπτικές, δηλαδή στο χαμηλότερο επίπεδο της επενδυτικής βαθμίδας. Αντίθετα, άλλοι μεγάλοι οίκοι έχουν ήδη τοποθετήσει τη χώρα σε υψηλότερη βαθμίδα. Η Scope από την πλευρά της αξιολογεί την Ελλάδα με BBB και θετικές προοπτικές, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας νέας αναβάθμισης.

Πρωτογενή πλεονάσματα και χρέος στο επίκεντρο

Ένα από τα ισχυρότερα επιχειρήματα της Ελλάδας στις επικείμενες αξιολογήσεις είναι η καλύτερη του αναμενομένου δημοσιονομική επίδοση.

Η τελευταία εκτίμηση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προβλέπει πλέον πρωτογενές πλεόνασμα 3,2% του ΑΕΠ για το 2026, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 2,8%.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για δύο λόγους. Πρώτον, ενισχύει την αξιοπιστία της δημοσιονομικής πολιτικής και, δεύτερον, δημιουργεί μεγαλύτερο περιθώριο για ταχύτερη υποχώρηση του λόγου του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ.

Το υψηλό δημόσιο χρέος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις βασικές διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας. Ωστόσο, η σταθερή πτωτική του πορεία περιορίζει σταδιακά τον σχετικό κίνδυνο και βελτιώνει την εικόνα της χώρας απέναντι στους οίκους αξιολόγησης.

Θετικό στοιχείο αποτελεί παράλληλα η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής. Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι η οικονομία θα αναπτυχθεί κατά 2% το 2026, ενώ προβλέπει οριακή επιτάχυνση στο 2,1% το 2027 και το 2028.

Εάν οι συγκεκριμένες προβλέψεις επιβεβαιωθούν, η Ελλάδα θα συνεχίσει να καταγράφει θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης σε μια περίοδο κατά την οποία το διεθνές οικονομικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αυξημένη αβεβαιότητα.

Σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν και οι επενδύσεις. Η συνέχιση της επενδυτικής δραστηριότητας μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα και το παραγωγικό δυναμικό της οικονομίας, συμβάλλοντας παράλληλα στη σταδιακή αντιμετώπιση ορισμένων διαρθρωτικών αδυναμιών.

Η ενέργεια και η γεωπολιτική αβεβαιότητα

Στους βασικούς εξωτερικούς κινδύνους για την ελληνική οικονομία συγκαταλέγεται η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας.

Μια νέα απότομη άνοδος της τιμής του πετρελαίου θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές επιπτώσεις στην οικονομία, ενισχύοντας εκ νέου τον πληθωρισμό και περιορίζοντας το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Μέχρι στιγμής, πάντως, οι εξελίξεις έχουν κινηθεί σε ηπιότερη κατεύθυνση σε σχέση με τα πιο δυσμενή σενάρια που είχαν εξεταστεί. Το Brent κινήθηκε τις πρώτες εβδομάδες του Αυγούστου κοντά στα 90 δολάρια το βαρέλι, παραμένοντας κάτω από το επίπεδο των 100 δολαρίων.

Η υποχώρηση των ενεργειακών πιέσεων έχει συμβάλει και στη βελτίωση της εικόνας του πληθωρισμού. Ο ελληνικός πληθωρισμός από 4,9% τον Μάιο μειώθηκε σε 3,9% τον Ιούνιο και στη συνέχεια σε 2,7% τον Ιούλιο.

Ωστόσο, οι πιέσεις δεν έχουν εξαλειφθεί. Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει αναθεωρήσει προς τα πάνω την πρόβλεψή της για τον μέσο πληθωρισμό του 2026, στο 3,7%, από 3,1% προηγουμένως.

Ως αποτέλεσμα, μια νέα ενεργειακή αναταραχή θα μπορούσε να ανατρέψει γρήγορα τη βελτίωση που έχει καταγραφεί τους τελευταίους μήνες.

