Η ελληνική αγορά ενέργειας βρίσκεται σε μια περίοδο σημαντικών επενδυτικών αλλαγών, καθώς η ανάπτυξη νέων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής δεν αρκεί πλέον για να διασφαλίσει χαμηλότερο κόστος και μεγαλύτερη σταθερότητα στο σύστημα. Η αυξανόμενη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών δημιουργεί νέες ανάγκες σε δίκτυα μεταφοράς, διανομής και αποθήκευσης, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον επιχειρήσεων και επενδυτών προς υποδομές που μπορούν να υποστηρίξουν την ενεργειακή μετάβαση.

Το οικονομικό στοίχημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την Ελλάδα, καθώς οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας επηρεάζουν άμεσα την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας, το κόστος λειτουργίας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Η επιτυχία των νέων επενδύσεων θα κριθεί όχι μόνο από την εγκατεστημένη ισχύ, αλλά και από τη δυνατότητα αξιοποίησης της παραγόμενης ενέργειας στις ώρες που πραγματικά χρειάζεται.

Γιατί δεν αρκούν περισσότερα φωτοβολταϊκά

Η ανάπτυξη φωτοβολταϊκών και αιολικών εγκαταστάσεων αυξάνει τη δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από εγχώριους ανανεώσιμους πόρους. Ωστόσο, η παραγωγή αυτή εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες και δεν συμπίπτει πάντοτε με τις ώρες υψηλότερης κατανάλωσης.

Όταν η παραγωγή είναι ιδιαίτερα αυξημένη και η ζήτηση περιορισμένη, μπορεί να δημιουργούνται συνθήκες πολύ χαμηλών τιμών ή ανάγκη περιορισμού της παραγωγής. Αντίθετα, σε ώρες με χαμηλή παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, το σύστημα χρειάζεται άλλες μονάδες ή διαθέσιμη αποθηκευμένη ενέργεια για να καλύψει τις ανάγκες.

Η αποθήκευση στο επίκεντρο των επενδύσεων

Τα συστήματα αποθήκευσης μπορούν να απορροφούν ηλεκτρική ενέργεια όταν υπάρχει διαθέσιμη παραγωγή και να την αποδίδουν στο δίκτυο σε μεταγενέστερο χρόνο. Η λειτουργία αυτή μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών και στον περιορισμό ορισμένων διακυμάνσεων του συστήματος.

Οι μπαταρίες και άλλες τεχνολογίες αποθήκευσης έχουν διαφορετικά τεχνικά χαρακτηριστικά, κόστος και δυνατότητες λειτουργίας. Η επιλογή τους εξαρτάται από τις ανάγκες του δικτύου, τη διάρκεια αποθήκευσης και το οικονομικό μοντέλο κάθε επένδυσης.

Τα ηλεκτρικά δίκτυα ως κρίσιμη υποδομή

Η αύξηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές δημιουργεί πρόσθετες απαιτήσεις για τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής. Σε ορισμένες περιοχές, η διαθέσιμη ηλεκτρική υποδομή μπορεί να μην επαρκεί για την άμεση σύνδεση νέων έργων, προκαλώντας καθυστερήσεις στην υλοποίηση επενδύσεων.

Η αναβάθμιση των δικτύων απαιτεί σημαντικά κεφάλαια, μακροχρόνιο σχεδιασμό και συντονισμό μεταξύ διαχειριστών, παραγωγών και ρυθμιστικών αρχών. Πρόκειται για επενδύσεις που δεν είναι πάντοτε ορατές στον τελικό καταναλωτή, αλλά αποτελούν βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία της αγοράς.

Οι ευκαιρίες για τις ελληνικές επιχειρήσεις

Η ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών δημιουργεί επιχειρηματικές δυνατότητες σε κατασκευές, ηλεκτρολογικό εξοπλισμό, συστήματα αυτοματισμού, τεχνικές υπηρεσίες και λογισμικό. Οι ελληνικές επιχειρήσεις μπορούν να συμμετέχουν στην αλυσίδα αξίας είτε ως επενδυτές είτε ως προμηθευτές και ανάδοχοι έργων.

Η αξιοποίηση αυτών των ευκαιριών απαιτεί εξειδικευμένο προσωπικό, πρόσβαση σε χρηματοδότηση και δυνατότητα ανταπόκρισης σε αυστηρές τεχνικές προδιαγραφές. Η συμμετοχή της εγχώριας παραγωγής μπορεί να ενισχύσει την οικονομική επίδραση των επενδύσεων πέρα από τον ίδιο τον ενεργειακό τομέα.

Τι σημαίνουν οι επενδύσεις για τις τιμές ρεύματος

Η καλύτερη λειτουργία των δικτύων και η ανάπτυξη αποθήκευσης μπορούν να συμβάλουν στη μείωση ορισμένων στρεβλώσεων της αγοράς. Ωστόσο, δεν υπάρχει αυτόματη σχέση σύμφωνα με την οποία κάθε νέα επένδυση οδηγεί άμεσα σε χαμηλότερο λογαριασμό ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι τελικές τιμές επηρεάζονται από το κόστος παραγωγής, τις διεθνείς ενεργειακές αγορές, τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις και την εμπορική πολιτική των προμηθευτών. Επιπλέον, οι επενδύσεις σε υποδομές έχουν κόστος που πρέπει να ανακτηθεί μέσα από κατάλληλους μηχανισμούς χρηματοδότησης.

Η πρόκληση της χρηματοδότησης

Η υλοποίηση των ενεργειακών έργων εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων και τη δυνατότητα των επενδυτών να προβλέψουν με επαρκή αξιοπιστία τα μελλοντικά τους έσοδα. Οι αλλαγές στους κανονισμούς της αγοράς, στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και στο κόστος εξοπλισμού μπορούν να επηρεάσουν την οικονομική βιωσιμότητα.

Η σταθερότητα του θεσμικού πλαισίου και η διαφάνεια των διαδικασιών αδειοδότησης αποτελούν κρίσιμους παράγοντες. Όσο περισσότερο περιορίζεται η αβεβαιότητα, τόσο ευκολότερα μπορούν να προχωρούν επενδύσεις με μακροχρόνιο ορίζοντα.

Το στοίχημα για το 2027

Η επόμενη φάση της ελληνικής ενεργειακής μετάβασης θα εξαρτηθεί από τη δυνατότητα συνδυασμού παραγωγής, αποθήκευσης και σύγχρονων δικτύων. Η ανάπτυξη ενός ισορροπημένου συστήματος μπορεί να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια και να δημιουργήσει καλύτερες προϋποθέσεις για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

Το κρίσιμο ζητούμενο δεν είναι απλώς να κατασκευαστούν περισσότερα ενεργειακά έργα, αλλά να λειτουργούν ως ένα αποτελεσματικό σύνολο. Μόνο έτσι οι επενδύσεις μπορούν να μετατραπούν σε ουσιαστικό οικονομικό όφελος για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν σημαντική μετατόπιση των πληθωριστικών πιέσεων από τα τρόφιμα προς την ενέργεια, με τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων να αποτελούν πλέον τον βασικό παράγοντα επιτάχυνσης του πληθωρισμού.

Τη μεγαλύτερη ανατίμηση καταγράφει το φυσικό αέριο, με αύξηση 55%, ενώ ακολουθεί το πετρέλαιο θέρμανσης με 53,2%. Ιδιαίτερα υψηλές είναι οι αυξήσεις και στα καύσιμα κίνησης, με το πετρέλαιο κίνησης να ενισχύεται κατά 38,8% και τη βενζίνη κατά 22,5%. Παράλληλα, οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος αυξήθηκαν κατά 15%, εντείνοντας τις πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Σημαντική επιβάρυνση εξακολουθεί να προκαλεί και το κόστος στέγασης, καθώς τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 5,9% τον Σεπτέμβριο, διατηρώντας τις πιέσεις στις δαπάνες των νοικοκυριών.

Αντίθετα, πιο συγκρατημένη εμφανίζεται η συνολική αύξηση στις τιμές των τροφίμων, η οποία περιορίστηκε στο 0,6%. Ωστόσο, πίσω από τη χαμηλή μεταβολή του γενικού δείκτη τροφίμων καταγράφονται σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ βασικών προϊόντων.

Ειδικότερα, το μοσχάρι ανατιμήθηκε κατά 12,3%, τα ψάρια κατά 11,5% και το αρνί και κατσίκι κατά 9,7%, επιβαρύνοντας το κόστος βασικών ειδών διατροφής.

