Το περιστατικό σημειώθηκε ανήμερα της επετείου του «ΟΧΙ», όταν η βρετανική διπλωματική αποστολή δημοσίευσε στον επίσημο λογαριασμό της στην πλατφόρμα Χ ένα μήνυμα προς τον ελληνικό λαό. Παρά τον θετικό χαρακτήρα του μηνύματος, η φωτογραφία που το συνόδευε συγκέντρωσε το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής, οδηγώντας σε δημόσια συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται τα εθνικά σύμβολα στις επίσημες αναρτήσεις.

Η ανάρτηση που προκάλεσε τις αντιδράσεις

Στις 28 Οκτωβρίου, η Βρετανική Πρεσβεία θέλησε να τιμήσει την ελληνική εθνική επέτειο με ένα μήνυμα που υπογράμμιζε τη σημασία της ιστορικής ημέρας.Στην ανάρτηση γινόταν αναφορά στη μνήμη, στην υπερηφάνεια και στην τιμή που συνδέονται με την επέτειο του 1940, ενώ εκφράζονταν ευχές προς την Ελλάδα.Ωστόσο, η φωτογραφία που είχε επιλεγεί παρουσίαζε μια ελληνική σημαία με εμφανή σημάδια φθοράς και σκισμένο τμήμα στην άκρη της. Το συγκεκριμένο στοιχείο δεν πέρασε απαρατήρητο από τους χρήστες των κοινωνικών δικτύων, οι οποίοι άρχισαν να σχολιάζουν την εικόνα και να αμφισβητούν την καταλληλότητά της για μια επίσημη διπλωματική δημοσίευση.

Γιατί ενόχλησε η φωτογραφία της σημαίας

Η ελληνική σημαία αποτελεί το σημαντικότερο εθνικό σύμβολο της χώρας και η παρουσία της στους εορτασμούς της 28ης Οκτωβρίου συνδέεται με τη μνήμη της αντίστασης απέναντι στη φασιστική Ιταλία το 1940.Για αρκετούς από όσους αντέδρασαν, η δημοσίευση μιας φθαρμένης σημαίας από επίσημη ξένη διπλωματική αρχή ήταν ακατάλληλη, ανεξάρτητα από το περιεχόμενο του ευχετήριου μηνύματος.Ορισμένοι χρήστες χαρακτήρισαν την επιλογή ατυχή, ενώ άλλοι τη θεώρησαν προσβλητική για το εθνικό σύμβολο.Δεν προκύπτει, πάντως, από τα διαθέσιμα στοιχεία ότι η Πρεσβεία είχε πρόθεση να προκαλέσει ή να προσβάλει την Ελλάδα. Το μήνυμα της αρχικής δημοσίευσης είχε σαφώς τιμητικό χαρακτήρα και οι αντιδράσεις επικεντρώθηκαν στην επιλογή της εικόνας.

Η διορθωτική κίνηση της Βρετανικής Πρεσβείας

Μετά τα σχόλια που συγκεντρώθηκαν, η Βρετανική Πρεσβεία προχώρησε σε νέα δημοσίευση, αντικαθιστώντας τη φθαρμένη ελληνική σημαία με φωτογραφία στην οποία το εθνικό σύμβολο εμφανιζόταν άθικτο.Παράλληλα, αναγνώρισε δημόσια ότι είχαν εκφραστεί ενστάσεις για την αρχική εικόνα και επανέλαβε τον σεβασμό της προς τον εορτασμό της εθνικής επετείου.Η διορθωτική παρέμβαση είχε στόχο να αποκαταστήσει την εικόνα της ανάρτησης και να επαναφέρει την προσοχή στο αρχικό μήνυμα τιμής προς τον ελληνικό λαό.Η Πρεσβεία δεν ανακοίνωσε ποιος επέλεξε τη συγκεκριμένη φωτογραφία ούτε έδωσε περαιτέρω εξηγήσεις για τη διαδικασία έγκρισής της.

Ο ιδιαίτερος συμβολισμός της 28ης Οκτωβρίου

Η εθνική επέτειος της 28ης Οκτωβρίου παραπέμπει στην απόρριψη του ιταλικού τελεσιγράφου το 1940 και στην είσοδο της Ελλάδας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.Η ημέρα έχει ιδιαίτερη σημασία για τη συλλογική ιστορική μνήμη και τιμάται κάθε χρόνο με παρελάσεις, καταθέσεις στεφάνων και εκδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα.Η Βρετανία υπήρξε σύμμαχος της Ελλάδας κατά τη διάρκεια του πολέμου, γεγονός που προσδίδει επιπλέον ιστορικό ενδιαφέρον στις επίσημες ευχές της βρετανικής διπλωματικής αποστολής.Η συγκεκριμένη ιστορική σχέση εξηγεί και γιατί το μήνυμα της Πρεσβείας είχε ως βασικό περιεχόμενο την αναγνώριση της ελληνικής αντίστασης και του συμβολισμού της επετείου.

Η σημασία των εικόνων στη διπλωματική επικοινωνία

Το περιστατικό αναδεικνύει τη σημασία της προσεκτικής επιλογής εικόνων στις επίσημες αναρτήσεις διπλωματικών αρχών και δημόσιων οργανισμών.Σε αντίθεση με τις προσωπικές δημοσιεύσεις, οι αναρτήσεις μιας πρεσβείας αντιμετωπίζονται ως επίσημη δημόσια επικοινωνία. Ακόμη και μια φωτογραφία που επιλέχθηκε χωρίς ιδιαίτερη πρόθεση μπορεί να προκαλέσει παρερμηνείες όταν συνδέεται με εθνικά σύμβολα ή ιστορικές επετείους.Η ταχύτητα διάδοσης των αναρτήσεων στα κοινωνικά δίκτυα μπορεί να μετατρέψει μια ατυχή οπτική επιλογή σε δημόσιο ζήτημα μέσα σε λίγες ώρες.Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η διόρθωση πραγματοποιήθηκε χωρίς να υπάρξει κάποια γνωστή επίσημη διπλωματική αντιπαράθεση μεταξύ Ελλάδας και Βρετανίας.

Από την αρχική αστοχία στη δημόσια διόρθωση

Η αντίδραση της Βρετανικής Πρεσβείας έδειξε ότι τα σχόλια των χρηστών ελήφθησαν υπόψη, καθώς η αρχική εικόνα αντικαταστάθηκε και δημοσιεύθηκε νέο μήνυμα.Το περιστατικό δεν μεταβάλλει τον τιμητικό χαρακτήρα των ευχών που απευθύνθηκαν προς την Ελλάδα, αναδεικνύει όμως τη σημασία της προσοχής στη χρήση συμβόλων με ιδιαίτερο ιστορικό βάρος.

Η υπόθεση έκλεισε, σε επίπεδο δημόσιας επικοινωνίας, με τη διόρθωση της φωτογραφίας και την αναγνώριση των αντιδράσεων από την Πρεσβεία. Παραμένει, ωστόσο, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς μια εικόνα μπορεί να επισκιάσει το περιεχόμενο ενός επίσημου μηνύματος, ιδιαίτερα όταν αφορά την εθνική μνήμη και τα σύμβολα μιας χώρας.

Εκ των πέντε πρώτων, ένα (01) εξακολουθεί να παραμένει στο λιμένα Γιούζνε Οδησσού, τρία (03) στο αγκυροβόλιο στο Στενό Κέρτς και ένα (01) στο αγκυροβόλιο του Νοβοροσίσκ Ρωσίας.

Μέχρι στιγμής έχει επιβεβαιωθεί η παρουσία τεσσάρων (04) ελληνόκτητων πλοίων στο βόρειο τμήμα της Μαύρης Θάλασσας, στα οποία επιβαίνουν δεκατέσσερις (14) Έλληνες ναυτικοί.

Τρία (3) πλοία έχουν αποπλεύσει από αγκυροβόλιο ρωσικού λιμένα και πλέουν προς τα Στενά του Βοσπόρου.

Παραμένει η κατάταξη των ρωσικών και ουκρανικών υδάτων της Μαύρης και Αζοφικής Θάλασσας στον κατάλογο περιοχών αυξημένων στρατιωτικών, πειρατείας, τρομοκρατίας και συναφών κινδύνων, από τη Μικτή Στρατιωτική Επιτροπή του Lloyd’s Market Association (LMA) .

Εξακολουθεί επίσης η αναστολή από 24/2 της ναυσιπλοΐας στην Αζοφική Θάλασσα (κλείσιμο Στενού Κερτς).

Από το ΥΝΑΝΠ ενημερώνεται διαρκώς η ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα (ΝΕΕ, ΕΕΕ ΕΕΝΜΑ, ΠΝΟ και ΠΕΠΕΝ) για κάθε εξέλιξη.

Εξακολουθεί να ισχύει η από 24/2 σύσταση της Ελλάδας, ως κράτος σημαίας, για άμεση απομάκρυνση και μη προσέγγιση των ελληνικών εμπορικών πλοίων από και προς τα λιμάνια και τα χωρικά ύδατα της Ουκρανίας και της Ρωσικής Ομοσπονδίας στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς και στα αγκυροβόλια των ως άνω λιμένων.

Από πλευράς Κλάδου Ελέγχου Πλοίων ενημερώνονται συνεχώς οι ναυτιλιακοί  φορείς ότι τα πλοία τους, όταν πλέουν σε λιμένες των δύο χωρών στη Μαύρη και Αζοφική Θάλασσα, θα πρέπει να εφαρμόζουν αυξημένα μέτρα ασφαλείας, σύμφωνα με το Διεθνή Κώδικα Ασφαλείας Πλοίων και Λιμενικών Εγκαταστάσεων του ΙΜΟ (ISPS Code). Επίσης, ενημερώνονται ότι οι ρωσικοί λιμένες TUAPSE NOVOROSSIYSK, TAMAN και KAVKAZ έχουν αυξήσει το επίπεδο ασφαλείας τους για το χρονικό διάστημα μέχρι τις 13-03-2022.

Το μοναδικό καταγεγραμμένο πρόβλημα πλοίου υπό ελληνική σημαία εντοπίζεται, μέχρι ώρας, στο λιμένα Γιούζνε της Οδησσού όπου βρίσκεται παραβεβλημένο ελληνικό φορτηγό πλοίο, με έξι Έλληνες ναυτικούς. Στο συγκεκριμένο πλοίο δεν χορηγείται απόπλους λόγω της αναστολής λειτουργίας των ουκρανικών λιμένων, με εντολή του ουκρανικού ναυτικού, εξαιτίας του πολέμου.

Από το ΥΝΑΝΠ έχει ζητηθεί η συνδρομή της ελληνικής προξενικής αρχής στην Οδησσό για παρέμβαση στις τοπικές αρχές και την παροχή κάθε δυνατής συνδρομής, με στόχο τον απόπλου του πλοίου.

Το Ενιαίο Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης καθώς και η Διεύθυνση Ναυτικής Εργασίας επικοινωνεί τακτικά με πλοιάρχους όλων των ελληνικών πλοίων στην περιοχή και δεν έχει αναφερθεί άλλο πρόβλημα.

Στο παρόν στάδιο οι υιοθετηθείσες κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν έχουν σοβαρή επίπτωση στις θαλάσσιες μεταφορές από και προς τη Ρωσία. Το καθεστώς των κυρώσεων τελεί υπό συνεχή επανεξέταση, αναλόγως των εξελίξεων στο πολιτικό και στρατιωτικό πεδίο.

Για όσο χρονικό διάστημα ισχύει η απαγόρευση ναυσιπλοΐας στην Αζοφική, έχει ανακοινωθεί από την Υπηρεσία Τύπου της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Θαλάσσιων και Ποτάμιων Μεταφορών της Ρωσικής Ομοσπονδίας η δημιουργία περιοχών ασφαλούς αναμονής για πλοία στα ΒΔ του Στενού του Κέρτς και στον κόλπο του Ταγκανρόγκ.

Τέλος, ανακοινώθηκε αναστολή λειτουργίας λιμένος Kavkaz Ρωσίας (ανατολικό μέρος στενού Κέρτς) ως προς τις φορτοεκφορτώσεις εμπορευμάτων λόγω αδυναμίας μεταφοράς του φορτίου στην εν λόγω περιοχή.

Σημειώνεται ότι η συνεχίζεται σταθερά η επικοινωνία του Υπουργού Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής Γιάννη Πλακιωτάκη με τους πλοιάρχους των πλοίων που βρίσκονται στην περιοχή.