Οι μεταρρυθμίσεις παραμένουν κρίσιμο ζητούμενο

Οι αξιολογήσεις των διεθνών οίκων δεν θα περιοριστούν στα δημοσιονομικά στοιχεία. Εξίσου σημαντική θα είναι η πορεία των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, καθώς η μακροπρόθεσμη βελτίωση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στη δημιουργία πλεονασμάτων και στη μείωση του χρέους.

Η ενίσχυση της παραγωγικότητας, η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης και η αύξηση του δυνητικού ΑΕΠ αποτελούν παράγοντες που θα καθορίσουν την πορεία της οικονομίας τα επόμενα χρόνια.

Παράλληλα, η σταδιακή είσοδος σε προεκλογική περίοδο ενδέχεται να αυξήσει τις πιέσεις για πρόσθετες παροχές ή να δυσκολέψει την προώθηση μεταρρυθμίσεων που μπορεί να έχουν πολιτικό κόστος.

Μέχρι σήμερα ο πολιτικός παράγοντας δεν βρίσκεται στο επίκεντρο των ανησυχιών των οίκων. Ωστόσο, ενδεχόμενη δημοσιονομική χαλάρωση ή ανατροπή μεταρρυθμίσεων θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις μελλοντικές αξιολογήσεις της χώρας.

Στις διαρθρωτικές αδυναμίες εξακολουθεί να συγκαταλέγεται και το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Μια περαιτέρω επιδείνωσή του θα μπορούσε να ενισχύσει τις εξωτερικές ανισορροπίες και να αποτελέσει πρόσθετο παράγοντα προβληματισμού.

Η Ελλάδα εισέρχεται, επομένως, στον νέο κύκλο αξιολογήσεων έχοντας σημαντικά πλεονεκτήματα, αλλά και κινδύνους που δεν μπορούν να αγνοηθούν. Τα ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα, η αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και η διατήρηση της ανάπτυξης αποτελούν τα βασικά στηρίγματα της πιστοληπτικής της εικόνας.

Το κρίσιμο ερώτημα των επόμενων μηνών δεν είναι μόνο εάν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για νέες αναβαθμίσεις, αλλά κατά πόσο η ελληνική οικονομία θα μπορέσει να διατηρήσει τη σημερινή θετική πορεία σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι τιμές της ενέργειας μπορούν να μεταβάλουν γρήγορα τα δεδομένα.

Οι τριμηνιαίοι μη χρηματοοικονομικοί λογαριασμοί της γενικής κυβέρνησης για το α’ τρίμηνο που δημοσίευσε χθες η ΕΛΣΤΑΤ, αλλά και τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού σε επίπεδο γενικής κυβέρνησης που αφορούν το 5μηνο, δείχνουν ότι και οι δύο στόχοι μπορούν να επιτευχθούν. Το πρώτο τρίμηνο έχει κλείσει με το χρέος της γενικής κυβέρνησης στα 360 δισ. ευρώ από 366,3 δισ. ευρώ που ήταν στο πρώτο τρίμηνο του 2025.

Δεδομένου ότι οι πρόωρες αποπληρωμές άνω των 7 δισ. ευρώ έγιναν τον Απρίλιο, αλλά και ότι έχουν δρομολογηθεί και νέες για το β’ εξάμηνο, έρχεται κοντά ο στόχος για περιορισμό των συνολικών οφειλών της χώρας ακόμη και στα 356 δισ. ευρώ (από 365 δισ. ευρώ που ήταν το «κλείσιμο» του 2025). Όσον αφορά το πρωτογενές πλεόνασμα, τα στοιχεία του 5μήνου έχουν δείξει πλεόνασμα 5 δισ. ευρώ στο διάστημα Ιανουαρίου – Μαΐου, ακριβώς όσο και το 2025. Το θέμα είναι όμως ότι το 2025 είχε κλείσει με πρωτογενές πλεόνασμα κοντά στο 5% του ΑΕΠ και για φέτος ο πήχης έχει μπει στο 3,2%. Ειδικότερα:

*** Στο διάστημα Ιανουαρίου – Μαΐου η κεντρική διοίκηση εμφάνισε πλεόνασμα 3,479 δισ. ευρώ, ποσό μειωμένο σε σχέση με τα 5,059 δισ. ευρώ του αντίστοιχου διαστήματος του 2025. Αυτή η διαφορά, όμως, έρχεται να καλυφθεί από τους υπόλοιπους τομείς που συνθέτουν τη γενική κυβέρνηση. Έτσι, η κεντρική κυβέρνηση εκτός του κρατικού προϋπολογισμού έχει κλείσει το 5μηνο με πλεόνασμα 1,714 δισ. ευρώ από 1,107 δισ. ευρώ πέρυσι, η τοπική αυτοδιοίκηση έχει εμφανίσει μεγάλη βελτίωση των δημοσιονομικών της επιδόσεων με πλεόνασμα 480 εκατ. ευρώ από 98 εκατ. ευρώ πέρυσι, ενώ οι οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης παρουσιάζουν «στροφή» σε πλεόνασμα 403 εκατ. ευρώ, έναντι ελλείμματος 823 εκατ. ευρώ πέρυσι. Δηλαδή, στο 5μηνο παράγεται πρωτογενές πλεόνασμα 5,093 δισ. ευρώ, ακριβώς το ίδιο ποσό με πέρυσι. Έτσι, προς το παρόν, δεν προκύπτει η μείωση σε σχέση με την περσινή επίδοση, η οποία ήταν εντυπωσιακή: Υπενθυμίζεται ότι το 2025 έκλεισε με πλεόνασμα 4,9%, κοντά στα 12 δισ. ευρώ.

*** Τα στοιχεία μη χρηματοοικονομικών συναλλαγών που δημοσίευσε χθες η ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν μείωση του χρέους γενικής κυβέρνησης. Τα 360,106 δισ. ευρώ συγκρίνονται με τα 366,312 δισ. ευρώ του α’ τριμήνου του 2025 και δείχνουν μια τάση η οποία συνεχίζεται για μια ακόμη χρονιά (σ.σ. στο α’ τρίμηνο του 2024 η Ελλάδα χρωστούσε 368,36 δισ. ευρώ). Η Ελλάδα γίνεται έτσι μια από τις ελάχιστες χώρες που μειώνουν χρέος και σε απόλυτο ποσό, ενώ επιδιώκεται αυτό να συνεχιστεί και μέχρι το τέλος του χρόνου. Ο πήχης μπαίνει τώρα στα 356 δισ. ευρώ και γι’ αυτό δρομολογούνται οι νέες πρόωρες αποπληρωμές του Δεκεμβρίου, με την προσοχή να εστιάζεται αυτή τη φορά στα δάνεια του β’ μνημονίου (EFSF). Σε ό,τι αφορά τα στοιχεία των πρωτογενών πλεονασμάτων, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αφορούν το α’ τρίμηνο και όχι το 5μηνο, όπως αυτά του υπουργείου Οικονομικών. Προκύπτει πρωτογενές πλεόνασμα 642 εκατ. ευρώ από 1,093 δισ. ευρώ πέρυσι. Ωστόσο, η μεγάλη βελτίωση -όπως φαίνεται και από τα στοιχεία του γενικού λογιστηρίου- έχει γίνει μετά τον Απρίλιο, κυρίως λόγω των αυξημένων φορολογικών εσόδων.

Αποδόσεις ομολόγων

Η διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων και η μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ, παράλληλα με την προώθηση μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, αποτελούν τις προϋποθέσεις για να παραμείνει το κόστος χρηματοδότησης του Ελληνικού Δημοσίου σε χαμηλά επίπεδα και να περιορίζεται ο αντίκτυπος των παγκόσμιων σοκ στην εθνική οικονομία, υπογραμμίζει νέα μελέτη του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή.

Όπως αναφέρεται στην έκθεση, οι αποδόσεις των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου υπέστησαν εντυπωσιακή μεταβολή την τελευταία δεκαετία: από επίπεδα άνω του 7% το 2016 -τα υψηλότερα στην Ευρωζώνη και κληρονομιά της κρίσης χρέους- έπεσαν το 2024 σε επίπεδα συγκρίσιμα με εκείνα της Ιταλίας και της Πορτογαλίας, αντανακλώντας μια άνευ προηγουμένου δημοσιονομική προσαρμογή. Η Ελλάδα κατάφερε, έτσι, να μετατραπεί από τον πιο ευάλωτο σε διεθνείς αναταράξεις κρατικό δανειολήπτη της Ευρωζώνης σε μια χώρα που τα τελευταία τέσσερα χρόνια βρίσκεται στη μέση της σχετικής κατάταξης.

Τα κυριότερα ευρήματα

1. Τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου ενίσχυσαν σημαντικά την ανθεκτικότητά τους σε διεθνείς αναταράξεις μετά την πανδημία. Κατά τη διάρκεια της κρίσης του Covid-19 (3ο τρίμηνο 2019 – 1ο τρίμηνο 2022) τα ελληνικά κρατικά ομόλογα παρουσίαζαν μεγαλύτερες διακυμάνσεις σε ημέρες αναταραχής στις αγορές από ό,τι αυτά οποιασδήποτε άλλης χώρας της Ευρωζώνης -με αντίδραση υπερδιπλάσια από εκείνη των αμέσως επόμενων πιο ευάλωτων κρατικών τίτλων- και εμφάνιζαν μεγάλη εξάρτηση από τα μέτρα στήριξης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Μετά την πανδημία, από το 2ο τρίμηνο του 2022 έως το 2ο τρίμηνο του 2026, αυτή η ακραία ευαισθησία έχει εξασθενήσει σημαντικά: η Ελλάδα κινείται πλέον σε γενικές γραμμές παράλληλα με χώρες όπως η Ιταλία και η Πορτογαλία, ενώ, σύμφωνα με ορισμένους δείκτες, αντιδρά λιγότερο έντονα από την Ιταλία.

2. Ο δείκτης χρέους/ΑΕΠ της Ελλάδας μειώθηκε κατά περίπου 34 ποσοστιαίες μονάδες μεταξύ των δύο περιόδων. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μείωση από οποιαδήποτε άλλη χώρα της μελέτης. Παράλληλα, ο κρατικός προϋπολογισμός πέτυχε σταθερά πρωτογενή πλεονάσματα.

3. Εξετάζοντας και τις δέκα χώρες που μπήκαν στο μικροσκόπιο της μελέτης, διαπιστώνεται πως εκείνες που μείωσαν περισσότερο το χρέος τους είδαν τις αγορές ομολόγων τους να σταθεροποιούνται περισσότερο. Η Ελλάδα πέτυχε τη μεγαλύτερη μείωση δημόσιου χρέους και τον μεγαλύτερο περιορισμό της ευαισθησίας των ομολόγων της έναντι διεθνών αναταράξεων, ενώ χώρες στις οποίες το δημόσιο χρέος αυξήθηκε κατά τη διάρκεια της περιόδου, όπως η Γαλλία και η Φινλανδία, δεν παρουσίασαν καμιά τέτοια βελτίωση.