Στον αντίποδα, σημαντικές μειώσεις καταγράφηκαν στο ελαιόλαδο κατά 11,9%, στο ρύζι κατά 8,2% και στα δημητριακά κατά 7,9%, περιορίζοντας τη συνολική αύξηση της κατηγορίας.

Όπως ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ, από τη σύγκριση του Γενικού ΔΤΚ του μηνός Σεπτεμβρίου 2026 με τον αντίστοιχο Δείκτη του Σεπτεμβρίου 2025 προέκυψε αύξηση 5,0% έναντι αύξησης 1,9% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του έτους 2025 με το 2024.

Ο Γενικός ΔΤΚ κατά τον μήνα Σεπτέμβριο 2026, σε σύγκριση με τον Αύγουστο 2026 παρουσίασε αύξηση 2,1%, έναντι αύξησης 0,8%, που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του προηγούμενου έτους.

Ο μέσος ΔΤΚ του δωδεκαμήνου Οκτωβρίου 2025 – Σεπτεμβρίου 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του δωδεκαμήνου Οκτωβρίου 2024 – Σεπτεμβρίου 2025, παρουσίασε αύξηση 3,6%, έναντι αύξησης 2,5% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του δωδεκαμήνου Οκτωβρίου 2024 – Σεπτεμβρίου 2025 με το δωδεκάμηνο Οκτωβρίου 2023 – Σεπτεμβρίου 2024.

Η μηνιαία μεταβολή των τιμών 

Η αύξηση του Γενικού ΔΤΚ κατά 2,1% τον μήνα Σεπτέμβριο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του Αυγούστου 2026, προήλθε κυρίως από τις μεταβολές στις ακόλουθες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών:

1. Από τις αυξήσεις των δεικτών κατά:
• 1,1% στην ομάδα Αλκοολούχα ποτά και καπνός, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στα αλκοολούχα ποτά (μη σερβιριζόμενα).
• 28,5% στην ομάδα Ένδυση και υπόδηση, λόγω επαναφοράς των τιμών στα επίπεδα πριν από τις θερινές εκπτώσεις.
• 2,0% στην ομάδα Στέγαση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο, στερεά καύσιμα.
• 0,6% στην ομάδα Διαρκή αγαθά – Είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες, λόγω επαναφοράς των τιμών στα επίπεδα πριν από τις θερινές εκπτώσεις. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα είδη άμεσης κατανάλωσης νοικοκυριού.
• 0,2% στην ομάδα Υγεία, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στις υπηρεσίες εξωνοσοκομειακής περίθαλψης.
• 2,0% στην ομάδα Μεταφορές, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: πετρέλαιο κίνησης, καύσιμα αυτοκινήτου (βενζίνη). Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: μεταχειρισμένα αυτοκίνητα, εισιτήρια μεταφοράς επιβατών με αεροπλάνο.
• 0,2% στην ομάδα Ενημέρωση και επικοινωνία, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στον εξοπλισμό ενημέρωσης και επικοινωνίας.
• 0,4% στην ομάδα Αναψυχή – Αθλητισμός και Πολιτισμός, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στις δραστηριότητες αναψυχής και αθλητισμού.
• 2,8% στην ομάδα Εκπαίδευση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: δίδακτρα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, δίδακτρα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
• 1,0% στην ομάδα Ξενοδοχεία – Καφέ – Εστιατόρια, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: εστιατόρια-ζαχαροπλαστεία-ταχυφαγεία-κυλικεία, ξενοδοχεία-μοτέλ-πανδοχεία.
• 0,7% στην ομάδα Προσωπική φροντίδα – Κοινωνική προστασία – Άλλα αγαθά και υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στις άλλες συσκευές και προϊόντα προσωπικής υγιεινής και φροντίδας.

2. Από τη μείωση των δεικτών κατά:
• 0,4% στην ομάδα Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών σε: ρύζι, παρασκευάσματα με βάση το κρέας, ψάρια νωπά ή κατεψυγμένα, γάλα νωπό πλήρες, γιαούρτι, ελαιόλαδο, φρούτα (γενικά), σοκολάτες-προϊόντα σοκολάτας. Μέρος της μείωσης αυτής αντισταθμίστηκε από την αύξηση κυρίως των τιμών σε: μοσχάρι, χοιρινό, λαχανικά (γενικά), παγωτά.

Η ετήσια μεταβολή των τιμών 

Η αύξηση του Γενικού ΔΤΚ κατά 5,0% τον μήνα Σεπτέμβριο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του Σεπτεμβρίου 2025, προήλθε κυρίως από τις μεταβολές στις ακόλουθες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών:

1. Από τις αυξήσεις των δεικτών κατά:
• 0,6% στην ομάδα Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ψωμί και άλλα προϊόντα αρτοποιίας, μοσχάρι, χοιρινό, αρνί και κατσίκι, πουλερικά, ψάρια αλίπαστα, τυριά, αυγά, λαχανικά (γενικά). Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: ρύζι, δημητριακά για πρωινό, ψάρια νωπά ή κατεψυγμένα, γάλα νωπό πλήρες, ελαιόλαδο, φρούτα (γενικά), σοκολάτες-προϊόντα σοκολάτας, προπαρασκευασμένα φαγητά, χυμούς φρούτων, καφέ.
• 0,3% στην ομάδα Ένδυση και υπόδηση, λόγω αύξησης των τιμών στα είδη ένδυσης και υπόδησης.
• 14,7% στην ομάδα Στέγαση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ενοίκια κατοικιών, επισκευή και συντήρηση κατοικίας, διάφορες υπηρεσίες που σχετίζονται με το σπίτι, ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο, πετρέλαιο θέρμανσης, στερεά καύσιμα.
• 0,6% στην ομάδα Διαρκή αγαθά – Είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: άλλα είδη οικιακής χρήσης, οικιακές υπηρεσίες. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: οικιακές συσκευές και επισκευές, οικιακά είδη καθαρισμού και συντήρησης.
• 1,4% στην ομάδα Υγεία, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ιατρικά προϊόντα, υπηρεσίες εξωνοσοκομειακής περίθαλψης,  νοσοκομειακή περίθαλψη. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα φαρμακευτικά προϊόντα.
• 11,3% στην ομάδα Μεταφορές, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: πετρέλαιο κίνησης, καύσιμα αυτοκινήτου (βενζίνη), συντήρηση και επισκευή εξοπλισμού προσωπικής μεταφοράς, άλλες υπηρεσίες σχετικές με την προσωπική μεταφορά, εισιτήρια μεταφοράς επιβατών με αεροπλάνο. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα.
• 1,6% στην ομάδα Αναψυχή – Αθλητισμός και Πολιτισμός, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: προϊόντα κηπουρικής και ζώα συντροφιάς, υπηρεσίες αναψυχής, πολιτιστικές υπηρεσίες, πακέτο διακοπών. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα διαρκή αγαθά αναψυχής.
• 2,9% στην ομάδα Εκπαίδευση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: δίδακτρα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, δίδακτρα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
• 6,9% στην ομάδα Ξενοδοχεία – Καφέ – Εστιατόρια, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: εστιατόρια-ζαχαροπλαστεία-ταχυφαγεία-κυλικεία, ξενοδοχεία-μοτέλ-πανδοχεία.
• 3,5% στην ομάδα Ασφαλιστικές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ασφάλιστρα υγείας, ασφάλιστρα οχημάτων.
• 1,5% στην ομάδα Προσωπική φροντίδα – Κοινωνική προστασία – Άλλα αγαθά και υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: κομμωτήρια και καταστήματα προσωπικής φροντίδας, άλλες υπηρεσίες. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στις άλλες συσκευές και προϊόντα προσωπικής υγιεινής και φροντίδας.

2. Από τη μείωση των δεικτών κατά:
• 1,9% στην ομάδα Ενημέρωση και επικοινωνία, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών σε: εξοπλισμό επεξεργασίας ήχου και εικόνας, υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας, πακέτα τηλεφωνικών υπηρεσιών. Μέρος της μείωσης αυτής αντισταθμίστηκε από την αύξηση κυρίως των τιμών στις άλλες υπηρεσίες ενημέρωσης και επικοινωνίας.

