«Από το 2018 έως το 2020, η διαφοροποίηση των προμηθευτών μακριά από την Κίνα σχεδόν διπλασιάστηκε μετά τις πρώτες δασμολογικές ενέργειες», δήλωσε ο Tζέρεμι Γιάνσεν, της Wells Fargo Supply Chain Finance.

Τόνισε ότι από τον πρώτο εμπορικό πόλεμο και ύστερα, η σταδιακή αύξηση της διαφοροποίησης της εφοδιαστικής αλυσίδας μακριά από την Κίνα προς τη Νότια Ασία – Ειρηνικό έχει αυξηθεί σταθερά.

«Με βάση τον αριθμό των προμηθευτών μας, η διαφοροποίηση είναι τώρα 50/50 μεταξύ της βόρειας και της νότιας περιοχής της Ασίας – Ειρηνικού», δήλωσε ο ίδιος. «Η αλλαγή τοποθεσίας μεσαίου μεγέθους προμηθευτών μπορεί να εντοπιστεί στην Ταϊβάν, το Βιετνάμ, την Ινδονησία, την Ταϊλάνδη, την Ινδία και τη Μαλαισία», προσέθεσε.

Οι εισαγωγές από την Κίνα στις ΗΠΑ έχουν μειωθεί κατά 26% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με στοιχεία της SONAR, αλλά ο όγκος του εμπορίου από την Κίνα προς τη Νότια Ασία – Ειρηνικό έχει αυξηθεί σημαντικά.

Σύμφωνα με το Project 44, το εμπόριο της Κίνας το 2025 έχει αυξηθεί 29,2% προς την Ινδονησία, 23% προς το Βιετνάμ, 19,4% προς την Ινδία και 4,3% προς την Ταϊλάνδη. Αντίστοιχα, οι εμπορευματικές ροές προς τις ΗΠΑ αυξήθηκαν 23% από το Βιετνάμ, 9,3% από την Ταϊλάνδη και 5,4% από την Ινδονησία.

Σύμφωνα με τα κινεζικά στοιχεία, ενώ οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ συνέχισαν να μειώνονται τον Νοέμβριο, οι εξαγωγές προς ASEAN και ΕΕ αυξήθηκαν κατά 8% και σχεδόν 15% αντίστοιχα. Στο ενδεκάμηνο, οι συνολικές εξαγωγές της Κίνας αυξήθηκαν 5,4%, οδηγώντας σε εμπορικό πλεόνασμα άνω του 1 τρισ. δολαρίων.

Ενώ παραμένει ασαφές τι θα συμβεί με το σχέδιο δασμών του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, η εκκρεμότητα στο Ανώτατο Δικαστήριο και οι προσφυγές μεγάλων εταιρειών δημιουργούν αβεβαιότητα. Βραχυπρόθεσμα, ο αντίκτυπος των δασμών είναι πλέον ξεκάθαρος στους ισολογισμούς των επιχειρήσεων, καθώς οι αμερικανοί εισαγωγείς στρέφονται σε χρηματοοικονομικές ρυθμίσεις για να διατηρήσουν ρευστότητα.

«Έχουμε παρατηρήσει αύξηση των αναγκών σε κεφάλαιο κίνησης λόγω των υψηλότερων δασμών», δήλωσε ο Ατζίτ Μένον, επικεφαλής χρηματοδότησης εμπορίου της HSBC στις ΗΠΑ. «Ο μέσος δασμός αυξήθηκε από 1,5% σε διψήφιο ποσοστό», τόνισε.

Ο Μένον εξήγησε ότι ο οικονομικός αντίκτυπος διαφέρει ανά κλάδο. Κλάδοι όπως τα γενόσημα φάρμακα και το λιανικό εμπόριο έχουν μικρά περιθώρια κέρδους και περιορισμένη διαπραγματευτική δύναμη, γεγονός που τους ωθεί να επαναδιαπραγματευτούν όρους πληρωμής — και εκεί προκύπτει ανάγκη για χρηματοδότηση.

Η HSBC, που χρηματοδοτεί πάνω από 850 δισ. δολάρια σε παγκόσμιες εμπορικές ροές, παρουσίασε την πλατφόρμα Trade Pay, η οποία ενισχύει τη ρευστότητα των πελατών.

Από την επιβολή των εκτεταμένων δασμών τον Απρίλιο, η τράπεζα έχει δει αύξηση 20% στις χρηματοδοτικές ροές, ενώ τα αποθέματα που εισήχθησαν νωρίτερα για να αντισταθμίσουν τους δασμούς έχουν πλέον σχεδόν εξαντληθεί.

«Τα πλεονάζοντα αποθέματα έχουν σχεδόν τελειώσει», δήλωσε ο Μένον. «Πλέον οι εταιρείες θα χρειαστούν περισσότερο κεφάλαιο κίνησης, καθώς οι όροι επαναδιαπραγματεύονται».

Σε έρευνα της HSBC σε 1.000 αμερικανικές εταιρείες, πάνω από το 70% δήλωσε αυξημένες ανάγκες κεφαλαίου κίνησης, ενώ πολλοί επανεξετάζουν στρατηγικές εφοδιαστικής και όρους πληρωμών.

«Cash is king», κατέληξε ο Μένον.

Όσοι έζησαν τη χρεοκοπία των dot-com στις αρχές του αιώνα την αναπολούν τώρα που τα πράγματα αρχίζουν να φαίνονται πραγματικά ζοφερά. Η Nvidia Corp. οδήγησε σε μεγάλο βαθμό τα κέρδη του χρηματιστηρίου καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024, καθώς οι επενδυτές επευφημούσαν τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης. Αλλά η μετοχή έχει έκτοτε υποχωρήσει πάνω από 36% από το υψηλό του Ιανουαρίου.

Το αν οι δύο εποχές μπορούν να αντιστοιχηθούν η μία εναντίον της άλλης εξαρτάται από το ποιον θα ρωτήσετε.

Παρά την αίσθηση της καταστροφής, οι σημερινές επενδύσεις σε Big Tech βρίσκονται κυρίως σε μετοχές blue-chip με σημαντικά θεμελιώδη μεγέθη. Το ζήτημα, ωστόσο, είναι ότι πριν από την πρόσφατη πτώση, είχε τιμολογηθεί υπερβολικός ενθουσιασμός στις Magnificent Seven. Για όσους έχουν υψηλή ανοχή στον κίνδυνο και δεν πιστεύουν ότι βρισκόμαστε στην αρχή ενός κραχ, μπορεί να είναι δελεαστικό να επενδύσουν τώρα που οι μετοχές φαίνονται φθηνότερες. 

Ακολουθούν μερικές συμβουλές από ειδικούς για το πώς πρέπει να αποτιμάτε τις μετοχές τεχνολογίας. Ωστόσο, προειδοποιούν πως το τρέχον μακροοικονομικό περιβάλλον μπορεί να υπερισχύσει οποιωνδήποτε θεμελιωδών στοιχείων που παραδοσιακά χρησιμοποιούνται για την αποτίμηση των μετοχών. Με άλλα λόγια, προχωρήστε με δική σας ευθύνη.

Στρατηγικές

Ο Μαχόνι αρέσκεται να εστιάζει στους μελλοντικούς πολλαπλασιαστές τιμών προς κέρδη – με το βλέμμα στραμμένο σε τίτλους που συμπιέζονται σε χαμηλότερους πολλαπλασιαστές λόγω κινδύνων όπως οι εμπορικοί πόλεμοι, ενώ τα κέρδη εξακολουθούν να αυξάνονται. Με άλλα λόγια, τα θεμελιώδη μεγέθη της εταιρείας εξακολουθούν να είναι ισχυρά ακόμη και αν το κλίμα είναι αρνητικό.

Ο Ρομπ Αρνό της Research Affiliates, σημείωσε ότι θα επέλεγε το λόγο τιμής προς πωλήσεις για να βρει εταιρείες με μεγάλες πωλήσεις και ισχνά περιθώρια κέρδους. Ακούγεται αντιφατικό, αλλά ο κανόνας του Αρνό είναι ότι οι διαταράκτες της αγοράς πολλές φορές διαταράσσονται και όσοι έχουν μεγάλα περιθώρια κέρδους είναι πιο πιθανό να προσελκύσουν ανταγωνισμό.

Ο Μαρκ Μάλεκ, επικεφαλής επενδύσεων στη Siebert Financial, λέει ότι αν πρόκειται για τεχνολογικές εταιρείες, το θέμα είναι η ανάπτυξη. Ακόμη και αν μια μετοχή υποδεικνύει σημαντική αύξηση των κερδών ανά μετοχή, ο ρυθμός με τον οποίο αυξάνεται πρέπει να επιταχύνεται και όχι να παραμένει στάσιμος ή να επιβραδύνεται.

Ο Τζέι Γουντς, επικεφαλής παγκόσμιας στρατηγικής της Freedom Capital Markets, στρέφεται στη δράση των τιμών για να βρει τους επίλεκτους κάθε κατηγορίας. Εξετάζει τη σχετική ισχύ μεταξύ μετοχών και τομέων για να βρει τις εταιρείες που υπεραποδίδουν σε σχετική ποσοστιαία βάση. Η θετική δυναμική θα μπορούσε να αποκαλύψει θύλακες ισχύος και εταιρείες με υψηλή πιθανότητα συνεχιζόμενων κερδών.

Για παράδειγμα, σύμφωνα με το MarketWatch, ο τομέας της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο έχει υπεραποδώσει σε σχέση με την ευρύτερη τεχνολογία και έχει ξεπεράσει ιδιαίτερα τον τομέα του υλικού. Τομεακά ETF όπως το Amplify Cybersecurity ETF και Global X Cybersecurity ETF έχουν σημειώσει σημαντική υπεραπόδοση έναντι των Βig Tech ονομάτων τεχνολογίας του S&P 500 – μια ένδειξη ότι η κυβερνοασφάλεια θα μπορούσε να επωφεληθεί από τις γεωπολιτικές εντάσεις και την αύξηση των δαπανών στην άμυνα, ενώ οι μετοχές υλικού πλήττονται από την οικονομική επιβράδυνση, τους φόβους για δασμούς και τον προστατευτισμό.

Σε απάντηση, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε με επιβολή δασμών 200% σε όλα τα κρασιά, τη σαμπάνια και τα αλκοολούχα ποτά που εισάγονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, εάν οι Βρυξέλλες δεν άρουν άμεσα τους δασμούς στο ουίσκι.

Αυτή η αντιπαράθεση έχει προκαλέσει ανησυχίες σε ευρωπαϊκές χώρες με ισχυρή εξαγωγική δραστηριότητα στον τομέα των αλκοολούχων ποτών, όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία. Οι ηγέτες αυτών των χωρών εκφράζουν φόβους για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν οι δασμοί στις οικονομίες τους, καθώς οι εξαγωγές τους προς τις ΗΠΑ κινδυνεύουν να μειωθούν σημαντικά.

Είναι σαφές ότι η συνέχιση αυτής της αντιπαράθεσης δεν ωφελεί καμία από τις δύο πλευρές. Η ανάγκη για διάλογο και εξεύρεση αμοιβαία αποδεκτών λύσεων είναι πιο επιτακτική από ποτέ, προκειμένου να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση και να διασφαλιστεί η σταθερότητα στο διεθνές εμπορικό σύστημα.

Αντίστοιχα, απαντώντας στην επιβολή δασμών της ΕΕ στα ηλεκτρικά οχήματα που κατασκευάζονται στην Κίνα τον Οκτώβριο, το Πεκίνο αντέδρασε κατά της Ευρώπης στοχοποιώντας τα ακριβά ευρωπαϊκά ποτά. Όλοι συνειδητοποίησαν ότι ο πραγματικός στόχος ήταν το γαλλικό κονιάκ και ότι η Κίνα τιμωρούσε το Παρίσι επειδή ώθησε την Επιτροπή να ξεκινήσει μια έρευνα που βρήκε στοιχεία για άδικη κρατική βοήθεια προς τους Κινέζους κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων.

«Οι Γάλλοι είναι οι πιο επιθετικοί στην υπεράσπιση των συμφερόντων τους, γι’ αυτό και λαμβάνουν περισσότερα αντίποινα. Αυτό είναι ένα κλασικό παράδειγμα που έχουμε δει και με την Κίνα», είπε ανώνυμα ένας διπλωμάτης της ΕΕ, μιλώντας στο Politico.

Η Γερμανία, η Ισπανία και το Βέλγιο, εν τω μεταξύ, έσπευσαν να στείλουν υψηλόβαθμους αξιωματούχους στο Πεκίνο για να επιδείξουν τους φιλικούς τους δεσμούς με την Κίνα. Συχνά επέστρεφαν στην πατρίδα τους προβάλλοντας κάποιες συμβολικές παραχωρήσεις από τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ — για χορήγηση βίζας, για παράδειγμα, ή για το χοιρινό κρέας.

Σε κάθε περίπτωση, ο εμπορικός πόλεμος έχει ήδη ξεκινήσει. Με το πέρασμα του χρόνου θα βρεθούν χώρες στην ίδια πλευρά ή και αντίπαλοι. Το θέμα είναι ότι κανείς δεν γνωρίζει από τώρα το πού θα ανέλθει, τελικά, το κόστος σε όλον τον πλανήτη.

Ο κλάδος έχει περίπου 20% περιθώριο βραχυπρόθεσμης πτώσης αν αυξηθούν οι δασμοί στα τσιπ υπολογιστών και οι εμπορικές εντάσεις αναβαθμιστούν, έγραψαν σε σημείωμά τους οι αναλυτές. Επιπλέον, θεωρούν ότι οι τρέχουσες εκτιμήσεις για τα κέρδη είναι πολύ υψηλές.

«Μειώστε την ευρύτερη έκθεσή σας στην τεχνολογία βραχυπρόθεσμα και αντισταθμίστε την», έγραψαν οι αναλυτές. Τα προβλήματα για τον τομέα «προσθέτουν στην περιορισμένη βραχυπρόθεσμη απόδοση κινδύνου», συμπλήρωσαν.

Ο ενθουσιασμός των επενδυτών για την τεχνητή νοημοσύνη έχει αυξήσει τη δυναμική των ασιατικών μετοχών τεχνολογίας, με τον αντίστοιχο δείκτη ο οποίος παρακολουθεί τις μετοχές εταιρειών παραγωγής ημιαγωγών στην περιοχή να έχει κερδίσει πάνω από 65% από τα τέλη του 2022. 

Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι αναμένει να επιβάλει περισσότερους δασμούς στην παραγωγή μικροτσίπ εκτός των ΗΠΑ. Σημειωτέον πως, όπως αναφέρει το Bloomberg, ένας γύρος γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων το 2018 βύθισε τις μετοχές του κλάδου.

Ωστόσο, οι αναλυτές βλέπουν μερικά φωτεινά σημεία στην αγορά. «Προτιμούμε τις μετοχές των εταιρειών οι οποίες δραστηριοποιούνται στο διαδίκτυο και τις εγχώριες, κινεζικές μετοχές ημιαγωγών έναντι της έκθεσης σε πολυεθνικές εταιρείες κατασκευής μικροτσίπ», ανέφεραν.

Οι περιορισμοί που επιβλήθηκαν αυτόν τον μήνα από την κυβέρνηση Μπάιντεν στην πρόσβαση της Κίνας σε ζωτικής σημασίας εξαρτήματα για τσιπ τεχνητής νοημοσύνης οδήγησαν το Πεκίνο στο να προσφέρει σε όλους μια προεπισκόπηση των στόχων του σε έναν δεύτερο εμπορικό πόλεμο.

Λίγες ημέρες μετά τους περιορισμούς, ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ άνοιξε έρευνα εναντίον της Nvidia Corp. και απαγόρευσε την εξαγωγή αρκετών σπάνιων υλικών που χρησιμοποιούνται για στρατιωτικούς σκοπούς. Το Πεκίνο περιόρισε επίσης τις πωλήσεις στις ΗΠΑ και την Ευρώπη βασικών εξαρτημάτων που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Με το βλέμμα στην ανάπτυξη, το Πολιτικό Γραφείο της Κίνας που λαμβάνει εμπορικές αποφάσεις συνδύασε τις προειδοποιητικές βολές με υποσχέσεις για πιο τολμηρή οικονομική στήριξη το 2025, χαλαρώνοντας τη στάση της νομισματικής πολιτικής του. Ενώ οι δεσμεύσεις αυτές δεν περιείχαν πολλές λεπτομέρειες, περισσότερες ενδείξεις θα μπορούσαν να προκύψουν από την ετήσια οικονομική σύνοδο κορυφής στο Πεκίνο.

Ενώ το Πεκίνο φαίνεται να προετοιμάζεται για μάχη, υπάρχουν ορισμένοι στην Κίνα που τάσσονται υπέρ μιας πιο ήπιας αντίδρασης σε μια εποχή που η οικονομία αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο σερί αποπληθωρισμού του αιώνα και ένα κραχ στα ακίνητα που πρόκειται να εισέλθει σε ένα επώδυνο τέταρτο έτος.

Το Πεκίνο αφιέρωσε τα τέσσερα χρόνια που ο Τραμπ ήταν εκτός αξιώματος στη διαμόρφωση μιας νέας εργαλειοθήκης για αντίποινα ως ανταπάντηση στις ενέργειες των ΗΠΑ.

Η κίνηση της Κίνας κατά της Nvidia είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Αν και η έρευνα των αρχών αποτέλεσε έκπληξη και προκλήθηκε από υποψίες ότι η αμερικανική εταιρεία κατασκευής τσιπ παραβίασε τους αντιμονοπωλιακούς της κανόνες, είναι απίθανο να εμποδίσει την ανάπτυξη της δεύτερης πιο πολύτιμης εταιρείας στον κόσμο.

Στον πρώτο γύρο του εμπορικού πολέμου το 2018-2019, η Κίνα αντέδρασε στους αμερικανικούς δασμούς με τους δικούς της φόρους στις εισαγωγές από τις ΗΠΑ, σε μια στρατηγική «tit-for-tat». Αρχικά προσπάθησε να ισοφαρίσει το μέγεθος των ενεργειών της Ουάσινγκτον και στη συνέχεια προέβη σε πιο συμβολικές κινήσεις, δεδομένου ότι εισάγει πολύ λιγότερα από τις ΗΠΑ απ’ ό,τι εξάγει σε αυτές.

Η Κίνα έχει επίσης αυξήσει τη χρήση εμπορικών ερευνών αντιντάμπινγκ και αντισταθμιστικών μέτρων τα τελευταία χρόνια. Με τις ΗΠΑ να διοχετεύουν δισεκατομμύρια δολάρια βιομηχανικών επιδοτήσεων στη βιομηχανία τεχνολογίας κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Μπάιντεν, αυτό μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους για την κινεζική αντίδραση στις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με το Bloomberg, το Πεκίνο έχει προσπαθήσει να χρησιμοποιήσει περιορισμούς για να σταματήσει την εξαγωγή της δικής του τεχνολογίας. Τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους το Υπουργείο Εμπορίου απαγόρευσε την εξαγωγή μιας σειράς τεχνολογιών σπάνιων γαιών, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών επεξεργασίας μεταλλεύματος και παραγωγής μαγνητών.

Η απόφαση αυτή μπορεί να είχε ως κίνητρο την επιθυμία να εμποδίσει τις εταιρείες στις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους να ανασυγκροτήσουν τη δική τους ικανότητα επεξεργασίας των ορυκτών και να αντικαταστήσουν τους κινέζους συνεργάτες τους με εγχώριους.

Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έριξε τις πρώτες «προειδοποιητικές βολές» με την επιβολή των δασμών στην Κίνα πριν από επτά χρόνια και στη συνέχεια ο Τζο Μπάιντεν εισήγαγε την Αμερική στη νέα εποχή της βιομηχανικής της πολιτικής.

Το τρίτο στάδιο, που αναδεικνύεται από τον τελευταίο γύρο δασμών του Μπάιντεν στις κινεζικές εισαγωγές, βασίζεται στις δύο πρώτες στρατηγικές: χρήση δασμών για την υπεράσπιση των αμερικανικών συμφερόντων, με τις επιδοτήσεις προς τις αμερικανικές εταιρείες να βρίσκονται πλέον στον πυρήνα της πολιτικής και χωρίς φόβο αντιποίνων.

Η αρένα των 31 τρισ. δολαρίων του διεθνούς εμπορίου έχει αντέξει μια σειρά από ταραχές τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβανομένου του εμπορικού πολέμου ΗΠΑ-Κίνας. 

Αυτή τη φορά, ο άξονας είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία βρίσκεται παγιδευμένη μεταξύ της διατήρησης του αυτοαποκαλούμενου ρόλου της ως υπερασπιστή των κανόνων και του φόβου απώλειας εκατομμυρίων θέσεων εργασίας και δεκάδων δισεκατομμυρίων σε επενδύσεις, ενώ οι ΗΠΑ και η Κίνα προχωρούν σε επιδοτήσεις και δασμούς που στρεβλώνουν την αγορά.

Μετά την ανακοίνωση των αμερικανικών δασμών την περασμένη εβδομάδα, η Κίνα σηματοδότησε ότι είναι έτοιμη να εξαπολύσει δασμούς έως και 25% στα εισαγόμενα αμερικανικά και ευρωπαϊκά αυτοκίνητα – μια απειλή αντιποίνων που απευθύνεται και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Αυτό συμβαίνει επειδή οι Βρυξέλλες πλησιάζουν στο τέλος μιας έρευνας για τις επιδοτήσεις κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων, η οποία είναι πιθανό να οδηγήσει σε λήψη μέτρων κατά των εξαγωγών αυτοκινήτων της Κίνας.

Οι εισφορές του μπλοκ αναμένεται να είναι σημαντικά χαμηλότερες από αυτές των ΗΠΑ και βασίζονται σε διαφορετική προσέγγιση στο πλαίσιο των κανόνων και των διαδικασιών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.

Η τελευταία ομοβροντία της Ουάσινγκτον κατά των κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων, ημιαγωγών, μπαταριών, κρίσιμων ορυκτών και άλλων προϊόντων έρχεται καθώς αξιωματούχοι των ΗΠΑ ζητούν από άλλα έθνη να συμμετάσχουν στον αγώνα τους κατά της κινεζικής βιομηχανικής πολιτικής που, όπως λένε, κατακλύζει τον κόσμο με φθηνά αγαθά – μια κατηγορία που η Κίνα αρνείται κατηγορηματικά.

Η υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γέλεν επανέλαβε τις εκκλήσεις σε ομιλία της αυτή την εβδομάδα. «Η βιομηχανική πολιτική της Κίνας μπορεί να φαίνεται απομακρυσμένη, αλλά αν δεν αντιδράσουμε στρατηγικά και ενωμένα, η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και στις δύο χώρες μας και σε όλο τον κόσμο μπορεί να τεθεί σε κίνδυνο», ανέφερε χαρακτηριστικά ενώπιον ακροατηρίου στη Φρανκφούρτη.

«Πιο σημαντικό είναι το μήνυμα προς τον υπόλοιπο κόσμο ότι, ανεξάρτητα από το ποιος θα αναλάβει την αμερικανική προεδρία, η γενική πολιτική κατεύθυνση του America First και της μερικής αποσύνδεσης με την Κίνα θα συνεχιστεί», δήλωσε ο Γεο Χαν-Κου, πρώην υπουργός Εμπορίου της Νότιας Κορέας.

«Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να βελτιώσουμε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί και αποδίδει η παγκοσμιοποίηση», δήλωσε σε συνέντευξή του στην τηλεόραση του Bloomberg ο επικεφαλής του ΟΟΣΑ, Ματίας Κόρμαν. «Αλλά πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί για να μην προχωρήσουμε σε υπερβολές».

Στην Ευρώπη, υπάρχουν ανησυχίες ότι οι οικονομικά καθοδηγούμενες ενέργειες που υπερβαίνουν τους περιορισμούς για στρατιωτικούς σκοπούς θα μπορούσαν να πλήξουν την ανταγωνιστικότητα της ηπείρου.

Έκθεση στις εξαγωγές

Ο εμπορικός κατακερματισμός που θα προκύψει θα είναι πιο επιζήμιος για έθνη όπως η Κίνα, η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία, των οποίων οι οικονομίες εξαρτώνται περισσότερο από το διεθνές εμπόριο από ό,τι οι ΗΠΑ ή πολλές χώρες της ΕΕ.

Ενώ τροφοδότησε το συναίσθημα του προστατευτισμού, η πανδημία έκανε στην πραγματικότητα την Κίνα να εξαρτάται περισσότερο από τις εξαγωγές ως μοχλό ανάπτυξης.

Συμπεριλαμβανομένου του Χονγκ Κονγκ, η Κίνα είναι η πηγή περίπου του 20% του συνόλου των παγκόσμιων εξαγωγών, διπλάσιο του μεριδίου των ΗΠΑ, σύμφωνα με στοιχεία του ΠΟΕ.

Αυτή η εξάρτηση εξηγεί γιατί η Κίνα διαδραματίζει ενεργό ρόλο στο σύστημα του ΠΟΕ και ισχυρίζεται ότι ακολουθεί τους κανόνες.

Είναι επίσης ο λόγος για τον οποίο το Πεκίνο προσπαθεί να οικοδομήσει μια σειρά εμπορικών συμφωνιών τόσο με τους γείτονές της όσο και με χώρες που βρίσκονται πιο μακριά, όπως η Σερβία και η Ουγγαρία, τις οποίες συμπεριέλαβε στην πρόσφατη περιοδεία του στην Ευρώπη ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ.

Πάραυτα, η ανισορροπία μεταξύ του κινεζικού ΑΕΠ και της μεταποιητικής παραγωγής της βρίσκεται στο επίκεντρο των ανησυχιών των ΗΠΑ και της Ευρώπης σχετικά με τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει η τρέχουσα στρατηγική του Πεκίνου για την παγκόσμια οικονομία.

Ο αυξανόμενος προστατευτισμός αντιμετωπίζει ελάχιστες φωνές αυτοσυγκράτησης τώρα που οι Αμερικανοί πολιτικοί και των δύο κομμάτων έχουν πείσει μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος ότι οι υψηλότεροι δασμοί και η κρατική βοήθεια είναι εργαλεία για τη διάσωση των αμερικανικών θέσεων εργασίας.

«Οι βασικές προτεραιότητες της εμπορικής πολιτικής αυτής της κυβέρνησης ήταν η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της εφοδιαστικής αλυσίδας, η μετατόπιση της έμφασης στα οφέλη για τους εργαζόμενους και η προστασία και ανοικοδόμηση της μεταποιητικής βάσης στο εσωτερικό», δήλωσε ο Μαρκ Γου, καθηγητής εμπορικού δικαίου στο Χάρβαρντ, ο οποίος ήταν ανώτερος σύμβουλος του εμπορικού αντιπροσώπου των ΗΠΑ το 2021.

Χωρίς την αμερικανική ηγεσία στον ΠΟΕ ή σε άλλα φόρουμ με στόχο την απελευθέρωση του εμπορίου, είναι δύσκολο για ορισμένους οικονομολόγους να δουν πού θα σταματήσει ο αγώνας δρόμου προς το νέο ναδίρ.

Πλημμύρα από επιδοτήσεις

Σχεδόν το 70% των παγκόσμιων εξαγωγών αξίας 14,1 τρισ. δολαρίων ανταγωνίζονται επιδοτούμενους αντιπάλους, από περίπου 50% πριν από μια δεκαετία, σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα του Έβενετ στην Global Trade Alert, η οποία παρακολουθεί τις πολιτικές που στρεβλώνουν την αγορά.

Με τους δασμούς και τις επιδοτήσεις να έχουν πολλαπλασιαστεί, πολλά θα εξαρτηθούν από το πόσο αυστηρά θα είναι τα όποια αντίποινα.

Οι Αμερικανοί αγρότες είναι από τους πιο ευάλωτους αν οι Κινέζοι εισαγωγείς στείλουν τις παραγγελίες τους αλλού, σύμφωνα με την Κριστίν ΜακΝτάνιελ, εμπειρογνώμονα σε θέματα διεθνούς εμπορίου στο Mercatus Center και πρώην οικονομολόγο εμπορίου στον Λευκό Οίκο.

Η ίδια βλέπει ότι οι κανόνες για το παγκόσμιο εμπόριο ανατρέπουν τις εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών. «Απομακρυνόμαστε από τον κόσμο του ΠΟΕ και ουσιαστικά επιστρέφουμε στον κόσμο της GATT, όπου οι δασμοί και οι επιδοτήσεις ήταν ανεξέλεγκτες, αλλά οι χώρες προσπαθούσαν να διευκολύνουν το διεθνές εμπόριο, τουλάχιστον με ορισμένους από τους εταίρους τους», δήλωσε η ίδια, αναφερόμενη στο σύστημα κανόνων πριν από την ίδρυση του ΠΟΕ στα μέσα της δεκαετίας του 1990.

Οι κίνδυνοι μπορεί να είναι οι μεγαλύτεροι για την ΕΕ. Το μεταπολεμικό οικονομικό μοντέλο του μπλοκ οικοδομήθηκε σε ένα σύστημα βασισμένο σε κανόνες που ενθάρρυνε τις ανοικτές αγορές και τον ανταγωνισμό. Για δεκαετίες, οι ΗΠΑ ήταν ένας φυσικός σύμμαχος που οδηγούσε τα αναπτυσσόμενα έθνη στον ίδιο δρόμο.

Τώρα οι αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες που εξακολουθούν να υποστηρίζουν την τήρηση των κανόνων του ΠΟΕ αρχίζουν να αισθάνονται απομονωμένοι.

Δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι, κατά την άποψή τους, οι ΗΠΑ έχουν εγκαταλείψει τις αρχές των εμπορικών κανόνων και διαδικασιών υπέρ μιας προσέγγισης που βασίζεται κυρίως στην οικονομική ασφάλεια – την προστασία της νέας τεχνολογίας στο εσωτερικό και την ενίσχυση των εγχώριων εφοδιαστικών αλυσίδων. Αυτή η προσέγγιση προσπαθεί ουσιαστικά να αποκλείσει την Κίνα, όπως ανέφεραν οι αξιωματούχοι.

Σίγουρα, η ΕΕ έχει γίνει πιο δυναμική και έχει πρόσφατα λάβει μέτρα που θα ήταν αδιανόητα πριν από μερικά χρόνια.

Βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση μιας σχεδόν ετήσιας έρευνας που προσπαθεί να ποσοτικοποιήσει τις επιδοτήσεις του Πεκίνου για τους κινεζικούς παραγωγούς ηλεκτρικών αυτοκινήτων, η οποία πιθανότατα θα οδηγήσει στην επιβολή δασμών εναντίον τους. Η ΕΕ διερευνά επίσης τις προμήθειες ιατρικών συσκευών από την Κίνα.

Τα νέα εργαλεία της ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναπτύσσει επίσης μια δική της στενή στρατηγική οικονομικής ασφάλειας, η οποία επιδιώκει να εναρμονίσει τους ελέγχους των τεχνολογιών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για στρατιωτικούς σκοπούς, να ελέγξει ευαίσθητες επενδύσεις και να μετριάσει τους κινδύνους της αλυσίδας εφοδιασμού.

«Η απότομη αύξηση των εξαγωγών ηλεκτρικών οχημάτων της Κίνας, μαζί με την ταχεία δημιουργία πλοίων μεταφοράς αυτοκινήτων, λειτούργησαν ως προειδοποίηση για τους Ευρωπαίους», σύμφωνα με τον Μαρκ Γου.

Ορισμένοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η προσέγγιση της ΕΕ προς το Πεκίνο είναι αφελής, ενώ άλλοι λένε ότι η Ένωση δεν έχει άλλη επιλογή από το να υπερασπιστεί την τρέχουσα τάξη πραγμάτων, επειδή δεν μπορεί να φτάσει το μέγεθος των αμερικανικών και κινεζικών επενδύσεων και επιδοτήσεων.

Οι εκκλήσεις για ριζική επανεξέταση γίνονται όλο και πιο ηχηρές σε όλο το μπλοκ των 27 χωρών. Ο Μάριο Ντράγκι, πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο οποίος επεξεργάζεται έκθεση για το πώς μπορεί να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, ζήτησε να θωρακιστεί η βιομηχανία της για να μην μείνει πίσω στην κούρσα για τις νέες τεχνολογίες.

«Εμπιστευτήκαμε τους ισότιμους όρους ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο και τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες, αναμένοντας ότι και οι άλλοι θα έκαναν το ίδιο», δήλωσε ο Ντράγκι σε ομιλία του νωρίτερα φέτος, η οποία επεσήμανε τόσο τον κινεζικό όσο και τον αμερικανικό προστατευτισμό. 

«Άλλες περιοχές δεν παίζουν πλέον σύμφωνα με τους κανόνες και σχεδιάζουν ενεργά πολιτικές για να ενισχύσουν την ανταγωνιστική τους θέση», συμπλήρωσε χαρακτηριστικά.

Σε αυτό το νέο «ψυχρό πόλεμο», η πιο σκληρή μάχη θα είναι αυτή των υποβρυχίων, με τα ξένα μέσα να καταγράφουν τις μέχρι τώρα δυνάμεις. Η Κίνα μαζί με τη Βόρεια Κορέα έχουν την υπεροπλία με αθροιστικά 149 υποβρύχια, έπονται οι  ΗΠΑ με 69, ενώ τα άλλα μέλη της AUKUS διαθέτουν, από 10 η Βρετανία και από 10 η Αυστραλία.

Σε κάθε όμως περίπτωση καθίσταται πασιφανές ότι το δόγμα Τραμπ «America First» αφορά μια στρατηγική πολιτική προσέγγιση των ΗΠΑ, ενώ μετά το «άδειασμα» των Γάλλων αποδεικνύει και τις βαθιές ρηγματώσεις στο κάποτε αραγΈς μέτωπο της Δύσης.

Ο εμπορικός πόλεμος

Και αυτό που κάποτε ξεκίνησε ως ένα εμπορικός πόλεμος κατά των αδιαφανών οικονομικών πρακτικών της Κίνας, εξελίσσεται σε ένα «ψυχρό πόλεμο» που προωθείται από διαφορετικές ιδεολογίες.  Ορόσημο για την επιδείνωση των σινο-αμερικανικών σχέσεων ήταν το 2018, όταν ο τότε πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμών 25% σε εισαγόμενα κινεζικά αγαθά, αξίας 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Δασμοί τους οποίους ακολούθησαν περιορισμοί στην δυνατότητα κινεζικών εταιρειών να αποκτήσουν πρόσβαση σε υψηλής τεχνολογίας αμερικανικά προϊόντα, όσο και σε ξένες επενδύσεις, με τις ΗΠΑ να ανησυχούν για την εθνική τους ασφάλεια και έπειτα από καταγγελίες για αθέμιτες κινεζικές εμπορικές πρακτικές.

Αρκετοί υποστηρίζουν ότι το αρχικό λάθος της κυβέρνησης Τραμπ στην έναρξη του εμπορικού πολέμου ήταν να υποθέσει ότι υπεύθυνη για τα εμπορικά ελλείμματα των ΗΠΑ - που διευρύνονται όταν μια χώρα εισάγει περισσότερα από όσα εξάγει - ήταν η Κίνα. Τα εμπορικά ελλείμματα ασφαλώς και δεν είναι θετικός δείκτης για την εικόνα μιας οικονομίας, ωστόσο σε μεγάλο βαθμό η κατάσταση στο αμερικανικό εμπορικό ισοζύγιο συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τα αυξανόμενα ελλείμματα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού των ΗΠΑ. Σημειωτέον ότι τρία χρόνια μετά την έναρξη επιβολής δασμών από τις ΗΠΑ στην Κίνα, το μεταξύ τους διμερές εμπόριο έχει πλέον ανακάμψει στα υψηλότερα επίπεδα, το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας έχει αυξηθεί και το έλλειμμα των ΗΠΑ έχει επιδεινωθεί.

Παρά τις εκκλήσεις από την αμερικανική επιχειρηματική κοινότητα για χαλάρωση της έντασης, ο πρόεδρος Μπάιντεν βαδίζει στα χνάρια του προκατόχου του, ενισχύει τις πολιτικές του, καθώς και τις αντι-κινεζικές συμμαχίες, εφαρμόζοντας πρόσθετες κυρώσεις. Και χαρακτηρίζει τη σύγκρουση ΗΠΑ-Κίνας ως μια «μάχη ανάμεσα στην χρησιμότητα των δημοκρατιών του 21ο αιώνα και των αυτοκρατοριών».

Φωνές τόσο στην μια, όσο και στην άλλη πλευρά, δεν παύουν να υποστηρίζουν ότι το μέχρι σήμερα αποτέλεσμα του εμπορικού πολέμου είναι επιζήμιο για αμφότερους και οι περιορισμοί είναι αντιπαραγωγικοί, δεδομένων των αρνητικών μακροπρόθεσμων οικονομικών συνεπειών. Εντούτοις, τίποτα δεν δείχνει ότι ο Μπάιντεν είναι πιθανό να αλλάξει πορεία.

Οι ευρωπαϊκές μετοχές σημείωσαν άνοδο με τον πανευρωπαϊκό δείκτη STOXX 600 να ενισχύεται κατά 0,3%, ενώ θετική ήταν η συνεδρίαση στην Ασία.

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Στίβεν Μνούτσιν δήλωσε ότι «παγώνει» ο αμερικανικός εμπορικός πόλεμος με την Κίνα ύστερα από συμφωνία να αποσύρουν τις απειλές τους για τους δασμούς που δημιούργησαν αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές φέτος, αναφέρει το in.gr.

Ο Μνούτσιν και ο βασικός οικονομικός σύμβουλος του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο Λάρι Κάντλοου, δήλωσαν ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ Κινέζων και Αμερικανών διαπραγματευτών το Σάββατο δημιουργεί ένα πλαίσιο για να αντιμετωπιστούν οι εμπορικές ανισορροπίες στον μέλλον.