Η ανάπτυξη στο πρώτο τρίμηνο του 2026 σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους οφείλεται κυρίως στις θετικές συνεισφορές των επενδύσεων (2,0 μονάδες ποσοστιαίας), των καθαρών εξαγωγών (0,6 μονάδες ποσοστιαίας) και της ιδιωτικής κατανάλωσης (0,5 μονάδες ποσοστιαίας), ενώ τα αποθέματα είχαν αρνητική συνεισφορά. Ο πληθωρισμός ανήλθε στο 2,9% το 2025, κυρίως λόγω του πληθωρισμού στις υπηρεσίες. Στους πρώτους έξι μήνες του 2026, ο γενικός πληθωρισμός ανέτρεψε την πορεία του, αυξανόμενος κατά μέσο όρο στο 3,8%, κυρίως λόγω των σημαντικών αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας - τον Ιούνιο του 2026, ο γενικός πληθωρισμός μειώθηκε στο 3,9% από 4,9% τον Μάιο, λόγω μειώσεων στον πληθωρισμό των υπηρεσιών, της ενέργειας και των μη επεξεργασμένων τροφίμων. Στην αγορά κατοικιών, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν περαιτέρω, αν και με φθίνουσα ταχύτητα, κατά τη διάρκεια του 2025 και στο πρώτο τρίμηνο του 2026. Οι εξελίξεις στην αγορά εργασίας παρέμειναν θετικές στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, με αύξηση της απασχόλησης.

Τράπεζα της Ελλάδας: Στο 1,9% ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας το 2026

Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος (βασικό σενάριο), ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας αναμένεται να μετριαστεί στο 1,9% το 2026, αντανακλώντας την αβεβαιότητα στην παγκόσμια οικονομία, και να παραμείνει στο 1,9% το 2027 και να φτάσει στο 2,0% το 2028, ξεπερνώντας την ανάπτυξη της ζώνης του ευρώ. Η ανάπτυξη θα καθοδηγείται κυρίως από την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις, ενώ η συμβολή των καθαρών εξαγωγών αναμένεται να είναι αρνητική. Ο πληθωρισμός προβλέπεται να φτάσει στο 3,8% το 2026 και να μετριαστεί σταδιακά στη συνέχεια, με την προϋπόθεση ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα έχει τελειώσει και οι τιμές ενέργειας και τροφίμων θα μειωθούν.

Η δημοσιονομική κατάσταση αναμένεται να είναι επεκτατική το 2026 λόγω των υιοθετημένων μέτρων δημοσιονομικής πολιτικής για την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος με έμφαση στη μείωση του φορολογικού βάρους. Παρά την πρόσφατη αύξηση των τιμών του πετρελαίου λόγω των ανανεωμένων εντάσεων στη Μέση Ανατολή, οι τιμές της ενέργειας παραμένουν επί του παρόντος σημαντικά χαμηλότερες σε σύγκριση με αυτές που περιλαμβάνονται στις τελευταίες προβλέψεις (ημερομηνία αναφοράς 21 Μαΐου). Αυτό δείχνει μια πιο ευνοϊκή προοπτική για την ελληνική οικονομία. Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, προβλέπεται ότι ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ θα είναι ελαφρώς υψηλότερος από τη βασική πρόβλεψη (2,0% το 2026 και 2,1% το 2027 και το 2028), ενώ ο πληθωρισμός θα είναι ελαφρώς χαμηλότερος από τη βασική πρόβλεψη (3,7% το 2026, 2,5% το 2027 και 2,2% το 2028).

Σύμφωνα με την ανάλυση της Τράπεζας Πειραιώς, το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 2% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026, επιβεβαιώνοντας ότι η οικονομία διατηρεί θετική αναπτυξιακή δυναμική. Η αύξηση προήλθε κυρίως από την ενίσχυση της ιδιωτικής κατανάλωσης, την επιτάχυνση των επενδύσεων και τη μείωση του εμπορικού ελλείμματος, στοιχεία που εξακολουθούν να αποτελούν τους βασικούς πυλώνες της οικονομικής δραστηριότητας.

Η αγορά εργασίας συνέχισε να παρουσιάζει ανθεκτικότητα, καθώς η απασχόληση αυξήθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση. Ωστόσο, η παράλληλη ενίσχυση του εργατικού δυναμικού είχε ως αποτέλεσμα το ποσοστό ανεργίας να διαμορφωθεί στο 10,6%, παραμένοντας ουσιαστικά αμετάβλητο.

Θετικά αξιολογείται και η πορεία των δεικτών οικονομικής συγκυρίας. Το οικονομικό κλίμα ενισχύθηκε τον Ιούνιο στις 108,3 μονάδες, ενώ ανοδικά κινήθηκαν οι δείκτες δραστηριότητας στη βιομηχανία, το εμπόριο και τις υπηρεσίες, γεγονός που υποδηλώνει ότι η οικονομική δραστηριότητα διατηρεί θετική δυναμική και κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους.

Στο δημοσιονομικό μέτωπο, η Τράπεζα Πειραιώς επισημαίνει ότι ο κρατικός προϋπολογισμός της περιόδου Ιανουαρίου – Μαΐου παρέμεινε σε πλεονασματική τροχιά. Παρότι το πλεόνασμα εμφανίζεται χαμηλότερο σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των δημόσιων δαπανών και όχι σε επιδείνωση των δημοσιονομικών μεγεθών.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον πληθωρισμό, ο οποίος εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική πρόκληση για την ελληνική οικονομία. Ο εθνικός δείκτης τιμών καταναλωτή διαμορφώθηκε στο 5,2% τον Μάιο, ωστόσο η πρώτη εκτίμηση της Eurostat για τον εναρμονισμένο πληθωρισμό καταγράφει σημαντική αποκλιμάκωση στο 3,9% τον Ιούνιο, έναντι 4,9% τον Μάιο, εξέλιξη που δημιουργεί προσδοκίες για σταδιακή εκτόνωση των πληθωριστικών πιέσεων τους επόμενους μήνες.

Σε διεθνές επίπεδο, το δελτίο αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην υπογραφή, στις 18 Ιουνίου, του μνημονίου κατανόησης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, εκτιμώντας ότι η συμφωνία δημιουργεί βάσιμες ελπίδες για αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Αν και, όπως επισημαίνεται, η εφαρμογή των συμφωνηθέντων θα αποτελέσει τον καθοριστικό παράγοντα για τις μελλοντικές εξελίξεις, η μέχρι σήμερα εικόνα δείχνει ότι η διπλωματία υπερισχύει της περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Η αποκλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης είχε ήδη θετικό αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές, καθώς η αβεβαιότητα περιορίστηκε αισθητά και οι τιμές του πετρελαίου επέστρεψαν στα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, συμβάλλοντας στη συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων διεθνώς.

Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Τράπεζα Πειραιώς σημειώνει ότι η οικονομία αναπτύχθηκε με ετήσιοποιημένο ρυθμό 2,1% το πρώτο τρίμηνο του 2026, κυρίως χάρη στην ενίσχυση των επενδύσεων σε πάγια στοιχεία. Τα μέχρι σήμερα στοιχεία δείχνουν ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή είχε περιορισμένη επίδραση στην οικονομική δραστηριότητα κατά το δεύτερο τρίμηνο, ενώ η αγορά εργασίας παραμένει ισχυρή και οι πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να κινούνται σε ελεγχόμενα επίπεδα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι εξελίξεις στη Federal Reserve, καθώς οι αγορές παρακολουθούν τη διαμόρφωση της νέας ισορροπίας υπό τον νέο πρόεδρο Kevin Warsh, μετά και την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που διατήρησε τη διοικήτρια Lisa Cook στη θέση της.

Για την Ευρωζώνη, το βασικό σενάριο της Τράπεζας Πειραιώς προβλέπει συνέχιση της ήπιας ανάπτυξης τους επόμενους μήνες. Η υποχώρηση των τιμών της ενέργειας, το ιστορικά χαμηλό ποσοστό ανεργίας, η αύξηση των αμυντικών δαπανών και η μείωση της γεωπολιτικής αβεβαιότητας αναμένεται να λειτουργήσουν υποστηρικτικά για την οικονομική δραστηριότητα.

Παράλληλα, όμως, επισημαίνονται και οι σημαντικές προκλήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές οικονομίες, όπως η απώλεια ανταγωνιστικότητας σε βασικούς βιομηχανικούς κλάδους –με χαρακτηριστικό παράδειγμα την αυτοκινητοβιομηχανία– καθώς και το υψηλό δημόσιο χρέος ορισμένων κρατών-μελών.

