Η νέα πρόβλεψη είναι χαμηλότερη από το 2,35% που είχε εκτιμήσει το ΕΔΣ στη Φθινοπωρινή Έκθεσή του, ωστόσο βρίσκεται πολύ κοντά στην πρόβλεψη του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό 2% το επόμενο έτος.

Η οικονομία διατηρεί ισχυρές αντοχές

Στην έκθεσή του, το ΕΔΣ επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει ιδιαίτερα ισχυρή δημοσιονομική εικόνα, παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση συνεχίζει να εφαρμόζει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική με μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Το Συμβούλιο χαρακτηρίζει ρεαλιστικές τις προβλέψεις του οικονομικού επιτελείου, εκτιμώντας ότι η ανάπτυξη θα συνεχίσει να στηρίζεται κυρίως στην έντονη επενδυτική δραστηριότητα, στην αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αλλά και στην ανθεκτικότητα της ιδιωτικής κατανάλωσης, η οποία ενισχύεται από τη συνεχιζόμενη αύξηση της απασχόλησης και του διαθέσιμου εισοδήματος.

Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι η δημοσιονομική σταθερότητα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα της ελληνικής οικονομίας σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Γιατί μειώθηκε η πρόβλεψη

Η αναθεώρηση προς τα κάτω της πρόβλεψης για το 2026 αποδίδεται κυρίως στην επιδείνωση του διεθνούς οικονομικού περιβάλλοντος.

Το ΕΔΣ επισημαίνει ότι η παρατεταμένη γεωπολιτική αστάθεια, οι πληθωριστικές πιέσεις που εξακολουθούν να επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία, η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας στην ευρωζώνη, αλλά και τα ασθενέστερα των αναμενόμενων στοιχεία για το 2025 οδήγησαν σε πιο συντηρητικές εκτιμήσεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Ωστόσο, παρά τη μείωση της πρόβλεψης, η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει σημαντικά καλύτερες επιδόσεις σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οικονομία της ευρωζώνης αναμένεται να αναπτυχθεί μόλις κατά 0,9% το 2026, δηλαδή με ρυθμό περίπου στο μισό από εκείνον της ελληνικής οικονομίας.

Η επόμενη τετραετία

Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο εκτιμά ότι την περίοδο 2026-2029 η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με μέσο ετήσιο ρυθμό 1,8%, έναντι περίπου 2,1% που ήταν ο μέσος όρος της περιόδου 2023-2025.

Η ανάπτυξη θα εξακολουθήσει να στηρίζεται στις επενδύσεις και στην ιδιωτική κατανάλωση, ωστόσο το ΕΔΣ επισημαίνει ότι η συμβολή των επενδύσεων αναμένεται να περιοριστεί σταδιακά μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, γεγονός που δημιουργεί την ανάγκη εξεύρεσης νέων πηγών αναπτυξιακής δυναμικής.

Ο «ενάρετος κύκλος» της οικονομίας

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις δημοσιονομικές επιδόσεις της χώρας.

Το 2025 η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 2,1%, ενώ το ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης κατέγραψε πλεόνασμα 1,7% του ΑΕΠ. Παράλληλα, το δημόσιο χρέος υποχώρησε στο 146,1% του ΑΕΠ, συνεχίζοντας την πτωτική του πορεία.

Για το 2026 εκτιμάται ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα διαμορφωθεί περίπου στο 3,2% του ΑΕΠ, επιβεβαιώνοντας τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας.

Το ΕΔΣ χαρακτηρίζει την εξέλιξη αυτή ως έναν «ενάρετο συνδυασμό», καθώς η κυβέρνηση καταφέρνει να διατηρεί υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, ενώ ταυτόχρονα εφαρμόζει μέτρα ενίσχυσης των νοικοκυριών και της κοινωνικής συνοχής.

Καθοριστικό ρόλο, σύμφωνα με την έκθεση, έχουν διαδραματίσει η αύξηση των φορολογικών εσόδων, η βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και η επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού της φορολογικής διοίκησης.

Η μεγάλη πρόκληση μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Παρά τη θετική εικόνα, το ΕΔΣ προειδοποιεί ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για την ελληνική οικονομία βρίσκεται μπροστά.

Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης τα επόμενα χρόνια σημαίνει ότι η χώρα θα πρέπει να δημιουργήσει νέες πηγές ανάπτυξης, ικανές να αντικαταστήσουν τη σημαντική ώθηση που προσφέρουν σήμερα οι ευρωπαϊκοί πόροι.

Παράλληλα, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές διαρθρωτικές αδυναμίες, όπως η σχετικά χαμηλή παραγωγικότητα, η υψηλή ανεργία –ιδιαίτερα των νέων–, καθώς και το υψηλό εξωτερικό χρέος, που περιορίζουν τις μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές δυνατότητες της οικονομίας.

Το Συμβούλιο υπογραμμίζει ότι η βιώσιμη ανάπτυξη θα εξαρτηθεί από τη συνέχιση της συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, αλλά και από την επιτάχυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων σε κρίσιμους τομείς, όπως η παραγωγικότητα, η καινοτομία, η εκπαίδευση, η αγορά εργασίας και η ενίσχυση των ιδιωτικών επενδύσεων.