Ενόψει της ανακοίνωσης των οικονομικών αποτελεσμάτων του τρίτου τριμήνου, οι αναλυτές της Barclays, με επικεφαλής τον Άντριου Λόμπενμπεργκ, προχωρούν σε αναθεώρηση των προβλέψεών τους για τις ευρωπαϊκές αερομεταφορές, ενσωματώνοντας τις υψηλότερες τιμές των αεροπορικών καυσίμων και τις επιπτώσεις της γεωπολιτικής αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή.

Για τη Ryanair, η σύσταση υποβαθμίζεται σε Equal Weight από Overweight, με την τιμή-στόχο να μειώνεται στα 24 ευρώ από 28,50 ευρώ, δηλαδή κατά περίπου 15,8%. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η αναθεώρηση για τη Norwegian Air Shuttle, όπου η τιμή-στόχος περιορίζεται στις 11,50 νορβηγικές κορώνες από 20 κορώνες, καταγράφοντας μείωση 42,5%, ενώ και η σύσταση υποχωρεί σε Equal Weight από Overweight.

Αντίθετα, η Barclays διατηρεί σύσταση Overweight για την Aegean, μαζί με τις Jet2, TUI και Wizz Air, διαφοροποιώντας την επενδυτική της προσέγγιση απέναντι στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο ευρωπαϊκός αεροπορικός κλάδος.

Το ενεργειακό κόστος αλλάζει τις προβλέψεις για το 2027

Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκεται η σημαντική επιβάρυνση που προκαλούν οι αυξημένες τιμές των αεροπορικών καυσίμων. Η Barclays αναπροσαρμόζει τις εκτιμήσεις της χρησιμοποιώντας πλέον ως βάση την τρέχουσα καμπύλη των προθεσμιακών τιμών, η οποία αποτυπώνει υψηλότερο κόστος σε σχέση με τις προηγούμενες παραδοχές της.

Η μεταβολή αυτή οδηγεί σε σχετικά περιορισμένες μειώσεις των προβλέψεων για το υπόλοιπο του 2026, αλλά σε σημαντικά μεγαλύτερες περικοπές για το 2027, όταν οι αεροπορικές εταιρείες θα διαθέτουν μικρότερη κάλυψη έναντι των διακυμάνσεων στις τιμές των καυσίμων.

Οι νέες προβλέψεις της βρετανικής τράπεζας διαμορφώνονται χαμηλότερα από τη μέση εκτίμηση των αναλυτών που συγκεντρώνει το Bloomberg για το 2026 και αισθητά χαμηλότερα για το επόμενο έτος, υποδηλώνοντας ότι η Barclays αναμένει μεγαλύτερη επιβάρυνση των αποτελεσμάτων από εκείνη που αποτυπώνεται στις εκτιμήσεις της αγοράς.

Πρόσθετη πίεση δημιουργεί η διεύρυνση του περιθωρίου μεταξύ της τιμής του αργού πετρελαίου και της κηροζίνης που χρησιμοποιείται ως αεροπορικό καύσιμο. Σύμφωνα με τους αναλυτές, ακόμη και ενδεχόμενη αποκλιμάκωση του αργού δεν εξασφαλίζει αντίστοιχη μείωση του κόστους για τις αεροπορικές εταιρείες, καθώς οι τιμές των διυλισμένων προϊόντων εξακολουθούν να επηρεάζονται από περιορισμούς στην προσφορά και στις μεταφορές.

Η Barclays επισημαίνει ότι, παρά τη διέλευση ορισμένων ποσοτήτων αργού από τα Στενά του Ορμούζ, η κατάσταση παραμένει περισσότερο σύνθετη για τα διυλισμένα πετρελαϊκά προϊόντα, γεγονός που διατηρεί αυξημένο το κόστος προμήθειας αεροπορικών καυσίμων.

Περιορισμένα περιθώρια αύξησης των αεροπορικών εισιτηρίων

Η επιβάρυνση από τα καύσιμα συμπίπτει με μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες αντιμετωπίζουν περιορισμένες δυνατότητες αύξησης των ναύλων.

Η Barclays εκτιμά ότι η εξασθένηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, λόγω του υψηλού κόστους διαβίωσης και των αυξημένων επιτοκίων, περιορίζει τη δυνατότητα μετακύλισης των πρόσθετων λειτουργικών δαπανών στους επιβάτες.

Ακόμη και οι προσαρμογές της διαθέσιμης χωρητικότητας δεν θεωρούνται επαρκείς για να στηρίξουν ουσιαστικά τις τιμές των εισιτηρίων, καθώς η τελική διαμόρφωση των ναύλων εξαρτάται από τη ζήτηση και τον ανταγωνισμό.

Οι πιέσεις εμφανίζονται εντονότερες στις εταιρείες χαμηλού κόστους, των οποίων το επιβατικό κοινό είναι περισσότερο ευαίσθητο στις μεταβολές των τιμών. Αντίθετα, οι θέσεις υψηλότερων κατηγοριών, όπως η business class, εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.

Σύμφωνα με την Barclays, το κόστος καυσίμων αντιστοιχεί περίπου στο 47% των εσόδων των αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους, καθιστώντας την κερδοφορία τους ιδιαίτερα ευάλωτη σε παρατεταμένη περίοδο υψηλών ενεργειακών τιμών.

Ryanair: Απότομη μείωση της προστασίας έναντι των καυσίμων

Για τη Ryanair, η Barclays εντοπίζει έναν πρόσθετο παράγοντα κινδύνου στη σημαντική μεταβολή της στρατηγικής αντιστάθμισης του κόστους καυσίμων.

Η κάλυψη που έχει εξασφαλίσει η εταιρεία αναμένεται να περιοριστεί από 80% τον Μάρτιο του 2027 σε μόλις 15% τον Απρίλιο, με αποτέλεσμα μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της να εκτίθεται στις τιμές της αγοράς.

Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να αυξήσει σημαντικά τις λειτουργικές δαπάνες της Ryanair, εφόσον οι τιμές της κηροζίνης παραμείνουν στα σημερινά υψηλά επίπεδα.

Παρά την υποβάθμιση, οι αναλυτές δεν αποκλείουν την εμφάνιση επενδυτικών ευκαιριών στη μετοχή. Θεωρούν ότι οι επενδυτές που αναζητούν ελκυστικές αποτιμήσεις θα πρέπει να παρακολουθούν την πορεία της Ryanair, προκειμένου να αξιολογήσουν το ενδεχόμενο σταδιακής τοποθέτησης όταν οι συνθήκες γίνουν ευνοϊκότερες.

Ωστόσο, η Barclays εκτιμά ότι δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί το κατάλληλο σημείο εισόδου.

Για τη Norwegian Air Shuttle, η βρετανική τράπεζα αναγνωρίζει τις θετικές προοπτικές που συνδέονται με το σχέδιο ενσωμάτωσης της Sunwing, εκτιμά όμως ότι οι πιέσεις στην κερδοφορία θα συνεχιστούν τα επόμενα τρίμηνα, περιορίζοντας τις δυνατότητες βελτίωσης των οικονομικών της επιδόσεων.

Aegean: Διατηρείται η θετική σύσταση της Barclays

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Aegean Airlines εξακολουθεί να περιλαμβάνεται στις επιλογές της Barclays με σύσταση Overweight, παρά τη συνολικότερη επιδείνωση των προοπτικών του ευρωπαϊκού αεροπορικού κλάδου.

Η διατήρηση της θετικής σύστασης αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνοδεύεται από υποβαθμίσεις άλλων αεροπορικών εταιρειών και από σημαντική αναθεώρηση των προβλέψεων για το ενεργειακό κόστος.

Η Barclays δεν προχωρά, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της ανάλυσης, σε ανακοίνωση νέας τιμής-στόχου για την ελληνική εταιρεία, διατηρώντας ωστόσο τη θετική επενδυτική της αξιολόγηση.

Στην ίδια κατηγορία βρίσκονται οι Jet2, TUI και Wizz Air, αν και για την τελευταία η τράπεζα επισημαίνει ότι πρόκειται για περισσότερο κερδοσκοπική επενδυτική επιλογή, με αυξημένο βαθμό αβεβαιότητας.

Η διαφοροποίηση αυτή καταδεικνύει ότι η Barclays δεν αντιμετωπίζει ενιαία τον ευρωπαϊκό αεροπορικό κλάδο, αλλά διαχωρίζει τις εταιρείες με βάση την έκθεσή τους στις αυξήσεις των καυσίμων, την ανθεκτικότητα της ζήτησης και τις προοπτικές διατήρησης της κερδοφορίας τους.

Επιφυλακτική για Lufthansa, Air France-KLM και Finnair

Αρνητική παραμένει η στάση της Barclays για τις Lufthansa, Air France-KLM και Finnair, για τις οποίες διατηρεί σύσταση Underweight.

Παρότι οι συγκεκριμένες εταιρείες διαθέτουν μεγαλύτερη παρουσία στις θέσεις υψηλότερων κατηγοριών, η βρετανική τράπεζα θεωρεί ότι τα χαμηλότερα αρχικά περιθώρια κερδοφορίας περιορίζουν τη δυνατότητά τους να απορροφήσουν την αύξηση των λειτουργικών δαπανών.

Παράλληλα, αναμένει σταδιακή εξασθένηση των έκτακτων ωφελειών που είχαν καταγράψει οι ευρωπαϊκοί αερομεταφορείς στις ασιατικές διαδρομές, καθώς οι εταιρείες του Κόλπου επανέρχονται στην αγορά και αποκαθιστούν μέρος της δραστηριότητάς τους.

Στις προκλήσεις προστίθενται και οι πιθανές επιπτώσεις από συγχωνεύσεις και εξαγορές, οι οποίες ενδέχεται να επιβαρύνουν βραχυπρόθεσμα την κερδοφορία και τους ισολογισμούς.

Αντίθετα, η International Airlines Group (IAG) παραμένει η προτιμώμενη μεγάλη ευρωπαϊκή αεροπορική εταιρεία της Barclays. Η επιλογή στηρίζεται στα υψηλότερα περιθώρια κερδοφορίας, στην καλύτερη κάλυψη έναντι των διακυμάνσεων των καυσίμων σε σχέση με τη Ryanair, στη μεγαλύτερη συμμετοχή των θέσεων υψηλότερων κατηγοριών και στη συγκριτικά περιορισμένη έκθεση στις ασιατικές αγορές.

Το Ιράν και το σενάριο των 1.500 δολαρίων για τα καύσιμα

Καθοριστική παράμετρος για την πορεία του ευρωπαϊκού αεροπορικού κλάδου παραμένει η εξέλιξη της σύγκρουσης με το Ιράν, καθώς η γεωπολιτική αβεβαιότητα επηρεάζει άμεσα τις τιμές της ενέργειας και ιδιαίτερα των αεροπορικών καυσίμων.

Η Barclays εξετάζει δύο διαφορετικά ενδεχόμενα. Στην περίπτωση ουσιαστικής αποκλιμάκωσης των εντάσεων, οι τιμές των καυσίμων θα μπορούσαν να υποχωρήσουν σημαντικά, δημιουργώντας περιθώρια βελτίωσης των οικονομικών αποτελεσμάτων των αεροπορικών εταιρειών.

Αντίθετα, εάν η σύγκρουση συνεχιστεί χωρίς ουσιαστική διευθέτηση, η τράπεζα εκτιμά ότι το κόστος των αεροπορικών καυσίμων το 2027 ενδέχεται να παραμείνει κοντά στα 1.500 δολάρια ανά μετρικό τόνο, αντί του μέσου επιπέδου των περίπου 1.100 δολαρίων που αποτυπώνεται σήμερα στην προθεσμιακή αγορά.

Η διαφορά των 400 δολαρίων ανά τόνο θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές πρόσθετες πιέσεις στα λειτουργικά αποτελέσματα, ιδιαίτερα για τις εταιρείες που διαθέτουν περιορισμένη αντιστάθμιση κινδύνου και μικρότερα περιθώρια κερδοφορίας.

Η βρετανική τράπεζα αναγνωρίζει ότι η αβεβαιότητα γύρω από τις γεωπολιτικές εξελίξεις καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την πρόβλεψη των ενεργειακών τιμών και, κατά συνέπεια, των οικονομικών επιδόσεων του κλάδου.

Σε αυτό το περιβάλλον, η διατήρηση της σύστασης Overweight για την Aegean αποτελεί το βασικό σημείο ελληνικού επενδυτικού ενδιαφέροντος στην ανάλυση της Barclays, σε μια περίοδο κατά την οποία οι υψηλές τιμές των καυσίμων οδηγούν σε υποβαθμίσεις και περικοπές τιμών-στόχων για άλλες ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες.

Σε ομιλία της ενόψει των Ετήσιων Συνόδων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, που θα πραγματοποιηθούν την επόμενη εβδομάδα στην Μπανγκόκ, η Γκεοργκίεβα δήλωσε ότι η παγκόσμια οικονομία δέχεται πιέσεις από δύο αντίθετες κατευθύνσεις: από τη μία, ένα αρνητικό σοκ στην προσφορά ενέργειας λόγω των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και, από την άλλη, ένα θετικό σοκ στη ζήτηση που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη, το οποίο όμως τροφοδοτεί επίσης τον πληθωρισμό.

«Η συνδυασμένη επίδραση αυτών των δύο δυνάμεων είναι εξαιρετικά άνιση σε ολόκληρο τον κόσμο», δήλωσε η Γκεοργκίεβα, επισημαίνοντας ότι η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης αφήνει πολλές χώρες στο περιθώριο.

Οι νέες προβλέψεις του ΔΝΤ για την ανάπτυξη, οι οποίες θα δημοσιοποιηθούν κατά τη διάρκεια των συναντήσεων στην Μπανγκόκ, αναμένεται να δείξουν ότι οι μεγαλύτερες υποβαθμίσεις θα αφορούν οικονομίες που έχουν πληγεί από πολέμους. Σε αυτές περιλαμβάνονται η Ουκρανία, η οποία έχει υποστεί σημαντικές ζημιές στις πολιτικές και οικονομικές υποδομές της, καθώς και χώρες του Κόλπου που έχουν πληγεί από ιρανικά πλήγματα και από τη δραστική μείωση των εξαγωγών ενέργειας.

Η Γκεοργκίεβα δεν διευκρίνισε εάν το νέο World Economic Outlook του ΔΝΤ θα μεταβάλει την προηγούμενη πρόβλεψη για παγκόσμια ανάπτυξη μόλις 3,0% το 2026, η οποία είχε δημοσιευθεί τον Ιούλιο.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη, που προέβλεπε επιτάχυνση της ανάπτυξης στο 3,4% το 2027, βασιζόταν στην υπόθεση ότι τα Στενά του Ορμούζ θα άρχιζαν να επαναλειτουργούν από τα μέσα Ιουλίου και ότι οι συνθήκες θα επέστρεφαν στα προπολεμικά επίπεδα έως τον Μάρτιο του 2027. Παράλληλα, προέβλεπε μέση τιμή πετρελαίου στα 89 δολάρια το βαρέλι το 2026 και στα 78 δολάρια το 2027.

Ωστόσο, σύμφωνα με την Γκεοργκίεβα, οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ τα προβλήματα στη δυναμικότητα διύλισης προσθέτουν ακόμη και 100 δολάρια ανά βαρέλι στα περιθώρια διύλισης («crack spreads») για βασικά προϊόντα, μεταξύ των οποίων το ντίζελ.

Η χειμερινή περίοδος θέρμανσης αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τη ζήτηση, την ώρα που οι προμήθειες φυσικού αερίου παραμένουν περιορισμένες λόγω των απειλών για τις μεταφορές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ.

«Ακόμη και εάν ο πόλεμος στον Κόλπο τελείωνε σύντομα, το πρόβλημα των υψηλών τιμών της ενέργειας πιθανότατα θα παρέμενε για κάποιο χρονικό διάστημα», ανέφερε η Γκεοργκίεβα, προσθέτοντας ότι τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent προεξοφλούν υψηλές τιμές πετρελαίου έως και το 2027.

Οι υψηλότερες ενεργειακές τιμές ωθούν προς τα πάνω τον πληθωρισμό, τα επιτόκια νομισματικής πολιτικής και τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων. Όπως επισήμανε, οι αποδόσεις των 10ετών κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ, της Γερμανίας και της Ιαπωνίας βρίσκονται πλέον στα υψηλότερα επίπεδα από το 2007, το 2009 και το 1996, αντίστοιχα, και συνεχίζουν να αυξάνονται.

Το βάρος του χρέους αυξάνεται

Ένας ακόμη σημαντικός κίνδυνος που θα απασχολήσει τις 191 χώρες-μέλη του ΔΝΤ την επόμενη εβδομάδα είναι η αυξανόμενη επιβάρυνση από το δημόσιο χρέος, η οποία περιορίζει την ανάπτυξη και ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις.

Σύμφωνα με το ΔΝΤ, το παγκόσμιο δημόσιο χρέος βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και προβλέπεται να ξεπεράσει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ πριν από το 2030.

Η Γκεοργκίεβα ξεχώρισε τις προηγμένες οικονομίες, με πρώτες τις Ηνωμένες Πολιτείες, ως τους μεγαλύτερους «παραβάτες» όσον αφορά το βάρος του χρέους, καθώς εμφανίζουν υψηλότερους δείκτες χρέους προς ΑΕΠ από τις αναδυόμενες οικονομίες και τις χώρες χαμηλού εισοδήματος.

Όπως υπογράμμισε, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δεν μπορούν πλέον να βασίζονται αποκλειστικά σε υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης για να επιλύσουν τα δημοσιονομικά προβλήματα.

«Και όμως, δεν βλέπουμε αποφασιστική δράση στις προηγμένες οικονομίες με υψηλό χρέος, όπου αυτό που απαιτείται τώρα είναι αξιόπιστα μεσοπρόθεσμα σχέδια δημοσιονομικής εξυγίανσης, υποστηριζόμενα σε ορισμένες περιπτώσεις από άμεσα δημοσιονομικά μέτρα, ώστε να μειωθεί και μέρος της πίεσης που ασκείται στη νομισματική πολιτική», τόνισε.

Έπειτα από πεντέμισι χρόνια πληθωρισμού πάνω από τους στόχους, η Γκεοργκίεβα σημείωσε ότι οι πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να υφίστανται και προέρχονται από την ανάπτυξη των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης, τα σοκ στις τιμές ενέργειας και τροφίμων, τους δασμούς, τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες και το υψηλότερο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.

«Ίσως τώρα να είναι η κατάλληλη στιγμή για μια συνετά επιθετική κατεύθυνση στη νομισματική πολιτική πολλών χωρών», ανέφερε η επικεφαλής του ΔΝΤ, προσθέτοντας ότι οι αυξήσεις επιτοκίων από τη Federal Reserve, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και την Τράπεζα της Ιαπωνίας ήταν «απολύτως κατάλληλες».

Σε συζήτηση που ακολούθησε την ομιλία της, η Γκεοργκίεβα πρόσθεσε ότι το «σημαντικότερο καθήκον» της νομισματικής πολιτικής στο σημερινό περιβάλλον είναι η προσήλωση στη σταθερότητα των τιμών, αλλά και η σαφής επικοινωνία από τις κεντρικές τράπεζες της αποφασιστικότητάς τους να την προστατεύσουν.

Τόνισε επίσης ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο όταν οι κεντρικές τράπεζες είναι ανεξάρτητες και αντιστέκονται στις πιέσεις από τη δημοσιονομική πλευρά για χαλάρωση της πολιτικής μέσω αγορών κρατικού χρέους.

«Θα τους αποκαλούσα “νομισματικούς καουμπόηδες”, που τρέχουν να διασώσουν τις δημοσιονομικές αρχές, και το μήνυμά μου είναι: παρακαλώ, μην το κάνετε», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι κίνδυνοι από την τεχνητή νοημοσύνη

Η Γκεοργκίεβα αναφέρθηκε επίσης στους κινδύνους που απορρέουν από την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς οι επενδύσεις στον συγκεκριμένο τομέα ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι πιθανό να ξεπεράσουν εκείνες που είχαν πραγματοποιηθεί ιστορικά για τους σιδηροδρόμους, τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας ή τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές.

Η αυξανόμενη οικονομική και χρηματοοικονομική συγκέντρωση ασκεί πίεση στις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης να επιτύχουν σημαντικά κέρδη παραγωγικότητας και κερδοφορίας, ώστε να δικαιολογήσουν τις ιδιαίτερα υψηλές αποτιμήσεις τους.

Η επικεφαλής του ΔΝΤ προειδοποίησε ότι μια απογοήτευση των αγορών θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα «σοκ με εκτεταμένες συνέπειες».

Από την άλλη πλευρά, έρευνα του ΔΝΤ δείχνει ότι, εφόσον αξιοποιηθεί σωστά, η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να προσθέτει περίπου 0,5 ποσοστιαία μονάδα στην παγκόσμια ανάπτυξη κάθε χρόνο.

Καθοριστικής σημασίας, σύμφωνα με την Γκεοργκίεβα, είναι η κατάλληλη προετοιμασία για την εποχή της AI, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας ρυθμιστικών δικλίδων ασφαλείας για τη διαχείριση των σημαντικών κινδύνων που συνεπάγεται.

Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι μεγάλης κλίμακας επιπτώσεις στην αγορά εργασίας, οι σοβαροί κίνδυνοι στον κυβερνοχώρο και στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, καθώς και το ενδεχόμενο προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης να ξεφύγουν από τον ανθρώπινο έλεγχο.

Πέρα από την ενίσχυση της δημοσιονομικής ανθεκτικότητας, ακόμη και εάν αυτή συνεπάγεται δύσκολο πολιτικό κόστος, η Γκεοργκίεβα κάλεσε τις κυβερνήσεις να προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν την ανάπτυξη.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αναβάθμιση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού, η διευκόλυνση της ίδρυσης αλλά και της εξόδου επιχειρήσεων από την αγορά, η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και η απλοποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου.

Για το 2027, ο οίκος τοποθετεί επίσης τον ρυθμό ανάπτυξης της Ελλάδας στο 1,8%, διατηρώντας αμετάβλητη τη σχετική πρόβλεψη.

Παρά την ελαφρά υποβάθμιση των εκτιμήσεων για φέτος, η Ελλάδα εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές οικονομίες που εμφανίζουν καλύτερες αναπτυξιακές επιδόσεις, μαζί με την Ιβηρική Χερσόνησο, ορισμένες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και κάποιες σκανδιναβικές οικονομίες.

Η εικόνα αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις χαμηλότερες ταχύτητες που αναμένονται στις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάζει η Morningstar DBRS, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να κινηθούν με ρυθμούς ανάπτυξης μόλις 0,5%-1% το 2026, με ήπια επιτάχυνση στο 0,7%-1,2% το 2027.

Ο οίκος έχει, πάντως, προχωρήσει σε μικρή αναβάθμιση των προβλέψεών του για ορισμένες ευρωπαϊκές οικονομίες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Ισπανία και οι Κάτω Χώρες.

Ανθεκτικότητα παρά το ενεργειακό σοκ

Η Morningstar DBRS διαπιστώνει ότι οι περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες έχουν μέχρι στιγμής επιδείξει σημαντική ανθεκτικότητα απέναντι στην αύξηση των τιμών της ενέργειας που προκάλεσε ο πόλεμος.

Οι πιέσεις, ωστόσο, παραμένουν. Τα μακροπρόθεσμα επιτόκια συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά, ενώ η νομισματική πολιτική των κεντρικών τραπεζών γίνεται σταδιακά λιγότερο υποστηρικτική για την οικονομική δραστηριότητα.

Το ενεργειακό σοκ τροφοδοτεί παράλληλα τον πληθωρισμό και περιορίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, δημιουργώντας μία σύνθετη εξίσωση για τις κεντρικές τράπεζες.

Οι αποφάσεις τους, σύμφωνα με τον οίκο, δεν θα καθοριστούν αποκλειστικά από την άνοδο των τιμών της ενέργειας, αλλά και από την πορεία της υποκείμενης ζήτησης στις οικονομίες.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να αποτελούν εξαίρεση μεταξύ των μεγάλων ανεπτυγμένων οικονομιών ως προς τη δυναμική τους, ενώ στις αναδυόμενες αγορές ξεχωρίζουν η Ινδία και η Κίνα.

Η «τεχνολογική κούρσα εξοπλισμών»

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει η Morningstar DBRS σε μία νέα τάση που θεωρεί ότι διαμορφώνει πλέον τις παγκόσμιες οικονομικές και χρηματοπιστωτικές συνθήκες: την «τεχνολογική κούρσα εξοπλισμών».

Πρόκειται για την ισχυρή επενδυτική ζήτηση που καταγράφεται στην τεχνολογία και κυρίως στην τεχνητή νοημοσύνη, στις ενεργειακές υποδομές που απαιτούνται για την υποστήριξη της AI, καθώς και στους κλάδους της αεροδιαστημικής και της άμυνας.

Σε συνδυασμό με τον αυξανόμενο προστατευτισμό και τις προσπάθειες κυβερνήσεων και επιχειρήσεων να διαφοροποιήσουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες τους, η επενδυτική αυτή έκρηξη λειτουργεί υποστηρικτικά για την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα.

Έχει όμως και μία δεύτερη πλευρά: αυξάνει σημαντικά τη ζήτηση για μακροπρόθεσμα κεφάλαια, συμβάλλοντας στις ανοδικές πιέσεις που καταγράφονται στις αποδόσεις των ομολόγων και γενικότερα στο κόστος χρηματοδότησης.

Το διεθνές περιβάλλον διαμορφώνεται έτσι από δύο αντίρροπες δυνάμεις. Από τη μία πλευρά, οι μεγάλες επενδύσεις σε AI, ενεργειακές υποδομές, άμυνα και νέες εφοδιαστικές αλυσίδες στηρίζουν την ανάπτυξη. Από την άλλη, το ενεργειακό σοκ, ο πληθωρισμός και τα υψηλότερα επιτόκια περιορίζουν την κατανάλωση και αυξάνουν το κόστος κεφαλαίου.

Μέσα σε αυτή τη συγκυρία, η Ελλάδα διατηρεί ρυθμό ανάπτυξης υψηλότερο από εκείνον των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών οικονομιών, παρά την οριακή προς τα κάτω αναθεώρηση της πρόβλεψης της Morningstar DBRS για το 2026.

Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα επιταχύνθηκε ήδη στο 3,7% τον Αύγουστο, από 2,7% τον Ιούλιο, ενώ στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 3,2%. Το νέο στοιχείο που αλλάζει τις ισορροπίες είναι η έντονη άνοδος των ενεργειακών τιμών μέσα στον Σεπτέμβριο. Η μέση τιμή του Brent έως τις 22 Σεπτεμβρίου έφθασε τα 101,2 δολάρια το βαρέλι, από 88,1 δολάρια τον Αύγουστο και 84 δολάρια τον Ιούλιο. Σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, η αύξηση αγγίζει το 50,6%.

Η πίεση δεν περιορίζεται πλέον μόνο στους λογαριασμούς ενέργειας. Οπως επισημαίνει η Eurobank, στο νέο τεύχος της ανάλυσης 7 Ημέρες Οικονομία, η παραμονή του ενεργειακού κόστους σε υψηλά επίπεδα μπορεί να περάσει σταδιακά στις τιμές άλλων αγαθών και υπηρεσιών, συμπιέζοντας παράλληλα το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα. Η Τράπεζα της Ελλάδος, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η έκθεση, εκτιμά τον μέσο ετήσιο πληθωρισμό στην Ελλάδα στο 3,5% για το 2026, έναντι 3% στην Ευρωζώνη. Για το 2027 προβλέπει υποχώρηση στο 2,7% και για το 2028 στο 2,2%.

Οι υπηρεσίες κρατούν ψηλά τις τιμές

Το μεγαλύτερο μέρος του πληθωρισμού τον Αύγουστο προήλθε από τις υπηρεσίες, οι οποίες πρόσθεσαν 2,2 ποσοστιαίες μονάδες στον συνολικό δείκτη. Η ενέργεια ακολούθησε με 1,2 μονάδες, ενώ σαφώς μικρότερη ήταν η συμβολή των βιομηχανικών αγαθών και των μη επεξεργασμένων τροφίμων. Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο βαριά όταν η σύγκριση γίνεται με την περίοδο πριν από την πανδημία. Οι τιμές στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα όπως κρέας, ψάρια, θαλασσινά, φρούτα και λαχανικά,  είναι σωρευτικά αυξημένες κατά 47,6%. Η ενέργεια βρίσκεται 34,7% υψηλότερα, τα επεξεργασμένα τρόφιμα κατά 24,3% και οι υπηρεσίες κατά 21,1%.

Ειδικά στο ηλεκτρικό ρεύμα, το φυσικό αέριο, τα στερεά καύσιμα και τη θέρμανση, η σωρευτική αύξηση από τα προ πανδημίας επίπεδα φθάνει στο 45,8%. Για τα υγρά καύσιμα και τα καύσιμα κίνησης διαμορφώνεται στο 29,4%.

Η οικονομία, πάντως, δεν έχει «γυρίσει»

Παρά την επιδείνωση στο ενεργειακό μέτωπο, μέχρι τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ενδείξεις ουσιαστικής κάμψης της οικονομικής δραστηριότητας. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος διαμορφώθηκε στις 106,9 μονάδες, χαμηλότερα από τις 107,5 μονάδες του Ιουλίου, αλλά αρκετά πάνω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο των 100 μονάδων. Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης βελτιώθηκε για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, φθάνοντας σε υψηλό 15 μηνών, παρότι εξακολουθεί να κινείται σε χαμηλά επίπεδα. Ανθεκτικότητα εμφανίζει και η μεταποίηση. Ο PMI αυξήθηκε στις 54,4 μονάδες τον Αύγουστο, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε μηνών και σαφώς πάνω από το όριο των 50 μονάδων που διαχωρίζει την επέκταση από τη συρρίκνωση της δραστηριότητας. Η εικόνα αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των νέων παραγγελιών και της απασχόλησης.

Το κρίσιμο σημείο, ωστόσο, είναι ότι οι συγκεκριμένοι δείκτες δεν έχουν ακόμη ενσωματώσει τη νέα άνοδο των τιμών της ενέργειας που καταγράφηκε μέσα στον Σεπτέμβριο. Οι μετρήσεις των επόμενων μηνών θα δείξουν εάν το ενεργειακό κόστος αρχίζει να περνά στην πραγματική οικονομία.

Στήριγμα κατανάλωση και τουρισμός

Η ιδιωτική κατανάλωση είχε εμφανίσει σαφή βελτίωση ήδη στο δεύτερο τρίμηνο. Αυξήθηκε κατά 0,9% σε τριμηνιαία βάση και κατά 1,7% σε ετήσια, έναντι πτώσης 0,3% σε τριμηνιαία βάση στο πρώτο τρίμηνο. Αύξηση 6,6% σε ετήσια βάση κατέγραψαν και οι εξαγωγές αγαθών, εξέλιξη που η Eurobank συνδέει εν μέρει με τις αυξημένες ανάγκες για διυλισμένα προϊόντα πετρελαίου. Αντίθετα, οι εξαγωγές υπηρεσιών υποχώρησαν κατά 1,7%.

Ιδιαίτερα θετική παραμένει η εικόνα του τουρισμού. Τον Ιούλιο οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 7,2% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, παρότι οι αφίξεις μειώθηκαν κατά 3,1%. Η εξέλιξη εξηγείται από την αύξηση της μέσης δαπάνης ανά ταξιδιώτη κατά περίπου 10%.

Στην αγορά εργασίας, το ποσοστό ανεργίας υποχώρησε στο 7,9% τον Ιούλιο, από 8,1% τον Ιούνιο και 8,9% έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ η απασχόληση αυξήθηκε κατά 1% σε ετήσια βάση. Ασθενέστερα είναι τα μηνύματα από τη βιομηχανική παραγωγή και το εξωτερικό εμπόριο. Η βιομηχανική παραγωγή μειώθηκε κατά 1,7% σε μηνιαία βάση τον Ιούλιο και κατά 0,9% σε ετήσια, ενώ η μεγαλύτερη αύξηση των εισαγωγών σε σχέση με τις εξαγωγές διεύρυνε το εμπορικό έλλειμμα.

Η εικόνα που προκύπτει είναι έτσι μικτή, αγορά εργασίας και τουρισμός εξακολουθούν να λειτουργούν ως αναχώματα, όμως το ενεργειακό κόστος επιστρέφει ως βασική απειλή. Και αυτή τη φορά το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο θα ακριβύνουν το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και το ρεύμα, αλλά πόσο γρήγορα οι αυξήσεις αυτές θα περάσουν στο υπόλοιπο καλάθι και στην κατανάλωση.

Πρόκειται για ένα σημαντικό ορόσημο, καθώς, εφόσον τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα, θα πραγματοποιηθεί η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα έπειτα από σχεδόν μισό αιώνα.

Η γεώτρηση προγραμματίζεται στο μπλοκ Α2 στο Ιόνιο, παραχώρηση στην οποία η ExxonMobil εισήλθε τον Νοέμβριο του 2025 αποκτώντας ποσοστό 60%. Στην κοινοπραξία συμμετέχουν επίσης η Energean με 30% και η HELLENiQ ENERGY με 10%.

Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, κατά τη συνάντηση με το υψηλόβαθμο στέλεχος της ExxonMobil επιβεβαιώθηκε ότι οι διαδικασίες εξελίσσονται σύμφωνα με τον σχεδιασμό και ότι δεν υπάρχει μεταβολή στον στόχο για την πραγματοποίηση της γεώτρησης στις αρχές του 2027.

«Επιβεβαιώσαμε ότι προχωρούμε σύμφωνα με τον σχεδιασμό μας και ότι ο στόχος για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση τους πρώτους μήνες του 2027, μετά από σχεδόν μισό αιώνα, παραμένει σταθερός», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός.

Κρίσιμο το χρονοδιάγραμμα

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται πλέον στην τήρηση των επιμέρους χρονοδιαγραμμάτων που απαιτούνται μέχρι να φτάσει το έργο στο στάδιο της γεώτρησης. Πρόκειται για μια σύνθετη διαδικασία, η οποία περιλαμβάνει τεχνική και γεωλογική προετοιμασία, αδειοδοτήσεις και την εφαρμογή των προβλεπόμενων περιβαλλοντικών προδιαγραφών.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπογράμμισε ότι η συνέπεια στην εφαρμογή των συμφωνημένων χρονοδιαγραμμάτων είναι κρίσιμη, συνδέοντας την εξέλιξη του προγράμματος όχι μόνο με τις προοπτικές των ερευνών αλλά και με την αξιοπιστία της Ελλάδας έναντι των μεγάλων διεθνών ενεργειακών ομίλων.

Όπως σημείωσε, «κάθε βήμα που ολοκληρώνεται ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας και την εμπιστοσύνη μεγάλων διεθνών ενεργειακών ομίλων στις προοπτικές της Ελλάδας».

Η παρουσία της ExxonMobil στο συγκεκριμένο project αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους διεθνείς ενεργειακούς ομίλους με εκτεταμένη εμπειρία σε σύνθετες υπεράκτιες έρευνες.

Το μεγάλο στοίχημα του 2027

Το επόμενο μεγάλο ορόσημο είναι πλέον η ίδια η ερευνητική γεώτρηση, καθώς αυτή θα δώσει τις πρώτες ουσιαστικές απαντήσεις για το εάν οι γεωλογικές δομές που έχουν εντοπιστεί μπορούν να συνδέονται με εμπορικά αξιοποιήσιμα κοιτάσματα υδρογονανθράκων.

Μέχρι τότε, το βάρος πέφτει στην ολοκλήρωση όλων των απαραίτητων προπαρασκευαστικών ενεργειών, ώστε το project να περάσει από το στάδιο της γεωλογικής αξιολόγησης στην πραγματική δοκιμή του υπεδάφους.

«Η Ελλάδα αποδεικνύει ότι μπορεί να σχεδιάζει μεθοδικά, να κινείται γρήγορα και να λειτουργεί με αξιοπιστία και τήρηση όλων των διεθνών περιβαλλοντικών προδιαγραφών. Οι στόχοι που θέτουμε γίνονται πράξη», κατέληξε ο κ. Παπασταύρου.

οδικά, να κινείται γρήγορα και να λειτουργεί με αξιοπιστία και τήρηση όλων των διεθνών περιβαλλοντικών προδιαγραφών. Οι στόχοι που θέτουμε γίνονται πράξη".

Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται περισσότερες από 700 ελληνικές μεταποιητικές επιχειρήσεις έντασης ενέργειας, οι οποίες καλούνται να απορροφήσουν ένα ολοένα μεγαλύτερο ενεργειακό κόστος, την ώρα που ανταγωνιστές τους σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη αποκτήσει πρόσβαση σε μηχανισμούς προστασίας και στήριξης.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς δεν αφορά μόνο τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων. Αγγίζει συνολικά την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής παραγωγής, τις εξαγωγές, τις επενδύσεις και τελικά την απασχόληση, καθώς οι ενεργοβόρες βιομηχανίες αποτελούν σημαντικό τμήμα της εγχώριας μεταποίησης.

Σύμφωνα με κοινή παρέμβαση βιομηχανικών συνδέσμων, το ζητούμενο πλέον είναι η Ελλάδα να κινηθεί γρήγορα, αξιοποιώντας τα ευρωπαϊκά εργαλεία που έχουν ήδη ενεργοποιηθεί σε άλλες χώρες, προτού η διαφορά στο ενεργειακό κόστος μετατραπεί σε μόνιμο ανταγωνιστικό μειονέκτημα.

Ήδη Γερμανία, Ιταλία, Βουλγαρία, Σλοβενία, Αυστρία και Ιρλανδία συγκαταλέγονται στα κράτη-μέλη που χρησιμοποιούν τα νέα ευρωπαϊκά εργαλεία για τη θωράκιση της βιομηχανικής τους βάσης. Η εξέλιξη αυτή αυξάνει την πίεση προς την ελληνική κυβέρνηση, καθώς οι εγχώριες επιχειρήσεις υποστηρίζουν ότι δεν μπορούν να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ίδια ευρωπαϊκή αγορά αλλά έχουν διαφορετικό επίπεδο προστασίας απέναντι στο ενεργειακό κόστος.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο στηρίζεται σε δύο άξονες. Ο πρώτος αφορά την άμεση αντιστάθμιση μέρους της επιβάρυνσης από τις αυξημένες τιμές ενέργειας και ο δεύτερος τη χρηματοδότηση επενδύσεων που μπορούν να μειώσουν μόνιμα το ενεργειακό κόστος των επιχειρήσεων.

Η ελληνική βιομηχανία ξεκαθαρίζει ότι τάσσεται υπέρ των επενδύσεων σε αποθήκευση ενέργειας, αυτοκατανάλωση, εξηλεκτρισμό, ενεργειακή αποδοτικότητα και αναβάθμιση των δικτύων. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι πρόκειται για επενδύσεις που απαιτούν χρόνο μέχρι να αποδώσουν, ενώ το πρόβλημα των υψηλών τιμών είναι ήδη παρόν και επηρεάζει άμεσα το κόστος παραγωγής.

Για τον λόγο αυτό οι βιομηχανικοί φορείς ζητούν την άμεση ενεργοποίηση του CISAF, όπως βελτιώθηκε από το METSAF, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα μεταβατικό δίχτυ προστασίας απέναντι στις συνέπειες της κρίσης στη Μέση Ανατολή και στη νέα άνοδο του ενεργειακού κόστους.

Η πρόταση προβλέπει ουσιαστικά μια τριετή ενεργειακή «ασπίδα» για περισσότερες από 700 ενεργοβόρες μεταποιητικές επιχειρήσεις, ώστε να αποκτήσουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα ως προς το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και να περιοριστεί η έκθεσή τους στις ακραίες διακυμάνσεις της αγοράς.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η προτεινόμενη στήριξη δεν θα λειτουργεί μόνο ως επιδότηση του σημερινού κόστους. Σύμφωνα με την πρόταση, το 50% της ενίσχυσης θα πρέπει να επανεπενδύεται από τις επιχειρήσεις σε έργα αποθήκευσης και ευελιξίας, ενεργειακής αποδοτικότητας, εξηλεκτρισμού και απανθρακοποίησης της παραγωγής.

Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να δημιουργηθεί μια «γέφυρα» ανάμεσα στην άμεση ανάγκη προστασίας της παραγωγής και στον μακροπρόθεσμο στόχο της ενεργειακής μετάβασης. Οι επιχειρήσεις θα αποκτούν ανάσα απέναντι στις σημερινές τιμές, αλλά ταυτόχρονα θα δεσμεύονται να κατευθύνουν σημαντικό μέρος της στήριξης σε επενδύσεις που θα μειώνουν σταδιακά την εξάρτησή τους από το υψηλό ενεργειακό κόστος.

Οι βιομηχανικοί σύνδεσμοι απορρίπτουν παράλληλα την εκτίμηση ότι πρόκειται για αίτημα προνομιακής μεταχείρισης. Όπως επισημαίνουν, το βασικό ζητούμενο είναι η αποκατάσταση ίσων όρων ανταγωνισμού με τις επιχειρήσεις άλλων ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες έχουν ήδη πρόσβαση σε αντίστοιχα μέτρα.

Το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα υψηλό. Μια παρατεταμένη περίοδος ακριβής ενέργειας θα μπορούσε να συμπιέσει περαιτέρω τα περιθώρια της μεταποίησης, να περιορίσει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές και να επιβραδύνει επενδυτικά σχέδια, ακριβώς την περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή βιομηχανία επιχειρεί να χρηματοδοτήσει την πράσινη και τεχνολογική της μετάβαση.

Το μήνυμα της βιομηχανίας προς την κυβέρνηση είναι, συνεπώς, ότι ο χρόνος πιέζει. Οι φορείς θεωρούν ότι δεν απαιτούνται νέοι ή σύνθετοι μηχανισμοί, αλλά η άμεση αξιοποίηση των εργαλείων που προσφέρει ήδη το ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Η εφαρμογή των CISAF/METSAF παρουσιάζεται έτσι ως η αναγκαία «γέφυρα» για την επόμενη τριετία: ένα προσωρινό δίχτυ απέναντι στην ενεργειακή κρίση που θα επιτρέψει στις ελληνικές βιομηχανίες να διατηρήσουν παραγωγή, εξαγωγές και θέσεις εργασίας, ενώ παράλληλα θα συνεχίσουν τις επενδύσεις που απαιτούνται για να περάσουν σε ένα μοντέλο χαμηλότερου και περισσότερο προβλέψιμου ενεργειακού κόστους.

Μέχρι στιγμής, η μέση τιμή χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας για τον Σεπτέμβριο διαμορφώνεται στα 157,28 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 133,40 ευρώ τον Αύγουστο. Η αύξηση πλησιάζει το 18% με βάση αυτά τα επίπεδα, ενώ η αγορά παρακολουθεί καθημερινά τις διακυμάνσεις μέχρι να κλείσει ο μήνας και να καθοριστούν τα τιμολόγια Οκτωβρίου.

Το ερώτημα πλέον είναι εάν οι εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορέσουν να συγκρατήσουν τις τελικές χρεώσεις ή εάν ένα μεγαλύτερο μέρος του αυξημένου κόστους θα περάσει στους καταναλωτές.

Από τα 18,8 στα 20,7 λεπτά η κιλοβατώρα

Οι πρώτες πιέσεις έχουν ήδη εμφανιστεί.

Η μέση τιμή των ειδικών πράσινων τιμολογίων διαμορφώθηκε τον Σεπτέμβριο περίπου στα 20,7 λεπτά ανά κιλοβατώρα, από 18,8 λεπτά τον Αύγουστο.

Είχε προηγηθεί αύξηση της μέσης χονδρεμπορικής τιμής κατά 21% τον Αύγουστο σε σύγκριση με τον Ιούλιο.

Οι μεγαλύτεροι προμηθευτές προσπάθησαν τον Σεπτέμβριο να περιορίσουν την επιβάρυνση, προχωρώντας σε μικρότερες αυξήσεις ή διατηρώντας σχετικά σταθερές τις χρεώσεις τους.

Αν όμως η χονδρική παραμείνει στα σημερινά υψηλά επίπεδα μέχρι το τέλος του μήνα, τα περιθώρια για αντίστοιχη πολιτική τον Οκτώβριο περιορίζονται.

Το φυσικό αέριο αλλάζει ξανά την εξίσωση

Πίσω από την άνοδο βρίσκεται σε σημαντικό βαθμό η νέα ενεργειακή αναταραχή στην Ευρώπη.

Η τιμή του φυσικού αερίου έχει κινηθεί σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία έχουν επαναφέρει την αβεβαιότητα στις αγορές.

Το φυσικό αέριο παραμένει καθοριστικός παράγοντας για τη διαμόρφωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, ιδιαίτερα τις ώρες κατά τις οποίες οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας δεν επαρκούν για την κάλυψη της ζήτησης.

Αυτό εξηγεί γιατί η ενεργειακή κρίση μπορεί να περάσει γρήγορα από τις διεθνείς αγορές στον ελληνικό λογαριασμό ρεύματος.

Μεγάλες διαφορές μέσα στην Ευρώπη

Η ευρωπαϊκή αγορά παρουσιάζει παράλληλα τεράστιες αποκλίσεις.

Το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου η χονδρεμπορική τιμή στην Ελλάδα ήταν 157,97 €/MWh, στη Βουλγαρία 158,64 ευρώ, στη Ρουμανία 160,56 ευρώ και στην Ιταλία έφθανε τα 203,03 ευρώ.

Την ίδια ημέρα, όμως, στη Γερμανία η τιμή ήταν μόλις 42,67 ευρώ, στη Γαλλία 50,96 ευρώ και στο Βέλγιο 48,11 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Οι μεγάλες αυτές αποκλίσεις αναδεικνύουν για ακόμη μία φορά τις διαφορετικές συνθήκες παραγωγής, διασυνδέσεων και ενεργειακού μίγματος στις ευρωπαϊκές αγορές.

Πότε θα ξέρουμε τις τιμές Οκτωβρίου

Για τα νοικοκυριά που βρίσκονται στα πράσινα τιμολόγια, οι κρίσιμες ημέρες είναι οι τελευταίες του Σεπτεμβρίου.

Τότε θα έχει διαμορφωθεί η συνολική εικόνα της χονδρικής αγοράς και οι εταιρείες θα καθορίσουν τις χρεώσεις του επόμενου μήνα.

Μέχρι τότε δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ασφάλεια ούτε το ύψος μιας πιθανής αύξησης ούτε αν τελικά ορισμένοι προμηθευτές θα επιλέξουν να απορροφήσουν μέρος της.

Η τάση πάντως της χονδρικής αποτελεί προειδοποιητικό σήμα για τον Οκτώβριο.

Οι επιδοτήσεις επιστρέφουν στο τραπέζι

Το δεύτερο μεγάλο ερώτημα αφορά την κρατική παρέμβαση.

Το ενδεχόμενο νέων στοχευμένων επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος βρίσκεται μεταξύ των διαθέσιμων επιλογών εφόσον οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα.

Προς το παρόν, όμως, δεν υπάρχει οριστική απόφαση ούτε για ενεργοποίηση του μέτρου ούτε για το ύψος ενδεχόμενης επιδότησης.

Η τελική εικόνα αναμένεται να διαμορφωθεί προς το τέλος Σεπτεμβρίου, όταν θα είναι γνωστές τόσο οι τιμές της χονδρικής όσο και οι χρεώσεις που σχεδιάζουν οι προμηθευτές.

Το ενεργειακό πακέτο γίνεται μεγαλύτερο

Η ηλεκτρική ενέργεια δεν εξετάζεται απομονωμένα.

Οι καταναλωτές βρίσκονται ταυτόχρονα αντιμέτωποι με τις αυξημένες τιμές των καυσίμων και την επικείμενη έναρξη της περιόδου διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου.

Ήδη έχει προαναγγελθεί παρέμβαση στο πετρέλαιο θέρμανσης, παράταση της επιδότησης στο diesel κίνησης για τον Οκτώβριο και αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, με τις λεπτομέρειες να αναμένονται από τα αρμόδια υπουργεία.

Έτσι, το πραγματικό ζητούμενο για τον χειμώνα δεν είναι μόνο η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος αλλά ο συνολικός ενεργειακός λογαριασμός του νοικοκυριού.

Τι πρέπει να προσέξουν οι καταναλωτές

Οι επόμενες δέκα ημέρες θα δώσουν πολύ πιο καθαρή εικόνα.

Όσοι βρίσκονται σε πράσινο τιμολόγιο θα πρέπει να περιμένουν τις ανακοινώσεις των παρόχων για τον Οκτώβριο πριν αξιολογήσουν εάν τους συμφέρει αλλαγή προϊόντος.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η σύγκριση όχι μόνο της ονομαστικής τιμής της κιλοβατώρας αλλά και του παγίου, των εκπτώσεων συνέπειας και των προϋποθέσεων κάθε προγράμματος.

Η νέα άνοδος της χονδρικής δεν σημαίνει αυτομάτως αντίστοιχη αύξηση στον τελικό λογαριασμό. Αυξάνει όμως σημαντικά την πιθανότητα νέων πιέσεων.

Και γι' αυτό το τέλος Σεπτεμβρίου εξελίσσεται σε κρίσιμο σημείο για το πόσο θα πληρώσουν τα νοικοκυριά για ρεύμα τον Οκτώβριο.