Συγκεκριμένα, η μεγαλύτερη μείωση χρέους στο τέλος του β' τριμήνου σε σύγκριση με το β' τρίμηνο του 2024 καταγράφεται στην Ελλάδα (-8,9%), την Ιρλανδία (-7,2%), την Κύπρο (-6,5%), τη Δανία (-3,5%) και την Πορτογαλία (-2,3%).

Η Ελλάδα είναι στις πρώτες θέσεις μείωσης χρέους και σε βάση τριμήνου, αφού το χρέος της συρρικνώθηκε κατά 1,1% σε σύγκριση με το α' τρίμηνο του 2025, πετυχαίνοτας την τρίτη καλύτερη επίδοση, πίσω από το χρέος της Λιθουανίας και της Ιρλανδίας, που συρρικνώθηκαν κατά 1,4% και κατά 1,2% αντίστοιχα.

Ωστόσο, η χώρα μας έχει πρωτιά στο ύψος του χρέους το οποίο διαμορφώνεται στο 151,2% του ΑΕΠ, ενώ ακολουθούν η Ιταλία (138,3%), η Γαλλία (115,8%), το Βέλγιο (106,2%) και η Ισπανία (103,4%).

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης για το έτος 2024 εκτιμάται στα 2,91 δισ. ευρώ (πλεόνασμα), ενώ το ακαθάριστο ενοποιημένο χρέος της Γενικής Κυβέρνησης σε ονομαστικές τιμές στο τέλος του 2024 εκτιμάται στα 364,9 δισ. ευρώ (154,2% επί του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος).

Η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει και αναθεωρήσεις στα δεδομένα σε σχέση με την 1η κοινοποίηση του Απριλίου: δείχνουν το χρέος αυξημένο κατά 0,6% του ΑΕΠ και το πλεόνασμα μικρότερο κατά 0,1% του ΑΕΠ. Η αιτία είναι και η αναθεώρηση του ΑΕΠ που προηγήθηκε και δείχνει πιο χαμηλή ανάπτυξη το 2024.

Στο 81,9% του ΑΕΠ το χρέος της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Στο τέλος του δεύτερου τριμήνου του 2025, ο λόγος του ακαθάριστου χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 88,2%, σημειώνοντας αύξηση σε σύγκριση με 87,7% στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2025. Στην ΕΕ, ο λόγος αυξήθηκε επίσης από 81,5% σε 81,9%.

Σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο του 2024, ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αυξήθηκε τόσο στην ευρωζώνη (από 87,7% σε 88,2%) όσο και στην ΕΕ (από 81,2% σε 81,9%).

Στο τέλος του δεύτερου τριμήνου του 2025, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αποτελούνταν από 84,2% χρεόγραφα στην ευρωζώνη και 83,7% στην ΕΕ, 13,2% δάνεια στην ευρωζώνη και 13,8% στην ΕΕ και 2,5% μετρητά και καταθέσεις τόσο στην ευρωζώνη όσο και στην ΕΕ.

Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του πρακτορείου Reuters, που επικαλείται δύο κυβερνητικούς αξιωματούχους, τα νέα δανειακά σχέδια της χώρας κινούνται στα ίδια επίπεδα με τις φετινές εκδόσεις, σηματοδοτώντας τη συνέχιση της δημοσιονομικής σταθερότητας, ενώ η οικονομία εμφανίζει σημάδια δυναμικής ανάκαμψης.

«Θα δανειστούμε 8-9 δισ. ευρώ από τις αγορές το επόμενο έτος, όσο και φέτος», ανέφερε χαρακτηριστικά κυβερνητικός αξιωματούχος, επιβεβαιώνοντας τη διατήρηση της τρέχουσας στρατηγικής. Παράλληλα, η Αθήνα στοχεύει στην πρόωρη αποπληρωμή δανείων από το πρώτο πακέτο διάσωσης του 2010, δρομολογώντας την εξόφλησή τους περίπου δέκα χρόνια νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό.

«Θέλουμε να μειώσουμε το χρέος μας πιο γρήγορα και θα χρησιμοποιήσουμε μέρος των ταμειακών μας αποθεμάτων», πρόσθεσε.

Αν και η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην Ευρωζώνη, το ποσοστό του έχει μειωθεί εντυπωσιακά από το 206% του ΑΕΠ το 2020, στο 153,6% το 2024 και αναμένεται περαιτέρω αποκλιμάκωση φέτος. Τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας εκτιμώνται σε περίπου 40 δισ. ευρώ, ποσό ικανό να καλύψει τις δανειακές ανάγκες για τουλάχιστον τρία χρόνια χωρίς νέα έξοδο στις αγορές.

Η ελληνική οικονομία, με βασικό μοχλό τον τουρισμό, δείχνει σταθερά βήματα ανάκαμψης, προσεγγίζοντας τα προ κρίσης επίπεδα. Το ΑΕΠ αναμένεται να αναπτυχθεί με ρυθμό 2,3% το 2025, υπερδιπλάσιος του μέσου όρου της Ευρωζώνης, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται στο 2,4% του ΑΕΠ.

Τέλος η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας το 2023 συνέβαλε καθοριστικά στη μείωση του κόστους δανεισμού, το οποίο πλέον κινείται χαμηλότερα ακόμη και από αυτό της Ιταλίας, ενισχύοντας περαιτέρω την αξιοπιστία της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές.

Ειδικότερα, σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2023, η Ελλάδα πέτυχε τη δεύτερη μεγαλύτερη μείωση χρέους (-8,9 ποσοστιαίες μονάδες) στο μπλοκ μετά την Κύπρο (-10 ποσοστιαίες μονάδες). Σημαντική ήταν όμως η πτώση και σε τριμηνιαίο επίπεδο, καθώς κατέγραψε την τρίτη μεγαλύτερη μείωση (-1,8 ποσοστιαίες μονάδες) στην Ε.Ε. σε σχέση με το α’ τρίμηνο του έτους, μετά την Κύπρο (2,1%) και την Κροατία (2%).

Τελικά, η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει το υψηλότερο χρέος στην Ε.Ε., το οποίο ανέρχεται στο 163,6% του ΑΕΠ και συνεχίζει να απέχει από την δεύτερη Ιταλία, όπου το χρέος διαμορφώνεται στο 137% του ΑΕΠ. Σημειώνεται πως ακολουθούν η Γαλλία (11,2%), το Βέλγιο (108%) και η Ισπανία (105,3%).

Απεναντίας, το χαμηλότερο χρέος έχει η Βουλγαρία (22,1%), η Εσθονία (23,8% και το Λουξεμβούργο (26,8%). Ο μέσος όρος της Ευρωζώνης φτάνει στο 88,1% και της Ε.Ε. στο 81,5%, σημειώνοντας πτώση από 88,8% και από 81,9% αντίστοιχα το α’ τρίμηνο.

Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat, το ελληνικό χρέος διαμορφώθηκε στα 369,442 δισ. ευρώ το β΄τρίμηνο φέτος. Το μεγαλύτερο μέρος αφορά δάνεια (118,3% του ΑΕΠ), ομολογιακούς τίτλους (42,2%) και ένα μικρό κομμάτι (3,1%) νομίσματα και καταθέσεις.

Και το άρθρο συνεχίζει: «Αυτές οι χώρες της Ευρωζώνης δέχονται αυξημένη πίεση να προχωρήσουν σε περικοπές μέχρι να μειώσουν το χρέος τους στο 90%. Θα πρέπει να βρουν έναν βιώσιμο τρόπο μείωσης του χρέους μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια. Η Επιτροπή πιθανότατα θα παρουσιάσει την πρότασή της για τη μεταρρύθμιση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης τον Νοέμβριο. Μέχρι τώρα ήθελε να παρουσιάσει το σχέδιο στα τέλη Οκτωβρίου, ωστόσο  πρέπει να προηγηθούν εσωτερικές συμφωνίες. Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης έχει ανασταλεί από την αρχή της πανδημίας του κορωνοϊού, την άνοιξη του 2020. Έχει προγραμματιστεί να τεθεί και πάλι σε ισχύ το 2024, αλλά με μορφή που θα περιέχει νέες μεταρρυθμίσεις».

Η Ελλάδα εκπλήρωσε τους συμφωνηθέντες όρους παρά τις οικονομικές επιπτώσεις από την πανδημία και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, δήλωσε ο αξιωματούχος, ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί επειδή οι πληροφορίες δεν είναι ακόμη δημόσιες. Η 14η έκθεση αξιολόγησης της ενισχυμένης εποπτείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναμένεται τη Δευτέρα.

Σε μια εν πολλοίς συμβολική κίνηση που θα σήμανε το επίσημο τέλος της δεκαετούς κρίσης στην Ελλάδα, η χώρα αναμένεται να εξέλθει τον Αύγουστο από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας μετά τα προγράμματα διάσωσης από τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Γενικά, μπορώ να πω ότι η Ελλάδα και όλα τα κράτη-μέλη με υψηλό χρέος θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικά στη μείωση του επιπέδου του χρέους και στον περιορισμό των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών. Αυτή είναι μια αρχή που πρέπει να ληφθεί υπόψη όχι μόνο από την Ελλάδα, αλλά και από όλα τα κράτη-μέλη με υψηλό χρέος», είπε ο Πάολο Τζεντιλόνι.

Ανέφερε, επίσης, ότι την επόμενη εβδομάδα που η Επιτροπή θα παρουσιάσει τις οικονομικές συστάσεις της προς τα κράτη-μέλη, θα ληφθεί υπόψη για την Ελλάδα και η συμμόρφωση για το στόχο πρωτογενούς πλεονάσματος στο 2%.

Σχετικά με τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), ο Πάολο Τζεντιλόνι είπε ότι θα οριστικοποιηθούν ορισμένα χαρακτηριστικά που συνδέονται με τον κανονισμό του, μέσα από το σχέδιο RepowerEU που θα παρουσιάσει σε δύο ημέρες η Επιτροπή. Ανέφερε ότι περί τα τέλη Ιουνίου θα καθοριστεί η τελική κατανομή του 30% των επιχορηγήσεων.

«Μετά από αυτήν την ανακατανομή, αναμένουμε να έχουμε αρκετές προτάσεις για την προσαρμογή των σχεδίων RRF που προέρχονται από τα κράτη-μέλη ειδικά από εκείνα που έχουν σημαντικά λιγότερες επιχορηγήσεις», είπε ο Επίτροπος Οικονομίας.

Σε ό,τι αφορά τα δάνεια του RRF, ο Π. Τζεντιλόνι ανέφερε ότι πάνω από 200 δισ. ευρώ σε δάνεια δεν έχουν ζητηθεί από τα κράτη-μέλη, ωστόσο η Ισπανία και η Πολωνία είναι πρόθυμες να υποβάλουν αυτό το αίτημα (περίπου 70 δισ. ευρώ δάνεια αναμένεται να ζητήσει η Ισπανία και 25 δισ. ευρώ η Πολωνία).

Υπενθύμισε, τέλος, ότι τα κράτη-μέλη μπορούν να υποβάλουν αίτημα για δάνεια ως τον Αύγουστο του 2023.

Ο Επίτροπος πρόσθεσε ότι αυτή θα είναι και η βάση για να διασφαλισθεί η επιτυχής έξοδος της Ελλάδας από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας φέτος, η απόφαση για την οποία θα ληφθεί τον Ιούνιο.

Ο κ. Τζεντιλόνι τόνισε ότι το ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο και υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που περιορίζουν τον κίνδυνο, όπως η μακρά διάρκεια αποπληρωμής του και το χαμηλό κόστος χρηματοδότησης το οποίο στηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Ερωτηθείς για το πότε αναμένεται η Ελλάδα να αποκτήσει την επενδυτική βαθμίδα για τα ομόλογα που εκδίδει, σημείωσε ότι υπήρξαν θετικές εξελίξεις τα τελευταία χρόνια. Για το άμεσο μέλλον, είπε, είναι δύσκολο να γίνουν προβλέψεις καθώς ο πληθωρισμός και ο πόλεμος δημιουργούν νέα προβλήματα, αλλά συνολικά είναι ξεκάθαρη η πορεία προς αυτό τον πολύ σημαντικό στόχο.

Αναφερόμενος στις επιπτώσεις του πολέμου στην ευρωπαϊκή οικονομία, ο Επίτροπος είπε ότι είναι δύσκολο να γίνει σήμερα μία ακριβής εκτίμηση καθώς αυτές, όπως τόνισε, θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια που θα έχει ο πόλεμος, από το ενδεχόμενο επέκτασης των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και στο πετρέλαιο ή το φυσικό αέριο καθώς και στην εξέλιξη του πληθωρισμού, η οποία συνδέεται βέβαια με το θέμα των κυρώσεων.