Όσον αφορά την Κίνα, τα στοιχεία του διμήνου Απριλίου – Μαΐου δείχνουν επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Η εσωτερική ζήτηση παραμένει αδύναμη, ενώ βασικό στήριγμα της ανάπτυξης εξακολουθεί να αποτελεί η ισχυρή επίδοση των εξαγωγών, γεγονός που αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη εξάρτηση της κινεζικής οικονομίας από τον εξωτερικό τομέα.

Συνολικά, η Τράπεζα Πειραιώς εκτιμά ότι, παρά τις διεθνείς αβεβαιότητες, το βασικό σενάριο για την ελληνική οικονομία παραμένει θετικό. Η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής, η ανθεκτικότητα της αγοράς εργασίας, η βελτίωση του οικονομικού κλίματος και η αποκλιμάκωση των γεωπολιτικών κινδύνων δημιουργούν τις προϋποθέσεις για συνέχιση της οικονομικής ανάπτυξης και κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026, με βασική πρόκληση να παραμένει η οριστική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.

Σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση του ΓΠΚΒ, η ελληνική οικονομία συνεχίζει να υπεραποδίδει έναντι της Ευρωζώνης, καθώς το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2% το πρώτο τρίμηνο του 2026 σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους, όταν η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη περιορίστηκε μόλις στο 0,3%.

Ο τουρισμός και το χρέος στηρίζουν την ανάπτυξη

Η έκθεση υπογραμμίζει ότι σημαντικό στήριγμα της οικονομίας παραμένει ο τουρισμός, ο οποίος συνεχίζει να καταγράφει ιδιαίτερα θετικές επιδόσεις και το 2026. Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις και οι διεθνείς αφίξεις αυξήθηκαν σημαντικά τους πρώτους μήνες του έτους, διατηρώντας τη δυναμική που δημιουργήθηκε μετά τη χρονιά-ρεκόρ του 2025.

Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, με το Γραφείο Προϋπολογισμού να σημειώνει ότι η Ελλάδα αναμένεται φέτος να πάψει, για πρώτη φορά μετά από δύο δεκαετίες, να αποτελεί τη χώρα με το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην Ευρωζώνη.

Καθοριστικός ο ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης

Το ΓΠΚΒ επισημαίνει ότι η επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων.

Όπως αναφέρει, μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), θα είναι κρίσιμη η πλήρης αξιοποίηση των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, καθώς και η προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων για επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής, προκειμένου να διατηρηθεί η αναπτυξιακή δυναμική της χώρας.

Οι βασικοί κίνδυνοι

Παρά τη θετική εικόνα, η έκθεση καταγράφει και σημαντικές πηγές αβεβαιότητας.

Πρώτος κίνδυνος αποτελεί η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα η αβεβαιότητα γύρω από τη διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, η οποία μπορεί να επηρεάσει τις ενεργειακές ροές και να καθυστερήσει την αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών του πετρελαίου και της ενέργειας.

Δεύτερος σημαντικός κίνδυνος αφορά ενδεχόμενες καθυστερήσεις στην απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης ή στην υλοποίηση κρίσιμων μεταρρυθμίσεων. Μια τέτοια εξέλιξη, σύμφωνα με το ΓΠΚΒ, θα μπορούσε να περιορίσει την αναμενόμενη συμβολή των επενδύσεων στην αύξηση της παραγωγικότητας και του δυνητικού ρυθμού ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.

Παρά τη μικρή αναθεώρηση προς τα κάτω της πρόβλεψης για την ανάπτυξη, το Γραφείο Προϋπολογισμού εκτιμά ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει ισχυρότερες αναπτυξιακές επιδόσεις από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, με βασικούς πυλώνες τον τουρισμό, τις επενδύσεις και τη συνεχιζόμενη δημοσιονομική βελτίωση.