Ο Στεφάν Μπαρμπιέ ντε λα Σερ, αναλυτής στην Makor Capital Markets, επεσήμανε, ωστόσο, ότι δεδομένης της έλλειψης των λεπτομερειών που έχουν γίνει γνωστές για τη συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, είναι πολύ νωρίς να μιλήσει κανείς για ένα καθοριστικό σημείο καμπής. Πρόσθεσε ότι μια σειρά από ερωτήματα, όπως οι προοπτικές για την παγκόσμια ανάπτυξη και τον πληθωρισμό και τα αυξανόμενα επιτόκια, αναμένεται να κρατήσουν τους επενδυτές σε επιφυλακή.

Στην αγορά συναλλάγματος, το δολάριο σημείωσε νωρίτερα άνοδο περίπου 0,40% έναντι ενός καλαθιού νομισμάτων ενώ το ευρώ υποχώρησε κατά 0,44% στο 1,1723 δολάριο.

Το ενιαίο νόμισμα δεχόταν πιέσεις καθώς η Λέγκα και το Κίνημα 5 Αστέρων στην Ιταλία συμφώνησαν στον υποψήφιο που θα τεθεί επικεφαλής της σχεδιαζόμενης κυβέρνησης συνεργασίας και θα εφαρμόσει τα σχέδια για τις δαπάνες, που κάποιοι επενδυτές πιστεύουν ότι απειλούν τη βιωσιμότητα του χρέους της χώρας. Η απόδοση του 10ετούς ιταλικού ομολόγου ανήλθε στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2017 ενώ το χρηματιστήριο του Μιλάνου σημείωσε πτώση 1,1%.

Σταθερές στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριάμισι ετών διατηρούνταν οι τιμές του πετρελαίου χάρη στην αποκλιμάκωση των εντάσεων σε ό,τι αφορά το εμπόριο. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το πετρέλαιο μπρεντ σημείωσαν νωρίτερα άνοδο 0,6% στα 78,97 δολάρια το βαρέλι.

Μαζί με την ΕΕ στην ίδια λίστα περιλαμβάνονται άλλες έξι χώρες - η Αργεντινή, η Αυστραλία, η Βραζιλία, ο Καναδάς, το Μεξικό και η Νότια Κορέα, αναφέρει το protothema.gr.

«Οι δασμοί στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου από τις ακόλουθες χώρες αναστέλλονται έως την 1η Μαΐου 2018», αναφέρει η ανακοίνωση της αμερικανικής προεδρίας.
Είχε προηγηθεί το ταξίδι στις ΗΠΑ της ευρωπαίας επιτρόπου για το Εμπόριο Σεσίλια Μάλμστρεμ, η οποία είχε επαφές, μεταξύ άλλων, και με τον υπουργό Εμπορίου των ΗΠΑ, Ουίλμπουρ Ρος.

Η κυρία Μάλστρεμ από την Πέμπτη είχε εκφράσει την αισιοδοξία της ενημερώνοντας πρεσβευτές της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι θα αποφευχθεί ένας εμπορικός πόλεμος.

Για την ακρίβεια και με βάση ένα σενάριο στο οποίο οι ΗΠΑ εφαρμόζουν δασμούς 10% στις εισαγωγές και οι υπόλοιπες χώρες προχωρούν σε αντίμετρα, η παγκόσμια οικονομία θα ήταν μικρότερη κατά 0,5% (ή 470 δισ. δολάρια) ως το 2020 από ότι θα ήταν χωρίς δασμούς, αναφέρει το protothema.

Σύμφωνα με τους οικονομολόγους της Bloomberg Economics, Τζέιμι Μάρεϊ και Τομ Όρλικ, το σενάριο αυτό είναι ακραίο, αλλά πλέον όχι και απίθανο. Ωστόσο το νούμερο αυτό παραείναι μικρό για να "ταρακουνήσει" σε σημαντικό βαθμό την παγκόσμια οικονομία, αφού μετά βίας ξεπερνά το ΑΕΠ της Ταϊλάνδης. Εναλλακτικά μπορεί κανείς να το συγκρίνει με τη συνολική κεφαλαιοποίηση των κρυπτονομισμάτων, η οποία αποτιμάται περίπου στα 450 δισ..
Δηλαδή αν αύριο το πρωί "έσκαγε" η "φούσκα" των κρυπτονομισμάτων, θα είχε πολύ μεγαλύτερο ανίκτυπο από αυτό που θα έχει ένας εμπορικός πόλεμος, του οποίοι οι συνέπειες θα απορροφηθούν ακόμη πιο ομαλά και σταδιακά στην οικονομία σε βάθος χρόνου.

Oι δύο οικονομολόγοι εκτιμούν πάντως πως οι δασμοί θα επηρεάσουν την παγκόσμια οικονομία με διάφορους τρόπους, ξεκινώντας με υψηλότερο πληθωρισμό που θα περιορίσει την καταναλωτική ζήτηση στις ΗΠΑ, κάτι που θα πλήξει τις εξαγωγές άλλων οικονομιών. Τα αντίμετρα θα επεκτείνουν το πληθωριστικό σοκ και στις άλλες χώρες, με την αντικατάσταση αγαθών να πλήττει τις αμερικάνικες εξαγωγές.

Οι επιπτώσεις στις ΗΠΑ θα οδηγήσουν σε ένα ΑΕΠ κατά 0,9% μικρότερο το 2020 σε σχέση με την πρόβλεψη που βασίζεται στην μη επιβολή δασμών.

Με βάση το μοντέλο της Bloomberg Economics, το παγκόσμιο εμπόριο θα μπορούσε να είναι χαμηλότερο κατά 3,7% ως το 2020 σε σχέση με το βασικό σενάριο. Η ανάπτυξη θα μπορούσε να είναι 0,2% χαμηλότερο το 2010 και 0,3% χαμηλότερη το 2020.