Αναφέρθηκε στην αύξηση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη στο 7,5% τον Μάρτιο, με αιχμή τις τιμές ενέργειας που αυξήθηκαν 44,7% σε ετήσια βάση. Για την ανάπτυξη, η οποία προβλεπόταν πριν τον πόλεμο στο 4% για την ΕΕ, ο Επίτροπος είπε πρέπει να αναμένεται ένας πολύ χαμηλότερος ρυθμός.

Σχετικά με τα προβλήματα που μπορεί να προκύψουν από την απεξάρτηση της ευρωπαϊκής οικονομίας από τη ρωσική ενέργεια, ο κ. Τζεντιλόνι είπε ότι θα πρόκειται για μία θετική εξέλιξη καθώς θα συνδυασθεί με τον στόχο της ΕΕ για την πράσινη μετάβαση. Επεσήμανε, όμως, ότι το κόστος θα είναι μεγαλύτερο για την ΕΕ, αν η διαδικασία της απεξάρτησης γίνει μέσα σε λίγες εβδομάδες λόγω της επιβολής νέων κυρώσεων στη ρωσική ενέργεια.

Για την τραπεζική ένωση της ΕΕ, σημείωσε ότι τώρα είναι η ώρα για να επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος στην κατεύθυνση αυτή, ώστε να έχει η Ευρώπη ένα ισχυρό τραπεζικό σύστημα. Είναι η κατάλληλα στιγμή, είπε, να γεφυρωθούν οι διαφορετικές απόψεις των χωρών - μελών, κάτι για το οποίο εργάζεται ο επικεφαλής του Eurogroup, Πασκάλ Ντόναχιου.

Αναφορικά με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, ο Επίτροπος είπε ότι χρειάζονται σημαντικές αλλαγές του, ώστε η μείωση του χρέους να γίνεται με έναν πιο σταδιακό και φιλικό στην ανάπτυξη τρόπο και να υπάρχει μεγαλύτερος χώρος για δημόσιες επενδύσεις. Σημείωσε ότι υπάρχει πρόοδος στην κατεύθυνση αυτή, επικαλούμενος και την κοινή πρόταση που παρουσίασαν η Ισπανία και η Ολλανδία, δύο χώρες που είχαν διαφορετικές θέσεις για το θέμα αυτό.

Για τις χώρες με υψηλό χρέος, όπως η Ελλάδα και η Ιταλία, είπε, δημοσιονομικός χώρος μπορεί να υπάρξει με την εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης. Αυτό, τόνισε, θα είναι το πρώτο βήμα, ενώ πρόσθεσε ότι πρέπει να υπάρξει η σωστή ισορροπία μεταξύ της ύπαρξης δημοσιονομικού χώρου για αύξηση των επενδύσεων και της αποφυγής μεγάλων αυξήσεων στις τρέχουσες δαπάνες.

Στη διαπίστωση αυτή συμπίπτουν τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία προχώρησε σε επικαιροποίηση της ανάλυσης βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους (debt sustainability analysis) με την όγδοη μεταμνημονιακή αξιολόγησή της όσο και οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης, όπως πρόσφατα ο Fitch.

Σε έκθεσή της (debt sustainability monitor) της 5ης Φεβρουαρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι η πανδημία θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στο δημόσιο χρέος της Ελλάδας, το οποίο υπολογίζει ότι αυξήθηκε από το 180,5% του ΑΕΠ το 2019 στο 207% το 2020. Το βασικό σενάριο στη επικαιροποιημένη ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους (debt systainability analysis, DSA), η οποία έγινε στο πλαίσιο της όγδοης μεταμνημονιακής αξιολόγησης, η Κομισιόν αναμένει να επανέλθει από φέτος σε πτωτική τροχιά, καθώς προβλέπεται να αρχίσει η ανάκαμψη της οικονομίας. Σημειώνει, ωστόσο, ότι θα διατηρηθεί σε επίπεδα πάνω από το 120% του ΑΕΠ έως το 2040 για να συγκλίνει το 2060 με τα επίπεδα που αναμένονταν πριν την πανδημία (με την ανάλυση βιωσιμότητας χρέους του 2019).

Η σύγκλιση του χρέους, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα στηριχθεί από τις αναμενόμενες ευνοϊκές χρηματοδοτικές συνθήκες που αναμένονται μεσοπρόθεσμα καθώς και τους υψηλότερους μακροπρόθεσμα ρυθμούς ανάπτυξης σε σχέση με το DSA του 2019.

Όσον αφορά στην πορεία του χρέους την επόμενη 10ετία, όλα τα σενάρια και τα stress test που έχει κάνει η Κομισιόν δείχνουν ότι αυτή θα παραμείνει πτωτική, με δεδομένο τον μικρό κίνδυνο αναχρηματοδότησής του. Η πιθανότητα το χρέος να είναι υψηλότερο το 2025 από το σημερινό επίπεδό του είναι μόνο 12%, αναφέρει η Κομισιόν.

Σύμφωνα με την ίδια, υπάρχουν επιπλέον παράγοντες που περιορίζουν τις πιθανότητες να γίνει ευάλωτο το ελληνικό χρέος:

1. Το γεγονός ότι το 75% του χρέους το διακρατούν επίσημοι δανειστές – όπως ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) – και έχει χαμηλά επιτόκια, σε συνδυασμό με τη μακρά μέση περίοδο αποπληρωμής του (περίπου 21 χρόνια), το καθιστά λιγότερο ευάλωτο σε κινδύνους αναχρηματοδότησής του, με τις δαπάνες για τόκους να αναμένεται να κινηθούν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

2. Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, από το οποίο η Ελλάδα μπορεί να αντλήσει 32 δισ. ευρώ, μπορεί να στηρίξει τον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης με τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που θα χρηματοδοτηθούν.

3. Τα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα της Ελλάδας, που ανέρχονταν σε 19,6 δισ. ευρώ στα τέλη Σεπτεμβρίου, στα οποία πρέπει να προστεθεί και το μαξιλάρι των 15,6 δισ. ευρώ του ESM, τα οποία, όπως σημειώνεται, υπερκαλύπτουν τους κινδύνους από μία αύξηση του βραχυπρόθεσμου χρέους.

Τι λέει ο οίκος Fitch

Στην ανακοίνωσή του στις 22 Ιανουαρίου για την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας, ο οίκος Fitch έκανε αντίστοιχες επισημάνσεις. Η εκτίμησή του είναι ότι το ελληνικό χρέος αυξήθηκε στο 210,5% του ΑΕΠ στο τέλος του 2020, ενώ προβλέπει μείωσή του στο 206,9% φέτος και περαιτέρω στο 191,5% το 2022 (η Κομισιόν προβλέπει μείωση στο 199,6% και 193,1%, αντίστοιχα).

Ο Fitch σημείωσε ότι το χρέος του ελληνικού δημοσίου θα παραμείνει πολύ υψηλό για μία μακρά περίοδο, αλλά εστίασε στο ότι υπάρχουν παράγοντες που θα τείνουν να το περιορίσουν και να στηρίξουν τη βιωσιμότητά του. Όπως και η Κομισιόν, αναφέρθηκε στα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα της Ελλάδας, την υψηλή μέση διάρκεια αποπληρωμής του και το χαμηλό κόστος εξυπηρέτησής του. Επιπλέον, ο Fitch τόνισε τη συμβολή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζα στη μείωση του κόστους δανεισμού της Ελλάδας, καθώς αγοράζει πλέον τα ομόλογα του ελληνικού δημοσίου στη δευτερογενή αγορά στο πλαίσιο του προγράμματός της για την αντιμετώπιση του αντίκτυπου της πανδημίας. Η ΕΚΤ μπορεί να αγοράσει στη δευτερογενή αγορά ελληνικούς τίτλους αξίας έως 37 δισ. ευρώ, παρέχοντας πρόσθετη χρηματοδοτική ευελιξία στη χώρα. Η κυβέρνηση προχώρησε το 2020 σε εκδόσεις ομολόγων ύψους 12 δισ. ευρώ και στις 22 Ιανουαρίου φέτος πούλησε 10ετές ομόλογο, αντλώντας 3,5 δισ. ευρώ με το ιστορικά χαμηλό επιτόκιο 0,8%.