Το μήνυμα της έκθεσης είναι σαφές: η ελληνική οικονομία διαθέτει σήμερα ισχυρότερες βάσεις σε σχέση με το παρελθόν και εξακολουθεί να υπεραποδίδει έναντι της ευρωζώνης. Ωστόσο, η διατήρηση αυτής της δυναμικής μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης θα αποτελέσει τη σημαντικότερη δοκιμασία της επόμενης δεκαετίας.

Όπως επισημαίνει το ΕΔΣ, το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης, που τέθηκε σε ισχύ τον Απρίλιο του 2024, επικεντρώνεται στη συνεχή μείωση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ σε συμμόρφωση με τις τιμές αναφοράς του 3% και 60% του ΑΕΠ για το έλλειμμα και το χρέος αντίστοιχα. Η κύρια μεταβλητή παρακολούθησης της παραπάνω πορείας είναι οι καθαρές πρωτογενείς δαπάνες.

Σύμφωνα με το ΕΔΣ, το ΠΚΠ 2025 συμμορφώνεται πλήρως με τους κανόνες αυτούς. Προβλέπεται το χρέος της γενικής κυβέρνησης να μειωθεί από 153,7% του ΑΕΠ το 2024 σε 149,1% του ΑΕΠ το 2025 και το δημοσιονομικό έλλειμμα από 1% σε 0,6%, αντίστοιχα.  Οι πρωτογενείς δαπάνες δεν αναμένεται να ξεπεράσουν το 2,6% για το 2024 και 3,7 % για το 2025.

Το ΕΔΣ επιβεβαιώνει ότι οι παραδοχές που έχουν γίνει για τις μακροοικονομικές και δημοσιονομικές εξελίξεις (ανάπτυξη για το 2024 2,2% και για το 2025 2,3% και πρωτογενές πλεόνασμα 2,4% του ΑΕΠ και 2,5% του ΑΕΠ αντίστοιχα) είναι συνεπείς με τους στόχους της δημοσιονομικής σταθερότητας. Οι παραπάνω προβλέψεις είναι ευθυγραμμισμένες με το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο του ΥΠΕΘΟ για την περίοδο 2025-2028.

Η δημοσιονομική βελτίωση που προβλέπεται για το 2025 υποστηρίζεται από την ενίσχυση του επενδυτικού κλίματος και την ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική. Ωστόσο, σημαντικοί εξωτερικοί κίνδυνοι, όπως η γεωπολιτική αβεβαιότητα και οι οικονομικές εξελίξεις σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, αποτελούν παράγοντες αβεβαιότητας.

Το ΕΔΣ υιοθετεί τις μακροοικονομικές προβλέψεις του Προσχεδίου του Κρατικού Προϋπολογισμού 2025 και διαπιστώνει ότι οι δημοσιονομικοί στόχοι είναι σε πλήρη συμμόρφωση με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Ν. 4270/2014.

Κίνδυνοι – Αβεβαιότητες

Στην αντιμετώπιση τόσο των μακροοικονομικών όσο και των δημοσιονομικών προκλήσεων συντάσσονται μια σειρά παραγόντων, όπως: (α) η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και η βελτιωμένη προοπτική της εξωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας μπορεί να οδηγήσει σε ακόμα εντονότερο ενδιαφέρον για τους ελληνικούς τίτλους και επενδυτικά σχέδια (β) μια υψηλότερη αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας μετά από επιτάχυνση της υλοποίησης των ευρωπαϊκών προγραμμάτων και των διαθρωτικών μεταρρυθμίσεων στις αγορές αγαθών και υπηρεσιών καθώς της αγοράς εργασίας, (γ) η ταχύτερη του αναμενόμενου πτωτική πορεία του πληθωρισμού και των επιτοκίων της ΕΚΤ, με ευεργετικές επιδράσεις στο κόστος δανεισμού, στην εμπιστοσύνη των αγορών
και τελικά στην ανάπτυξη.

Οι παραπάνω προβλέψεις του ΚΠ 2025 γίνονται κάτω από πιθανούς, κυρίως εξωγενείς κινδύνους, όπως: (α) η συνεχώς αυξανόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα που προκαλούν οι πολεμικές συρράξεις στην Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία, (β) η μεγαλύτερη του αναμενόμενου, επιβράδυνση των οικονομιών της Βόρειας Ευρώπης, που είναι οι σημαντικότεροι εμπορικοί εταίροι της Ελλάδας θα μπορούσε να περιορίσει τη δυνατότητα της χώρας να χρηματοδοτήσει τυχόν πρόσθετα μέτρα έκτακτης δημοσιονομικής στήριξης πχ λόγω της κλιματικών αλλαγών, (γ) μη αναμενόμενες δυσκολίες στην εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος.

Με βάση τα ανωτέρω, το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο υιοθετεί τις μακροοικονομικές προβλέψεις που βασίζεται το Προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού 2025 και διαπιστώνει τη συμμόρφωση των δημοσιονομικών μεγεθών με τους κανόνες του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης.